KİK Kararı: 2012/UH.II-3725

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/057
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 26.09.2012
Karar No : 2012/UH.II-3725
BAŞVURU SAHİBİ:
Ant Pa Endüstriyel Yemekçilik Tem. Gıda Oto. İnş. Bilg. ve Danış. Tic. Ve San. Ltd. Şti., ŞEREFİYE MAHALLESİ CUMHURİYET CADDESİ MAVİ PLAZA İŞ MERKEZİ KAT:4 NO:9 VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Milli Eğitim Bakanlığı Erciş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü-, Vanyolu Mah. Vanyolu Cad 1 65400 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/88128 İhale Kayıt Numaralı "Taşınan Öğrencilere Sıcak Yemek Ve Ambalajlanmış Kumanya" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Eğitim Bakanlığı Erciş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 14.08.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Taşınan Öğrencilere Sıcak Yemek ve Ambalajlanmış Kumanya Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ant Pa Endüstriyel Yemekçilik Tem. Gıda Oto. İnş. Bilg. ve Danış. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 03.09.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.09.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.09.2012tarih ve 31581sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.09.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3479sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle Milli Eğitim Bakanlığının yemek için belirlemiş olduğu birim fiyatın 2,44 TL olduğu, buna göre 808.560 yemeğin yaklaşık maliyetinin 1.972.886,40 TL olduğu, idarece de yaklaşık maliyetin aynı tutarda açıklandığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesine göre kâr oranının azami %20 olduğu, buna göre kârsız yaklaşık maliyetin 1.644.072,00 TL olduğu, idarenin kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin teklifleri ile ilgili olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihaleyi sonuçlandırmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4744 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinde de bu hükme paralel düzenleme yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikâyete konu ihalenin konusu, 3372 öğrenciye sıcak yemek ve 1120 öğrenciye ambalajlanmış kumanya verilmesi olmak üzere toplam 4492 adet öğrenciye sıcak yemek ve kumanya verilmesi işidir. İdari şartnamenin teklif fiyata dâhil masrafları düzenleyen 26’ncı maddesinde ve teknik şartnamede çalıştırılacak personelin sayısına ve niteliklerine ilişkin olarak herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Teknik şartnamenin “Yemeğin pişirilmesi ve dağıtımı” başlıklı 2’nci maddesinden alımın malzeme dâhil yemek alınması işi olduğu, yemeğin yüklenicinin mutfağında pişirileceği, okullara yüklenici tarafından taşınıp dağıtılacağı, dağıtım öncesi ve sonrasındaki temizliğin yüklenici tarafından yapılacağı, “Personel” başlıklı 3’üncü maddesinde ise işin yapılmasında görevlendirilecek personelin yüklenici tarafından temin edileceği düzenlemelerine yer verilmiştir. Söz konusu düzenlemelerden ve anılan Tebliğ’de yer alan açıklamadan ihale konusu işin personel çalıştırmaya dayalı bir hizmet alımı olmadığı anlaşılmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “…(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek: 16/7/2011-27996 R.G./1 md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur...” hükmü yer almaktadır.

İdarece ihalenin yaklaşık maliyeti, Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğünün taşımalı öğrencilerin öğle yemeği ücreti konulu yazısında bildirilen ücretten KDV oranı indirilmek suretiyle bulunan tutar esas alınarak toplam 1.972.886,40 TL olarak belirlenmiştir. Yaklaşık maliyetin tespitinde ise idarece ayrıca firma kârı öngörülmemiştir.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü uyarınca, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenen tutara en fazla % 20 oranında kâr eklenebileceğinden, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak da ayrıca bir belirleme yapılmadığından başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak yapılan değerlendirmelerde, yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiğinin kabul edilmesi gerekmektedir.

Başvuruya konu ihalenin yaklaşık maliyeti 1.972.886,40 TL olduğu dikkate alındığında kârsız yaklaşık maliyet tutarı 1.644.072,00 TL olarak hesaplanmıştır. Buna göre teklifi bu tutarın altında olan isteklilerin teklifleri kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında kalmaktadır. Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararları doğrultusunda, teklifi kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olan ve 1.390.723,20 TL teklifte bulunan Mertel Teks. Med. Gıda İnş. Tur. San. İth. İhr. Ltd. Şti., 1.447.408,80 TL teklifte bulunan Yetkin Tem. Taş. Yem. Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., 1.617.336,00 TL teklifte bulunan Erciş Kardelen Pet. Ürn. Teks. Gıda İnş. İml. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve 1.623.276,00 TL teklifte bulunan Ölmez İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nden idare tarafından, Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mertel Teks. Med. Gıda İnş. Tur. San. İth. İhr. Ltd. Şti., Yetkin Tem. Taş. Yem. Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Erciş Kardelen Pet. Ürn. Teks. Gıda İnş. İml. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ölmez İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki; “ Milli Eğitim Bakanlığının yemek için belirlemiş olduğu birim fiyatın 2,44 TL olduğu, buna göre 808.560 yemeğin yaklaşık maliyetinin 1.972.886,40 TL olduğu, idarece de yaklaşık maliyetin aynı tutarda açıklandığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesine göre kâr oranının azami % 20 olduğu, Buna göre kârsız yaklaşık maliyetin 1.644.072,00 TL olduğu, idarenin kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin teklifleri ile ilgili olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihaleyi sonuçlandırmasının mevzuata aykırı olduğu ” şeklindeki iddiasına yönelik olarak Kurulca, Mertel Teks. Med. Gıda İnş. Tur. San. İth. İhr. Ltd. Şti., Yetkin Tem. Taş. Yem. Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Erciş Kardelen pet. Ürn. Teks. Gıda İnş. İml. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ölmez İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarına yönelik“ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Milli Eğitim Bakanlığı Erciş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce gerçekleştirilen “ Taşınan Öğrencilere Sıcak Yemek ve Ambalajlanmış Kumanya Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığının belirlediği yemek fiyatı esas alınarak; 3.372 öğrenci için 2,44 TL birim fiyat üzerinden 1.480.982,40 TL, 1.120 öğrenci için 2,44 TL birim fiyat üzerinden 491.904,00 TL olarak belirlenen bileşenler üzerinden toplam **1.972.886,40 TL **olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 16 adet ihale dokümanı satın alındığı, 14.08.2012tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, Karataş Yem. Fab. Otom. Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile Saray Yemek Fabrikası-Cafer Oskay’ın teklifinin “ Belgeleri uygun olmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında geriye kalan 7 teklifin idarece geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Mertel Teks. Med. Gıda İnş. Tur. San. İth. İhr. Ltd. Şti.

1.390.723,20

Yetkin Tem. Taş. Yem. Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

1.447.408,80

Erciş Kardelen Pet. Ürn. Teks. Gıda İnş. İml. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.617.336,00

Ölmez İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

1.623.276,00

Ant Pa Endüstriyel Yemekçilik Tem. Gıda Oto. İnş. Bilg. ve Danış. Tic. ve San. Ltd. Şti.

1.644.125,45

Zerka Gıda İnş. İhr. İth. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.

1.644.611,00

Erencan Kardeşler Tem. İnş. Elektrik Turz. Nak. Kuyumculuk, Gıda Med. Pet. Teks. Konfk. Tarım Tic. ve San. Ltd. Şti.

1.649.462,40

Şeklinde verildiği, idarece, verilen tekliflerin aşırı düşük olarak değerlendirilmediği, bu nedenle, geçerli teklif olarak belirlenen söz konusu teklifler üzerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden 24.08.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Mertel Teks. Med. Gıda İnş. Tur. San. İth. İhr. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Yetkin Tem. Taş. Yem. Hiz. Özel Güv. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmayarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucuna göre ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu hususlarına yönelik “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi