KİK Kararı: 2012/UH.II-3675

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/056
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 19.09.2012
Karar No : 2012/UH.II-3675
BAŞVURU SAHİBİ:
On-İs İnşaat Taah. Elektronik Tıbbi Malzeme Paz. Tem. Gıda Makina Bakım Onarım Teks. San. Ve Tic. Ltd. Şti., DİYARBAKIR CADDESİ NASIROĞLU İŞ MERKEZİ KAT:4/404 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Milli Savunma Bakanlığı Genel Kurmay Başkanlığı Bağlıları Ve Müsteşarlık Ankara Ted.Blg.Bşk (Msb), Msb Ankara Tedarık Bölge Baskanlıgı Etlık Caddesı (Eskı Garajlar Yanı) 06010 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/91942 İhale Kayıt Numaralı "Hazır Yemek Hizmeti (10 Kısım)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Savunma Bakanlığı Genelkurmay Başkanlığı Bağlıları ve Müsteşarlık Ankara Ted. Blg. Bşk. (MSB)tarafından 25.07.2012tarihinde pazarlık usulüile yapılan “Hazır Yemek Hizmeti (10 Kısım)” ihalesine ilişkin olarak On-İs İnşaat Taah. Elektronik Tıbbi Malzeme Paz. Tem. Gıda Makina Bakım Onarım Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.08.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.08.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.08.2012tarih ve 29674sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.08.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3236sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Şikâyete konu ihalenin 5, 7 ve 8’inci kısımlarında, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmış olmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. İhalenin 5, 7 ve 8’inci kısımlarında yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyete konu ihalenin, 10 farklı kısım üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirildiği, işin süresinin 01.09.2012 tarihi ile 31.05.2013 tarihleri arasında toplam 273 gün olduğu, her bir kısımda hizmet sunulacak personel sayısının belirtildiği, işin yapılacağı mutfak ve yemekhane mesafeleri ile bunların bulunduğu birlik ve kurumların isimlerinin ihale dokümanı ekinde isteklilere verildiği, personele sunulacak kahvaltı, öğle yemeği ve akşam yemeklerinin aylar itibarıyla her bir gün için ayrı ayrı listelenerek belirlendiği, doküman ekinde yemek terkip ve gramajlarının ve hizmetin yürütülmesinde kullanılacak makine-ekipman ile temizlik sarf malzemelerinin cins ve miktarlarının yer aldığı görülmüştür.

İhalenin 5’inci kısmının İzmir Ulaştırma Personel Okul ve Eğitim Merkez Komutanlığının 3750 personeline 273 gün süreyle hazır yemek alımı,

7’nci kısmının İzmir Foça Deniz Üs Komutanlığının 450 personeline 273 gün süreyle hazır yemek alımı,

8’inci kısmının ise İzmir Güney Deniz Saha Komutanlığı Karargah Destek Kıtalar Komutanlığının 1479 personeline 273 gün süreyle hazır yemek alımına ait olduğu görülmüştür.

İhalenin şikâyete konu 5, 7 ve 8’inci kısımlarına sırasıyla 13, 11 ve 10 isteklinin teklif verdiği, idarece ihalelerin şikâyete konu kısımlarının, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan, ilgili kısımda en düşük teklifi veren istekliler üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir …” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğ hükmünde “malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti” personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmemiştir. Bu nedenle, inceleme konusu ihalenin de personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı anlaşılmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması, 13.03.2012 tarihinde yapılan ihalede verilen teklifler ile 02.02.2011 tarihinde sözleşmeye bağlanan fiyatların güncellenmesi sonucunda bulunan bedellerin aritmetik ortalamasına dayandığı bu çerçevede gerçeği yansıtmadığı açık olan fiyat tekliflerinin ortalamaya dahil edilmediği ve yaklaşık maliyetin %20 oranında yüklenici kârı öngörülmek suretiyle hesaplandığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen Kanun hükmünden, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet veya diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve isteklilerin bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi için yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle kamu ihale mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 34’üncü maddesinde;

“34.1. İhale komisyonu, verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

34.2. İhale komisyonu tarafından;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

34.3. İhale komisyonu tarafından, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalara ilişkin olarak Kamu İhale Kurumu tarafından düzenleme yapılmış ise bu düzenlemelerde yer alan kriterler esas alınacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır…” düzenlemesi yapılmıştır.

Kamu ihalelerine ilişkin ikincil mevzuat kapsamında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında aşırı düşük teklif fiyatlarının belirlenmesinde esas alınacak sınır değerin tespitine ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesine göre idarelerin, geçerli teklifleri belirledikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklifleri tespit etme ve bu teklifler hakkında açıklama isteme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Ayrıca, Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararları, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında fiyat teklif eden isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönündedir.

Bu çerçevede;

1-İhalenin 5’inci kısmının birim yaklaşık maliyeti %20 yüklenici kârı da ilave edilmek suretiyle 11,30.-TL olarak belirlenmiştir. Buna göre kârsız birim yaklaşık maliyet 9,42.-TL olmaktadır.

İhalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan isteklinin 9,62.-TL tutarındaki birim fiyat teklifinin kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu açıkça görülmekte olup, anılan istekliden teklifine ilişkin yazılı açıklama istenilmeden ihalenin 5’inci kısmının sonuçlandırılmış olmasının mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmıştır.

2- İhalenin 7’nci kısmının birim yaklaşık maliyeti %20 yüklenici kârı da ilave edilmek suretiyle 11,30.-TL olarak belirlenmiştir. Buna göre kârsız birim yaklaşık maliyet 9,42.-TL olmaktadır.

İhalenin 7’nci kısmının 9,29.-TL birim fiyat teklif eden Yemekçim Tabldot Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, bu teklifin idarece belirlenen kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu tespit edilmiştir. Şikayet konu ihalenin 7’nci kısmına kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan Yemekçim Tabldot Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ayze Gıda Tarım Ürnl. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu hususa yönelik iddiası yerinde görülmüştür.

3- İhalenin 8’inci kısmının birim yaklaşık maliyeti %20 yüklenici kârı da ilave edilmek suretiyle 12,50.-TL olarak belirlenmiştir. Buna göre kârsız birim yaklaşık maliyet 10,42.-TL olmaktadır.

İhalenin 8 inci kısmının 10,15.-TL birim fiyat teklif eden Ayze Gıda Tarım Ürnl. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmış olup, bu teklifin idarece belirlenen kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu tespit edilmiştir.

İhalenin 8’inci kısmına ilişkin olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif etmiş olduğu 10,15.-TL tutarındaki birim fiyatın, idarece belirlenen kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu görüldüğünden, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmış olmasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (b) bendine göre gerçekleştirilen ihalede, son fiyat teklifleri 13.08.2012 tarihinde alınmış ve aynı oturumda ihalenin 10 kısmına ilişkin idarece hesaplanan yaklaşık maliyet tutarları açıklanmıştır.

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

…

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” düzenlemesi yer almaktadır.

Dolayısıyla, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre gerçekleştirilen ihalede başvuru sahibinin ihalenin şikâyete konu kısımlarına ilişkin yaklaşık maliyet tutarlarını son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği 13.08.2012 tarihinde öğrendiği dikkate alındığında, yaklaşık maliyetin tespitinin mevzuata uygun yapılmadığı yönündeki iddiasını içeren şikâyet dilekçesini, en geç 22.08.2012 tarihinde idareye vermesi gerekirken, kesinleşen ihale kararlarının tebliğini müteakip 29.08.2012 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının süre yönünden reddi gerektiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, yaklaşık maliyetin tespitinin aşırı düşük teklifleri belirleme konusunda anılan Kanununun 38’nci maddesinde referans alınması gereken değerlerden biri olduğu hususu göz önünde bulundurulduğunda, yaklaşık maliyetin hangi kriterler esas alınarak hesaplandığı konusunda inceleme yapılmıştır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemeler sonucunda, alımın şikâyete konu 5, 7 ve 8’inci kısımlarına ilişkin yaklaşık maliyetin tespitinin nasıl yapıldığı hususunda tereddüde düşülmüş, bu çerçevede 05.09.2012 tarihli ve B.07.6.KİK.0.07-101.01.02[.3236]-2355 sayılı yazıyla,

1. İhalenin 5, 7 ve 8’inci kısımlarına ilişkin sırasıyla 11,30.-TL, 11,30.-TL ve 12,50.-TL olarak belirlenen yaklaşık maliyeti oluşturan unsurların (Lahika-1-e, Lahika-1-g, Lahika-1-f’de belirtilen) nasıl tespit edildiği,

2. Yapılan piyasa fiyat araştırmasının, bir önceki yılın tedarik birim fiyatlarının yaklaşık maliyetin tespitinde dikkate alınıp alınmadığı, alındı ise hesaplamanın hangi kriterler çerçevesinde yapıldığı,

3. İhalenin 5 ve 8’inci kısımlarında ekmek verilmesi öngörülmüşken, 7 nci kısımda ekmeğin hariç tutulmuş olmasının yaklaşık maliyetin tespitinde de dikkate alınıp alınmadığı,

hususlarında ayrıntılı belge ve bilgi talep edilmiştir.

07.09.2012 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan 06.09.2012 tarihli ve 4450-935-12/1 Nu.lı.İhl.Kom.Bşk. sayılı yazıda özetle,

Yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık Maliyetin Hesaplanmasına Esas Miktar ve Fiyatların Tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde yer alan amir hüküm esas alınarak belirlendiği,

Bu çerçevede, ihalenin şikâyete konu 5, 7 ve 8’inci kısımlarının yaklaşık maliyetlerinin piyasa araştırması, 13.02.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihalede ortaya çıkan fiyatlar ile bir önceki yıla ait imzalanan sözleşme fiyatları esas alınarak hesaplandığı,

5 ve 7’nci kısımlarının yaklaşık maliyetinin birbiriyle eşit olacak şekilde 11,30.-TL olarak belirlenmesinde, yemeklerin taşındığı yemekhane mesafelerinin, iptal edilen ihalede teklif edilen fiyatların, desteklenen personel mevcutlarının ve buna bağlı olarak hakediş miktarlarının dikkate alındığı ifade edilmiş ve ekinde gerekli belgeler gönderilmiştir.

Söz konusu yazıda ihalenin 5, 7 ve 8’inci kısımlarına ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması, 13.03.2012 tarihinde yapılan ihalede verilen teklifler ile 02.02.2011 tarihinde sözleşmeye bağlanan fiyatların güncellenmesi sonucunda bulunan bedellere dayandığı bu çerçevede gerçeği yansıtmadığı açık olan fiyat tekliflerinin ortalamaya dahil edilmediği ve yaklaşık maliyetin %20 oranında yüklenici kârı öngörülmek suretiyle hesaplandığı anlaşılmıştır.

İdarece gönderilen belge ve bilgilere göre, yaklaşık maliyetin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatına uygun belirlediği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 7’nci ve 8’inci kısımlarına ilişkin olarak, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1)İhalenin 5’inci kısmına ilişkin olarak anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2)İhalenin 7 ve 8’inci kısımlarına ilişkin olarak anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki; “ şikâyete konu ihalenin 5, 7 ve 8 inci kısımlarında, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmış olmasının mevzuata aykırı olduğu ” şeklindeki birinci iddiasına yönelik olarak Kurulca; ihalenin 7’nci ve 8’inci kısımlarına ilişkin olarak, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarına yönelik“ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Milli Savunma Bakanlığı Ankara Tedarik Bölge Başkanlığı tarafından 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre pazarlık usulüile gerçekleştirilen “ Hazır Yemek Hizmet Alımı (10 Kısım)” ihalesinin;

5 inci kısmına ilişkin yaklaşık maliyetin, 3750 kişi x 273 gün ve %20 kâr dahil olmak üzere 11,30 TL birim fiyat üzerinden 11.568.375,00 TL olarak,

7 nci kısmına ilişkin yaklaşık maliyetin, 1479 kişi x 273 gün ve %20 kâr dahil olmak üzere 11,30 TL birim fiyat üzerinden 4.562.567,10 TL olarak,

8 inci kısmına ilişkin yaklaşık maliyetin, 450 kişi x 273 gün ve %20 kâr dahil olmak üzere 12,50 TL birim fiyat üzerinden 1.535.625,00 TL olarak,

Hesaplandığı;

Bahse konu ihaleye 53 adayın davet edildiği, 25.07.2012tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 29 adayın katıldığı,

Pazarlık usulüyle gerçekleştirilen ihalenin ikinci aşamasında,

Alımın şikâyete konu “ İzmir Ulaştırma Personel Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığının 3750 personeline 273 gün süreyle ekmek dahil hazır yemek teminine ” yönelik 5 inci kısmına 13 istekli tarafından son yazılı fiyat teklifi verildiği, idarenin teklif değerlendirmesine göre bir isteklinin “ İş deneyim belgesinin tutarının yetersiz olduğu ” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 12 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Ayze Gıda Tarım Ürnl. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

9.848.475,00

Birim fiyat 9,62

On-İs İnşaat Taah. Elektronik Tıbbi Malzeme Paz. Tem. Gıda Makina Bakım Onarım Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.

10.851.750,00

Birim fiyat 10,60

Kahvecioğlu Gıda Enerj. San. ve Tic. Ltd. Şti.

11.363.625,00

Birim fiyat 11,10

Metsim Mersin Öz. Eğt. Turz. Yemekç. Tem. Kırt. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.

11.363.625,00

Birim fiyat 11,10

BSG Gıda Serv. Hizm. A.Ş.

11.486.475,00

Birim fiyat 11,22

Fesleğen Tem. Bilg. Yem. Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.

12.018.825,00

Birim fiyat 11,74

Bilintur Bilkent Turz. İnş. Yatr. ve Tic. A.Ş.

12.131.437,50

Birim fiyat 11,85

Avira Gıda İnş. Arç. Kirl. Taah. A.Ş.

12.162.150,00

Birim fiyat 11,88

Avşaroğulları Yemk. Hizm. San. Ltd. Şti.

12.285.000,00

Birim fiyat 12,00

Trakya Tabldot toplu Ymk. Ürt. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

12.285.000,00

Birim fiyat 12,00

Çardak Yemk. Hizm. Gıda Paz. Ltd. Şti.-Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağl. Hizm. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

13.206.375,00

Birim fiyat 12,90

Canlar Taah. Paz. İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.-Metropoli Gıda San. ve Tic. Ltd Şti. İş Ortaklığı

13.820.625,00

Birim fiyat 13,50

Şeklinde verildiği, idarece, “ Söz konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik Kamu İhale Kurumunca belirlenen bir yöntem bulunmadığı, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden net belirlenebilir nitelikte olmadığı, malzeme dahil yemek alımı hizmetinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir yer tuttuğu, mevsimsel ve piyasa şartlarının değişmesi, stok durumu gibi faktörlerin teklif fiyatını etkilediği, özellikle sebze ve meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinin güç olacağı ve net bulgular ortaya konulamayacağının açık olduğu ” gerekçesine dayanılarak, geçerli teklif olarak belirlenen söz konusu isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Alımın şikâyete konu “ İzmir Foça Deniz Üs Komutanlığının 1479 personeline 273 gün süreyle ekmek hariç hazır yemek teminine ” yönelik 7 nci kısmına 11 istekli tarafından son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği, verilen tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Yemekçim Tabldot Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

3.750.995,43

Birim fiyat 9,29

Ayze Gıda Tarım Ürnl. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

3.767.146,11

Birim fiyat 9,33

Seçsan Gıda Tur. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

3.977.104,95

Birim fiyat 9,85

On-İs İnşaat Taah. Elektronik Tıbbi Malzeme Paz. Tem. Gıda Makina Bakım Onarım Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.

3.997.293,30

Birim fiyat 9,90

Çardak Yemk. Hizm. Gıda Paz. Ltd. Şti.-Aydeniz Yem. Tem. Güv. Teks. Bil. Med. ve Sağl. Hizm. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

4.158.800,00

Birim fiyat 10,30

Bilintur Bilkent Turz. İnş. Yatr. ve Tic. A.Ş.

4.231.478,16

Birim fiyat 10,48

Beyaz Saray İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

4.401.060,30

Birim fiyat 10,90

Kahvecioğlu Gıda Enerj. San. ve Tic. Ltd. Şti.

4.441.437,00

Birim fiyat 11,00

Anadolu İkram Taah. San. ve Tic. A.Ş.

4.602.943,80

Birim fiyat 11,40

Avşaroğulları Yemk. Hizm. San. Ltd. Şti.

4.845.204,00

Birim fiyat 12,00

Canlar Taah. Paz. İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.-Metropoli Gıda San. ve Tic. Ltd Şti. İş Ortaklığı

4.845.204,00

Birim fiyat 12,00

Şeklinde verildiği, idarece, “ Söz konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik Kamu İhale Kurumunca belirlenen bir yöntem bulunmadığı, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden net belirlenebilir nitelikte olmadığı, malzeme dahil yemek alımı hizmetinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir yer tuttuğu, mevsimsel ve piyasa şartlarının değişmesi, stok durumu gibi faktörlerin teklif fiyatını etkilediği, özellikle sebze ve meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinin güç olacağı ve net bulgular ortaya konulamayacağının açık olduğu ” gerekçesine dayanılarak, geçerli teklif olarak belirlenen söz konusu isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Alımın şikâyete konu “ İzmir Güney Deniz Saha Komutanlığı Karargah Destek Kıtalar Komutanlığının 450 personeline 273 gün süreyle ekmek dahil hazır yemek teminine ” yönelik 8 inci kısmına 10 istekli tarafından son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği, verilen tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Ayze Gıda Tarım Ürnl. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.246.927,50

Birim fiyat 10,15

On-İs İnşaat Taah. Elektronik Tıbbi Malzeme Paz. Tem. Gıda Makina Bakım Onarım Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.302.210,00

Birim fiyat 10,60

Yemekçim Tabldot Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.325.551,50

Birim fiyat 10,79

Nur Grup Yemek Gıda Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.329.237,00

Birim fiyat 10,82

Ege Kurumsal Yemek Hizm. San. ve Tic. A.Ş.

1.388.205,00

Birim fiyat 11,30

Kahvecioğlu Gıda Enerj. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.719.900,00

Birim fiyat 14,00

Moderatör Akary. Gıda Turz. İnş. Tic. Ltd. Şti.-Filiz Gıda Tar. Hayv. Teks. Paz. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

1.744.470,00

Birim fiyat 14,20

Avira Gıda İnş. Arç. Kirl. Taah. A.Ş.

1.778.868,00

Birim fiyat 14,48

Avşaroğulları Yemk. Hizm. San. Ltd. Şti.

1.965.600,00

Birim fiyat 16,00

Karpak Yemek Sosy. Hizm. Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

1.904.175,00

Birim fiyat 15,50

Şeklinde verildiği, idarece, “ Söz konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik Kamu İhale Kurumunca belirlenen bir yöntem bulunmadığı, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden net belirlenebilir nitelikte olmadığı, malzeme dahil yemek alımı hizmetinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir yer tuttuğu, mevsimsel ve piyasa şartlarının değişmesi, stok durumu gibi faktörlerin teklif fiyatını etkilediği, özellikle sebze ve meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinin güç olacağı ve net bulgular ortaya konulamayacağının açık olduğu ” gerekçesine dayanılarak, geçerli teklif olarak belirlenen söz konusu isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmayarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihaleye ilişkin yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucuna göre ihalenin sonuçlandırılması gerektiği hususlarına yönelik idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu hususlarına yönelik “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi