KİK Kararı: 2012/UH.II-3113

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/045
Gündem No : 67
Karar Tarihi : 01.08.2012
Karar No : 2012/UH.II-3113
BAŞVURU SAHİBİ:
Gaziantep 27 Tur Taşıma Oto Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd. Şti, İNCİLİPINAR MAHALLESİ 11 NOLU SOKAK AYINTAP İŞ MERKEZİ KAT:3 NO:301 GAZİANTEP

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü Ticaret Dairesi Başkanlığı, Nasuh Akar Mah.Türkocağı Cad.No:2/13 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/24415 İhale Kayıt Numaralı "Eüaş Afşin Elbistan Linyitleri İşletme Müd'nün İhtiyacı Olan 52 Adet 4X4 Pick-Up Aracın (Şoförü Ve Yakıtı Dahil) 2 Yıl Süreli Olarak Kiralanması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü Ticaret Dairesi Başkanlığıtarafından 26.04.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “EÜAŞ Afşin Elbistan Linyitleri İşletme Müdürlüğünün İhtiyacı Olan 52 Adet 4X4 Pick-Up Aracın (Şoförü ve Yakıtı Dâhil) 2 Yıl Süreli Olarak Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Gaziantep 27 Tur Taşıma Oto Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 16.06.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.06.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.07.2012tarih ve 24237sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.07.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2613sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle: İhalede teklifi aşırı düşük olan isteklilerin bulunduğu, idarenin ihaleyi aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan sorgulamasının mevzuata aykırı olduğuiddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartnamenin 2 nci maddesinde, işin adının; “EÜAŞ Afşin Elbistan Linyitleri İşletme Müd'nün ihtiyacı olan 52 adet 4x4 pick-up aracın (şoförü ve yakıtı dâhil) 2 yıl süreli olarak kiralanması” , miktarı ve türünün; “Afşin-Elbistan sınırları içerisinde hizmet alımı kapsamında çalıştırılmak üzere; 52 adet Arazili Pick-Up (4x4) için en az 2008 veya üzeri modelde diesel yakıtlı, sürücüsü ve yakıtı dâhil, çift kabinli ve arkası açık, motor silindir hacmi en az 2500 cc. ve min. 110 HP (beygir gücü) ve yük taşıma kapasitesi en az 750 Kg., Koltuk 1+3 kişilik olacaktır.” şeklinde olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği; bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hükme bağlanmıştır.

İncelenen ihale, araç kiralanması işine ilişkin olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında asgari ücrete dayalı işçilik hesabı yapılarak teklif edilmesi gereken asgari tutarın belirlenmesi gibi ya da yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin hesapta olduğu gibi önceden belirlenen bir hesap yöntemi ile elde edilen bir sınır değere bağlı olarak isteklilerce verilen tekliflerin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı açıktır.

Öte yandan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyetinin bileşenleri Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.3 üncü maddesinde belirlenmiş olup anılan Tebliğin 79.4 üncü maddesinde ise personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde dikkate alınacak bileşenlere ilişkin açıklama yapılmış olup, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise “... ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

İncelemeye konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olmadığı dikkate alındığında, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde ihale dokümanında teklif fiyata dâhil olduğu belirtilen giderlerle, yaklaşık maliyet hesabında önemli maliyet bileşeni olan girdiler dikkate alınarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılan bahse konu düzenlemeden yola çıkarak kâr ve genel gider hariç yaklaşık maliyetin altında olan tekliflerin aşırı düşük teklif kapsamında alınması gerektiği yargısının genelleştirilmesi halinde, yapım işlerinde de yaklaşık maliyetten % 25 kâr ve genel gider arındırılarak elde edilen tutardan düşük olan tekliflerin de aşırı düşük teklif olarak kabulü gerektiği yargısının da doğru kabul edilmesi sonucunun doğacağı açıktır. Halbuki yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine ilişkin sınır değer, ihaleye verilen tekliflere göre yaklaşık maliyetin %40’ına kadar inebilmektedir. Her ne kadar incelemeye konu ihale hizmet alımı ihalesi ise de yapım işleri ihalelerindeki sınır değer hesabına ilişkin bu durum yukarıda yapılan değerlendirmeye örnek teşkil etmesi bakımından önem arz etmektedir.

Bu itibarla incelenen ihalenin konusunun şoförlü araç kiralanması olduğu ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında yapılan ve asgari ücrete bağlı işçilik hesabındaki gibi kati ve önceden belirlenen nitelikte olmadığının açık olduğu, bu durum karşısında ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin kendi organizasyon yapısı, kullanacağı aracın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak rekabetçi piyasa koşulları içerisinde teklif fiyatını belirlemesinin işin doğası gereği olduğu kabul edilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi yetkisi ihale komisyonlarına verilmiş olup, değerlendirmenin yaklaşık maliyet veya isteklilerce verilen tekliflere göre yapılması öngörülmüş, , anılan hükme göre de yaklaşık maliyet aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde yegâne unsur olarak öngörülmemiştir.

Dolayısıyla incelenen ihalede isteklilerce verilen tekliflerin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesinde ihale komisyonlarına verilen yetki çerçevesinde yaklaşık maliyet ve diğer isteklilerin teklif ettikleri bedelin mukayese edilmesi ve tekliflerin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin değerlendirme yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

İncelenen ihalede, ihale onay belgesi eki yaklaşık maliyet cetvelinde yer alan kârsız yaklaşık maliyetin 7.257.121,92 TL olduğu, ancak söz konusu cetvelde 52 araç yerine 56 araç üzerinden hesaplama yapıldığı, 04.06.2012 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararında söz konusu hatanın düzeltilerek yaklaşık maliyetin yeniden hesaplandığı ve kâr hâriç yaklaşık maliyetin 6.771.950,99 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının 6.840.144,00 TL, ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif olarak belirlenen isteklinin teklif fiyatının 6.912.864,00 TL, diğer teklif fiyatların ise düşük bedelden yüksek bedele doğru 6.980.400,00 TL, 7.412.360,00 TL ve 7.667.136,00 TL, 7.809.840,00 TL, 7.912.800,00 TL, 7.996.860,00 TL ve 9.324.000,00 TL şeklinde sıralandığı; başvuru sahibi de dâhil olmak üzere ilk üç isteklinin teklifinin ihale onay belgesi eki yaklaşık maliyet cetvelindeki kâr hâriç yaklaşık maliyetin altında olduğu bununla birlikte ihaleye katılan tüm isteklilerin teklif fiyatlarının ihale komisyonunca düzeltilen kâr hâriç yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, idarenin verilen tekliflerin hiçbirini aşırı düşük olarak değerlendirmediği ve ihaleyi en düşük teklifi veren Bayramoğlu İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bıraktığı görülmüştür.

Şikâyete konu ihalede tüm tekliflerin ihale komisyonunca düzeltilen kâr hâriç yaklaşık maliyetin üstünde olduğu belirlenmiş olup, ihale komisyonunca aşırı düşük teklif sorgulamasına gerek görülmeksizin ihalenin en düşük teklifi veren istekli üzerinde bırakılmasının 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesinde ihale komisyonuna verilen takdir yetkisi çerçevesinde olduğu ve bu çerçevede gerçekleştirilen işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere:

Anılan Kanun’un 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi