KİK Kararı: 2012/UH.II-3333

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/048
Gündem No : 89
Karar Tarihi : 15.08.2012
Karar No : 2012/UH.II-3333
BAŞVURU SAHİBİ:
Remondis Su Ve Atıksu Teknolojileri Sanayi Ve Ticaret A.Ş., ESKİ ÜSKÜDAR İÇERENKÖY YOLU CADDESİ VIP CENTER NO:10 KAT:10 KAT:11 İÇERENKÖY / İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı, Siteler Mahallesi Otogar Karşısı Makine İkmal Sahasi İçi MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/50010 İhale Kayıt Numaralı "Düzenli Çöp Depolama Alanı İşletme Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığıtarafından 31.05.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Düzenli Çöp Depolama Alanı İşletme Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Remondis Su ve Atıksu Teknolojileri Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin 03.07.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.07.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.07.2012tarih ve 25592sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.07.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2767sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli olan Şahinoğulları Nak. Hafr. İnş. Oto. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu teklif bedeli ile ihale konusu işi şartnamelerde tanımlanan şekilde yapmasının mümkün olmadığı, idareye yaptıkları şikâyet başvurusunda anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine, hayatın olağan akışına ve ihale konusu işin şartnamelerde tanımlanan şekilde mevzuata uygun olarak yapılıp yapılmadığı konusunda inceleme yapılmasını talep ettikleri ancak, idare tarafından verilen cevapta daha ziyade iş makinelerinin çalışma saatleri üzerinde durulduğu, diğer giderlerin nasıl hesaplandığına ilişkin bir değerlendirmeye yer verilmediği, kendilerine tebliğ edilen kesinleşen ihale kararı ekinde yer alan ve 2 ihale komisyonu üyesine ait karşı oy yazısında da belirtildiği üzere, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Şahinoğulları Nak. Hafr. İnş. Oto. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu işte kullanılacak olan araçların çalışma saatlerini teknik şartnamede belirtilen 8 saatlik çalışma süresinin aksine farklı şekilde belirlediği ve bu saatler üzerinden teklif açıklamasını sunduğu, bu çerçevede anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, Şahinoğulları Nak. Hafr. İnş. Oto. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olup olmadığı ve söz konusu açıklamasında personel giderleri ( personelin ücreti, koruyucu ekipman giderleri, iş kıyafeti giderleri, yemeği, teknik şartnamenin 5 inci maddesinde yer alan eğitim masrafları, iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranının % 3 olarak alınıp alınmadığı, % 3 sözleşme ve genel giderler), tesisin bakım-onarım ve temizlik giderleri, gaz bacalarının teşkili, çöp süzüntü suyu nakliyesi, iş makineleri ve araçların giderlerine ilişkin maliyet öngörüp öngörmediği ile söz konusu açıklamanın mevzuata uygun olup olmadığının incelenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının; “Düzenli Çöp Depolama Alanı İşletme Hizmeti” şeklinde belirtildiği,

Anılan şartnamenin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.3.Teklif fiyata dahil olan giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Hizmetin ifasında, Teknik Şartnamede belirtilen sayı ve nitelikteki görevli personeller ücretleri (asgari ücrete göre kıyaslama yapılan ücretli ve yüklenicinin ödemesi gereken diğer yasal yükümlülükler dahil olmak üzere), teknik şartnamede cinsi ve sayısı belirtilen araçların amortisman, akaryakıt, vergi, sigorta ve bakım giderleri yükleniciye ait olup teklif fiyata dahil edilecektir.

…25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Teknik şartnamede belirtilen sayı ve nitelikte personel çalıştırılacaktır.

Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim % 3 (üç) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesinin yer aldığı,

Sözleşme tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 365 (üçyüzaltmışbeş) gündür.” düzenlemesine yer verildiği,

Görülmüştür.

Teknik şartnamenin “Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu şartname 12 (on iki) ay süreyle;

a. Mersin Büyükşehir Belediyesi katı atık düzenli depolama alanına gelen, günlük ortalama 850 ton katı atığın serilmesi, sıkıştırılması, örtü malzemesi ile örtülmesi ve gaz bacası yapımı gibi düzenli depolama kriterlerine uygun olarak düzenli depolama alanının işletilmesi,

b. Düzenli katı atık depolama alanı sızıntı suyu lagününde bulunan yaklaşık 20.000 t ve yaklaşık 200 t/d oluşan çöp sızıntı suyunun 11.5 km uzaklıktaki MESKİ kanalizasyon şebekesinde bulunan deşarj noktasına nakliyesi işlerini kapsar.” düzenlemesine,

“Yapılacak İşler” başlıklı 2 nci maddesinde;

“1. Katı atık düzenli depolama alanında çalışmalar her gün idarenin belirlediği saatlerde yapılacaktır.

2. Yüklenici düzenli depolama alanında; işletme müdürünü ve diğer personelleri 08.00-17.00 arasında sahada bulunduracaktır. Vardiyaya göre çalışanlar her ay idareye sunulan vardiya çizelgesine göre çalıştırılacaktır. Kantar 24 saat açık olacaktır, idare ihtiyaç halinde işleyişe göre çalışma saati değişikliği yapabilecektir.

3. Düzenli depolama alanına gelen çöp kamyonlarının döktüğü atıklar anında serilerek sıkıştırılacaktır. Sahaya depolanmasına izin verilen atıkların gaz bacalarının yerleştirilmesi, üzerlerinin örtülmesi, toprak taşınması vb. işlemler düzenli olarak yapılacaktır. Acil durum, hafta sonu, özel günler ve bayramlarda çalışmalara devam edilecektir.

4. Düzenli depolama alanı, sözleşme süresi içinde (tatil ve cumartesi-Pazar günleri de dahil olmak üzere) 24 saat açık olacaktır. 08.00-17.00 çalışma saatleri haricinde de düzenli depolama alanında; kantarcı ve meydancı bulundurulacaktır.

…

13. Sızıntı suyunun taşınması esnasında herhangi bir taşma olması yüklenicinin sorumluluğundadır. Depolama alanından çıkan sızıntı sularını yüklenici gerekli ekipmanlarını kullanarak vidanjörlere dolduracak ve 11.5 km uzaklıktaki MESKİ kanalizasyon şebekesine taşıyacaktır.

16. Yüklenici, tekerlek yıkama ünitesinin bakım ve temizliğini 15 günde bir rutin olarak yapacaktır.

17. Gaz toplama kuyuları, 0.8-1 m çapında hasır çelik çerçeve içerisinde yerleştirilmiş delikli yüksek yoğunluklu polietilen boru ve çerçeve ile boru arasında kalan alanda 16/32 dane dağılımlı karbonat içermeyen çakıl kullanılarak teçhiz edilecektir. Gaz bacası detayı çizelge 1’deki özellikleri içerecektir.

Yüklenici aşağıda belirtilen özellikteki baca yapısını kurmakla, bakımını yapmakla v e meydana gelecek hasarı onarmakla yükümlüdür.

…

19. Kurulu olan her türlü ekipmanın/sistemin bakımından, korunmasından yüklenici sorumludur. Kullanımdan kaynaklanan arıza ve onarımından yüklenici sorumludur.

20. Bu iş kapsamında çalışan bütün araçların yangın, sabotaj ve her türlü halk hareketi dahil; kasko sigortaları, trafik sigortaları, fenni muayeneleri teslim tarihinden itibaren yüklenici tarafından yapılacaktır.” düzenlemesine,

“Çalıştırılacak Personel” başlıklı 3 üncü maddesinde;

“Düzenli depolama alanında işletme süresi boyunca aşağıdaki nitelikteki personel bulundurulacaktır.

3.1 İstihdam edilecek personel sayısı

Çizelge 2.Düzenli Depolama Alanında İstihdam Edilecek Personel

Görevi

Sayısı

İşletme Müdürü (Çevre Mühendisi)

1

Operatör (Kompaktör, Dozer, Ekskavatör)

3

Şoför (Kamyon, Vidanjör (2kişi), Arazöz)

4

Kantarcı (Vardiyalı olarak çalışacaktır.)

4

Büro Temizlik Görevlisi (Düzenli depolama alanı idari bina için)

1

Meydancı (Vardiyalı olarak çalışacaktır.)

4

Sekreter (Office programları kullanmada tecrübeli)

1

Elektrik Teknisyeni

1

Ağır Vasıta Tamircisi (İş makineleri tamiri konusunda deneyimli)

1

Temizlik Elemanı (Düzenli depolama alanında çalıştırılacak)

2

Toplam

22

3.2.İstihdam edilecek personel ücreti

Düzenli çöp depolama alanında çalışacak vasıflı personele ödenecek ücretin asgari ücrete oranı aşağıdaki şekilde olacaktır.

Çizelge 4.İstihdam Edilecek Personele Ödenecek Ücret

Personel

Asgari Ücretten Fazlası (%)

İşletme Müdürü

150

Operatör (Kompaktör, Dozer, Ekskavatör)

125

Teknisyen, Şoför, Meydancı, Yağcı, Ağır Vasıta Tamircisi

100

Kantarcı, Temizlik İşçisi

50

Büro Temizlik Görevlisi, Sekreter

25

…” şeklindeki düzenlemeye,

“Katı Atık Düzenli Depolama Sahasının İşletilmesi İle İlgili Gerekli İş Makinaları ve Araçlar” başlıklı 4 üncü maddesinde;

“A. Yüklenici; çöp serpme, sıkıştırma, toprak ile örtme, gaz bacası ve ekipmanlarını yerleştirme ve sahanın bakımı işi için aşağıda belirtilen iş makinelerini ve araçları depolama alanında bulundurmak zorundadır.

Çizelge 5.Mersin Katı Atık Düzenli Depolama Alanında Çalıştırılacak Araçlar ve Özellikleri

Araç Türü

Asgari Kapasite Özellik

Adedi

Çöp Kompaktörü

En az 30t çalışma ağırlığında, 2003 model ve üzeri olacaktır.

1

Dozer

Çöp düzenleme ve tasnifi, örtü toprağı serilmesinde kullanılmak amacıyla motor gücü en az 300Hp, bıçak genişliği en az 4m, çalışma ağırlığı en az 30t, 2003 model ve üzeri olacaktır.

1

Ekskavatör

Saha içerisinde ve malzeme ocağında (örtü toprağı) ara ve nihai toprak örtü ve toprak kazısında ve çöp düzenlemesi- yerleştirilmesinde kullanılmak amacıyla, motor gücü en az 150 Hp, kepçe kapasitesi en az 1,5 m3, çalışma ağırlığı en az 25 t, 2003 model ve üzeri olacaktır.

1

Kamyon

Depolama sahası ara örtü ve nihai toprak örtü malzemesi toprak taşımasında kullanılmak üzere motor gücü asgari 100 Hp, asgari 14t yük taşıma kapasiteli, 2003 model ve üzeri olacaktır.

1

Vidanjör

En az 30 t atık su sandıklı, 2003 model ve üzeri olacaktır. Tüm araçlarda GPRS araç takip sistemi bulunacak ve idarece takibi için gerekli altyapı hazır olacaktır.

2

Arazöz

En az 7 m3 su sandıklı, 2003 model ve üzeri olacaktır. (Ön ve arkadan basınçlı su püskürtme aparatlı)

1

Binek Araç

En fazla 2 yaşında ( 2010 model ve üzeri ) klimalı olacaktır.

1

B. Yüklenici, çizelge 5’te belirtilen iş makineleri ve araçların kendilerine ait olduğuna dair belgeleri (kiralanmış ise yapılmış olan kira sözleşmesi) ihalede sunacakları dosyada bulunmak zorundadır.

C. Yüklenici yukarıda belirtilen iş makineleri, tırlar ve kamyonları idare tarafından belirlenecek işin akışına göre çalıştırmak zorundadır.” düzenlemesine,

“Diğer Hususlar” başlıklı 5 inci maddesinde;

…

3.Çalıştırılacak tüm personel, idarece belirlenecek kişisel koruyucu ekipmanlarını (iş kıyafetini) giymek zorundadır. İdarece belirlenecek kişisel koruyucu ekipmanlar yüklenici tarafından temin edilecektir. Kişisel koruyucu ekipmanlar, Türk Standartlarına uygun (iş elbiseleri, baret, baret lambası, reflektif yelek ve parkalar, çalışma alanı uyarı bantı, paraşüt tipi emniyet kemeri, yüksekten indirme aparatı, yalıtkan eldiven, asit eldiveni, mekanik iş eldiveni, ısıya dayanımlı eldiven, el feneri (ışıldak-sinyal lambası), güvenlik ayakkabısı (elektrikçiler için), güvenlik ayakkabısı (diğer tüm personel için), gaz maskesi ve filtreler, toz maskesi, izolasyon halısı, yalıtkan çizmesi, ilkyardım çantası, kulaklık, kulak tıkacı, alüminyum merdiven, toz günlüğü) ve idarece onaylanmış olmak zorundadır. Kişisel koruyucu ekipmanlar yazlık ve kışlık olmak üzere sınıflandırılacak ve zarar görmüş ekipmanlar zaman geçirmeksizin yenilenecektir. Kişisel koruyucu ekipmanların personele verildiğine dair form imzalatılarak idareye teslim edilecektir. Çalışan her personel kişisel koruyucu ekipmanlarını kullanmak zorundadır.

…

9.Yüklenici; elemanlarının, araçlarının ve makinelerinin tüm ihtiyaçlarını kendi karşılayacak, idareden hiçbir şey talep etmeyecektir (Gıda, yakıt, bakım, alet, yedek parça vb.).

…

13.Depolama alanında oluşan sızıntı sularının taşınması işi, vidanjörlerle günde en az 10 sefer yapılacaktır.

…

17.Örtü toprağının çıkarılması, nakliyesi ve serilmesinde kullanılacak olan araçlar söz konusu işletme işinde mesai saatleri içinde 8 saat/gün çalışacağından nakliye mesafeleri belirtilmemiştir. ” düzenlemesine,

Yer verilmiştir.

İdari şartnamenin yukarıda aktarılan 25 inci maddesinde yer alan düzenlemeler esas alınarak Kamu İhale Kurumu asgari işçilik modülü üzerinden yapılan hesaplamada, düzenli depolama alanında istihdam edilecek işletme müdürünün işçilik maliyetinin 33.830,16 TL, operatörlerin işçilik maliyetlerinin 91.341,72 TL, şoförlerin işçilik maliyetlerinin 108.256,80 TL, kantarcıların işçilik maliyetlerinin 81.192,48 TL, büro temizlik görevlisinin işçilik maliyetinin 16.915,20 TL, meydancıların işçilik maliyetinin 108.256,80 TL, sekreterin işçilik maliyetinin 16.915,20 TL, elektrik teknisyeninin işçilik maliyetinin 27.064,20 TL, ağır vasıta tamircisinin işçilik maliyetinin 27.064,20 TL ve temizlik elemanlarının işçilik maliyetinin 40.596,24 TL olmak üzere toplam asgari işçilik maliyetinin (% 3 sözleşme gideri dahil) 551.433,00 TL’ye tekabül ettiği anlaşılmıştır.

İdarece gönderilen işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, başvuruya konu ihaleye 4 teklif verildiği, Aksal İnş. Taah. Tur. Nak. Denz. Maden. Akary. Oto Teks. Tar. Hayv. Orm. Elekt. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin; “teknik şartnamede özelliği ve sayısı belirtilen vidanjöre ait belge bulunmadığı” gerekçesiyle, Hüseyin Çoban İnş. Tem. Taah. Tıbbi Mlz. Bilg. Güv. Turz. Hiz. Müt. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin; “2011 yılına ait yılsonu bilançosu veya bilançonun gerekli kriterlerin sağlandığını gösteren bölümleri, 2011 yılına ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosu veya taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin ve gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturalar ve teknik şartnamede özelliği ve sayısı belirtilen vidanjöre ve dozere ait belge bulunmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Şahinoğulları Nak. Hafr. İnş. Oto. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklifinin ise aşırı düşük teklif olarak nitelendirildiği ve 12.06.2012 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklaması sunmasının istenildiği görülmüştür.

Şahinoğulları Nak. Hafr. İnş. Oto. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne gönderilen 06.06.2012 tarih ve 1885 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında; “hizmetin ifasında görevlendirilmek üzere, teknik şartnamede sayı ve nitelikleri belirtilen personel gideri (asgari ücrete göre kıyaslama yapılan ücreti ve yüklenicinin ödemesi gereken diğer yasal yükümlülükler dahil olmak üzere), teknik şartnamede cinsi ve sayısı belirtilen araçların amortisman, akaryakıt, vergi, sigorta ve bakım giderleri” nin açıklanmasının istenildiği, idarece belirlenen süre içerisinde söz konusu isteklinin açıklamasını sunduğu, sunulan açıklamanın 18.06.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile yeterli görülerek ihalenin Şahinoğulları Nak. Hafr. İnş. Oto. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Remondis Su ve Atıksu Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş.’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Bununla birlikte, Aksal İnş. Taah. Tur. Nak. Denz. Maden. Akary. Oto Teks. Tar. Hayv. Orm. Elekt. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 04.07.2012 tarihinde idare kayıtlarına alınan şikâyet başvurusu üzerine idarece yapılan değerlendirmede, anılan isteklinin itirazı yerinde görülerek anılan isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınmasına karar verildiği ve 09.07.2012 tarihli ihale komisyonu tutanağı ile Aksal İnş. Taah. Tur. Nak. Denz. Maden. Akary. Oto Teks. Tar. Hayv. Orm. Elekt. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi aşırı düşük olduğundan, 20.07.2012 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklaması sunması gerektiği belirlenmiştir.

Aksal İnş. Taah. Tur. Nak. Denz. Maden. Akary. Oto Teks. Tar. Hayv. Orm. Elekt. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’ne gönderilen 09.07.2012 tarih ve 4869 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında; “ “hizmetin ifasında görevlendirilmek üzere, teknik şartnamede sayı ve nitelikleri belirtilen personel gideri (asgari ücrete göre kıyaslama yapılan ücreti ve yüklenicinin ödemesi gereken diğer yasal yükümlülükler dahil olmak üzere), teknik şartnamede cinsi ve sayısı belirtilen araçların amortisman, akaryakıt, vergi, sigorta ve bakım giderleri” nin açıklanmasının istenildiği, idarece belirlenen süre içerisinde söz konusu isteklinin açıklamasını sunduğu, sunulan açıklamanın 23.07.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile; “aşırı düşük teklif açıklamasındaki araçların yakıt hesabında motorin gideri hesap edilirken (Hacim=Kütle/Yoğunluk formülüne göre) kg’dan lt’ye çevrilirken aritmetik hata yapıldığı” gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı ve anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

İdarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında, “teknik şartnamede sayı ve nitelikleri belirtilen personel gideri (asgari ücrete göre kıyaslama yapılan ücreti ve yüklenicinin ödemesi gereken diğer yasal yükümlülükler dahil olmak üzere)” ile “teknik şartnamede cinsi ve sayısı belirtilen araçların amortisman, vergi, sigorta ve bakım giderleri” nin açıklama sunulması gereken hususlar olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde,

personel giderlerinin teknik şartnamenin “Çalıştırılacak Personel” başlıklı 3 üncü maddesinde ayrıntılarına yer verilen “personel ücreti” ve “Diğer Hususlar” başlıklı 5 inci maddesinde özellikleri tanımlanan ve personelin giymek zorunda olduğu “kişisel koruyucu ekipmanların giderleri” nden oluştuğu; teknik şartnamenin 4 üncü maddesinde türü, özellikleri ve sayısı belirtilen araçların sigorta ve bakım giderlerinin anılan şartnamenin 2.20 inci maddesinde belirtilen “yangın, sabotaj ve her türlü halk hareketi dahil; kasko sigortaları, trafik sigortaları, fenni muayeneleri” nden oluştuğu anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;

“ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

_78.2**.** Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir. _

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

78.4. Çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetlerde, çöp toplama ve naklinde kullanılacak makine ve ekipmanlar ile çöp toplama araçlarının ve akaryakıtın idare tarafından karşılanması durumunda bu alımların ve ayrıca malzemenin idare tarafından karşılandığı yemek hizmeti (malzemesiz yemek hizmeti) alımlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;“…79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Şahinoğulları Nak. Hafr. İnş. Oto. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında işçilik maliyeti için 572.877,78 TL, araçların ve iş makinelerinin amortisman gideri için toplam 183.784,92 TL, akaryakıt gideri için toplam 760.365,50 TL, araçların vergi gideri için toplam 10.928,00 TL, sigorta gideri için toplam 3.114,58 TL, gaz bacası maliyeti için 7.938,00 TL ve diğer giderler ve müteahhitlik kârı için 12.905,22 TL öngörüldüğü,

Söz konusu isteklinin işçilik maliyetini Kamu İhale Kurumu asgari işçilik maliyeti modülü üzerinden hesapladığı, işçilik gideri olarak öngörülen toplam 572.877,78 TL’lik tutar ile asgari işçilik maliyetinin karşılandığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte anılan isteklinin, teknik şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı 5 inci maddesinde öngörülen “personelin kişisel koruyucu ekipman gideri”ne ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında maliyet öngörülmediği ve bu gideri tevsik edici nitelikte herhangi bir bilgi ve belge sunmadığı tespit edilmiştir.

Anılan isteklinin açıklamasında, ihale konusu işte kullanılacak olan araçların kendi demirbaşı olduğunu gösteren demirbaş eşya defterinin ilgili sayfasının noter onaylı örneğini sunduğu,

Bununla birlikte, araçların ve iş makinelerinin günlük ortalama çalışma saatlerine ilişkin olarak çöp kompaktörünün “3 saat”, dozerin “6 saat”, ekskavatörün “5 saat”, arazözün ve kamyonun “7 saat” çalışacağı kabulünden yola çıkılarak anılan araçların akaryakıt giderlerinin hesaplandığı görülmüştür. Ancak, teknik şartnamenin yukarıda yer verilen 4.A.17 nci maddesinde yer alan; “ Örtü toprağının çıkarılması, nakliyesi ve serilmesinde kullanılacak olan araçlar söz konusu işletme işinde mesai saatleri içinde 8 saat/gün çalışacağından nakliye mesafeleri belirtilmemiştir. ” düzenlemesinden araçların günde “8 saat” çalışma yapacağı anlaşıldığından araçların ve iş makinelerinin çalışma saatlerinin ihale dokümanında belirtilen düzenlemelere uygun belirlenmediği kanaatine ulaşılmıştır.

Diğer yandan, araçların akaryakıt gideri hesaplanırken, çöp kompaktörünün saatlik yakıt tüketiminin “45 lt”, dozerin saatlik yakıt tüketiminin “25 lt”, ekskavatörün saatlik yakıt tüketiminin “25 lt”, arazözün saatlik yakıt tüketiminin “15lt”, kamyonun saatlik yakıt tüketiminin “15lt”, vidanjörün bir seferde yaktığı yakıt miktarının “10lt” ve binek aracın günlük yakıt tüketiminin “15 lt” olarak esas alındığı, ancak teklif açıklaması kapsamında söz konusu akaryakıt sarfiyat miktarlarını tevsik eder nitelikte somut bir bilgi ve belge sunulmadığı görülmüştür.

Ayrıca, araçların ve iş makinelerinin akaryakıt giderine ilişkin olarak yapılan hesaplamada motorinin litre fiyatı olarak “2,90 TL” nin esas alındığı, buna ilişkin olarak “akaryakıtı kendi istasyonumuzdan aldığımız için litre fiyatı KDV hariç 2,90 TL üzerinden hesap edildiği” yönünde bir açıklamada bulunulduğu, teklif açıklaması kapsamında söz konusu gideri tevsik etmek için ise Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş. tarafından düzenlenmiş irsaliyeli faturanın sunulduğu görülmüştür. Aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil etmek üzere Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 79.4.2.3 üncü maddesinde belirtilen bilgi ve belgelerin sunulmasının gerektiğive alış faturası sunularak açıklama yapılması mümkün olmadığından, bahse konu isteklinin akaryakıt giderini mevzuata uygun olarak açıklamadığı kanaatine ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, ihale konusu işte kullanılacak olan iş makineleri ve araçlara ilişkin olarak toplam 183.784,92 TL amortisman öngörüldüğü, açıklama kapsamında araçların motorlu taşıt vergisine ilişkin olarak toplam 10.928,00 TL öngörüldüğü, söz konusu vergi ödemesine ilişkin olarak da 25.05.2012 tarihinde düzenlenmiş vergi dairesi mahsup alındılarının sunulduğu görülmüştür.

Ayrıca, ihale konusu işte kullanılacak olan araçların sigorta giderini tevsik etmek üzere 5 adet zorunlu mali sorumluluk poliçesi sunulduğu, ancak arazöz için Anadolu Sigorta’dan alınan poliçede, poliçeyi düzenleyen acentenin yetkilisinin imzasının bulunmadığı belirlenmiştir.

Öte yandan, söz konusu araçların teknik şartnamenin 2.20 inci maddesinde yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen “kasko sigortası” ve “fenni muayene” giderleri ile idarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama yapılması istenilen “bakım giderleri” için aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında maliyet öngörülmediği ve bu giderleri tevsik edici nitelikte bilgi ve belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Şahinoğulları Nak. Hafr. İnş. Oto. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Aksal İnş. Taah. Tur. Nak. Denz. Maden. Akary. Oto Teks. Tar. Hayv. Orm. Elekt. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından “aşırı düşük teklif açıklamasındaki araçların yakıt hesabında motorin gideri hesap edilirken (Hacim=Kütle/Yoğunluk formülüne göre) kg’dan lt’ye çevrilirken aritmetik hata yapıldığı” gerekçesiyle uygun görülmeyerek anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında işçilik maliyeti için 619.734,57 TL, motorin gideri için 493.324,19 TL, amortisman gideri için 216.890,93 TL, araçların sigorta, vergi ve bakım gideri için 45.173,93 TL, KİK payı için 799,04 TL, sözleşme karar pulu için 7.910,46 TL, sözleşme damga vergisi için 13.184,10 TL, bilinmeyen giderler için 25.000 TL ve müteahhit kârı için 176.055,28 TL öngörüldüğü,

Söz konusu isteklinin işçilik maliyetini Kamu İhale Kurumu asgari işçilik maliyeti modülü üzerinden hesapladığı, işçilik gideri olarak öngörülen toplam 619.734,57 TL’lik tutar ile asgari işçilik maliyetinin karşılandığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte anılan isteklinin, teknik şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı 5 inci maddesinde öngörülen “personelin kişisel koruyucu ekipman gideri”ne ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında maliyet öngörülmediği ve bu gideri tevsik edici nitelikte herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

Anılan isteklinin açıklamasında, ihale konusu işte kullanılacak olan 1 adet dozere ilişkin iş makinesi tescil belgesi, finansal kiralama sözleşmesine ait ödeme planı ile 14.taksit ödemesine ilişkin banka dekontu ve anılan iş makinesine ilişkin proforma fatura; 1 adet çöp komraktörüne ilişkin iş makinesi tescil belgesi, finansal kiralama sözleşmesine ait ödeme planı ile 32.taksit ödemesine ilişkin banka dekontu; 1 adet kamyona (çekici+ yarı römork damper dorse) ilişkin araç ruhsatı ile alış faturası; 1 adet ekskavatöre ilişkin iş makinesi tescil belgesi, finansal kiralama sözleşmesine ait ödeme planı ile iş makinesi satış sözleşmesi, 2 adet vidanjöre (çekici+yarı römork tanker dorse) ilişkin araç ruhsatı ile alış faturası; 1 adet arazöze ilişkin araç ruhsatı ve alış faturası ve 1 adet binek araca ilişkin araç ruhsatı ile alış faturasını sunduğu görülmüştür.

İhale konusu işte kullanılacak olan iş makineleri ve araçların akaryakıt (motorin) sarfiyatına ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 03.511, 03.521, 03.538, 03.538/2 ve 03.501/1 pozuna ait analizin girdileri arasında yer alan “mazot” girdisi için öngörülen “kg” cinsinden miktarların esas alındığı, söz konusu iş makineleri ve araçların günlük 8 saat çalışma yapacakları kabulü ile hesaplamanın yapıldığı, ayrıca “kg” birimi cinsinden öngörülen akaryakıt sarfiyatının “lt” birimi cinsinden tüketime çevrilerek bulunan tutar üzerinden toplam tüketim miktarının belirlendiği, ancak yapılan hesaplamada hangi değer esas alınarak “lt” birimine çevirme işleminin yapıldığına ilişkin olarak açıklama kapsamında herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmediği görülmüştür.

Ayrıca, araçların akaryakıt giderine ilişkin olarak yapılan hesaplamada motorinin litre fiyatı olarak “2,876 TL” nin esas alındığı ve motorinin günlük pompa satış fiyatları üzerinden %10 iskonto ile satın alındığı belirtilerek söz konusu tutarı tevsik etmek üzere Duman Petrol Nak.San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş proforma fatura ve fiyat içermeyen ancak %10 iskonto ile motorin sağlamayı taahhüt eden “fiyat teklifi”nin sunulduğu, söz konusu proforma faturada birim fiyatın 3,195 TL +KDV olarak yazıldığı ve bu tutardan %10 iskonto yapılacağının belirtildiği görülmekle beraber, anılan proforma faturada Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan ve maliyete dayalı veya satışlar üzerinden açıklama yapıldığında içermesi gereken ibarelere yer verilmediği ve anılan proforma faturanın ilgili meslek mensubu tarafından onaylanıp kaşelenmediği tespit edilmiştir. Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, bahse konu isteklinin akaryakıt giderini mevzuata uygun olarak açıklamadığı kanaatine ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, açıklama kapsamında araçların motorlu taşıt vergisine ve sigorta giderine ilişkin olarak toplam 11.173,93 TL öngörüldüğü, söz konusu vergi ödemesine ilişkin olarak internet vergi dairesi ödeme alındılarının sunulduğu, sigorta giderini tevsik etmek üzere ise 5 adet zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigorta poliçesinin sunulduğu, ancak söz konusu araçların teknik şartnamenin 2.20 inci maddesinde yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen “kasko sigortası” ve “fenni muayene” giderlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında maliyet öngörülmediği ve bu giderleri tevsik edici nitelikte bilgi ve belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, araçların ve iş makinelerinin yıllık bakım giderine ilişkin olarak toplam 34.000 TL maliyet öngörülmekle birlikte, söz konusu gideri tevsik edici nitelikte bilgi ve belge sunulmadığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, Aksal İnş. Taah. Tur. Nak. Denz. Maden. Akary. Oto Teks. Tar. Hayv. Orm. Elekt. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yukarıda yer verilen gerekçeler sebebiyle yerinde olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Şahinoğulları Nak. Hafr. İnş. Oto. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanun’un 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi