KİK Kararı: 2012/UH.II-2791

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/039
Gündem No : 90
Karar Tarihi : 04.07.2012
Karar No : 2012/UH.II-2791
BAŞVURU SAHİBİ:
Sgm Temizlik Ve Taşımacılık Hizmetleri Gıda Taah.Paz. San. Tic. Ltd. Şti., İRFANBAŞTUĞ CAD. NO : 44/B DIŞKAPI ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Vekaletler Caddesi 1 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/48320 İhale Kayıt Numaralı "Temizlik, Taşıma Ve İlaçlama İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.07.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[2258].(0280)./2012-12E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 15.05.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Temizlik, Taşıma ve İlaçlama İşi” ihalesine ilişkin olarak SGM Temizlik ve Taşımacılık Hizmetleri Gıda Taah. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 25.05.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.06.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 12.06.2012 tarih ve 21522 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.06.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1- 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2- Afsal Temizlik Bilgi İşlem Otom. Gıda Taş. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından giyim giderini tevsik etmek amacıyla sunulan proforma fatura ve buna ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı gönderilmek suretiyle söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin incelenmek ve değerlendirilmek üzere proforma faturayı düzenleyen mükellefin bağlı olduğu Maltepe Vergi Dairesine bildirilmesine, SGM Temizlik ve Taşımacılık Hiz. Gıda Paz. Ltd. Şti. tarafından giyim giderini tevsik etmek amacıyla sunulan proforma fatura ve buna ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı gönderilmek suretiyle söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin incelenmek ve değerlendirilmek üzere proforma faturayı düzenleyen mükellefin bağlı olduğu Ostim Vergi Dairesine bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli olan Afsal Temizlik Bilgi İşlem Otom. Gıda Taş. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanında istenilen maliyet kalemlerini karşılamadığı, anılan isteklinin 242.882,80 TL tutarındaki teklif bedelinden ihale konusu iş için zorunlu olan 242.881,40 TL tutarındaki asgari işçilik maliyeti çıkarıldığında kalan 1,40 TL ile ilaçlama ve giyim giderinin karşılanmasının mümkün olmadığı, ihale konusu işe ilişkin teknik şartnamenin 11 inci maddesinde hizmet binasının 10.000 m2 büyüklüğündeki alanının ayda bir defa ilaç ve malzeme yükleniciye ait olmak şartı ile ilaçlama yapılacağının açıkça belirtildiği, anılan istekli tarafından aşırı düşük açıklaması kapsamında ilaçlamaya ilişkin maliyet açıklaması sunmadığı veya ilaçlamaya ilişkin proforma fatura veya fiyat teklifi sunmuş ise bunların doğruluğunun araştırılması gerektiği, idareye yaptıkları şikâyet başvurusuna verilen cevapta aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sadece işçilik ve giyim gideri için açıklama istenildiğinin belirtildiği, ancak önemli bir maliyet bileşeni olan ilaçlama gideri için de açıklama yapılması gerektiği iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının; “Temizlik, Taşıma ve İlaçlama” işi şeklinde belirlendiği, işin miktarı ve türünün ise 2.1.(b) maddesinde;

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

İşçilik

Ay

20,00

7,00

2

İşçilik

Gün

20,00

10,00

Şeklinde belirlendiği,

Anılan şartnamenin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1. İlgili mevzuat gereğince yapılacak sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Yürürlükteki asgari ücretin %10 fazlası ödenecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

25.3.2.1 Yol giderleri
Her ay işçilere, fiilen çalışılan her gün için 6,50 TL Brüt yol bedeli nakdi olarak ödeyecek ve bu bedelleri ücret bordrolarında gösterecektir. Bu bedeller her ay için 26 gün üzerinden hesaplanacaktır.
Ulusal bayram ve genel tatil günleri(Ulusal bayram, Resmi-Dini Bayram günleri ile 1 Mayıs emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü), fiilen çalışılan gün olarak değerlendirilecektir.

25.3.2.2 Yemek giderleri:
Her ay işçilere, fiilen çalışılan her gün için 7,00 TL Brüt yemek bedeli nakdi olarak ödeyecek ve bu bedelleri ücret bordrolarında gösterecektir. Bu bedeller her ay için 26 gün üzerinden hesaplanacaktır.
Ulusal bayram ve genel tatil günleri(Ulusal bayram, Resmi-Dini Bayram günleri ile 1 Mayıs emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü), fiilen çalışılan gün olarak değerlendirilecektir.

25.3.2.3 Giyecek giderleri:
a)1 defa(Yazlık) giyecek iki parçalı (Tişort, pantolon) ve 20 takım verilecektir.
b)1 defa (Kışlık) giyecek iki parçalı (Gömlek, pantolon) ve 20 takım verilecektir.
c)5 çift Lastik Çizme verilecektir.
d)5 adet Yağmurluk verilecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %1,5’dir.” düzenlemesine yer verildiği,

Söz konusu ihaleye ilişkin sözleşme tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “İşe başlama tarihi 22.05.2012; işi bitirme tarihi 31.12.2012” düzenlemesinin yer aldığı,

Görülmüştür.

İhaleye ilişkin teknik şartnamenin “Konu ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde işin kapsamı;

“1.1-Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Ehlibeyt Mahallesi 1271. Sokak No: 13 Balgat adresindeki Ek Hizmet Binasının 10.000 m2 alanının 20 (yirmi) kişi ile malzemesiz genel temizlik, taşıma ve ilaçlama hizmetinin yaptırılması işidir.” olarakbelirlenmiştir.

Başvuruya konu ihalede, ihale konusu işte çalıştırılacak personelin giyim giderinin yüklenici tarafından karşılanması öngörülmüş, giyim eşyasının niteliği ve sayısının ise ihaleye ilişkin teknik şartnamenin “Yüklenici tarafından çalıştırılacak işçilerle ilgili hususlar” başlıklı 13 üncü maddesinde;

“13.28 - Yüklenici tarafından çalıştırılacak 143 kişiye verilecek olan iş kıyafeti, idarece görülerek uygun görüş alınmak suretiyle kullanılacaktır. Bu kıyafetler temiz ve muntazam bir durumda olacak, yırtık ve ütüsüz giyilmeyecektir. Kıyafetlerin sol üst kısmında portatif yapıştırmalı yüklenici firmanın adı ve ticaret unvanını taşıyan arma bulunacaktır (İş kıyafetlerinin söz konusu arma dışında herhangi bir yerinde yazı bulunmayacaktır). Sözleşme süresince verilecek iş kıyafeti miktarları aşağıdaki tablodaki gibidir.

Sıra no

Giyim

Birimi

Adet

1

Çizme (sugeçirmez)

Çift

5

2

Yazlık Temizlikİş Elbisesi(iki parçalı, tişört ve pantolon)

terletmeyen

Takım

20

3

Kışlık TemizlikİşElbisesi(Soğuktan koruyan, iki parçalı, gömlek )

Pantolon)

Takım

20

4

Yağmurluk

Adet

5

Şeklinde belirtildiği,

Anılan teknik şartnamenin “İlaçlama yapılış şekli” başlıklı 11 inci maddesinde;

“11.1-Binadaki yemekhane, mutfak, depo, ambar, çalışma odası, toplantı salonları, çay ocakları ve sair yerlerin mikrop, bakteri, böcek ve diğer haşarata karşı idarenin denetim ve gözetiminde cihaz ve ilaçlar yükleniciye ait olmak üzere ayda bir defa ilaçlanacaktır. İlaçlama işi Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak yapılacak. İlaçlama yüklenicinin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine sahip olması durumunda yüklenici tarafından, olmaması durumunda anılan izin belgesine sahip olanlara yaptıracaktır. İlaç olarak Sağlık Bakanlığınca kullanıma izin verilmiş kapalı alan ilaçları olacak, Tokisite açısından daha az tehlikeli olan kullanılacak olup, ilaçlama yapılmadan önce ilgili Dairenin elemanlarına duyurularak canlı çiçekler konusunda gerekli tedbirler alınacaktır.

11.2- İhtiyaç duyulması halinde de haşerelere karşı ilaçlama yaptırılacaktır.

11.3- Haşere öldürücü ilaçlar ile temizlik ve dezenfektan amacıyla kullanılacak olan tüm mamuller Sağlık Bakanlığı veya ilgili Bakanlık tarafından belgelendirilmiş olacaktır.

11.4- İlacın yan etkilerine karşı gerekli tüm tedbirlerin alınarak, koruyucu ekipmanlarının sağlanması, yüklenici firma sorumluluğundadır.” düzenlemesine yer verildiği,

Görülmüştür.

İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetveli standart formu aşağıda yer verilen şekilde düzenlenmiştir:

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

İşçilik

Ay

20,00

7,000

2

İşçilik

Gün

20,00

10,000

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

Söz konusu ihaleye ilişkin teknik şartnamenin yukarıda yer verilen 11 inci maddesinde, ilaçlama hizmetinin hangi alanlarda ve ne sıklıkta yapılacağına ilişkin düzenlemelere yer verildiği, ilaçlama giderinin idari şartnamenin yukarıda aktarılan 25 inci maddesinde yer alan teklif fiyata dahil olan giderler arasında sayılmadığı, birim fiyat teklif cetveli standart formunda da ilaçlama maliyeti için ayrı bir satır açılmadığı tespit edilmiştir.

İdari şartnamenin yukarıda anılan 25 inci maddesinde belirtilen teklif fiyata dâhil giderler esas alınarak, Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülünde yapılan hesaplamada teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin (giyim gideri hariç, % 3 sözleşme giderleri dahil olmak üzere) 242.881,40 TL’ye tekabül ettiği görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; başvuruya konu ihaleye 9 teklif verildiği, 22.05.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile Afsal Temizlik Bilgi İşlem Otom. Gıda Taş. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti., Selim Özhan, Metro Grup Tem. Bil.Yan. Güv. Sis. Araç Kir.Yem. Gıda Tekstil İth. İhr. Ltd. Şti., Adalı Grup Bilgi İşlem Teknik ve Sos.Hizm.Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti. ve SGM Temizlik ve Taşımacılık Hiz. Gıda Paz. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak nitelendirildiği görülmüştür.

Söz konusu isteklilere gönderilen 16.05.2012 tarihli yazılarda, bu tebligatın ulaştığı tarihi takip eden 3 (üç) iş günü içerisinde ; “ Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.maddesine uygun olarak hazırlayacağınız asgari işçilik gideri ile personel giyiminden oluşan teklif bileşenlerinizin ayrıntılı hesap cetveli ve gerekli belgelerinin (teklif bileşenlerinin açıklamak üzere sunulan proforma, fiyat teklifi vb. belgelerin temin edildiği firmalarla ilgili olarak 25.04.2012 tarihinden önce düzenlenmemiş olmak kaydıyla, firmaların faaliyette olduğunu gösterir ilgisince düzenlenmiş belge/belgelerin ile yine bu firmaların faaliyet alanlarını gösterir ilgisince düzenlenmiş belge/belgelerin aslı veya noter tasdikli suretleri açıklama ile birlikte sunulacaktır)” sunulmasının istenildiği görülmüştür.

Bu çerçevede, idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında isteklilere elden tebliğ edilen sorgulama yazısında;

1. İşçilik giderinin,

2. Personel giyim giderinin açıklanmasının istenildiği, ilaçlama giderinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilen önemli bir maliyet bileşeni olarak belirlenmediği görülmüştür.

Başvuru sahibinin “idareye yaptıkları şikayet başvurusuna verilen cevapta aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sadece işçilik ve giyim gideri için açıklama istenildiğinin belirtildiği, ancak önemli bir maliyet bileşeni olan ilaçlama gideri için de açıklama yapılması gerektiği” yönündeki iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Kamu ihale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; _“79.4._İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğ hükmünde yer alan açıklamalardan, ihale komisyonu tarafından, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden, işin niteliğine göre belirlenecek önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenileceği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalede, idarece istekliler tarafından öngörülen işçilik ve giyim giderine yönelik açıklama istenildiği, ilaçlamanın önemli bir teklif bileşeni olarak görülmeyerek açıklama istenilen iş kalemleri arasında yer almadığı, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin ilaçlamaya ilişkin bir açıklama sunmalarının zorunlu olmadığı sonucuna ulaşıldığından, başvuru sahibinin “idareye yaptıkları şikayet başvurusuna verilen cevapta aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sadece işçilik ve giyim gideri için açıklama istenildiğinin belirtildiği, ancak önemli bir maliyet bileşeni olan ilaçlama gideri için de açıklama yapılması gerektiği” yönündeki iddiası yerinde görülmemiştir.

İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda, Selim Özhan, Metro Grup Tem. Bil. Yan. Güv. Sis. Araç Kir. Yem. Gıda Tekstil İth. İhr. Ltd. Şti. ve Adalı Grup Bilgi İşlem Teknik ve Sos. Hizm. Tem. Taş. İnş. Peyzaj Gıda San. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin idarece belirlenen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, 22.05.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Afsal Temizlik Bilgi İşlem Otom. Gıda Taş. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı ve SGM Temizlik ve Taşımacılık Hiz. Gıda Paz. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde;

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

_“79.1._Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.” açıklaması,

Bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Afsal Temizlik Bilgi İşlem Otom. Gıda Taş. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 25 inci maddesi dikkate alınarak, işçilik gideri ve giyim gideri için açıklama sunulduğu, giyim gideri için 1,20 TL öngörüldüğü, bu gideri tevsik etmek üzere Kahraman Temizlik Tekstil- Ömer Devrim Kahraman’dan alınmış 14.05.2012 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada 1 takım yazlık temizlik kış elbisesi ( iki parçalı, tişört ve pantolon) için 0,02 TL, 1 takım kışlık temizlik iş elbisesi ( soğuktan koruyan iki parçalı, gömlek, pantolon) için 0,02 TL, 1 çift çizme için 0,04 TL ve 1 adet yağmurluk için 0,04 TL fiyat verildiği, proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer alan 79.4.2.4 üncü maddesindeki, satışlar üzerinden açıklama yapılmasına ilişkin; “ “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresini içerdiği ve SMMM tarafından onaylanarak kaşelendiği, bahse konu proforma fatura ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu ve proforma faturada yer alan teklife konu malların birim satış tutarlarının maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının üzerinde olduğu görülmüştür.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin asgari işçilik maliyeti (giyim gideri hariç, % 3 sözleşme gideri dâhil) olan 242.881,40 TL’ye, istekli tarafından öngörülen giyim gideri olan ( %3 sözleşme gideri dâhil) 1,24 TL eklenmesi halinde istekli tarafından teklif edilmesi gereken bedelin 242.882,64 TL olması gerektiği ve bahse konu isteklinin sunduğu teklif bedelinin 242.882,80 TL olduğu görülmüştür.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ile asgari işçilik maliyeti ve giyim giderinin karşılandığı anlaşılmış olup, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak tevsik edildiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibi SGM Temizlik ve Taşımacılık Hiz. Gıda Paz. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Anılan isteklinin giyim gideri için 22,00 TL, ilaçlama bedeli için 527,73 TL ve yüklenici kârı olarak 8,21 TL öngördüğü,

Giyim giderini tevsik etmek üzere İrem Grup İnş.Elek.Teks. Gıda Kim.Med. Tem. Mak.San. Tic. Tek.ve Sos. Hiz. Ltd. Şti.’nden alınmış 15.05.2012 tarihli proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada 1adet tişört için 0,10 TL, 1 adet pantolon için 0,20 TL,1 adet gömlek için 0,10 TL, 1 adet yağmurluk için 1,00 TL ve 1 çift çizme için 1,00 TL fiyat verildiği, proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda yer alan 79.4.2.4 üncü maddesindeki, maliyetler üzerinden açıklama yapılmasına ilişkin; “ “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresini içerdiği ve SMMM tarafından onaylanarak kaşelendiği, bahse konu proforma fatura ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu ve proforma faturada yer alan teklife konu malların birim satış tutarlarının maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarlarının üzerinde olduğu görülmüştür.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin asgari işçilik maliyeti (giyim gideri hariç, % 3 sözleşme gideri dâhil) olan 242.881,40 TL’ye, istekli tarafından öngörülen giyim gideri olan ( %3 sözleşme gideri dâhil) 22,66 TL eklenmesi halinde istekli tarafından teklif edilmesi gereken bedelin 242.904,06 TL olması gerektiği ve bahse konu isteklinin sunduğu teklif bedelinin 243.440,00 TL olduğu görülmüştür.

Bu çerçevede, başvuru sahibi isteklinin teklifi ile asgari işçilik maliyeti ve giyim giderinin karşılandığı anlaşılmış olup, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak tevsik edildiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ ihale üzerinde bırakılan istekli olan Afsal Temizlik Bilgi İşlem Otom. Gıda Taş. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanında istenilen maliyet kalemlerini karşılamadığı, anılan isteklinin 242.882,80 TL tutarındaki teklif bedelinden ihale konusu iş için zorunlu olan 242.881,40 TL tutarındaki asgari işçilik maliyeti çıkarıldığında kalan 1,40 TL ile ilaçlama ve giyim giderinin karşılanmasının mümkün olmadığı, ihale konusu işe ilişkin teknik şartnamenin 11 inci maddesinde hizmet binasının 10.000 m2 büyüklüğündeki alanının ayda bir defa ilaç ve malzeme yükleniciye ait olmak şartı ile ilaçlama yapılacağının açıkça belirtildiği, anılan istekli tarafından aşırı düşük açıklaması kapsamında ilaçlamaya ilişkin maliyet açıklaması sunmadığı veya ilaçlamaya ilişkin proforma fatura veya fiyat teklifi sunmuş ise bunların doğruluğunun araştırılması gerektiği, idareye yaptıkları şikâyet başvurusuna verilen cevapta aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sadece işçilik ve giyim gideri için açıklama istenildiğinin belirtildiği, ancak önemli bir maliyet bileşeni olan ilaçlama gideri için de açıklama yapılması gerektiği ” şeklinde dile getirdiği iddiasına yönelik olarak Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayete konu ettiği iddiasına yönelik yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için Kurulca bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin iddiası yukarıda aktarılan değerlendirmelerin ışığı altında incelenmesi sonucunda;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan istekli Afsal Temizlik Bilgi İşlem Otom. Gıda Taş. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin idari şartnamenin 25 inci maddesi gereği olarak çalışacak personelin giyim malzemelerinin tevsiki için; 20 takım iki parçalı tişört ve pantolondan oluşan yazlık temizlik iş elbisesine ilişkin 0,02 TL birim fiyat, 20 takım soğuktan koruma amaçlı gömlek ve pantolondan oluşan kışlık temizlik iş elbisesine ilişkin 0,02 TL birim fiyat, 5 çift çizme için 0,04 TL birim fiyat ve 5 adet yağmurluk için 0,04 TL birim fiyatlar üzerinden toplamda 1,20 TL fiyatın öngörüldüğü Kahraman Temizlik Tekstil-Ömer Devrim KAKRAMAN tarafından istekli adına tanzim edilen 14.05.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde tedarikçiden alınan fiyatların açıklamasına yönelik maliyet/satış tespit tutanağının (EK-O.5) sunulduğu,

Diğer yandan, aşırı düşük teklif açıklamanın giyim kalemi açısından İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre de;

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen başvuru sahibi SGM Temizlik ve Taşımacılık Hiz. Gıda Paz. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, personelin giyim malzemelerinin tevsiki için; 20 adet tişörte ilişkin 0,10 TL birim fiyat, 40 adet pantolona ilişkin 0,20 TL birim fiyat, 20 adet gömleğe ilişkin 0,10 TL birim fiyat, 5 çift çizme için 1,00 TL birim fiyat ve 5 adet yağmurluk için 1,00 TL birim fiyatlar üzerinden toplamda 22,00 TL fiyatın öngörüldüğü İrem Grup İnş. Elek. Teks. Gıda Kim. Med. Temz. Mak. San. Tic. Tek. Ve Sos. Hizm. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 15.05.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde tedarikçiden alınan fiyatların açıklamasına yönelik maliyet/satış tespit tutanağının (EK-O.5) sunulduğu,

Anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, giyime ilişkin sundukları; proforma fatura ve maliyet/satış tespit tutanaklarında ön görülen giyim malzemeleri maliyet bedellerinin, maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı anlaşılan, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen başvuru sahibinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyim malzemelerine ilişkin açıklaması kapsamında verdikleri proforma faturalardaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen başvuru sahibi ile, ihale üzerinde bırakılan isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiğine ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesi ” kararı verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususlara yönelik Kurul çoğunluğunca alınan “itirazen şikayet başvurusunun reddi” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında;Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan düzenleme uyarınca, Kamu İhale Kurulunun 4734 ve 4735 sayılı Kanunların uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz olduğu kuşkusuzdur.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. ” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme kapsamında karşılaşılan proforma faturalardaki ekonomik değerlerin hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının objektif bir kriterinin olamayacağı açık ise de, olağandışılık konusundaki makul şüphe yeterlidir.

İhalenin iptal edilmiş olması ya da aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması dahi giyim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağından;

1. Afsal Temizlik Bilgi İşlem Otom. Gıda Taş. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’ninaşırı düşük teklif açıklamasında; giyim bedeline ilişkin Kahraman Temizlik Tekstil- Ömer Devrim Kahraman tarafından düzenlenen 1,20 TLbedel öngören proforma fatura ile açıklamada bulunmasına karşın, bu anılan proforma fatura ekindeki maliyet/satış tespit tutarı tespit tutanağında mevzuata aykırılık görülmeyerek, açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyenKahraman Temizlik Tekstil- Ömer Devrim Kahraman’nın bağlı olduğu Maltepe-Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı'na bildirimde bulunulması,

2. SGM Temizlik ve Taşımacılık Hiz. Gıda Paz. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında; giyim bedeline ilişkin İrem Grup İnş. Elek. Teks. Gıda Kim. Med. Tem. Mak. San. Tic. Tek. ve Sos. Hiz. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 22,00 TLbedel öngören proforma fatura ile açıklamada bulunmasına karşın, bu anılan proforma fatura ekindeki maliyet/satış tespit tutarı tespit tutanağında mevzuata aykırılık görülmeyerek, açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen İrem Grup İnş. Elek. Teks. Gıda Kim. Med. Tem. Mak. San. Tic. Tek. ve Sos. Hiz. Ltd. Şti.’nin bağlı olduğu Ostim-Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı'na bildirimde bulunulması,

Hususları anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususların anılan Kurul kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, karara katılıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi