KİK Kararı: 2012/UH.II-2566

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/037
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 20.06.2012
Karar No : 2012/UH.II-2566
BAŞVURU SAHİBİ:
Star Temizlik İnş. Gıda Mob. Tar. Hayv. Turz. Özel Eğitim ve Sağlık Hizm. San. Ve Tic. Ltd. Şti.- Enpak . Tem. İnş. Elek. Med. San.Ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, CUMHURİYET MAH. ADNAN MENDERES BULVARI KOCAELİ APT. NO:287/1 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İller Bankası Anonim Şirketi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Ziraat Mahallesi 657. Sokak No: 14 06053 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/16438 İhale Kayıt Numaralı "2 Yıl Süreli 227 Personel İle Temizlik İşçiliği" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

18.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[2191].(0199)./2012-36E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İller Bankası Anonim Şirketi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 16.03.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2 Yıl Süreli 227 Personel ile Temizlik İşçiliği” ihalesinin idare tarafından iptal edilmesinin ardından, Star Temizlik İnş. Gıda Mob. Tar. Hayv. Turz. Özel Eğitim ve Sağlık Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Enpak Tem. İnş. Elek. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 07.06.2012 tarih ve 20907 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.06.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; Kamu İhale Kurumuna yapmış oldukları itirazen şikâyet başvurusu neticesinde alınan 14.05.2012 tarih ve 2012/UH.II-2068 sayılı Kurul Kararı ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem kararı verildiği, ancak söz konusu Karar akabinde, başvuru konusu ihalenin idare tarafından Kamu İhale Kanununun 39 uncu maddesi gereğince iptal edildiği, idarenin bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etme yetkisine sahip olduğu kabul edilse de, sözü edilen takdir yetkisinin sınırlarının olduğu ve bu sınırların, kamu yararı ve hizmet gerekleri kavramları çerçevesinde şekillendiği, idarece tespit edilen yaklaşık maliyet ile firmaları tarafından teklif edilen tutar arasında 634.965,00 TL değerinde bir fark olduğu ve teklif ettikleri tutarın, yaklaşık maliyetten % 7 oranında daha düşük olması sebebiyle ihalenin firmaları üzerinde bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı, başvuru konusu ihaleye dört firmanın teklif vermiş olmasının rekabet ortamının oluştuğunu gösterdiği ve firmalarına ait teklifin yaklaşık maliyetin altında olması nedeniyle idare tarafından ihalenin iptal edilmesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu işle ilgili olarak, idari şartnamenin“İhale konusu işe ilişkin bilgiler”başlıklı 2 nci maddesinde;“2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2 Yıl Süreli 227 Personel ile temizlik işçiliği

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

224 Adet genel temizlik hizmetlerinde çalıştırılacak işçi, 3 adet cam temizliği hizmetlerinde çalıştırılacak işçi olmak üzere; toplam 227 adet temizlik işçisi ile hizmet binalarının ve ek hizmet binaları ile bahçelerinin yeterli ve nitelikli bir şekilde 2 Yıl süreli malzemesiz olarak temizliğinin sağlanması işi.

c) Yapılacağı yer: Opera Kampüsünde bulunan 4 Katlı A Blok, 11 Katlı B Blok, 7 Katlı C Blok, Sağlık Merkezi Binası (D Blok), Resmi Garaj, 12 Katlı Dışkapı Ek Hizmet Binası, Macunköy Kampüsünde bulunan Arşiv Binası, Atölye, Misafirhane, Restaurant, Spor Salonu, Kreş ve Gündüz Bakımevi ile Kızılay Ek Hizmet Binası ve bunlara dahil olan çevre alanı…” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;“…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

İşçilik ücreti asgari ücret üzerinden hesaplanacaktır.

Yemek ve yol giderleri:

Yol ve yemek, (ayda 26 gün üzerinden) yüklenici tarafından ödenecek, bu ücretler işçilerin aylık bordrolarında gösterilecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yol için günlük brüt: 9,84 (Dokuzliraseksendörtkuruş.) TL., yemek için günlük brüt: 3,56 (Üçliraellialtıkuruş) TL.

26 günlük nakdi olarak ödenecektir.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Sigorta risk prim oranları

Cam temizliği: 1,5

Genel temizlik: 1,5 şeklinde belirlenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde ise “9.1. İşe başlama tarihi 16.05.2012; işi bitirme tarihi 15.05.2014…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari şartnamenin yukarıda aktarılan 25 inci maddesinde yer alan düzenlemede, ihale konusu işte çalıştırılacak personel için herhangi bir kıyafet gideri öngörülmediğinden, mevcut bilgiler üzerinden, Kamu İhale Kurumu İşçilik Hesaplama Modülü yardımıyla yapılan hesaplama sonucunda, başvuru konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti, 14.05.2012 tarih ve 2012/UH.II-2068 sayılı Kurul kararında da belirtildiği gibi, yol, yemek ve % 3 sözleşme ve genel giderler dâhil olmak üzere, 8.397.220,32 TL bulunmaktadır.

Ancak, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti hakkında başvuru sahibi Star Temizlik İnş. Gıda Mob. Tar. Hayv. Turz. Özel Eğitim ve Sağlık Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Enpak Tem. İnş. Elek. Med. San.ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından yapılan ve 10.04.2012 tarihinde idare kayıtlarına girdiği anlaşılan şikâyet başvurusunun idare tarafından 12.04.2012 tarihli yazı ile reddedilmesi üzerine başvuru sahibinin 17.04.2012 tarih ve 15030 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusu hakkında Kurum tarafından yapılan inceleme sonunda, Kamu İhale Kurulunca alınan 14.05.2012 tarih ve 2012/UH.II-2068 sayılı kararda, işçilik hesaplama modülü yardımıyla yapılan hesaplama sonucunda bulunan mezkûr tutarla ilgili olarak; “…Kurumun internet sayfasında yer alan ve ilgililerin faydalanması için sunulan “İşçilik Hesaplama Modülü” sonucu ile manuel yapılan hesaplamada çıkan sonuç arasındaki farkın işveren payının iki kalemden (İşveren Sigorta Primi ve İşveren İşsizlik Sigorta Primi) oluşması ve modülün iki kalem toplamını tek kalem (İşveren Prim Toplamı) olarak değerlendirerek işlem yapmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, teklif fiyata dahil giderlerin sadece işçilik maliyetinden oluştuğu görülmüştür. Dolayısıyla, söz konusu ihalede usulüne uygun hesaplanmış kâr hariç yaklaşık maliyetin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetine eşit olduğu anlaşılmıştır.

İdarece yaklaşık maliyetin tespitinde işçilik hesaplama modülü kullanılmış ise de, yapılan tespitler çerçevesinde modülden faydalanılarak hesaplanan ve büyük ölçüde sosyal güvenlik mevzuatı uyarınca teklifi zorunlu kalemlerden oluşan kâr hariç yaklaşık maliyetin, olması gerekenden düşük bir meblağ olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi fiyatının (8.397.220,32 TL), teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin (8.397.274,80 TL) altında olduğu tespit edilmiş olup, bu nedenle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir...” ifadeleri bulunmakta ve düzeltici işlem kararı verildiği görülmektedir.

Bahsi geçen Kurul kararının idarece tebellüğ edilmesinin ardından alınan 23.05.2012 tarihli ihale komisyon kararında; “Söz konusu ihale kapsamında komisyonumuzca yapılan ayrıntılı inceleme ve değerlendirmeler sonucu, geçerli 2 (iki) teklifin kalmış olması ile birlikte yeterli rekabet ortamı oluşmadığı, kamu yararı, kaynakların verimli kullanılması esasları da dikkate alınarak ve Kamu İhale Kanununun Temel İlkeler başlıklı 5. maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” denildiğinden,

_4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39. maddesi gereği, kamu ve kurum yararı düşünülerek yeni bir yaklaşık maliyet oluşturulup, mevzuata uygun olarak en kısa sürede ihale edilmek üzere ihalenin iptaline ve kararın Yönetim Kuruluna sunulmasına
Oybirliği ile karar verilmiştir.”_ifadeleri bulunmaktadır.

Başvuru konusu ihalede oluşan tekliflerle ilgili bir değerlendirme yapıldığında, söz konusu ihaleye dört isteklinin teklif verdiği, bir istekliye ait teklifin belge eksikliği nedeniyle, bir diğerinin teklifinin ise 14.05.2012 tarih ve 2012/UH.II-2068 sayılı Kurul Kararı ile değerlendirme dışı bırakıldığı görülmektedir. Başvuru sahibi ortak girişimin teklifi, geriye kalan iki geçerli teklif arasında, en düşük tekliftir ve bahsi geçen tutar, yaklaşık maliyetten takribî olarak % 7 oranında daha düşüktür.

Yapılan bu tespit doğrultusunda, başvuru konusu ihalenin iptal edilmesine ilişkin olarak idarece öne sürülen nedenlere bakıldığında, yukarıda zikredilen ihale komisyon kararında, “geçerli iki teklifin kalmış olması ile birlikte yeterli rekabet ortamının oluşmaması, kamu yararı ve kaynakların verimli kullanılması” gerekçeleri sayılmakla birlikte, aynı zamanda “yeni bir yaklaşık maliyet oluşturmak suretiyle mevzuata uygun olarak yeniden ihale yapılması” hususundan da bahsedilmektedir.

Konuyla ilgili olarak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmünde, yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi ile ilgili şartlar sayılmaktadır. Yaklaşık maliyetin güncellenebilmesi, ancak, yaklaşık maliyeti oluşturan unsurların ilk ilan tarihine kadar güncelliğini kaybetmesi veya ilgili mevzuattan kaynaklanan sebepler nedeniyle işçilik maliyetlerinde değişiklik oluşması koşullarına bağlıdır.

Ancak, 14.05.2012 tarih ve 2012/UH.II-2068 sayılı Kamu İhale Kurulu kararına göre, başvuru konusu ihalede, işçilik maliyetinin hesabında idare tarafından Kamu İhale Kurumu İşçilik Hesaplama Modülünün kullanılması ve söz konusu modülden kaynaklanan sebeplerle teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin yanlış hesaplanmış olması nedeniyle, idarece tespit edilen yaklaşık maliyet, hatalı bir yaklaşık maliyet olmaktadır.

Yaklaşık maliyetin güncellenerek düzeltilebileceği şartlar yukarıda belirtilmiş olup, kamu ihale mevzuatı uyarınca hatalı olarak hesaplanmış bir yaklaşık maliyetin ihale tarihinden sonra düzeltilerek ihaleye devam edilmesi imkânı bulunmamaktadır.

Bunun dışında, başvuru konusu ihaleye ait teknik şartnamenin“Yüklenicinin personeli ile ilgili hususlar”başlıklı IV. Bölümünde yer alan“İşçilerin Kıyafetleri”başlıklı 5 inci maddesinde;“Temizlik işçileri görev süresince, tek tip kıyafet giyeceklerdir. Temizlik işçilerinin kıyafetleri daima temiz ve muntazam olacak, yırtık ve yamalı kıyafet giyilmesine izin verilmeyecektir. İşçiler kıyafetlerini çalışma alanlarına girişlerinden çıkışlarına kadar üzerlerinden çıkarmayacaklardır. Yüklenici, ayrıca işçiler için yakaya takılabilecek şekilde düzenlenmiş kimlik kartları temin edecek ve bu kartlar İdarece onaylandıktan sonra işçilere verilecektir. İşçiler bu kimlik kartlarını çalışma alanlarına girişlerinden itibaren çıkıncaya kadar yakalarına takacaklardır. Yaka kartı olmayan işçi çalışma alanlarına alınmayacaktır. Ayrıca işçiler saç ve sakal uzatamayacak, kılık, kıyafet ve tavırlarına özen göstereceklerdir.

Bu hususlara uymayan işçiler İdarenin talebi üzerine 5(beş)gün içerisinde değiştirilecektir. Değişmediği durumda bu süreyi aşan her gün için yüklenici sözleşme bedelinin %0.02 (onbindeiki) si kadar ceza ödeyecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdari şartnamede, ihale konusu işte çalıştırılacak personelin giyeceği kıyafetlere dair bir düzenleme bulunmamakta ve bundan dolayı, bu gider, işçilik maliyeti hesabına dâhil edilmemektedir.

İdarece Kuruma gönderilen yaklaşık maliyet hesabına ilişkin belgeler arasında da kıyafet giderine ilişkin bir araştırma veya hesaplama yapılmadığı görülmektedir.

İhale işlem dosyasında yapılan incelemede, istekliler tarafından, teknik şartnamenin yukarıda aktarılan maddesi hakkında dokümana yönelik olarak bir itiraz yapıldığına ilişkin bir belgeye rastlanılmamakla birlikte, temizlik işçilerinin tek tip kıyafet giymesi gerektiği yönündeki düzenlemeden, personelin giymesi gereken bir üniforma olması gerektiği anlaşılmakta, ancak bu üniformanın kim tarafından karşılanacağı hususunun belirsiz bırakıldığı görülmekle birlikte, kıyafetlerin idare tarafından verileceğine dair bir düzenleme olmaması nedeniyle, bu giderin yüklenici tarafından karşılanması ve dolayısıyla da teklif fiyata dâhil edilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.21 numaralı maddesinde de açıklandığı üzere, teknik şartnamelerde, teklif edilecek fiyata dâhil olacak giderlere yer verilemeyeceğinden, kıyafet giderine ilişkin mevzuata aykırılık taşıyan bu düzenleme dikkate alınarak, idare tarafından mevzuata uygun olarak yeni bir düzenleme yapılması ve bu düzenleme doğrultusunda yaklaşık maliyet oluşturulması gerektiği neticesine ulaşılmaktadır.

Ayrıca, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinde yer alan; “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü gereğince, ihale konusu işin yaklaşık maliyetini oluşturan unsurların dayanaklarıyla beraber gösterilmesi gerekmesine karşın, idarece Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında bulunan yaklaşık maliyet hesabına ilişkin belgeler arasında, yol bedelinin tespitine yönelik bir araştırma yapılmış olduğu görülmekle birlikte, yemek bedelinin nasıl tespit edildiği hakkında bir bilgi-belge bulunmadığı belirlendiğinden, bu durumun kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebepler doğrultusunda, başvuru konusu ihalenin iptal edilmesine ilişkin ihale komisyon kararında yer alan; “yeni bir yaklaşık maliyet oluşturmak suretiyle mevzuata uygun olarak yeniden ihale yapılması” şeklindeki ifadeler paralelinde, mevzuata uygun bir şekilde yeni bir yaklaşık maliyet oluşturmak suretiyle ihaleye çıkılmasının, kamu ihale mevzuatı açısından yerinde olacağı ve bundan dolayı başvuru konusu ihalenin Kamu İhale Kanununun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali”başlıklı 39 uncu maddesi doğrultusunda iptal edilmesi işleminin, kamu ihale mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılmış ve başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi