KİK Kararı: 2012/UH.II-3041

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/043
Gündem No : 79
Karar Tarihi : 25.07.2012
Karar No : 2012/UH.II-3041
BAŞVURU SAHİBİ:
Cevdet Albayrak, ACIBADEM CAD. İBRAHİMAĞA KONUTLARI B2/A BLOK D:5 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü 4.Bölge Müdürlüğü, Etlik Cad. No: 39 06110 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/57877 İhale Kayıt Numaralı "Otoyol, Kavşaklar, Otoyol Bakım İşletme Şefliği Tesisleri Ve Ücret Toplama İstasyonlarındaki Aydınlatma, Elektrik, Kameralı İzleme Ve Bilgisayarlı Yol Bilgilendirme Sistemlerinin Bakımı Ve Onarımı Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğütarafından 25.06.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Otoyol, Kavşaklar, Otoyol Bakım İşletme Şefliği Tesisleri ve Ücret Toplama İstasyonlarındaki Aydınlatma, Elektrik, Kameralı İzleme ve Bilgisayarlı Yol Bilgilendirme Sistemlerinin Bakımı ve Onarımı Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Cevdet Albayrak’ın 24.05.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.06.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince13.06.2012tarih ve 21652sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.06.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/2273sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle:

1. İhale ilanı ve İdari Şartnamenin ilgili maddesinde benzer iş olarak kabul edilecek işlerin “ Otoyol veya Devlet yollarında aydınlatma ve elektrik sistemleri veya bilgisayarlı kontrollü yol bilgilendirme sistemleri yapımı, bakımı veya onarımı işleri benzer iş olarak dikkate alınacaktır.” olarak belirlendiği, hizmet alımı olarak çıkılan söz konusu ihalede benzer iş olarak yapım işleri için düzenlenmiş iş deneyim belgelerinin kabul edileceğine ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

2. İdari Şartnamenin ilgili maddesinde fiyat farkı verilmeyeceği düzenlemesinin bulunduğu, ihale konusu işin maliyetini etkileyecek olan fiyat artışlarının yüklenici tarafından karşılanmasına yönelik söz konusu düzenlemenin toplam maliyeti belirsiz hale getirdiği, asgari işçilik maliyetinin belirlenmesinde de tereddüt oluşturduğu, söz konusu düzenlemenin “fiyat farkı verileceği” şekilde değiştirilmesi gerektiği,

3. Teknik Şartnamenin 5.1 inci maddesinde (elektrik mühendisi 2 adet-elektrik teknisyeni 20 adet) toplam 22 adet personel için yüksek gerilim tesislerinde çalışma yetkisine sahip olması şartı bulunduğu, bu şartın karşılanabilmesi için 22 kişi için 110.000,00 TL bedel ödenmesi ve personelin 6 haftalık eğitime gönderilmesi gerektiği, ihale konusu işin 165 gün olması ve belge verilmesi için verilen eğitim süresinin uzun olması nedeniyle, pratik olarak uygulama imkanı bulunmayan, ekonomik olarak isteklilere yük getirici ayrıca hizmetin yerine getirilmesi için gerekli olmayan elektrik kuvvetli akım tesislerinde yüksek gerilim altında çalışma izin belgesi eğitimi koşulunun ihale dokümanından çıkarılması veya bu koşulun yerine getirilmesi için yüklenilecek giderlerin yükleniciye ödeneceğine ilişkin düzenlemeye yer verilmesi gerektiği,

4. İhale dokümanı kapsamında vasıfsız işçi istihdam edileceğine dair düzenleme bulunmadığı, işin ifasında kazı vb. işlerin yerine getirilmesi için gerekli olan vasıfsız personelin işçi sayısına dâhil edilmesi gerektiği,

5. İhale konusu işte kullanılacak araçların özelliklerinin işe at Özel Teknik Şartnamenin 5.2 nci maddesinde: “ En fazla 4 yaşında (ihalenin yapıldığı yıldan en fazla 4 yıl önceki model ya da üstü) ” şeklinde belirlendiği, idarece daha önce gerçekleştirilen benzer alımlarda taahhüdün yerine getirilmesinde kullanılacak araçların yaşları için ihalenin yapıldığı yıl ile arasında 5 yıl belirleme yapılmasına rağmen söz konusu ihalede “en fazla 4 yaşında” şeklindeki düzenlemenin dayanağının bulunmadığı, söz konusu düzenlemenin 5 yaşında araç kullanılmasına izin verecek şekilde değiştirilmesi gerektiği,

6. Özel Teknik Şartnamenin 8.3 ve 8.4 üncü maddelerinde yer alan düzenlemelerin 4857 sayılı İş Kanununa ve kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu,

7. İhale dokümanında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.25 inci maddesindeki düzenlemeye uygun olarak, çalışan personelin yıllık izinlerini kullanabilmelerine imkân tanıyacak şekilde düzenleme yapılması gerektiği,

8. Özel Teknik Şartnamenin 5.11 inci maddesinde yüklenici tarafından gerçekleştirileceği düzenlenen trafik işaretlemesi için yükleniciye herhangi bir ücret ödenmesinin öngörülmediği, söz konusu hususun teklif maliyetini belirsiz hale getirdiği, trafik işaretleme yapılması için Karayolları Genel Müdürlüğü’nün birim fiyatlarından yapılacak işe uygun olanının belirlenerek teklif birim fiyat teklif cetveline dâhil edilmesi ve ödeme esaslarının ihale dokümanına eklenmesi gerektiği,

9. Özel Teknik Şartnamenin 8.6 ncı maddesinde yer alan düzenlemede yaptırılması gerekebilecek onarımların adet, nitelik ve tutarlarının belirsiz olması nedeniyle, bu durumun isteklileri tereddüde düşürebileceği, ayrıca söz konusu düzenlemede bazı koşullarda yükleniciye ödeme yapılmayacağının belirtilmiş olması nedeniyle anılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

10. Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan Özel-EEBO, Özel-ATİT/24, Özel-ATİT/16, Özel-ATİT/12 poz numaralı birim fiyatların tariflerinde yapılacak işlerin tanımlanmasına karşın işin nasıl yapılacağı, tarif edilen işlerin yapılması sırasında görev alacak personel, araç ve gereçlerin adet ve nitelikleri ile çalışma şekillerinin düzenlenmediği, birim fiyat tariflerindeki söz konusu belirsizliğin, birim fiyatların sağlıklı bir şekilde belirlenmesi hususunda tereddüt oluşturduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihale ait ilanın 4.4 üncü maddesinde “ 4.4.1.Otoyol veya Devlet yollarında aydınlatma ve elektrik sistemleri veya bilgisayarlı kontrollü yol bilgilendirme sistemleri yapımı, bakımı veya onarımı işleri benzer iş olarak dikkate alınacaktır. ” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdari Şartnamenin 7.6 ncı maddesinde benzer iş olarak kabul edilecek işler “ Otoyol veya Devlet yollarında aydınlatma ve elektrik sistemleri veya bilgisayarlı kontrollü yol bilgilendirme sistemleri yapımı, bakımı veya onarımı işleri benzer iş olarak dikkate alınacaktır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde “ Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri ,

….

ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

… ifade eder.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39 uncu maddesinde;“ İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

c) Yapımla ilgili hizmet işleri dahil hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmetlerinde, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinde düzenlenen iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi zorunludur. ” hükmü bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 3 üncü maddesinde yer alan benzer iş tanımı uyarınca, benzer işin ihale konusu iş veya iş bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik göstermesi, aynı veya benzer usullerle gerçekleşmesi, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıması gereklidir. Ayrıca, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39 uncu maddesi uyarınca iş deneyim belgesi istenilen hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyim belgeleri sunmaları gerekmektedir.

Esas itibariyle, yapım müteahhidinin istisnai durumlar haricinde fen ve sanat kurallarına uygun olarak bir eserin meydana getirilmesi şeklinde sunduğu uzmanlık, hizmet alımları kapsamında gerçekleştirilen işler için gerekli olan uzmanlıkla nitelik ve büyüklük bakımından uyuşmadığı gibi aynı veya benzer usullerle gerçekleşmemekte ve teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından da farklılık arz etmektedir. Bu nedenle, ihale mevzuatı gereği yapım işleri ile hizmet alımlarında benzer iş tanımının alıma konu işin niteliğine göre belirlenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla başvuruya konu ihalenin İdari Şartnamesinde yeterlik kriteri olarak belirlenen iş deneyimine ilişkin benzer iş tanımında “ Otoyol veya Devlet yollarında aydınlatma ve elektrik sistemleri veya bilgisayarlı kontrollü yol bilgilendirme sistemleri yapımı ” işinin benzer iş olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartnamenin “Fiyat farkı” başlıklı 46 ncı maddesinde “ İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. ” düzenlemesinin bulunduğu, aynı düzenlemeye sözleşme tasarısının 14.2 nci maddesinde de yer verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde “ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir. ” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81 inci maddesinde “ Fiyat farkı; ihale tarihi itibarıyla geçerli olan brüt asgari ücret ile işin gerçekleştirildiği tarihte geçerli olan brüt asgari ücret dikkate alınarak hesaplanacaktır. Bu çerçevede, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinin idari şartname ve sözleşme tasarılarında, fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmesi zorunludur.” açıklaması,

Açık ihale usulü ile ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak Tip İdari Şartnamenin 46 ncı maddesinin dipnotunda “ İdarenin fiyat farkı hesaplanmasını öngörmesi halinde, madde metni aşağıdaki şekilde düzenlenecektir. “46.1.İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.”

İdarenin fiyat farkı hesaplanmasını öngörmemesi halinde, madde metni aşağıdaki şekilde düzenlenecektir. “46.1.İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

Yapılan incelemede başvuruya konu “ Otoyol, Kavşaklar, Otoyol Bakım İşletme Şefliği Tesisleri ve Ücret Toplama İstasyonlarındaki Aydınlatma, Elektrik, Kameralı İzleme ve Bilgisayarlı Yol Bilgilendirme Sistemlerinin Bakımı ve Onarımı Hizmeti Alımı ” işinin Teknik Şartnamesinin 5.1 inci maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı personel sayısına yer verildiği ve anılan Şartnamenin “Personelin ve araçların çalışma süreleri” başlıklı 5.4.3 üncü maddesinde ihale konusu iş kapsamında personelin çalışma düzeninin kesintisiz hizmet sağlayacak şekilde öngörüldüğü anlaşılmıştır. Öte yandan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78 inci maddesinde hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilebilmesi için ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanması gerektiği şeklinde açıklama bulunmaktadır.İdarece belirlenen yaklaşık maliyet incelendiğinde ise birim fiyat tarifinde işçilik ücretine de yer verilen Özel-EEBO, Özel-ATİT/24, Özel-ATİT/16, Özel-ATİT/12, Özel TRF, Özel Vinç poz numaralı iş kalemlerinin tutarının 1.069.412,4 TL olduğu, söz konusu kalemler içerisinde ayrıca araç, makine, bakım ve onarım için gerekli alet, edevat, otoyol ücret toplama istasyonlarından geçiş ücretleri, trafik işaretlemesi için gerekli malzemelerin temini, çalışma alanına nakli ve trafik işaretlemelerinin yapılması, çalışma bittikten sonra çalışma alanından ilgili işletme şefliğince uygun görülen yere nakli, sözleşme gideri, yüklenici kârı ve genel masraflar vb. maliyet kalemlerinin yer aldığı, diğer taraftan kârsız yaklaşık maliyetin 1.876.468,55 TL olduğu anlaşıldığından, başvuruya konu ihalenin ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Bu durumda idarenin ihale kapsamında yer alan maliyet kalemlerindeki bedel artışına ilişkin fiyat farkı öngörmesi zorunlu olmadığından, ihaleye teklif verecek isteklilerin, yaptırılacak hizmetin süresi içinde personel ücretinde oluşabilecek muhtemel artışları göz önünde bulundurarak teklif fiyatlarını belirlemeleri gerektiğianlaşılmıştır. Açıklanan gerekçeyle, başvuru sahibinin 2 nci iddiası yerinde görülmemiştir.

3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartnamenin “Yüklenicinin Çalıştıracağı Personel” başlıklı 5.1 inci maddesinde “ Bu şartname ve ekleri kapsamında otoyollarda Madde-4’te belirtilen bakım ve onarım hizmetleri, yüklenicinin miktarı ve nitelikleri aşağıda belirtilen personeli tarafından yürütülecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, anılan madde kapsamında elektrik mühendisi (2 kişi) ve elektrik teknisyeni (20 kişi) için yüksek gerilim tesislerinde çalışma yetkisine sahip olmak şartı bulunduğu görülmüştür.

Anılan Teknik Şartnamenin 4 üncü maddesinde ihale konusu iş kapsamında gerçekleştirilecek olan bakım ve onarım hizmetleri “ Bu şartname kapsamında Yüklenici tarafından verilecek hizmet; işe başlar başlamaz hazırlanıp İdare’ye onaylatılacak iş programına uygun olarak, madde 3’te belirtilen sistemlerin şartname eki çizelgelere ve yönergelere göre;

1. Periyodik koruyucu bakımının İdare tarafından görevlendirilen personel gözetiminde yapılması;
2. Çeşitli ayarların (akım/gerilim veya mekanik ayarları gibi) kontrolü ve düzeltilmesi;
3. Arızalı olarak tespit edilen cihaz veya kartların sahada, onarım yeri olarak kullanması için İdare tarafından yükleniciye gösterilecek yerde ya da varsa yüklenicinin kendi onarım yerinde yüklenici personeli tarafından onarılmasıdır.

Arızalı cihazlara yapılan her türlü müdahale, şartname ekindeki Arıza Müdahale Tutanağına işlenecektir. Sahadaki servis ve bakım hizmeti, arızalı kartın ya da cihazın değiştirilmesi veya detaylı söküm gerektirmeden yapılabilecek onarımların yapılması şeklinde gerçekleştirilecektir.

Kablolar ve kablo bağlantılarının kontrol ve onarımı da bu şartname kapsamındadır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Ayrıca, anılan Şartnamenin 3.4 üncü maddesinde aydınlatma ve elektrik sistemleri “ Otoyoldaki ücret toplama istasyonları, kavşaklar, servis alanları ve bakım işletme merkezlerinde bulunmakta ve aşağıdaki bölümlerden oluşmaktadır.

1. Muhtelif güçlerde bina tipi, direk tipi ve sac kabinden oluşan 44 trafo merkezi,
2. Muhtelif güçlerdeki tali trafo köşkleri,
3. Muhtelif güçlerde jeneratör,
4. Yol aydınlatma sistemleri,
5. Trafo binalarında bulunan hırsız alarm sistemleri,
6. Kablo ve havai enerji nakil hatları.” olarak belirtilmiştir.

Aynı düzenleme Teknik Şartnamenin ekinde verilen “Elektrik Sistemlerinin Bakım ve İşletim Esasları” başlıklı dokümanın 1 inci maddesinde de yer almaktadır. Söz konusu Teknik Şartname ekinin “Arıza onarım işlerinin içeriği” başlıklı 3.5 nci maddesinde “ 3.5.1.Otoyol tesislerinde oluşabilecek her türlü YG, OG ve AG arızalarına zamanında müdahale edilerek onarımları yapılacaktır.

3.5.2. YG-AG, dizel elektrojen ve Aydınlatma sistemlerindeki arızalara; İdare’nin yapacağı ayrıntılı arıza ihbarından sonra gerekli ekipman, ekip ve yedek malzeme ile birlikte müdahale edilecek ve onarımı yapılacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 40 ncı maddesinde “ İhale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilir. Ancak, idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemez.

Çalıştırılacak personelin nitelikleri ve deneyim süresi ile bunları tevsik edecek belgelere ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılır. Asgari deneyim süresi öngörülmesi halinde, bu süre bir yıldan az beş yıldan fazla olmamak üzere idare tarafından belirlenir. Deneyim süresi mezuniyet tarihi esas alınarak mezuniyete ilişkin belge ile tevsik edilir. Personelin niteliğini ve deneyim süresini gösteren belgeler sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulur.” hükmü bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 40 ncı maddesi uyarınca, idareler ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personel için ihale konusu işin ifasında gerekli olan nitelikleri talep edebilir.

Başvuruya konu ihalede, otoyol tesislerinde oluşabilecek her türlü yüksek gerilim arızalarına müdahale edilerek onarımlarının gerçekleştirilmesinin iş tanımı içerisinde yer aldığı anlaşıldığından, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğinin 60 ncı maddesinde yer alan “ Kuvvetli akım tesislerinde yüksek gerilim altında ancak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nca yetkilendirilmiş olan kurum ve kuruluşlar tarafından bu amaçla açılmış olan eğitim kurslarını bitirerek “Kuvvetli Akım Tesisleri'nde Yüksek Gerilim Altında Çalışma İzin Belgesi” alan elektrikle ilgili fen adamları ya da bir mühendisin sorumluluğu ve gözetimi altında olmak üzere öteki görevliler çalışma yapabilir. Yeterli elektrik bilgisi olmayan kimseler yardımcı olarak çalıştırılacaksa bunlara önceden ilgili kuruluşlar tarafından hazırlanan gerekli yönergeler verilecek ve açıklamalar yapılacaktır. ” hükmü uyarınca idarece başvuruya konu ihalede elektrik mühendisi ve elektrik teknisyeni olarak çalıştırılacak personel için nitelik olarak “yüksek gerilim tesislerinde çalışma yetkisine sahip olmak” şartının bulunmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan Teknik Şartnamenin 5.1 inci maddesi, söz konusu eğitimin ihale konusu işin gerçekleşmesi sırasında alınmasına yönelik herhangi bir düzenleme içermediğinden, bir diğer ifadeyle idarece ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personelin işin başından itibaren söz konusu yeterliğe sahip olması gerektiği düzenlendiğinden, “yüksek gerilim tesislerinde çalışma yetkisine sahip olmak” şartının yerine getirilmesi için gerekli olan eğitim giderlerinin, teklif fiyata dâhil giderler içinde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihaleye ait birim fiyat tariflerinde Özel-EEBO, Özel-ATİT/24, Özel-ATİT/16, Özel-ATİT/12, Özel TRF, Özel Vinç poz no’lu kalemler için teknik şartname ve eklerinde tarif edilen ve “birim fiyata dâhil olmayan masraflar” başlığı altında belirtilenler dışında kalan diğer işlerin yapılması için gerekli her türlü işçiliğin birim fiyata dâhil masraf olarak belirlendiği, söz konusu tariflerde birim fiyata dâhil olmayan masraf olarak “işçilik” kalemine yer verilmediği görülmüştür.

Teknik Şartnamenin 5.1 inci maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı personel sayısının 2 kişi elektrik mühendisi, 1 kişi elektronik teknisyeni, 41 kişi elektrik/elektronik/bilgisayar teknisyeni, 20 kişi elektrik teknisyeni olmak üzere toplam 64 personel olarak öngörüldüğü anlaşılmıştır. Söz konusu personelin ihale konusu iş kapsamındaki görevleri teknik şartnamenin 5.4.2 nci maddesinde “ Ekipler, elektrik mühendisleri ve elektronik teknikerinin kontrol, denetim, sevk ve idaresinde çalışacaktır. Gerektiğinde İdare’nin ilgili bakım işletme şefliğinin bakım onarım işini kontrol eden yetkilisi personelin çalışmalarını yönlendirebilecektir. Ekiplerdeki personelin görevleri aşağıda açıklanmıştır: Ekiplerin herhangi birinin sorumluluk alanındaki birden fazla kesimde acil müdahale gerektiren arıza bulunması ve ekibin aynı anda her iki kesime müdahale etmesinin mümkün olmaması halinde, İdare’nin isteğiyle yakın mevkide olan ekip müdahale desteği verecektir. Farklı kesimdeki bir ekipten müdahale desteği alınıp alınmayacağı hususuna İdare karar verecektir.

1. Elektronik Teknikeri: Madde 3.1, 3.2 ve 3.3’te belirtilen sistemlerin servis, bakım, onarım ve arıza giderme hizmetlerinin ekiplerce yapılmasını ve sistemlerin daima faal halde olmasını sağlar. Elektronik sistemlerin servis, bakım ve onarım işlerinde İdare ile yüklenici ve elektronik ekipleri ilişkileri Elektronik teknikeri kanalıyla olacaktır. Elektronik sistemlerin bakım ve arıza giderme çalışmaları sırasındaki güvenlik tedbirleri yüklenicinin Elektronik teknikeri tarafından sağlanacaktır.
2. Elektrik/Elektronik/Bilgisayar Teknisyeni: Madde 3.1, 3.2 ve 3.3’te belirtilen sistemlerin bakım ve onarım hizmetlerini yerine getirecektir ve elektronik teknikeri ile İdare’nin ilgili bakım işletme şefliğinin bakım onarım işini kontrol eden yetkilisine bağlı çalışacaktır.

Elektrik/elektronik/bilgisayar teknisyenlerinden biri, yüklenicinin İdare’nin gösterdiği yerde kuracağı onarım yerinde elektronik cihazların onarımını yapacaktır (Onarımlar günlük olarak yapılacak ve onarım yerinde onarılabilecek mevcut arızalı kart, aparat ve cihazların onarımları 3 gün içerisinde tamamlanacaktır).

1. Elektrik Mühendisi: Madde 3.4’te belirtilen sistemlerin bakım ve onarım hizmetlerinin ekipçe yapılmasını ve sistemlerin daima faal halde olmasını sağlar. Elektrik servis, bakım ve onarım ekiplerinin sevk ve idaresi ile aydınlatma ve elektrik sistemlerinin bakım ve arıza giderme çalışmaları sırasındaki güvenlik tedbirleri yüklenicinin Elektrik mühendisi tarafından sağlanacaktır. Servis, bakım ve onarım işlerinde İdare ile yüklenici ve elektrik ekipleri ilişkileri bu mühendis kanalıyla olacaktır.
2. Elektrik Teknisyeni: Madde 3.4’te belirtilen sistemlerin servis, bakım ve arıza giderme hizmetlerini yerine getireceklerdir. Elektrik mühendisine bağlı çalışacaklardır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı kapsamında vasıfsız işçi istihdam edileceğine dair düzenleme bulunmadığı, işin ifasında kazı vb. işlerin yerine getirilmesi için çalıştırılacak vasıfsız personelin işçi sayısına dâhil edilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

İdarece şikâyet başvurusu üzerine alınan kararda ise ihalesi yapılacak işin bünyesine vasıfsız işçi çalıştırılmasını gerektirecek çapta kazı, dökme, yıkma vb. işlerin bulunmayacağının öngörüldüğü ve aynı işin mevcut personel ile yapılmasının mümkün olduğu belirtilmektedir.

Ancak ihale dokümanı kapsamında yer alan, Teknik Şartname eki “Elektrik Sistemlerinin Bakım ve İşletim Esasları” başlıklı dokümanın “Enerji Nakil Hatları Periyodik Bakımında Yapılacak İşler” başlıklı 3.2.7 nci maddesinde “ Direklerde oluşan kuş yuvalarının temizlenmesi ile hat için tehlike arz eden ağaçlar budanacaktır.” şeklinde iş tanımı bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin birim fiyat tariflerinde işin gerçekleşmesi için gerekli olan işçiliğin teklif fiyata dâhil olduğu belirtildiğinden, “ Direklerde oluşan kuş yuvalarının temizlenmesi ile hat için tehlike arz eden ağaçlar budanacaktır.” iş kalemi gibi işçilik maliyeti bulunan kalemlerin yüklenici tarafından karşılanmasının öngörüldüğü, ancak çalıştırılması öngörülen personel için düzenlenen iş tanımının söz konusu iş kalemini kapsamadığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanı içerisinde yer alan iş tanımlarının tüm iş kalemlerini kapsayacak şekilde oluşturulması ve bu iş tanımları için gerekli niteliklere sahip personelin tanımlanması veya söz konusu iş kaleminin idarenin mevcut personeli tarafından gerçekleştirileceği öngörülüyorsa yapılacak işler kapsamından çıkarılması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

5 ) Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartnamenin “Yüklenicinin Çalıştıracağı Araçlar” başlıklı 5.2 nci maddesinde “ a) Panel Araç (Şoförsüz, 4 adet):En fazla 4 yaşında (ihalenin yapıldığı yıldan en fazla 4 yıl önceki model ya da üstü), en az dört kişiyi taşıyabilecek kapasitede, 1200 cm³ veya üzerinde silindir hacmine sahip kapalı kasa panel araçtır. Araçlarda, madde-4’te belirtilen hizmeti yapabilmek için gerekli bakım-onarım malzemelerinin yerleştirilebileceği uygun alt yapı olacaktır.

b) Pikap (Şoförsüz, 5 adet):En fazla 4 yaşında (ihalenin yapıldığı yıldan en fazla 4 yıl önceki model ya da üstü), en az dört kişiyi taşıyabilecek kapasitede, 1800 cm³ veya üzerinde silindir hacmine sahip pikaptır. Araçlarda, madde-4’te belirtilen hizmeti yapabilmek için gerekli bakım-onarım malzemelerinin yerleştirilebileceği uygun alt yapı olacaktır.

c) Panel Araç (Şoförlü, 2 adet):En fazla 4 yaşında (ihalenin yapıldığı yıldan en fazla 4 yıl önceki model ya da üstü), en az dört kişiyi taşıyabilecek kapasitede, 1200 cm³ veya üzerinde silindir hacmine sahip kapalı kasa pikap veya panel araçtır. Kontrollük hizmetlerinde kullanılacaktır. Araçlarda, madde-4’te belirtilen hizmeti yapabilmek için gerekli bakım-onarım malzemelerinin yerleştirilebileceği uygun alt yapı olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41 inci maddesinde “ İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.” hükmü bulunmaktadır.

Yönetmeliğin yukarıda aktarılan hükmü uyarınca, idarelerce makine ve ekipmana ilişkin olarak asgari yeterlik kriteri öngörülebilmekle birlikte, öngörülen kriterlerin rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde belirlenmemesi gerekmektedir.

İncelenen ihalede ihale konusu işin niteliği, idarenin ihtiyacının zamanında karşılanması, isteklilerin yüklenici tarafından temin edilmesi öngörülen araçlarla ilgili olarak istenilen sayıda ve nitelikteki araçların temin edilebilme kolaylığı, belirlenen kriterlerin ihaleye katılımı nasıl etkileyeceği ve teklif fiyatlarına ne şekilde yansıyacağı gibi kriterler göz önünde bulundurularak; istenen araçların en fazla 4 (dört) yaşında olma şartının aranmasının ihaleye katılımı sınırlayıcı nitelikte olduğu anlaşılmıştır. Açıklanan gerekçeyle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

6. Başvuru sahibinin 6 ncı iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartnamenin 8.3 üncü maddesinde “ Mesai dışında arızalara müdahale çalışmaları için herhangi bir ödeme yapılmayacaktır. ” düzenlemesi bulunmaktadır.

Anılan Şartnamenin 8.4 üncü maddesi 04.06.2012 tarihli zeyilname ile değiştirilmiştir. Söz konusu maddenin son hali “ Yükleniciye Özel-EEBO, Özel-ATİT/24, Özel-ATİT/16 veya Özel-ATİT/12 poz no.lu hizmet kalemlerine ilişkin ödeme, sadece bu hizmet kalemlerine ilişkin hizmetin fiilen alınması halinde yapılacaktır. Bu iş kalemlerine ilişkin hizmetin fiilen alınmadığı günler (Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’un 2. maddesinin a, b ve c maddesinde belirtilen günler) için ödeme yapılmaz. Benzer şekilde, bu iş kalemlerine ilişkin hizmetin fiilen alındığı günün Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’un 2. maddesinin a, b ve c maddesinde belirtilen günlere denk gelmesi halinde de yine sadece fiilen hizmet alınan süre dikkate alınarak ödeme yapılır. Yüklenici personelinin hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde fiilen çalıştırılması halinde, yükleniciye çalıştırılan personelin her türlü özlük ve sosyal hakları karşılığı vb. adlar altında ilave ödeme yapılmaz. Yüklenici, bu şekilde çalıştırdığı personelin her türlü özlük ve sosyal haklarını (4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre) kendisi öder.” şeklindedir.

Teknik Şartnamenin “Personelin ve Araçların Çalışma Süreleri” başlıklı 5.4.3 üncü maddesinde “ Aksi belirtilmediği sürece, bu iş kapsamındaki personel ve araçların çalışma düzeni, dağılımı İdare’yle birlikte belirlenmek şartıyla kesintisiz hizmeti (7 gün/24 saat) yerine getirecek şekilde olacaktır. Madde 5.4.1’deki çizelgede belirtilen sorumluluk alanlarında çalışan personelin izin kullanacağı zamanlar İdare tarafından da uygun görülen günler olacaktır. Bu personelden senelik izne hak kazananların bu izni kullanmak istemesi halinde yüklenici bu izni İdare’nin onayıyla verecektir. İdare, işin aksamaması için senelik izin talep eden personelin izin sürelerini değiştirilmesini istediği takdirde yüklenici, personelin senelik izin tarihlerini İdare’nin uygun bulduğu tarihe göre düzenleyecektir:

…

b)Personelin Mesai Sonrası Saatlerde Çalıştırılması: Gerektiği takdirde İdare, servis ve bakım ekiplerini, uygulanan normal mesai saatleri dışında çalıştırabilir. Arızanın acil müdahale isteyip istemediğine İdare’nin mühendisi karar verir. Mesai dışında ortaya çıkan ve ertesi güne kalmaması gereken önemli arızalar İdare yetkilisi (Mühendis veya Teknisyen) tarafından yükleniciye bildirilecek ve yüklenici, tarif edilen arızanın cinsine göre yeteri kadar personel ve araç ile arızaya müdahale edecektir.

1. Bakım-onarım personeli araçları ve kontrollük hizmeti için kullanılacak araçların çalışması:

Ekiplerce bakım, onarım işlerinde kullanılacak olan araçlar ile kontrollük hizmetinde kullanılacak araçlar, aksi belirtilmedikçe, 08:00-21:00 arasında çalıştırılacaktır. Arızanın mesai saatleri dışında acil müdahale gerektirmesi halinde araçlar bu zaman aralığının dışında da ilave bir ödeme yapılmaksızın kullanılacaktır.

Yukarıdakilere ilaveten, kontrollük için kullanılacak araçların bekleme yeri, aksi belirtilmediği sürece, Akıncı Bakım İşletme Şefliğidir. Çalışma günleri hafta içi olup, İdare’nin talimatıyla gerektiğinde hafta sonu veya mesai saatleri dışında da ilave bir ödeme yapılmaksızın çalıştırılacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Söz konusu ihalenin Teknik Şartnamesinin 5.4.3 üncü maddesinde, isteklilerin işin kesintisiz bir şekilde yürütülmesini sağlayacak şekilde tekliflerini hazırlamaları gerektiği açık olarak düzenlenmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1 inci maddesinde yer alan açıklama uyarınca başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı mahiyetinde olmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle söz konusu ihalede personel çalıştırılmasına dayalı hizmetler için öngörüldüğü şekilde resmî ve dini bayram günleri ve fazla çalışma ile ilgili olarak idarece belirleme yapılmamasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Başvuruya konu ihalenin bakım ve onarım hizmeti alımı olduğu, onarım işlerinin doğası gereği kesin ve net şekilde belirli saatler arası gerçekleştirileceğine ilişkin belirleme yapma imkânı bulunmadığı dikkate alındığında, maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında yapılan ve asgari ücrete bağlı işçilik hesabındaki gibi kati ve önceden belirlenen nitelikte olmadığı açıktır. Bu durumda ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin kendi organizasyon yapısı, oluşturulabilecek iş programları vb. unsurlar dikkate alınarak teklif fiyatın belirlenmesi ve öngörülemeyen giderler için de ayrıca genel giderler kapsamında bir maliyet öngörülmesi gerekmektedir.

Bu itibarla fazla çalışma veya resmî ve dini bayram günlerinde yapılacak çalışmanın sonucunda 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri çerçevesinde, personele ödenmesi gereken ücretlerin, istekli tarafından teknik şartnamede belirlenen esaslar dâhilinde hesaplanacak özel poz no’lu iş kalemlerinin genel giderlerine dâhil edilmek suretiyle, teklif birim fiyata yansıtılması gerektiğinden, söz konusu teknik şartname düzenlemelerinde, isteklileri tereddüde düşürecek ve teklif verilmesini engelleyecek herhangi bir aykırılık bulunmamıştır. Sonuç olarak, başvuru sahibinin 6 ncı iddiası yerinde bulunmamıştır.

7. Başvuru sahibinin 7 nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartnamenin “Personelin ve Araçların Çalışma Süreleri” 5.4.3 üncü maddesinde “ Aksi belirtilmediği sürece, bu iş kapsamındaki personel ve araçların çalışma düzeni, dağılımı İdare’yle birlikte belirlenmek şartıyla kesintisiz hizmeti (7 gün/24 saat) yerine getirecek şekilde olacaktır. Madde 5.4.1’deki çizelgede belirtilen sorumluluk alanlarında çalışan personelin izin kullanacağı zamanlar İdare tarafından da uygun görülen günler olacaktır. Bu personelden senelik izne hak kazananların bu izni kullanmak istemesi halinde yüklenici bu izni İdare’nin onayıyla verecektir. İdare, işin aksamaması için senelik izin talep eden personelin izin sürelerini değiştirilmesini istediği takdirde yüklenici, personelin senelik izin tarihlerini İdare’nin uygun bulduğu tarihe göre düzenleyecektir: ” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Anılan Şartnamenin 8.4 üncü maddesi 04.06.2012 tarihli zeyilname ile değiştirilmiştir. Söz konusu maddenin son hali “ Yükleniciye Özel-EEBO, Özel-ATİT/24, Özel-ATİT/16 veya Özel-ATİT/12 poz no.lu hizmet kalemlerine ilişkin ödeme, sadece bu hizmet kalemlerine ilişkin hizmetin fiilen alınması halinde yapılacaktır. Bu iş kalemlerine ilişkin hizmetin fiilen alınmadığı günler (Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’un 2. maddesinin a, b ve c maddesinde belirtilen günler) için ödeme yapılmaz. Benzer şekilde, bu iş kalemlerine ilişkin hizmetin fiilen alındığı günün Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’un 2. maddesinin a, b ve c maddesinde belirtilen günlere denk gelmesi halinde de yine sadece fiilen hizmet alınan süre dikkate alınarak ödeme yapılır. Yüklenici personelinin hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde fiilen çalıştırılması halinde, yükleniciye çalıştırılan personelin her türlü özlük ve sosyal hakları karşılığı vb. adlar altında ilave ödeme yapılmaz. Yüklenici, bu şekilde çalıştırdığı personelin her türlü özlük ve sosyal haklarını (4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre) kendisi öder.” şeklindedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.25 inci maddesinde “ İhale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyecektir. İdarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. İdareler, yıllık ücretli izin haklarının kullanılmasına ilişkin olarak sözleşmenin uygulanması aşamasında 4857 sayılı Kanunun 53, 54 ve 55 inci maddelerinde belirtilen hükümlere uyulup uyulmadığını kontrol edeceklerdir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yapılan değerlendirmede, ihale dokümanı kapsamında çalıştırılacak personelin izin hakkının kullandırılmayacağına yönelik veya izin kullandırılan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanmasını talep eden bir düzenleme bulunmadığı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.25 inci maddesinde de açıklandığı üzere 4857 sayılı İş Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izinlerinin idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacağının düzenlendiği görüldüğünden, başvuru sahibinin 7 nci iddiası yerinde bulunmamıştır.

8. Başvuru sahibinin 8 inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartnamenin 5.11 inci maddesinde “ Trafik İşaretlemesi: Trafik işaretlemesi yapılmadan otoyolda hiçbir çalışma yapılmayacaktır. Yapılacak işaretlemelerde, İdareden teminat karşılığında olsa dahi işaret levhası, trafik işaret direği, vb. trafik işaret malzemesi verilmeyecek, ancak işaretleme konusunda teknik yardım yapılacaktır. Bu konuda Karayolları Genel Müdürlüğünün 2011/6 sayılı iç genelgesine uygun hareket edilecektir. Uygun işaretlemenin yapılmamasından doğacak her türlü aksaklık ve kazalarda tüm sorumluluk yüklenicide olacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

04.06.2012 tarihli zeyilnamenin 9 uncu maddesi ile Teknik Şartnamenin 5.2 nci maddesine aşağıdaki “e” bendi eklenmiştir: “ e)Geçici trafik işaretlemesi malzemeleri:

Yüklenicinin, erişme kontrollü karayollarında trafik işaretleme standartlarına uygun, geçici trafik işaretlemesi malzemeleri bulunacaktır. Bu malzemelerin envanteri ile iki şeritli yollarda geçici trafik işaretlemesi yapılması projeleri, sağ/sol şeritler olmak üzere, İdare’nin ilgili işletme şefliğince verilecektir. Çalışma alanı Anadolu Otoyolu’nun Ankara Çevre Otoyolu ile Gümüşova arası olup, trafik işaretlemesi bu kesimde, İdare’nin ilgili işletme şefliğinin verdiği projeye göre yapılacaktır. İlgili işletme şefliği alanında yapılacak geçici trafik işaretlemesi için gerekli olan malzemelerinin temini, çalışma alanına nakli ve çalışma bittikten sonra çalışma alanından ilgili işletme şefliğince uygun görülen yere nakli yüklenici tarafından uygun bir araçla yapılacaktır. Bu işlerin bedeli Özel-EEBO poz no.lu birim fiyata dâhil olup, yükleniciye bu işler için ilave herhangi bir bedel ödenmeyecektir. Geçici trafik işaretlemesi, projesine göre, servis, bakım ve onarım ekibi tarafından yapılacak ve iş bittikten sonra kaldırılacaktır.”.

Yapılan incelemede, zeyilname ile geçici trafik işaretlemesi iş kaleminin, Özel-EEBO poz nolu birim fiyata dâhil olduğu düzenlemesine yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu kaleme ilişkin ödeme yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı yönündeki iddiası yerinde bulunmamıştır. Ayrıca, geçici trafik işaretlemesinin otoyollarda yapılacak bakım onarım çalışmaları sırasında yapılması zorunlu bir iş kalemi olduğu, bir diğer ifadeyle trafik işaretleme iş kalemi sayısının Özel-EEBO poz nolu iş kaleminden bağımsız olarak artmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, anılan iş kaleminin Özel-EEBO poz no’lu kaleme dâhil olarak birim fiyatının belirlenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ancak söz konusu düzenleme ile geçici trafik işaretlemesi için gerekli olan malzemenin sayısının belirlenmediği anlaşıldığından, isteklilerin teklif fiyatlarını sağlıklı oluşturmalarını teminen teklif birim fiyat cetveline ayrı bir kalem olarak söz konusu malzeme listesinin verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 9 uncu iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartnamenin 8.6 ncı maddesinde “ Bu şartname kapsamında madde-3’te belirtilen cihaz ve sistemlerin donanım veya yazılımında meydana gelen ve yüklenici tarafından giderilemeyip, ilgili üretici firmanın veya yetkili servislerin müdahalesini gerektiren onarımlar (jeneratörlerde, bilgisayarlı yol bilgilendirme sisteminde ve kameralı izleme sistemlerinde yetkili servisin müdahalesini gerektiren onarımlar yazılım değişiklikleri vb.) için İdare’ye yaklaşık onarım bedeli bildirilerek ve bu konuda İdare’den izin istenecektir. İdare böyle bir müdahaleyi yaptırıp yaptırmamakta serbesttir. İdare’nin yüklenicinin bildirdiği koşullara göre müdahaleyi yaptırmak istemesi halinde İdare’nin izni dâhilinde yaptırılan bu tür onarımlara ilişkin yükleniciye kesilen faturada belirtilen ve arızalı cihaza ait olan malzeme bedeli yükleniciye ödenir, işçilik ve işçilik için kullanılan montaj ve sarf malzemesi bedeli ödenmez. Yükleniciye kesilen faturada malzeme ve işçilik olarak herhangi bir ayrım yapılmazsa, tüm tutarın işçiliğe ait olduğu varsayılarak, herhangi bir ödeme yapılmaz. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu ihale personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığından, maliyet unsurlarının da personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında yapılan ve asgari ücrete bağlı işçilik hesabındaki gibi kati ve önceden belirlenen nitelikte olmayacağı açıktır. Bu durumda ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için birim fiyat tariflerinde yer alan ve Teknik Şartnamede düzenlenen unsurlar dikkate alınarak teklif fiyatın belirlenmesi ve öngörülemeyen giderler için de ayrıca genel giderler kapsamında bir maliyet öngörülmesi gerekmektedir. Kaldı ki söz konusu düzenlemede, arızanın giderilmesinde arızalı cihazın bedelinin yükleniciye ödeneceği de düzenlenmiştir.

Bu nedenle başvuru sahibinin Teknik Şartnamede düzenlenen cihaz ve sistemlerin donanım veya yazılımlarında yüklenici tarafından giderilemeyip ilgili üretici firmanın veya yetkili servislerin müdahalesini gerektirecek onarımların ihale dokümanında adet nitelik ve tutarlarının belirtilmesi gerektiğine ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

10. Başvuru sahibinin 10 uncu iddiasına ilişkin olarak:

04.06.2012 tarihli zeyilname ile Teknik Şartnamede birim fiyat tariflerinde yapılan değişikliklere aşağıda yer verilmiştir: “ İhale dokümanı içerisinde yer alan Özel Teknik Şartname ve Birim Fiyat Tariflerinde yapılan değişiklikler ve eklemeler aşağıda yer almaktadır.

1- Değişiklik: Birim Fiyat Tariflerinden Özel-EEBO poz no.lu …. başlıklı bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“Özel-EEBO: Otoyol Aydınlatma, Elektrik, Kameralı İzleme ve Bilgisayarlı Yol Bilgilendirme Sistemlerinin Bakımı Ve Onarımı

Anadolu Otoyolu Gümüşova-Ankara ve Ankara Çevre Otoyolu Kesiminde otoyol, kavşaklar, otoyol bakım işletme şefliği tesisleri ve ücret toplama istasyonlarındaki aydınlatma, elektrik, kameralı izleme ve bilgisayarlı yol bilgilendirme sistemlerinin bakımı ve onarımının Özel ve Teknik Şartname ve eklerinde tarif edildiği şekilde yapılmasıdır. Bu işler, Özel ve Teknik Şartname’de belirtilen araçlar ve vardiyasız çalışacak personelce yürütülecektir. Personelden senelik izne hak kazananların bu izni kullanmak istemesi halinde yüklenici bu izni İdare’nin onayıyla verecektir. İdare, işin aksamaması için senelik izin talep eden personelin izin sürelerini değiştirilmesini istediği takdirde yüklenici, personelin senelik izin tarihlerini İdare’nin uygun bulduğu tarihe göre düzenleyecektir.

Birim fiyata dâhil olan masraflar:

Anadolu Otoyolu Gümüşova-Ankara ve Ankara Çevre Otoyolu Kesiminde otoyol, kavşaklar, otoyol bakım işletme şefliği tesisleri ve ücret toplama istasyonlarındaki aydınlatma, elektrik, kameralı izleme ve bilgisayarlı yol bilgilendirme sistemlerinin bakımı ve onarımı işlerine ait Özel ve Teknik Şartname ve eklerinde tarif edilen ve “Birim fiyata dâhil olmayan masraflar” başlığı altında belirtilenler dışında kalan diğer işlerin yapılması için gerekli her türlü işçilik, temin edilen malzemelerin montajları, montaj malzemeleri, personel, araç, makine, bakım ve onarım için gerekli alet, edevat, otoyol ücret toplama istasyonlarından geçiş ücretleri, trafik işaretlemesi için gerekli malzemelerin temini, çalışma alanına nakli ve trafik işaretlemelerinin yapılması, çalışma bittikten sonra çalışma alanından ilgili işletme şefliğince uygun görülen yere nakli, sözleşme gideri, yüklenici kârı ve genel masraflar.”

2- Değişiklik: Birim Fiyat Tariflerinden Özel-ATİT/24 poz no.lu …adlı birim fiyatın tanımı bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“Özel-ATİT/24: Otoyol Gişe Alanında/Kontrol Merkezinde Cihazların Çalışırlık Takibi, Arıza Tespiti Halinde İdarece İzin Verilen Onarım Müdahalesi, İhbar Ve Gerekli Tedbirlerin Alınması (24 Saat Boyunca)

Anadolu Otoyolu Gümüşova-Ankara ve Ankara Çevre Otoyolu Kesiminde otoyol, kavşaklar, otoyol bakım işletme şefliği tesisleri ve ücret toplama istasyonlarındaki aydınlatma, elektrik, kameralı izleme ve bilgisayarlı yol bilgilendirme sistemlerinin bakımı ve onarımı işlerine ait Özel ve Teknik Şartname ve eklerinde tarif edilen çalışırlık takibi, arıza tespiti, İdarece izin verilen onarım müdahalesi, ihbar ve acil tedbir alma (trafiğin uygun şeritlere yönlendirilmesi, kesintisiz güç kaynaklarında gerekli yük paylaşımının kontrol edilerek sağlanması, değişken trafik işaretleri ve değişken mesajlı işaretlerde gerekli güncellemenin yapılması, gerektiğinde ücret toplama istasyonunda geçiş yapacak otoyol kullanıcılarının bilgilendirilmesi vb) işlerinin 24 saat boyunca kesintisiz yapılmasıdır. Bu işler, her bir ücret toplama istasyonu ve trafik kontrol merkezi için ayrı ayrı olacak ve Özel ve Teknik Şartname’de belirtilen vardiyalı personelce yürütülecektir. Kesintisiz süre içinde çalışacak personel sayısı 4857 sayılı İş Kanunu ile diğer mevzuata aykırı düşmeyecek ve Özel Teknik Şartnamede belirtilen vardiyalı personel sayısını aşmayacak şekilde uygun sayıda personel tarafından yürütülecektir. Personelden senelik izne hak kazananların bu izni kullanmak istemesi halinde yüklenici bu izni İdare’nin onayıyla verecektir. İdare, işin aksamaması için senelik izin talep eden personelin izin sürelerini değiştirilmesini istediği takdirde yüklenici, personelin senelik izin tarihlerini İdare’nin uygun bulduğu tarihe göre düzenleyecektir.”

3- Değişiklik: Birim Fiyat Tariflerinden Özel-ATİT/16 poz no.lu … adlı birim fiyatın tanımı bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“Özel-ATİT/16: otoyol gişe alanında/kontrol merkezinde cihazların çalışırlık takibi, arıza tespiti halinde idarece izin verilen onarım müdahalesi, ihbar ve gerekli tedbirlerin alınması (16 saat boyunca)

Anadolu Otoyolu Gümüşova-Ankara ve Ankara Çevre Otoyolu Kesiminde otoyol, kavşaklar, otoyol bakım işletme şefliği tesisleri ve ücret toplama istasyonlarındaki aydınlatma, elektrik, kameralı izleme ve bilgisayarlı yol bilgilendirme sistemlerinin bakımı ve onarımı işlerine ait Özel ve Teknik Şartname ve eklerinde tarif edilen çalışırlık takibi, arıza tespiti, İdarece izin verilen onarım müdahalesi, ihbar ve acil tedbir alma (trafiğin uygun şeritlere yönlendirilmesi, kesintisiz güç kaynaklarında gerekli yük paylaşımının kontrol edilerek sağlanması, değişken trafik işaretleri ve değişken mesajlı işaretlerde gerekli güncellemenin yapılması, gerektiğinde ücret toplama istasyonunda geçiş yapacak otoyol kullanıcılarının bilgilendirilmesi vb) işlerinin 16 saat boyunca kesintisiz yapılmasıdır. Bu işler, her bir ücret toplama istasyonu ve trafik kontrol merkezi için ayrı ayrı olacak ve Özel ve Teknik Şartname’de belirtilen vardiyalı personelce yürütülecektir. Kesintisiz süre içinde çalışacak personel sayısı 4857 sayılı İş Kanunu ile diğer mevzuata aykırı düşmeyecek ve Özel Teknik Şartnamede belirtilen vardiyalı personel sayısını aşmayacak şekilde uygun sayıda personel tarafından yürütülecektir. Personelden senelik izne hak kazananların bu izni kullanmak istemesi halinde yüklenici bu izni İdare’nin onayıyla verecektir. İdare, işin aksamaması için senelik izin talep eden personelin izin sürelerini değiştirilmesini istediği takdirde yüklenici, personelin senelik izin tarihlerini İdare’nin uygun bulduğu tarihe göre düzenleyecektir.”

4- Değişiklik: Birim Fiyat Tariflerinden Özel-ATİT/12 poz no.lu … adlı birim fiyatın tanımı bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

“Özel-ATİT/12: otoyol gişe alanında/kontrol merkezinde cihazların çalışırlık takibi, arıza tespiti halinde idarece izin verilen onarım müdahalesi, ihbar ve gerekli tedbirlerin alınması (12 saat boyunca)

Anadolu Otoyolu Gümüşova-Ankara ve Ankara Çevre Otoyolu Kesiminde otoyol, kavşaklar, otoyol bakım işletme şefliği tesisleri ve ücret toplama istasyonlarındaki aydınlatma, elektrik, kameralı izleme ve bilgisayarlı yol bilgilendirme sistemlerinin bakımı ve onarımı işlerine ait Özel ve Teknik Şartname ve eklerinde tarif edilen çalışırlık takibi, arıza tespiti, İdarece izin verilen onarım müdahalesi, ihbar ve acil tedbir alma (trafiğin uygun şeritlere yönlendirilmesi, kesintisiz güç kaynaklarında gerekli yük paylaşımının kontrol edilerek sağlanması, değişken trafik işaretleri ve değişken mesajlı işaretlerde gerekli güncellemenin yapılması, gerektiğinde ücret toplama istasyonunda geçiş yapacak otoyol kullanıcılarının bilgilendirilmesi vb) işlerinin 12 saat boyunca kesintisiz yapılmasıdır. Bu işler, her bir ücret toplama istasyonu ve trafik kontrol merkezi için ayrı ayrı olacak ve Özel ve Teknik Şartname’de belirtilen vardiyalı personelce yürütülecektir. Kesintisiz süre içinde çalışacak personel sayısı 4857 sayılı İş Kanunu ile diğer mevzuata aykırı düşmeyecek ve Özel Teknik Şartnamede belirtilen vardiyalı personel sayısını aşmayacak şekilde uygun sayıda personel tarafından yürütülecektir. Personelden senelik izne hak kazananların bu izni kullanmak istemesi halinde yüklenici bu izni İdare’nin onayıyla verecektir. İdare, işin aksamaması için senelik izin talep eden personelin izin sürelerini değiştirilmesini istediği takdirde yüklenici, personelin senelik izin tarihlerini İdare’nin uygun bulduğu tarihe göre düzenleyecektir.”

Yapılan inceleme sonucunda yukarıda yer verilen düzenlemelerde yer alan ifadelerin yeterince açık olduğu, idarenin söz konusu düzenlemeler ile ulaşmak istediği amacın net olarak anlaşıldığı, ihale konusu işin yerine getirilmesinde gerekli olan iş tanımının genel hatlarıyla belirli olduğu, anılan düzenlemenin ihaleye sağlıklı teklif sunulmasını engeller nitelikte olmadığı görüldüğünden, başvuru sahibinin 10 uncu iddiası yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere:

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi