KİK Kararı: 2012/UH.II-3340

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/048
Gündem No : 100
Karar Tarihi : 15.08.2012
Karar No : 2012/UH.II-3340
BAŞVURU SAHİBİ:
İpekyolu Organizasyon Taahhüt Ve Yemek Üretimi San. Tic. Ltd. Şti., ERCİŞ YOLU ÜZERİ DOĞU TOP. SİTESİ C BLOK N0:21 VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı, Zeve Kampüsü 65080 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/53444 İhale Kayıt Numaralı "Y.Y.Ünv. Kampusü,Gevaş,Erciş ,Erciş İşlt.Fak.Ve Özalp M.Yüksekokulları Öğrenci Ve Personeline 3 Çeşit Yemek, ½ Ekmek Ve 250 Cc Pet Su Dan Oluşan Malzeme Dahil Öğlen Ve Akşam Yemeği Pişirilmesi,Dağıtılması,Hizmete Sunulması Ve Temizliği" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığıtarafından 07.06.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Y. Y. Ünv. Kampusü, Gevaş, Erciş, Erciş İşlt. Fak. ve Özalp M. Yüksekokulları Öğrenci ve Personeline 3 Çeşit Yemek, ½ Ekmek ve 250 cc Pet Sudan Oluşan Malzeme Dahil Öğlen ve Akşam Yemeği Pişirilmesi, Dağıtılması, Hizmete Sunulması ve Temizliği” ihalesine ilişkin olarak İpekyolu Organizasyon Taahhüt ve Yemek Üretimi San. Tic. Ltd. Şti.nin 11.07.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun idarenin 16.07.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine başvuru sahibince 24.07.2012tarih ve 25963sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.07.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2813sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle:

1. Tüm isteklilerin idari şartnamenin 7 nci maddesinde belirtilen yeterlik kriterlerine uygun teklif sunup sunmadıklarının hassasiyetle incelenmesi gerektiği, bahse konu ihalede bazı isteklilerin özellikle ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin kriterleri sağlamadığı ve bu sebeple Türkiye genelinde bazı ihalelerde değerlendirme dışı bırakıldıklarının taraflarınca bilindiği, bu sebeple isteklilerce sunulan yeterlik belgelerinin tekrar ve hassasiyetle incelenmesi gerektiği,

2. Aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bileşenlere yer verilmesi gerektiği, yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı,

3. Yaklaşık maliyetteki kâr oranının düşük olduğu, bu sebeple yaklaşık maliyetin altındaki isteklilerin de sorgulanması gerektiği,

4. Gülaçtı Kardeşler Gıda İnş. Tur. Tekstil İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin kullandığı Buca Devlet Hastanesinden alınan iş deneyim belgesinin uygun olmadığı, Buca Devlet Hastanesinin yapmış olduğu yemek ihalesinde Gülaçtı Kardeşler Gıda İnş. Tur. Tekstil İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin kullandığı iş deneyim belgesinin Van Edremit İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nden alınan bir belge olduğu ve bu belgeye ilişkin yapılan işin kumanya hazırlama işi olduğu, ancak iş deneyim belgesine sıcak yemek yazılarak Buca Devlet Hastanesine yanıltıcı belge sunulduğu,

5. Gel-Gör firmasının bilanço oranlarının tekrar gözden geçirilerek karar verilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi itirazen şikâyet dilekçesinde “İdare tarafından yapılan değerlendirmede, tüm istekli firmaların idari şartnamenin 7 nci maddesinde belirtilen yeterlik kriterlerine uygun teklif sunup sunmadıklarının hassasiyetle incelenmesi gerekmektedir. Bahse konu ihaleye teklif sunan bazı isteklilerin özellikle ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin kriterleri sağlamadığı ve bu sebeple Türkiye genelinde bazı ihalelerde değerlendirme dışı bırakıldığı tarafımızca bilinmektedir. İdarenin hatalı iş ve işlemleri nedeniyle sıkıntıya uğramaması, firmamızın ise hak kaybına uğramaması için, isteklilerce sunulan yeterlik belgelerinin tekrar ve hassasiyetle incelenmesi 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun Temel İlkeler başlıklı 5 inci maddesi gereği yasal zorunluluktur.” ifadelerine yer vermiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 inci maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile varsa bildirime esas elektronik posta adresi ve faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikâyet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikâyetin tarihi ve varsa şikâyete ilişkin idare kararının bildirim tarihi…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11 inci maddesinde “…(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi "soyut" ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de aynı hükme yer verilmiştir. Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin 11 inci maddesinin sekizinci fıkrasında, anılan Yönetmelik hükmü gereğince, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde bir açıklama yapılmıştır.

Yer verilen mevzuat maddeleri çerçevesinde, Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatı ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekli ve istekli olabileceklerin haklarını veya menfaatlerini korumalarını sağlamak amacıyla “şikâyet” sürecine ilişkin düzenlemelere yer vermekle birlikte idarelerin ihtiyaçlarını Kanunun temel ilkeleri çerçevesinde karşılarken şikâyet hakkının kötüye kullanılarak sürecin gereksiz şekilde kesintiye uğramasını engellemek için bazı önlemler almıştır. Bu çerçevede alınan önlemlerden biri olan varsayımlara dayalı herhangi bir mesnetten yoksun soyut iddiaların reddedilmesi hususuna ise mevzuatta çeşitli şekil şartlarından önce yer verilmiştir. Dolayısı ile idarelerce ihtiyacın karşılanmasında sürecin gereksiz şekilde kesintiye uğramaması ve şikâyet hakkının suistimal edilmesini önlemek için dayanaklarıyla ortaya konmayan iddiaların reddedilmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla itirazen şikâyet başvurusunda şikâyete konu işlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece “Bahse konu ihaleye teklif sunan bazı isteklilerin özellikle ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin kriterleri sağlamadığı ve bu sebeple Türkiye genelinde bazı ihalelerde değerlendirme dışı bırakıldığı tarafımızca bilinmektedir. İdarenin hatalı iş ve işlemleri nedeniyle sıkıntıya uğramaması, firmamızın ise hak kaybına uğramaması için, isteklilerce sunulan yeterlik belgelerinin tekrar ve hassasiyetle incelenmesi 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun Temel İlkeler başlıklı 5 inci maddesi gereği yasal zorunluluktur” şeklinde varsayımlara dayalı iddialara yer verdiği anlaşılan başvuru sahibinin söz konusu iddianın yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde istenilen şekil şartlarını taşımadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde; isteklilerce sunulan yeterlik belgelerinin tekrar ve hassasiyetle incelenmesi gerektiğine yönelik elde net bilgi veya somut deliller olmaksızın genel ifadelere yer verdiği anlaşıldığından söz konusu iddiaların şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet Alımı İhalelerinde Aşırı Düşük Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması bulunmaktadır

İdari Şartnamenin 2 nci maddesinde;

“Madde 2 - İhale konusu işe ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Y.Y.Ünv. Kampusü,Gevaş,Erciş ,Erciş İşlt.Fak.ve Özalp M.Yüksekokulları Öğrenci ve Personeline 3 Çeşit Yemek, ½ Ekmek ve 250 Cc Pet Su Dan Oluşan Malzeme Dahil Öğlen ve Akşam Yemeği Pişirilmesi,Dağıtılması,Hizmete Sunulması ve Temizliği

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

Eğitim öğretimin devam ettiği dönemlerde günlük ortalama 4.000 adet, eğitimin tatilde olduğu dönemlerde ortalama 1.000 Adet olmak üzere 2.640.000 Adet Tabldot Yemek satınalınacaktır.

c) Yapılacağı yer: Yemekler Y.Y.Üniversitesi Kampüsü Merkezi Yemekhanesi ile Gevaş, Özalp, Erciş Meslek Yüksekokulları ile Erciş İşletme Fakültesi mutfak ve yemekhanelerinde yapılacaktır.

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

07.06.2012 tarihinde yapılan ihaleye 11 isteklinin katıldığı, üç isteklinin teklifinin aşırı düşük bulunarak söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Baygün Tem. Yem. ve Per. Hiz. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. – Turanlar Gıda Orman Ürünleri Temiz. San. Tic. Ltd. Şti Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak Harput İaşe İnş. Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.- Günay Yemek Hizm. Gıda Tem. İnş. Hay. Kuy. San. Dış. Tic. Ltd. Şti.- Ant Pa Endüstriyel Yemekçilik Temizlik Gıda Otomotiv İnş. Bilgisayar ve Danışmanlık Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin belirlendiği görülmüştür.

Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında idarece tespit edilen önemli bileşenlerin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca Teknik Şartnamede de isteklilerin kullanabileceği bir örnek menü bulunmamaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde; teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden, teklifin tamamı üzerinden değil, sadece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama istenmesi gerektiği açık ve tereddüde yer vermeyecek bir şekilde hüküm altına alınmıştır. Bunun aksine bir uygulama Kanunun 38 inci maddesine açık bir aykırılık oluşturacaktır. Özellikle yemek sektöründe; maliyeti etkileyen birbirinden bağımsız birçok parametre bulunması, girdi maliyetlerinde yerel ve mevsimsel koşullara göre yaşanan dalgalanmalar ve belirsizlikler, standart bir ürün tarifinin yapılamaması, çıktı ürünün kalitesinin belirlenmesinde objektif bir değerlendirme yapılmasının zorluğu, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde teklifte önemli bileşenlerin somut ve açık bir şekilde belirlenmesini zorunlu hale getirmektedir

Mevzuatın yukarıda aktarılan ve açıklanan hükümleri böyle iken; incelenen ihalede, teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden açıklama istenmesine ilişkin yazıda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmediği ve idarece yapılan bu işlemin 4734 sayılı Kanunun 38 inci ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, ihale komisyonunca teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili açıklama istenerek sorgulamanın yeniden yapılması gerekmektedir.

3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde; belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesinin yapılacağı, ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine uymayan, teklifleri ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olmayan ve birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır.

Başvuruya konu ihaleye 11 (onbir) isteklinin katıldığı, idarece isteklilerin tekliflerinin anılan madde hükmü uyarınca değerlendirildiği ve 4 (dört) isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

...” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede idare tarafından 4 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, 1 (bir) isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı (söz konusu istekli daha sonra 37 nci madde kapsamında değerlendirme dışı bırakılmıştır), 1 isteklinin açıklamasının uygun bulunmadığı, diğer istekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ihalenin en düşük fiyatı teklif eden istekli üzerinde bırakıldığı belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4 üncü maddesinde yer alan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hâriç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceğine yönelik düzenleme dışında Kamu İhale Kurumu tarafından hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin bağlayıcı kurallar getirilmemiştir.

Bu itibarla, anılan Kanun hükümleri uyarınca, hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklifleri belirleme hususundaki takdir yetkisi ihale komisyonlarındadır. Ancak, bu yetkinin, Kanunun 38 inci maddesinde belirlenen çerçeveye ve kamu ihale mevzuatının temel ilkelerine uygun olarak kullanılması gerekliliği kuşkusuzdur.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre, söz konusu yetkinin kullanılmasında önem arz eden etkenlerin “yaklaşık maliyet” ve “diğer teklifler” olduğu açıktır.

Bununla birlikte, idarelerin aşırı düşük teklifleri belirleme konusunda kullanacakları yetkinin sınırlarını daha da belirginleştirmek için, yaklaşık maliyetin altında teklif sunan her isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlenip belirlenmeyeceği, diğer tekliflerin altında teklif sunmanın hangi durumlarda yaklaşık maliyete göre düşük teklif sunmanın ötesinde önem ifade edeceği, yaklaşık maliyetin veya diğer tekliflerin altında teklif sunmuş hangi sayıda isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirleneceği hususlarında değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 7 nci ve 8 inci maddelerinde yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler belirtilmiş ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında esas alınacak miktar ve fiyatların tespitine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında; ihale konusu hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların, tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak %20 oranını geçmemek üzere yüklenici karının ekleneceği, bulunan tutarın, kar hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyetin hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır.

İhale aşamasında idarelerce beklenen doğal sonuç; sunulan tekliflerin, ihale konusu hizmetin gerçekleştirilmesi için ihale konusu işin niteliği de göz önünde bulundurularak belirlenmiş olan kârsız asgari maliyete eşit veya bu tutarın üzerinde olmasıdır.

Diğer taraftan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında yer alan hükümden faydalanılarak yaklaşık maliyette kar oranı belli olmayan işlerde aşırı düşük tekliflerin tespiti için objektif bir kâr oranına ulaşılabilir. Bu itibarla, anılan maddede yer alan en yüksek kâr oranının %20 olduğu dikkate alındığında yaklaşık maliyetin 1/1,20’sinin (kârsız yaklaşık maliyetin) altında fiyat teklif eden isteklilerin sorgulanması gerekmektedir.

Yaklaşık maliyetin piyasa araştırması yapılarak oluşturulduğu söz konusu durumda firmalardan ve odalardan alınan fiyatlarda ne kadar kar oranının ihtiva edildiğinin tespiti mümkün olmamakla birlikte yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde teklif fiyatı yaklaşık maliyetin 1/1,20’si olan 12.424.912,50 TL’ninüstünde olanHarput İaşe İnş. Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.- Günay Yemek Hizm. Gıda Tem. İnş. Hay. Kuy. San. Dış. Tic. Ltd. Şti.- Ant Pa Endüstriyel Yemekçilik Temizlik Gıda Otomotiv İnş. Bilgisayar ve Danışmanlık Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklif fiyatının aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemesi gerekmektedir.

4 ) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye Şikayet Başvurusu” başlıklı 55 inci maddesi ile “Kuruma İtirazen Şikayet Başvurusu” başlıklı 56 ncı maddelerinde,

“İdareye şikayet başvurusu

Madde 55 - (Değişik: 20/11/2008-5812/22 md.)

Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.

Kuruma itirazen şikayet başvurusu

Madde 56 - (Değişik: 20/11/2008-5812/23 md.)

İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükümleri yer almaktadır. Anılan Kanun hükümlerinde şikâyet edilecek hususların çerçevesi “ ihale sürecindeki işlem ve eylemler ” olarak çizilmiştir. Kuruma yapılacak itirazen şikâyet başvurularında ise idareye şikâyet edilen hususlar, idarenin şikâyet üzerine aldığı kararlar ve itirazen şikâyet iptal işlemine karşı yapılmış ise iptal gerekçesiyle sınırlı inceleme yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan isteklinin, bu ihale için sunmuş olduğu iş deneyim belgesini aldığı işin sözleşmesinin tarafı olan yüklenicinin belirlenmesi için yapılan ihaleye sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı; dolayısıyla bu suretle alınan iş deneyim belgesinin sunulması ile kazanılan ihale sonucunda alınan iş deneyim belgesinin geçersiz olacağı” şeklindeki iddiasının ancak bahsi geçen mevzuata aykırı olarak alındığı iddia edilen belgenin sunulmuş olduğu ihalede şikâyete konu edilebileceği kabul edilmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 44 üncü maddesinde ise “İş deneyim belgeleri; Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak yurt içinde veya yurt dışında gerçekleştirilen” işlerde düzenleneceği hüküm altına alınmış dolayısıyla ihale sürecinden ziyade sözleşmede edimin ifasına yönelik bir belge olarak tasarlanmıştır. İsteklilerden iş deneyim belgesinin istenmesinin amacı ise ihale konusu işte isteklinin mesleki ve teknik yeterliğini bir belge ile kanıtlamasıdır ki bu durum söz konusu belgenin alındığı işin ihale sürecinden tamamen bağımsızdır. Bir diğer ifade ile yüklenicilere iş deneyim belgesi düzenlenmesinin yegâne şartı bedel içeren tek bir sözleşme karşılığı sözleşme konusu işin yapılmasıdır. Kamu ihale mevzuatı çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşlarına ihale vasıtasıyla yapılan sözleşme ile taahhüt edilen işler sonucunda alınan iş deneyim belgeleri ile ihale süreci birbirinden farklı hukuki ortamlarda gerçekleşmektedirler. Dolayısıyla aralarında bir illiyet bağı bulunmamaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu ettiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesini almış olduğu işin ihalesinde sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin uygun olmadığı iddiası, başvuruya konu ihalede idarece gerçekleştirilen işlem ve eylemlere ait bir iddia olmaması nedeni ile itirazen şikâyet başvurusuna da konu edilemez.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

5 ) Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35 inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. …

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. ...” hükmü bulunmaktadır

Gülaçtı Kardeşler Gıda İnş. Tur. Tekstil İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.- Gel-Gör Yemek Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. - Can-Gül Aky. İnş. Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin özel ortağı Gel-Gör Yemek Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin bilançosu incelendiğinde; cari oranın 0,75’ten büyük, öz kaynak oranının 0,15’ten büyük ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde özel ortağın bilanço oranlarının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 35 inci maddesinde istenen kriterleri karşıladığı görülmüş olup, idarenin işleminde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen Baygün Tem. Yem. ve Per. Hiz. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. – Turanlar Gıda Orman Ürünleri Temiz. San. Tic. Ltd. Şti Ortak Girişimi ve Trakya Tabldot Top. Y. Em. Ür. Gı. Tu. ve S. H. S. ve Tic. Ltd. Şti.’den 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca ihale komisyonunca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili açıklama istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere:

Anılan Kanun’un 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki; “ Aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bileşenlere yer verilmesi gerektiği, yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, ” şeklindeki ikinci iddiasına yönelik olarak Kurulca “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “ Y. Y. Ünv. Kampusü, Gevaş, Erciş, Erciş İşlt. Fak. ve Özalp M. Yüksekokulları Öğrenci ve Personeline 3 Çeşit Yemek, ½ Ekmek ve 250 Cc Pet Su Dan. Oluşan Malzeme Dahil Öğlen ve Akşam Yemeği Pişirilmesi, Dağıtılması, Hizmete Sunulması ve Temizliği Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması, oda ve kurum fiyatları esas alınarak toplam, 2.640.000 öğün için 5,65 TL birim fiyat üzerinden toplam 14.909.895,00 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 30 adet ihale dokümanı satın alındığı, 07.06.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 11 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin “ teklif zarfında hiçbir belge yok ” diye geçersiz teklif verdiği, isteklilerden birinin “ banka referans mektubunun uygun olmadığı “ gerekçesiyle, bir isteklinin “ iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı“ gerekçesiyle, bir isteklinin de “ geçici teminat mektubunun olmadığı “ gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında geriye kalan 7 teklifin idarece geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Baygün Tem. Yem. ve Per. Hiz. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. – Turanlar Gıda Orman Ürünleri Temiz. San. Tic. Ltd. Şti Ortak Girişimi

10.243.200,00

Trakya Tabldot Top. Y. Em. Ür. Gı. Tu. ve S. H. S. ve Tic. Ltd. Şti.

11.325.600,00

Harput İaşe İnş. Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.- Günay Yemek Hizm. Gıda Tem. İnş. Hay. Kuy. San. Dış. Tic. Ltd. Şti.- Ant Pa Endüstriyel Yemekçilik Temizlik Gıda Otomotiv İnş. Bilgisayar ve Danışmanlık Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi

12.988.800,00

Özata Gıda Soğuk Hava Tes. Sosyal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti

14.493.600,00

Gülaçtı Kardeşler Gıda İnş. Tur. Tekstil İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.- Gel-Gör Yemek Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. - Can-Gül Aky. İnş. Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi

14.493.600,00

İpekyolu Organizasyon Taahhüt ve Yemek Üretimi San. Tic. Ltd. Şti.

14.784.000,00

Nif-Tem Temizlik ve Malzemeleri Gıda Turizm İnşaat ve Özel Sağlık Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi

15.417.600,00

Şeklinde verildiği, idarece, üç isteklinin teklifinin aşırı düşük bulunduğu, söz konusu isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Baygün Tem. Yem. ve Per. Hiz. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti.–Turanlar Gıda Orman Ürünleri Temiz. San. Tic. Ltd. Şti Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak başvuru sahibi Harput İaşe İnş. Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.- Günay Yemek Hizm. Gıda Tem. İnş. Hay. Kuy. San. Dış. Tic. Ltd. Şti.- Ant Pa Endüstriyel Yemekçilik Temizlik Gıda Otomotiv İnş. Bilgisayar ve Danışmanlık Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede geçerli tekliflerden biri haricinde diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucuna göre ihalenin sonuçlandırılması gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurulca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi