KİK Kararı: 2012/UH.II-3676

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/056
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 19.09.2012
Karar No : 2012/UH.II-3676
BAŞVURU SAHİBİ:
Gözde Zirve Kuyumculuk Hazır Yemek B. Eşya Nal. Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti., YENİ MAH. SANAYİ SİTESİ 617 SOK. NO:12 DENİZLİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Milli Eğitim Bakanlığı Dalaman İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü-, Gazı Bulvarı Hürrıyet Mahallesı Hükümet Konagı Kat 3 0 48770 MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/76990 İhale Kayıt Numaralı "2012-2013 Eğitim-Öğretim Yılında 6 Taşıma Merkezi İ.O. Bulunan 870 Öğrenciye Öğle Yemeği Olarak, Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı Ve Sonrası Hizmetleri Alımı İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Eğitim Bakanlığı Dalaman İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 12.07.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012-2013 Eğitim-Öğretim Yılında 6 Taşıma Merkezi İ.O. Bulunan 870 Öğrenciye Öğle Yemeği Olarak, Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı İşi.” ihalesine ilişkin olarak Gözde Zirve Kuyumculuk Hazır Yemek B. Eşya Nal. Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nin 14.08.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.08.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.08.2012tarih ve 29285sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.08.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3179sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi konumundaki Erpa Gıda Maddeleri Tarım Ürünleri Hayv. Tem. İşleri Nak. Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi konumundaki Sibel Kaygas Korkmaz/Bereket Hazır Yemek tarafından yapılan teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu işle ilgili olarak İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde,

“2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2012-2013 Eğitim-Öğretim yılında 6 Taşıma Merkezi İ.O. bulunan 870 öğrenciye öğle yemeği olarak, malzeme dahil yemek pişirme, dağıtımı ve sonrası hizmetleri alımı işi.

b) Miktarı ve türü:

179 iş günü yemek pişirme, dağıtımı ve sonrası hizmetleri işi (Tablo-1' de gösterilmiştir.)

870 Taşımalı öğrenciye 179 işgünü 155.730 adet/öğün öğle yemeği hazırlanması, pişirilmesi, Tablo'da belirtilen Taşıma Merkezi Okullara götürülüp, dağıtımı ve sonrası hizmet alımı…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye dört isteklinin teklif verdiği ve herhangi bir sebeple teklifi değerlendirme dışı bırakılan bir isteklinin olmadığı görülmüştür.

İhale işlem dosyasında bulunan konuyla ilgili belgeler incelenmiştir.

12.07.2012 tarihli ilk ihale komisyonu kararında, Erpa Gıda Maddeleri Tarım Ürünleri Hayv. Tem. İşleri Nak. Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti.nden, adı geçen firmanın üretim yeri ile taşıma yapılacak okullar arasındaki mesafe göz önünde bulundurularak, sıcak yemeğin nasıl taşınacağı ve zamanında ulaştırılıp ulaştırılmayacağı, yemeğin Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’ne uygun olarak taşınıp taşınmayacağı, yemek listesinde belirtilen menü ve miktarlara uyulup uyulmayacağı hususlarında “bilgi ve taahhüt” talep edilmesine karar verilmiştir.

Bahsi geçen ihale komisyonu kararının 2’nci maddesinde, “bilgi ve taahhüt” talebinin, İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’ünü maddesine istinaden yapıldığı belirtilse de sözü edilen maddedeki açıklanması istenilen hususların, teklif tutarını oluşturan girdi maliyetlerinin izahına ve tevsikine ilişkin olmaması sebebiyle zikredilen “bilgi ve taahhüt” talebinin bir aşırı düşük teklif sorgulaması olarak görülemeyeceği neticesine ulaşılmıştır.

Söz konusu ihale komisyonu kararına istinaden Erpa Gıda Maddeleri Tarım Ürünleri Hayv. Tem. İşleri Nak. Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti.ne tebliğ edilen 13.07.2012 tarihli bilgi talebine, adı geçen firma tarafından 17.07.2012 tarihli yazı ile cevap verildiği anlaşılmıştır.

Bahsi geçen cevap yazısı üzerine, 17.07.2012 tarihli ikinci ihale komisyonu kararı ile Erpa Gıda Maddeleri Tarım Ürünleri Hayv. Tem. İşleri Nak. Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, Sibel Kaygas Korkmaz/Bereket Hazır Yemek’in ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Bu karar, 19.07.2012 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanarak isteklilere tebliğ edilmiştir.

Anılan ihale kararı akabinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen firmaların aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği iddialarıyla 26.07.2012 tarihinde idare kayıtlarına giren dilekçe ile başvuru sahibi firma tarafından idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu şikâyet başvurusu üzerine idarece yapılan değerlendirme neticesinde 30.07.2012 tarihli üçüncü ihale komisyonu kararı ile düzeltici işlem kararı alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklilere ait tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına karar verildiği ve konuyla ilgili olarak şikâyet başvurusuna verilen 30.07.2012 tarihli cevabın başvuru sahibine tebliğ edildiği belirlenmiştir.

Yukarıda bahsi geçen 30.07.2012 tarihli üçüncü ihale komisyonu kararında,

“…Ancak şikâyet konularından, “İhale Genel Tebliğinin 79. Maddesinde yer alan düzenlemelerin değerlendirilmediği” ibaresi gereği, ihale komisyonu olarak aşağıdaki kararları almayı uygun bulmuştur.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun İdareye Şikayet Başvurusu başlıklı 55. Maddesi ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin 7. Maddesinin 2. Fıkrası (b) bendine göre “Düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine” ibaresi gereği düzeltici işlem yapılmasına ve ekonomik açıdan en avantajlı 1. teklif sahibi Erpa Gıda Mad. Tar. Ürünleri Hayvancılık Tem. İşleri Nakliyat Elektrik ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi Sibel Kaygas Korkmaz Bereket Hazır Yemek Fabrikası’nın aşırı düşük teklif olarak sundukları tekliflerinin, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38. Maddesi hükümlerinde belirtilen kriterlerde gerekli açıklamaları ve İhale Genel Tebliğinin 79. maddesinde belirtilen “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-0.7) formunu, bu kararın eline geçtiği 5 (beş) iş günü içerisinde idareye sunmalarının istenmesine…” ifadeleri bulunmaktadır.

İdarece Kuruma gönderilen ihale ihale işlem dosyasında, Erpa Gıda Maddeleri Tarım Ürünleri Hayv. Tem. İşleri Nak. Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Sibel Kaygas Korkmaz/Bereket Hazır Yemek tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin belgeler bulunmasına karşın adı geçen iki istekliye idarece tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarına rastlanılmamıştır.

Bu doğrultuda 05.09.2012 tarih ve 2554 sayılı yazı ile bahsi geçen isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazıları ihaleyi yapan idareden talep edilmiştir.

Söz konusu belge talebi üzerine idarece gönderilen ilgili evrak 10.09.2012 tarihinde Kurum kayıtlarına girmiştir.

Bahsi geçen evrak arasında bulunan ve 30.07.2012 tarihinde Erpa Gıda Maddeleri Tarım Ürünleri Hayv. Tem. İşleri Nak. Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Sibel Kaygas Korkmaz/Bereket Hazır Yemek isimli isteklilere elden tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulaması yazılarında,

“2012/76990 İKN’li, 2012-2013 Eğitim-Öğretim yılında 6 Taşıma Merkezi İ.O. bulunan 870 öğrenciye öğle yemeği olarak, malzeme dahil yemek pişirme, dağıtımı ve sonrası hizmetleri alımı işi ihalesinde, 3. en avantajlı teklif sahibi istekli olan Gözde Zirve Kuyumculuk Hazır Yemek Beyaz Eşya Nalburiye Nakliyat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin idaremize yapmış olduğu şikayet başvurusu üzerine alınan 3 no.lu ihale komisyonu kararı yazımız ekinde olup, söz konusu karar gereği ihale komisyonunca tarafınızdan istenen belgeyi 5 (beş) işgünü içerisinde Müdürlüğümüze sunmanız hususunda…” ifadeleri bulunmaktadır.

Bahis mevzuu yazıda, yazı ekinde isteklilere tebliğ edilen 30.07.2012 tarihli üçüncü ihale komisyonu kararına atıfta bulunularak aşırı düşük teklif açıklamalarının sözü edilen kararda belirtilen hususlara göre yapılması gerektiğinden bahsedilmektedir.

Ancak 30.07.2012 tarihli üçüncü ihale komisyonu kararında, yukarıda görüleceği üzere, aşırı düşük teklif açıklamalarının 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesi hükümlerinde belirtilen kriterlere göre yapılması ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın (Ek-O.7) sunulması gerektiği ifade edilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği ekindeki “O.7” numaralı tutanakla ilgili olarak, aynı Tebliğ’in 79.4.2.12 numaralı maddesinde “İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır.” açıklaması vardır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine göre istekliler teklif açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırabilecekleri gibi tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura ve/veya teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat teklifleri ve/veya Tebliğ’in 79.4.2.3 numaralı maddesinde belirtilen diğer hususlar doğrultusunda gerekli belgeleri sunarak yapabilirler. Bu durumda mevzuat gereği ilgili meslek mensubu/mensupları tarafından düzenlenmesi ve muhafaza edilmesi gereken ve örnekleri Tebliğ ekinde yer alan “O.5, O.6 veya O.7” numaralı “Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı” çeşitleri değişkenlik gösterebilir.

Hizmet alımı ihalelerinde isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde,

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Aynı konuyla ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin“Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi”başlıklı 79’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında,

“79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir…” açıklaması vardır.

Yukarıda aktarılan hüküm ve açıklamada görüldüğü üzere aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenilmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi gerekmekte iken başvuru konusu ihalede idare tarafından ilgili isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulaması yazılarında, isteklilerce yapılması istenen teklif açıklamalarının içeriğine ilişkin olarak 30.07.2012 tarihli üçüncü ihale komisyonu kararına atıfta bulunulmakta, mezkûr ihale komisyonu kararında ise aşırı düşük teklif açıklamalarının 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde belirtilen kriterlere göre yapılması ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen “O.7” numaralı “Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı” formunun sunulması talep edilmesine karşın, söz konusu kararda, teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen ve açıklanması istenilen hususlara yer verilmediği görülmektedir.

Nitekim aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan Erpa Gıda Maddeleri Tarım Ürünleri Hayv. Tem. İşleri Nak. Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Sibel Kaygas Korkmaz/Bereket Hazır Yemek tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, adı geçen iki istekliye ait teklif açıklamalarının içerik olarak farklı unsurlar içerdiği görülmüştür. Bahsi geçen farklı içeriğe sahip açıklamalara örnek olarak, bir istekli 5 menü üzerinden diğeri 3 menü üzerinden açıklama yapmış, biri işçilik maliyeti ve akaryakıt giderine açıklamasında yer verirken diğeri bu hususlara yer vermemiştir.

Dolayısıyla kamu ihale mevzuatına göre, teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen bileşenlerin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında belirtilmesi gerekirken, ilgili isteklilere tebliğ edilen yazı ve ekindeki ihale komisyonu kararında bu bileşenlere yer verilmemesi nedeniyle söz konusu aşırı düşük teklif sorgulaması üzerinden Erpa Gıda Maddeleri Tarım Ürünleri Hayv. Tem. İşleri Nak. Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Sibel Kaygas Korkmaz/Bereket Hazır Yemek tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinin mümkün olmadığı ve aşırı düşük teklif sorgulaması işleminin kamu ihale mevzuatına uygun olarak idare tarafından yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulaması işleminin kamu ihale mevzuatına uygun olarak idare tarafından yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi konumundaki Erpa Gıda Maddeleri Tarım Ürünleri Hayv. Tem. İşleri Nak. Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi konumundaki Sibel Kaygas Korkmaz/Bereket Hazır Yemek tarafından yapılan teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı ” şeklindeki iddiasına yönelik olarak Kurulca; teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen bileşenlerin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında belirtilmesi gerekirken, ilgili isteklilere tebliğ edilen yazı ve ekindeki ihale komisyon kararında bu bileşenlere yer verilmemesi nedeniyle söz konusu aşırı düşük teklif sorgulaması üzerinden Erpa Gıda Maddeleri Tarım Ürünleri Hayv. Tem. İşleri Nak. Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Sibel Kaygas Korkmaz/Bereket Hazır Yemek tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinin mümkün olmadığı ve aşırı düşük teklif sorgulaması işleminin kamu ihale mevzuatına uygun olarak idare tarafından yeniden yapılması gerektiği hususlarına yönelik ” Düzeltici işlem belirlenmesine ”karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Dalaman İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 2012-2013 Eğitim-Öğretim Yılında 6 Taşıma Merkezi İ.O. Bulunan 870 Öğrenciye Öğle Yemeği Olarak, Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin “Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü’nün 21.03.2012 tarih ve 06/4667 sayılı emirleri doğrultusunda” tespit edilerek, Atakent İlköğretim okulu için 105.695,92 TL, Kapukargın İlköğretim okulu için 37.561,36 TL, Şerefler İlköğretim okulu için 53.284,72 TL, Çöğmen İlköğretim okulu için 37.124,60 TL, Elcik İlköğretim okulu için 46.296,56 TL ve Gürleyik İlköğretim okulu için 100.018,04 TL bileşenleri üzerinden toplam 379.981,20 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 5 adet ihale dokümanı satın alındığı, 12.07.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Erpa Ltd. Şti.

267.855,60

Sibel Kaygas Korkmaz/Bereket Hazır Yemek Fab.

280.314,00

Gözde Ltd. Şti.

365.965,50

Doğan Ltd. Şti.

379.981,20

Şeklinde verildiği, idarece, Erpa Ltd. Şti. ile Sibel Kaygas Korkmaz/Bereket Hazır Yemek Fabrikası olmak üzere iki istekliden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, sunulan açıklamaların idarece kabul edilerek ihalenin en düşük fiyat esasına göre sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedellerinden biri yaklaşık maliyet ile aynı olduğu, diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucuna göre ihalenin sonuçlandırılması gerektiği hususlarına yönelik “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi