KİK Kararı: 2012/UH.II-3929

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/060
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 10.10.2012
Karar No : 2012/UH.II-3929
BAŞVURU SAHİBİ:
Beray Turz. Tem. Otom. Yem. Hiz. Gıda Enerji San.Tic. Ltd. Şti- Antpa Endüstriyel Yem. Tem. Gıda Oto. İnş. Bil. Ve Dan.Tic. Ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, YENİ MAH. S. DEMİREL BULV. NO : 7 MUTLU İŞ MERKEZİ KAT : 1 D : 101 BURDUR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü İdari Ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Zeve Kampüsü 65080 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/76856 İhale Kayıt Numaralı "Temizlik" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığıtarafından 30.07.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “TemizlikHizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Beray Turz. Tem. Otom. Yem. Hiz. Gıda Enerji San. Tic. Ltd. Şti. - Antpa Endüstriyel Yem. Tem. Gıda Oto. İnş. Bil. ve Dan. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 13.08.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.08.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.09.2012tarih ve 31921sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3532sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle ihale üzerinde bırakılan isteklinin giyim gideri için öngördüğü bedelin ticari hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu nedenle söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece yeterli kabul edilmesinin mevzuata uygun olmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Temizlik Hizmeti Alımı” olduğunun belirtildiği,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

150 işçi ile 36 ay çalıştırılacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

-Ayda 22 gün yol (1 kişinin günlük yol bedeli=2,70) nakdi olarak verilecek ve hesaplanan brüt yol bedeli ise ücret bordrolarında gösterilecektir.
-Ayda 22 gün yemek (1 kişinin günlük yemek bedeli=6,00) nakdi olarak verilecek ve hesaplanan brüt yemek bedeli ise ücret bordrolarında gösterilecektir.
-Yılda 1(bir) kere olmak üzere aşağıdaki giyecek ayni olarak verilecektir.
İş Önlüğü:1 Adet

_…25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale konusu hizmetin yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan kısa vadeli sigorta kolları prim oranı % 1 (bir)dir.” düzenlemesine yer verildiği,

Söz konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde “…Temizlik malzemeleri idare tarafından (temizlik işçilerinin fiili olarak çalıştırıldığı ilgili idari veya akademik birim tarafından) giyim ve kullanılacak iş makineleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesinin,

“Kıyafet” başlıklı 6’ ncı maddesindeise “6.1- Yüklenici tarafından çalıştırılacak olan tüm personele işin süresi boyunca kullanılmak üzere, standart kıyafet olarak İdare tarafından onaylanan kalite, model, renk ve desen özelliklerine sahip 1(bir) İş Önlüğü verilecektir.” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetveli standart formu aşağıda yer verilen şekilde düzenlenmiştir:

A 1

B 2

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

Temizlik Hizmeti Alımı İhalesi (Temizlik Personeli)

İşçi x Ay

150,00

36,000

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Giyim Bedeli (İş Önlüğü)

Adet

450,000

II. ARA TOPLAM(K.D.V. Hariç)

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 25’inci maddesinde yer alan düzenlemeler çerçevesinde Kamu İhale Kurumu asgari işçilik modülü üzerinden yapılan hesaplama neticesinde 150 işçinin asgari işçilik maliyetinin (giyim gideri hariç, % 3 sözleşme giderleri dahil olmak üzere) 7.599.744,00 TL’ye tekabül ettiği tespit edilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda başvuru konusu ihaleye 9 teklif verildiği, 4 isteklinin teklifinin yeterlik kriterlerini karşılamadığı gerekçesiyle idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, Beray Turz. Tem. Otom. Yem. Hiz. Gıda Enerji San. Tic. Ltd. Şti- Antpa Endüstriyel Yem. Tem. Gıda Oto. İnş. Bil. ve Dan.Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 13.08.2012 tarihli şikâyet başvurusu üzerine kârsız yaklaşık maliyetin alında teklif veren Burcu Org. İnş. Tem. Özel Güv. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Baynaz Bil. Tem. Gıda Med. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, İlgi Sos. Hizm. Ltd. Şti. ve Meta Teks. Tem. Gıda İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Söz konusu isteklilere gönderilen 16.08.2012 tarihli yazılarda “…teklif ile ilgili önemli bileşen olarak belirlenen giyim giderinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinin ilgili hükümlerine göre belgelendirilmesi” nin talep edildiği,

Meta Teks. Tem. Gıda İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin idarece belirlenen süre içerisinde açıklama sunmadığı, açıklama sunan isteklilerin açıklamalarının idare tarafından uygun görülerek ihalenin Burcu Org. İnş. Tem. Özel Güv. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Baynaz Bil. Tem. Gıda Med. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’ uncu maddesinde “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

… 79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarımükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Söz konusu isteklinin 7.599.744,90 TL’lik teklif bedeli ile asgari işçilik maliyetinin karşılandığı, anılan isteklinin toplam 450 adet iş önlüğünden oluşan giyim gideri için 0,47 TL (sözleşme gideri dahil) fiyat teklif ettiği, giyim giderini tevsik etmek üzere Yaşam Endüstriyel İnş. Tem. Gıda Teks. Med. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınmış proforma fatura sunduğu, proforma faturada “Birim satış tutarının mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesinin yer aldığı ve SMMM tarafından onaylanmış olduğu ve ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu görülmüştür.

Bu itibarla giyim giderinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun belgelendirildiği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif açıklamasının idarece kabul edilmesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiasına yönelik Kurul çoğunluğunca verilen karar ile; söz konusu isteklinin 7.599.744,90 TL’lik teklif bedeli ile asgari işçilik maliyetinin karşılandığı, anılan isteklinin toplam 450 adet iş önlüğünden oluşan giyim gideri için 0,47 TL (sözleşme gideri dahil) fiyat teklif ettiği, giyim giderini tevsik etmek üzere Yaşam Endüstriyel İnş. Tem. Gıda Teks. Med. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınmış proforma fatura sunduğu, proforma faturada “Birim satış tutarının mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesinin yer aldığı ve SMMM tarafından onaylanmış olduğu ve ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulduğunun görüldüğü, bu itibarla giyim giderinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun belgelendirildiği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif açıklamasının idarece kabul edilmesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığına ilişkin “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde; “ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için Kurulca bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin iddiası yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

Başvuru konusu ihaleye 9 teklif verildiği, 4 isteklinin teklifinin yeterlik kriterlerini karşılamadığı gerekçesiyle idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, Beray Turz. Tem. Otom. Yem. Hiz. Gıda Enerji San.Tic. Ltd. Şti- Antpa Endüstriyel Yem. Tem. Gıda Oto. İnş. Bil. ve Dan.Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 13.08.2012 tarihli şikâyet başvurusu üzerine kârsız yaklaşık maliyetin alında teklif veren, Burcu Org. İnş. Tem. Özel Güv. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Baynaz Bil. Tem. Gıda Med. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, İlgi Sos. Hizm. Ltd. Şti. ve Meta Teks. Tem. Gıda İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Söz konusu isteklilere gönderilen 16.08.2012 tarihli yazılarda “…teklif ile ilgili önemli bileşen olarak belirlenen giyim giderinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinin ilgili hükümlerine göre belgelendirilmesi” nin talep edildiği,

Meta Teks. Tem. Gıda İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin idarece belirlenen süre içerisinde açıklama sunmadığı, açıklama sunan isteklilerin açıklamalarının idare tarafından uygun görülerek ihalenin Burcu Org. İnş. Tem. Özel Güv. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Baynaz Bil. Tem. Gıda Med. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlenen Burcu Org. İnş. Tem. Özel Güv. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Baynaz Bil. Tem. Gıda Med. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından, toplam 450 adet iş önlüğünden oluşan giyim gideri için 0,47 TL (sözleşme gideri dahil) fiyat teklif ettiği, giyim giderini tevsik etmek üzere Yaşam Endüstriyel İnş. Tem. Gıda Teks. Med. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınmış proforma fatura sunduğu, proforma faturada “Birim satış tutarının mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesinin yer aldığı ve SMMM tarafından onaylanmış olduğu ve ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu,

Diğer yandan, başvuru sahibinin iddiaları kapsamında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucuna göre, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen İlgi Sos. Hizm. Ltd. Şti. tarafından, toplam 450 adet iş önlüğünden oluşan giyim gideri için (sözleşme gideri dahil) 4,1715 TL fiyat öngörüldüğü, giyim giderini tevsik etmek üzere Elçi Kağıt Ambalaj Tem. Tekstil’den alınmış proforma faturanın sunulduğu, proforma fatura üzerinde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu ve SMMM tarafından onaylı olduğu, ayrıca proforma faturanın ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu,

Anlaşılmıştır.

İhalenin üzerinde bırakıldığı istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen istekli tarafından aşırı düşük açıklamaları kapsamında sundukları; proforma faturalar ile eki maliyet /satış tespit tutanaklarında parça başı giyim maliyeti olarak önerilen bedellerinin, maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesine dayanılarak değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturalardaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin tekliflerinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususlara yönelik Kurul çoğunluğunca alınan “itirazen şikayet başvurusunun reddi” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında;Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan düzenleme uyarınca, Kamu İhale Kurulunun 4734 ve 4735 sayılı Kanunların uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz olduğu kuşkusuzdur.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. ” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme kapsamında karşılaşılan proforma faturalardaki ekonomik değerlerin hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının objektif bir kriterinin olamayacağı açık ise de, olağandışılık konusundaki makul şüphe yeterlidir.

İhalenin iptal edilmiş olması ya da aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması dahi giyim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağından;

1. Burcu Org. İnş. Tem. Özel Güv. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Baynaz Bil. Tem. Gıda Med. San. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasında; idarenin yaklaşık maliyet bileşenleri içerisinde 1 adet iş önlüğü fiyatının 11,30 TL olarak belirlediği giyim giderine ilişkin, Yaşam Endüstriyel İnş. Tem. Gıda Teks. Med. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 450 adet iş önlüğünden oluşan giyim gideri için 0,47 TL (sözleşme gideri dahil) bedel öngören proforma fatura ile açıklamada bulunmasına karşın (sunulan proforma faturada 1 adet iş önlüğünün birim fiyatı için “0,001 TL öngörüldüğü), bu anılan proforma fatura ekindeki maliyet/satış tespit tutarı tespit tutanağında mevzuata aykırılık görülmeyerek, açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen Yaşam Endüstriyel İnş. Tem. Gıda Teks. Med. San. Tic. Ltd. Şti.’nin bağlı olduğu Şanlıurfa Topçu Meydanı Vergi Dairesi Başkanlığı'na bildirimde bulunulması,

2. İlgi Sos. Hizm. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında;idarenin yaklaşık maliyet bileşenleri içerisinde 1 adet iş önlüğü fiyatının 11,30 TL olarak belirlediği giyim giderine ilişkin, Elçi Kağıt Ambalaj Tem. Tekstil tarafından düzenlenen 450 adet iş önlüğünden oluşan giyim gideri için (sözleşme gideri dahil) 4,1715 TL bedel öngören proforma fatura ile açıklamada bulunmasına karşın (sunulan proforma faturada 1 adet iş önlüğünün birim fiyatı için “0,009TL” öngörüldüğü), bu anılan proforma fatura ekindeki maliyet/satış tespit tutarı tespit tutanağında mevzuata aykırılık görülmeyerek, açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen Elçi Kağıt Ambalaj Tem. Tekstil’in bağlı olduğu Ulus Vergi Dairesi Başkanlığı'na bildirimde bulunulması,

Hususları anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususların anılan Kurul kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle, karara katılıyoruz.

Erkan DEMİRTAŞ Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi Kurul Üyesi