KİK Kararı: 2012/UH.II-3696

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/056
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 19.09.2012
Karar No : 2012/UH.II-3696
BAŞVURU SAHİBİ:
Gözde Zirve Kuy. Haz. Yem. B. Eşya Nal. Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti., YENİ MAH. SANAYİ SİTESİ 617 SK. NO:12 DENİZLİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık Ortaca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü-, Atatürk Mah. Mugla-Fethıye Karayolu Cad. 48600 MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/84914 İhale Kayıt Numaralı "2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı Eğitim Kapsamındaki 467 Öğrenciye 180 Gün Öğle Yemeği Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ortaca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 30.07.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı Eğitim Kapsamındaki 467 Öğrenciye 180 Gün Öğle Yemeği Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Gözde Zirve Kuy. Haz. Yem. B. Eşya Nal. Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 14.08.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.08.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.08.2012tarih ve 29292sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.08.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3178sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetleihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında örnek yemek listesi uyarınca yemek girdi kalemlerinin oluşturulmadığı, maliyet unsurlarının birim fiyatlarının proforma fatura veya fiyat tekliflerine dayandırılmadığı, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin tespit tutanaklarının istenilmediği, işçilik, nakliye, enerji, sözleşme, demirbaş ve benzeri maliyet bileşenlerine ilişkin herhangi bir maliyet hesaplaması yapılmadığı, yapılan hesaplamaların ise Kamu İhale Genel Tebliğinin 79’uncu maddesine aykırı olduğu, örneğin ERPA Gıda Ltd. Şti.'nin açıklamasında kullandığı toptancı hali fiyatlarının ihale tarihinden sonraki bir tarihe ait olduğu, akaryakıt için EPDK yerine Petrol Ofisinin internet sitesinden alınan ihale tarihinden sonraki bir tarihe ait fiyatların kullanıldığı, ayrıca üzerinde SMMM imzasının bulunmadığı, elektrik, su, tüp gaz giderlere ilişkin açıklamaların resmi verilere dayandırılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Ortaca Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 30.07.2012 tarihinde gerçekleştirilen “Taşımalı Eğitim Kapsamındaki 467 Öğrenciye 180 Gün Öğle Yemeği Alımı” ihalesine üç isteklinin katıldığı, idarece tekliflerin tamamının geçerli kabul edildiği ve 30.07.2012 tarihli yazı ile Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hay. Tem. İşl. Nak. Elk. San. Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 06.08.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile anılan istekli tarafından sunulan açıklamaların yeterli kabul edildiği ve ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde; “25.1. İşin yapılması esnasında oluşacak nakliye, taşıma giderleri ile sözleşme imzalanırken oluşacak sözleşme giderleri ile damga vergisi.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Ulaşım, nakliye, dağıtım servis giderleri ile çalışacak personelin SGK maaş ve primleri ve sosyal yardımları

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Teknik Şartnamenin “Yemeğin Pişirilmesi ve Dağıtımı” başlıklı 2’nci maddesinde; “2.1 Ortaca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün İlçede Bulunan Taşıma Merkezi Okullarındaki taşımalı öğrencilerin 2012-2013 öğretim yılı yemek ihtiyacını her türlü malzeme dâhil verilen menüye göre yüklenici firmanın kendi mutfağında pişirerek taşıma merkezi okullara taşıması, taşımalı okullarda dağıtımı ve dağıtım sonrası hizmetleri (Bulaşık yıkama, yemekhane veya sınıfın temizliği vb ile yemek bulaşık artıklarının okuldan götürülmesi işi tamamen firmaya ait olmak üzere yapılacaktır.

…

2.7. Aylık Yemek Listesi bu şartnamenin ekinde verilen Valilik Makamının 14/06/2010 Tarihli ve 14348 sayılı yazısı ile Milli Eğitim Bakanlığına bildirilen ve Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün hazırlamış olduğu “Menü Modelleri ve Örnek Öğle Yemeği Listeleri” ne göre hazırlanan Örnek Yemek listeleri, yemek isimleri ve porsiyon miktarları dikkate alınarak Yüklenici firma tarafından idarece görevlendirilecek diyetisyen ile birlikte ekte verilen öğrenci yaş guruplarının alması gereken kalori miktarına göre hazırlanacak ve ay sonlarında İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne onaya sunulacaktır.

…

2.14.Taşıma Merkezi okullarda yemek verilecek öğrencilerin yemek yiyecekleri yerlerin yemek yenebilecek hale getirilmesi, düzenlenmesi, çatal, kaşık, sürahi, bardak, tabldot ve benzeri malzemeler ile servis ve sonrası hizmetleri yüklenici firmaya ait olacaktır…” düzenlemesi,

Aynı Şartnamenin “Personel” başlıklı 3’üncü maddesinde; “3.1 Yemeğin taşınmasında, yemek servisinin yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (Maaş, SSK primi, vergi ve benzeri) giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Bu personellerin sabıka kaydı, sağlık raporları, kimlik bilgileri yüklenici firma tarafından Müdürlüğümüze ibraz edilecektir. Personellerin portör muayene raporları 3 ayda bir yenilenecek ve Müdürlüğümüze verilecektir. Yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında çalışan personel görev başında iken kişisel bakımına özen gösterecek, tırnaklar kesilmiş, eller temiz ve açıkta yara olmayacaktır. Çalışırken bone, maske ve eldiven takacaklardır.

…

3.3.Yemek dağıtım işi öğle saatlerinde 6 Taşıma Merkezi okulda yapılacağından, Yüklenici firma 6 personel bulundurmak zorundadır. Çalışan personelin Maaş bordrosu aylık ödeme evrağına eklenir. ” düzenlemesi yapılmış, Teknik Şartnamenin ekinde örnek menülere, birinci, ikinci ve üçüncü kap yemeklere ilişkin yemek adları çizelgesine, gramaj listesine, günlük enerji ve besin öğeleri alım düzeyleri listesine ve yemek verilecek okullar ve öğrenci sayılarının listesine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde;“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmüne,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde;

“...79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

...79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamasına yer verilmiştir.

Başvuru konusu ihalede idarenin 30.07.2012 tarihli ve 3730 sayılı yazısı ile ihale üzerinde bırakılan istekliden teklifi oluşturan maliyet bileşenlerinin bildirilmesinin istenildiği, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında icmal tablosu, yemek malzeme, gramaj ve birim fiyatlarının gösterildiği beş günlük örnek menü, işçilik hesaplama modülü çıktıları, bazı gıda maddelerine ilişkin Pehlivanlar Oto. Gıda Mad. Paz. San. Tur. Tic. Ltd. Şti.’den alınan proforma fatura, ekmek için Ecer Un Un. Mam. Değ. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’den alınan proforma fatura, Aydın Belediyesi Hal Müdürlüğü tarafından düzenlenen 03.08.2012 tarihli fiyat listesi, sanayi tüpü için Halis Kabadayı Tur. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’den alınan proforma fatura ve akaryakıt giderine ilişkin Petrol Ofisi A.Ş. satış fiyatlarını gösteren ve Pamukkale Paz. Pet. Ür. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından imzalandığı anlaşılan belgenin sunulduğu anlaşılmıştır.

İdarece gönderilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; anılan istekli tarafından sunulan açıklamada bazı yemeklerde Teknik Şartnamede öngörülen gramajların düşürüldüğü, örneğin Teknik Şartname eki yiyecek gramaj listesinde sebze yemekleri altında patatesin miktarının 150 gr olarak belirtilmesine karşın, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından birinci gün örnek menüsünde yer alan patatesin 120 gr olarak öngörüldüğü, Teknik Şartname eki gramaj listesinde etli baklagil yemeklerinde et miktarı 40 gr olarak belirtilmişken, ikinci gün menüsünde yer alan etli kuru fasulyede et miktarının 20 gr olarak öngörüldüğü, Teknik Şartname eki gramaj listesinde pilavda pirinç miktarı 60 gr olarak belirtilmişken, ikinci gün menüsünde yer alan pirinç pilavında pirinç miktarının 50 gr olarak öngörüldüğü, Teknik Şartname eki gramaj listesinde makarnada yağ miktarı 10 gr olarak belirtilmişken, dördüncü gün menüsünde yer alan makarnada yağ miktarının 5 gr olarak öngörüldüğü, Teknik Şartname eki gramaj listesinde irmik helvasında irmik miktarı 50 gr olarak belirtilmişken, beşinci gün menüsünde yer alan irmik helvasında irmik miktarının 40 gr olarak öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Teknik Şartname ekinde yer alan birinci, ikinci ve üçüncü kap yemek gruplarına ait yemek adları çizelgesinde birinci kap yemeklerin büyük ve küçük parça et yemekleri, köfteler, tavuk ve hindi yemekleri, balık, etli kuru baklagil yemekleri ve etli sebze yemeklerinden oluştuğu, dolayısıyla idarece öğle yemeği içinde bir kap etli yemek verilmesinin öngörüldüğü, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından üçüncü gün örnek menüsünün şehriye çorba, türlü ve peynirli erişte olarak belirtildiği ve bu yemeklerin yapımında kullanılacak malzemeler arasında ete yer verilmediği, aynı şekilde beşinci gün örnek menüsünün taze fasulye, pirinç pilavı ve irmik helvasından oluşturulduğu ve malzemeler arasında ete yer verilmediği, ayrıca üçüncü gün örnek menüsünde Teknik Şartname ekinde yer alan yemek gruplarına ait yemek adları çizelgesinde üçüncü kap yemekler arasında yer alan herhangi bir yemeğe yer verilmediği, bunun yerine peynirli erişte ve şehriye çorba olmak üzere ikinci kap yemeklerden iki tanesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu açıklamada bazı yemek malzemelerinin fiyatlarının mevzuata uygun olarak belgelendirilmediği, örneğin ekmek için sunulan proforma faturada 200 gr ekmeğin fiyatının 0,40 TL olarak belirtildiği, bu durumda 125 gr ekmek için en az 0,25 TL bedel öngörülmesi gerekirken, anılan istekli tarafından 125 gr ekmek için 0,20 TL öngörüldüğü, Aydın Belediyesi Hal Müdürlüğü’nden alınan fiyat listesinde soğanın birim fiyatının 0,70 TL/kg olarak belirtildiği, buna karşın birinci gün örnek menüsünde yer alan etli patates yemeğinde kuru soğanın birim fiyatının 0,30 TL, üçüncü gün örnek menüsünde yer alan türlüde ve dördüncü gün örnek menüsünde yer alan tavuk sote yemeğinde kuru soğanın birim fiyatının 0,50 TL olarak öngörüldüğü, ayrıca domates, patates, patlıcan, biber, salatalık, taze fasulye, maydanoz, marul, kabak, havuç, limon fiyatlarının tevsiki için kullanılan Aydın Belediyesi Hal Müdürlüğü tarafından düzenlenen fiyat listesinin sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.11’inci maddesi uyarınca toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen belge ile açıklama yapılması durumunda ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait fiyatını gösteren belgenin sunulması gerekirken, ihale tarihinden sonraki bir tarih olan 03.08.2012 tarihli fiyatları gösteren belgenin sunulduğu anlaşılmıştır.

Bunun yanında, ihale üzerine bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında deterjan gideri için 2.250,00 TL öngörülmesine rağmen deterjan fiyatlarının tevsiki için belgeye dayalı açıklama yapılmadığı, benzer şekilde elektrik ve su giderlerinin fiyatlarına ilişkin belgeye dayalı açıklama yapılmadığı, akaryakıt giderine ilişkin Petrol Ofisi A.Ş. satış fiyatlarını gösteren ve Pamukkale Paz. Pet. Ür. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından imzalandığı anlaşılan belgenin sunulduğu ancak Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4’üncü maddesine aykırı olarak belgenin ilgili meslek mensubu tarafından onaylanmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, bu nedenle idarece ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının geçerli kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının da uygun olmadığı belirtilmekle birlikte, idarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Sibel Kaygas Korkmaz’dan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiğine ilişkin bir bilgiye rastlanılmamıştır.

İncelemeye konu ihalede yaklaşık maliyetin 205.106,40 TL olarak belirlendiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında yer alan; “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir… ” hükmü gereğince; hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin içerisindeki kar ve genel giderlere ilişkin tutarın en fazla % 20 olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmış olup, yaklaşık maliyetin (205.106,40 TL) içerisindeki kar oranı bilinmediğinden mevzuat gereğince en fazla % 20 oranında öngörülebilecek kar tutarının çıkarılması ile ulaşılan 170.922,00 TL karsız yaklaşık maliyet tutarının altında 147.945,60 TL teklif veren Sibel Kaygas Korkmaz’ın da aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında örnek yemek listesi uyarınca yemek girdi kalemlerinin oluşturulmadığı, maliyet unsurlarının birim fiyatlarının proforma fatura veya fiyat tekliflerine dayandırılmadığı, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin tespit tutanaklarının istenilmediği, işçilik, nakliye, enerji, sözleşme, demirbaş ve benzeri maliyet bileşenlerine ilişkin herhangi bir maliyet hesaplaması yapılmadığı, yapılan hesaplamaların ise Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine aykırı olduğu, örneğin ERPA Gıda Ltd. Şti.'nin açıklamasında kullandığı toptancı hali fiyatlarının ihale tarihinden sonraki bir tarihe ait olduğu, akaryakıt için EPDK yerine Petrol Ofisinin internet sitesinden alınan ihale tarihinden sonraki bir tarihe ait fiyatların kullanıldığı, ayrıca üzerinde SMMM imzasının bulunmadığı, elektrik, su, tüp gaz giderlere ilişkin açıklamaların resmi verilere dayandırılmadığı ” şeklindeki iddiasına yönelik olarak Kurulca; hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin içerisindeki kar ve genel giderlere ilişkin tutarın en fazla % 20 olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmış olup, yaklaşık maliyetin (205.106,40 TL) içerisindeki kar oranı bilinmediğinden mevzuat gereğince en fazla % 20 oranında öngörülebilecek kar tutarının çıkarılması ile ulaşılan 170.922,00 TL karsız yaklaşık maliyet tutarının altında 147.945,60 TL teklif veren Sibel Kaygas Korkmaz’ın da aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği hususlarına yönelik ” Düzeltici işlem belirlenmesine ”karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık Ortaca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı Eğitim Kapsamındaki 467 Öğrenciye 180 Gün Öğle Yemeği Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Temel Eğitim Genel Müdürlüğünün 21.03.2012 tarihli ve 4667 sayılı yazısı dikkate alınarak Okul Pansiyonları Kanununun 9 uncu maddesine istinaden 84.060 adet yemek alımı için toplam 205.106,40 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 5 adet ihale dokümanı satın alındığı, 30.07.2012tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Erpa Gıda Mad. Ltd. Şti.

136.177,20

Sibel Kaygas Korkmaz

147.945,60

Gözde Zirve Tur. Ltd. Şti.

202.584,60

Şeklinde verildiği, idarece, Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hay. Tem. İşl. Nak. Elk. San. Tic. Ltd. Şti.’den 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, sunulan açıklamaların idarece kabul edilerek ihalenin en düşük fiyat esasına göre sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucuna göre ihalenin sonuçlandırılması gerektiği hususlarına yönelik “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi