KİK Kararı: 2012/UH.II-2564

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/037
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 20.06.2012
Karar No : 2012/UH.II-2564
BAŞVURU SAHİBİ:
Buğrahan Müt. İnş. Yem. Tem. Tur. Gıda Teks. San. Tic. Ltd. Şti., YENİDOĞAN MAH. 2088. SOK. NO:10/A ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Aile Ve Sosyal Politikalar Adana İl Müdürlüğü, Döşeme Mahallesi Yeni Valilik Binası D Blok 1.Kat 01160 ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/63997 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

12.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[2147].(0199)./2012-35E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Aile ve Sosyal Politikalar Adana İl Müdürlüğü tarafından 23.05.2012 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Buğrahan Müt. İnş. Yem. Tem. Tur. Gıda Teks. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 25.05.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.05.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.06.2012 tarih ve 20567 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.06.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihaleye ait yaklaşık maliyetten % 20 firma kârı hariç bırakıldığında elde edilen tutarın altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmesine karşın böyle bir işlem yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu; ihale üzerinde bırakılan firmanın ilk ve son teklifi arasında ciddi bir fark olmasından dolayı söz konusu firmanın gerçekçi bir maliyet analizi yapmadığının görüldüğü; bunun dışında, aynı idare tarafından yapılan 2012/35558 İKN’li ihalede, aynı firma tarafından verilen teklifin, başvuru konusu ihaledeki teklifinden daha yüksek olduğu görülmesine karşın, aşırı düşük teklif açıklaması istendiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu işle ilgili olarak, idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde;“2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Malzeme dahil yemek pişirme dağıtım ve sonrası hizmetleri

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Sevgi Evleri Çocuk Yuvası Müdürlüğü: Yeşiloba Mah. TOKİ Evleri Yanı Seyhan / Adana, Adana Huzurevi Y.B.R. Mrk. Müdürlüğü: Huzurevleri Mah. Çukurova / Adana, Seyhan Huzurevi Y.B.R. Mrk. Müdürlüğü: Ruh Sağlığı Hst. Arkası Çukurova / Adana, Seyhan Yetiştirme Yurdu Müdürlüğü: Ruh Sağlığı Hst. Arkası Çukurova / Adana, M. Şükrü Tülay K.B.R. Mrk. Müdürlüğü: Alparslan Türkeş Blv. Seyhan / Adana, Oğuz Kağan Köksal B.S.R. Mrk. Müdürlüğü: Alparslan Türkeş Blv. Seyhan / Adana, Adana Erkek K.B.R. Mrk. Müdürlüğü: Sümer Mah. Karafatma Cad. Seyhan / Adana, Yedipınar Engelliler Parkı Müdürlüğü: Turgut Özal Blv. Üzeri Çukurova / Adana, Adana 2. Kadın konuk Evi Müdürlüğü., Adana 3. Kadın Konuk Evi Müdürlüğü…” düzenlemesi,

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde;“19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20 nci maddesinde;“20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir…” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

1-3 Yaş grubu 465 adet sabah kahvaltısı, 1-3 Yaş grubu 465 adet (Günlük 2 Adet) ara öğün, 1-3 Yaş grubu 465 adet öğle yemeği, 1-3 Yaş grubu 465 adet akşam yemeği,

4-6 Yaş grubu 1360 adet sabah kahvaltısı, 4-6 Yaş grubu 1360 adet (Günlük 2 Adet) ara öğün, 4-6 Yaş grubu 1360 adet öğle yemeği, 4-6 Yaş grubu 1360 adet akşam yemeği,

7-12 Yaş grubu 3000 adet sabah kahvaltısı, 7-12 Yaş grubu 3000 adet (Günlük 2 Adet) ara öğün, 7-12 Yaş grubu 3000 adet öğle yemeği, 7-12 Yaş grubu 3000 adet akşam yemeği,

13+ Yaş grubu 19055 adet sabah kahvaltısı, 13+ Yaş grubu 3970 adet (Günlük 1 Adet) ara öğün, 13+ Yaş grubu 3100 adet (Günlük 2 Adet) ara öğün, 13+ Yaş grubu 27110 adet öğle yemeği, 13+ Yaş grubu 21890 adet akşam yemeği, olmak üzere toplam 94.425 adet / öğün yemek teklif fiyata dahildir.

Yemeğin kuruluşlara dağıtımındaki nakliye giderleri teklif fiyata dâhildir.

Teknik şartnamenin 4. maddesinde belirtilen malzeme araç ve gereçler teklif fiyata dâhildir.

Yemek hizmetinin sunulmasıyla görevli;

Adana huzurevi Y. B. R. M Müdürlüğünde 8 kişi,

Seyhan Huzurevi Y. B. R. Mrk. Müdürlüğünde 4 kişi,

Seyhan Yetiştirme Yurdu Müdürlüğüne 3 kişi,

M.Ş. Tülay K. B. R. M. Müdürlüğünde 2 kişi,

Sevgi Evleri Çocuk Yuvası Müdürlüğünde 4 kişi,

Oğuz Kağan Köksal B. S. R. Mrk. Müdürlüğünde 1 Kişi,

Adana Erkek K. B. R. M. Mrk. Müdürlüğü 1 Kişi olmak üzere toplam 23 (Yirmi üç) servis elemanı giderleri teklif fiyata dâhildir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik şartnamenin“İşin tanımı” başlıklı II numaralı maddesinin “Yemek çeşitleri ve öğün sayıları” başlıklı (A) fıkrasında; “Çocuk Yuvaları, Yetiştirme Yurtları, Huzurevleri, Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri, Kadın Konukevleri, Çocuk Gençlik Merkezlerinde, 1(bir) adet kahvaltı, 1 (bir) adet öğle, 1 (bir) adet akşam yemeği ile ara öğünlerin (kuşluk, ikindi, gece) pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesi işidir. Öğünler ve örnek yemek çeşitleri aşağıdaki tablolarda belirtilen sayıda uygulanacaktır.” düzenlemesi,

“Satın alma” başlıklı (B) fıkrasında; “Kahvaltı, ara öğünler ile öğle ve akşam yemekleri, ekmek ve içecekler, normal ve diyet yemeklerinin yiyecek malzemeleri, firma tarafından satın alınacaktır.” düzenlemesi,

“Pişirme” başlıklı (C) fıkrasında; “1- Kahvaltı ve yemeklerin pişirilmesi, firma mutfaklarında gerçekleştirilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin, söz konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği yönündeki iddiası ile ilgili olarak, 4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

…

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;“…78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir…” açıklaması,

Aynı Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;“…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda aktarılan “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği belirtilmektedir.

İdarece Kuruma gönderilen ihale işlem dosyasında bulunan yaklaşık maliyet hesap belgesinde yer alan bilgilere göre, idarece tespit edilen yaklaşık maliyetin ihtiva ettiği kâr oranı belirli değildir.

İhale komisyon kararının ve ihale işlem dosyasındaki diğer belgelerin incelenmesinden, 4734 sayılı Kanunun “Pazarlık usulü” başlıklı 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılan başvuru konusu ihalede, teklifi belge eksikliği nedeniyle değerlendirme dışı bırakılan Veysel Müt. Yem. Tem. Nak. Tur. Oto. Teks. Gıda İnş. Elektrik Bilg. Hayv. Su Ürün. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti. dışında kalan ve idarece son teklif vermeye davet edilen geçerli teklif sahibi üç istekliden (Mercan Hazır Yem. Üre. ve Hiz. Gıda Hay. Tur. Nak. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Buğrahan Müt. İnş. Yem. Tem. Tur. Gıda Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ile Tuğra Yem. Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.) hiçbirisinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadığı belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 78 inci maddesine göre, başvuru konusu “Malzeme dâhil yemek pişirme dağıtım ve sonrası hizmetleri” ihalesi, personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale değildir. Yapım işleri ihaleleri ile Tebliğin yukarıda zikredilen 79 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının son bendindeki açıklamada görüldüğü üzere, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerindeki aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen yöntemler mevcut olmasına karşın, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı ihalesinde, tekliflerin aşırı düşük teklif konumunda olup olmadığını belirleyecek net bir metot bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, ihale konusu işle benzerlik gösteren işlere ilişkin aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin, yukarıda aktarılan 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına göre, idarece belirlenebilecek azami kâr miktarı olan, yaklaşık maliyet olarak hesap edilen tutarın % 20’si nispetindeki kâr bedelinin yaklaşık maliyetten hariç tutulması sonucu elde edilen meblağın altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönünde çeşitli Kamu İhale Kurulu Kararları bulunmaktadır.

Buna göre, idarece tespit edilen yaklaşık maliyetten % 20 firma kârı hariç bırakıldığında elde edilen tutar ile yukarıda isimleri sayılan üç istekli tarafından sunulan son teklif fiyatların karşılaştırması aşağıdaki gibidir.

Mercan Ltd. Şti.

212.682,20 TL

% 20 firma kârı hariç YM

219.551,53 TL

Buğrahan Ltd. Şti.

228.363,20 TL

Tuğra Ltd. Şti.

251.055,50 TL

Yaklaşık maliyet

263.461,83 TL

Yukarıda belirtilen tablodaki verilere göre, başvuru konusu ihalede, sadece ihale üzerinde bırakılan Mercan Yem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi, % 20 firma kârı hariç bırakıldığında elde edilen yaklaşık maliyet tutarının altında kalmaktadır.

Kamu İhale Kanununun yukarıda aktarılan 38 inci maddesinin ilk fıkrasındaki hüküm doğrultusunda bir inceleme yapıldığında ise başvuru konusu ihalede, geçerli teklif sahibi üç istekli tarafından verilen son tekliflerin yaklaşık maliyete oranları aşağıdaki gibi olmaktadır:

Yaklaşık maliyet

Mercan Ltd. Şti.

Buğrahan Ltd. Şti.

Tuğra Ltd. Şti.

263.461,83

0,81

0,87

0,95

Yukarıdaki tablodaki verilere göre, Mercan Hazır Yem. Üre. ve Hiz. Gıda Hay. Tur. Nak. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Buğrahan Müt. İnş. Yem. Tem. Tur. Gıda Teks. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi arasında yaklaşık % 6; Buğrahan Müt. İnş. Yem. Tem. Tur. Gıda Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ile Tuğra Yem. Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. arasında yaklaşık % 8 oranında bir fark bulunmaktadır.

Bu sonuca göre, teklif edilen fiyatlar açısından azdan çoğa doğru birbirini takip eden firmalar arasında, oransal olarak benzer farklar bulunduğu ve büyük bir kopma olmadığı anlaşılmaktadır Ancak, yaklaşık maliyet hesabında bulunan tutarın % 20’si nispetindeki kâr bedelinin yaklaşık maliyetten hariç tutulması sonucu elde edilen meblağın altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönünde alınan Kamu İhale Kurulu Kararları doğrultusunda, % 20 firma kârı hariç yaklaşık maliyet tutarı 219.551,53 TL’nin altında teklif veren tek istekli olan ihale üzerinde bırakılan Mercan Hazır Yem. Üre. ve Hiz. Gıda Hay. Tur. Nak. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği neticesine ulaşılarak başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Mercan Hazır Yem. Üre. ve Hiz. Gıda Hay. Tur. Nak. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin “ başvuru konusu ihaleye ait yaklaşık maliyetten % 20 firma kârı hariç bırakıldığında elde edilen tutarın altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmesine karşın böyle bir işlem yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu; ihale üzerinde bırakılan firmanın ilk ve son teklifi arasında ciddi bir fark olmasından dolayı söz konusu firmanın gerçekçi bir maliyet analizi yapmadığının görüldüğü; bunun dışında, aynı idare tarafından yapılan 2012/35558 İKN’li ihalede, aynı firma tarafından verilen teklifin, başvuru konusu ihaledeki teklifinden daha yüksek olduğu görülmesine karşın, aşırı düşük teklif açıklaması istendiği ” yönündeki iddiasına ilişkin olarak Kurulca; “ ihale üzerinde bırakılan Mercan Hazır Yem. Üre. ve Hiz. Gıda Hay. Tur. Nak. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun gerçekleştirilmesi ” gerekçeleri üzerinden “ Düzeltici işlem belirlenmesine ” kararı verilmiştir.

Aile ve Sosyal Politikalar Adana İl Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Malzeme Dâhil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması sonucu bulunan tutarların ortalaması hesaplanarak elde edilen birim fiyatlar esas alınarak; 1-3 yaş kahvaltı için, 176,70 TL; 1-3 yaş ara öğün (günlük 2 adet) için 172,83 TL; 1-3 yaş öğle yemeği için 354,18 TL; 1-3 akşam yemeği için 354,18 TL; 4-6 yaş kahvaltı için 1.033,60 TL; 4-6 yaş ara öğün için (günlük 2 adet) 1.008,67 TL; 4-6 yaş öğle yemeği için 2.071,73 TL; 4-6 akşam yemeği için 2.071,73 TL; 7-12 yaş kahvaltı için 3.990,00 TL; 7-12 yaş ara öğün (günlük 2 adet) için 3.900,00 TL; 7-12 yaş öğle yemeği için 8.000,00 TL; 7-12 akşam yemeği için 8.000,00 TL; 13+ yaş kahvaltı için 36.204,50 TL; 13+ yaş ara öğün (günlük 1 adet) için 3.764,88 TL; 13+ yaş ara öğün (günlük 2 adet) için 5.750,50 TL; 13+ yaş öğle yemeği için 103.243,92 TL ve 13+ akşam yemeği için 83.364,42 TL olarak hesaplanan bileşenler üzerinden toplam **263.461,83 TL **olarak hesaplandığı;

4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendi uyarınca pazarlık usulüile ihaleye çıkarılan ihalede 4 adet ihale dokümanı satın alındığı, 23.05.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği,

İsteklilerin 1 inci ve 2 nci tekliflerinin,

İsteklinin Adı

1. Teklif Bedeli (TL)

2. Teklif Bedeli (TL)

Mercan Ltd. Şti.

287.705,00

212.682,20

Buğrahan Ltd. Şti.

264.786,40

228.363,20

Tuğra Ltd. Şti.

299.291,50

251.055,50

Şeklinde verildiği, isteklilerden birinin teklif mektubu, geçici teminat mektubu, banka referans mektubu ile bilanço ve gelir tablosunun teklif dosyasında bulunmaması gerekçeleriyledeğerlendirme dışı bırakılması sonucunda geriye kalan üç teklifin geçerli olarak kabul edildiği, idarece “ İdari şartnamenin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 34 üncü maddesine göre gerekli değerlendirmenin yapıldığı ve ihale üzerinde bırakılan firma ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci firma arasında aşırı bir fiyat farkı olmadığının tespit edilmesi nedeniyle ve dönemsel olarak girdi maliyetlerinin fazlasıyla uygun olması sebebiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek duyulmadığı ” gerekçesine dayanılarak aşırı düşük sorgulama yapılmadan ihalenin, ikinci teklif bedeli 212.682,20 TL olan Mercan Ltd. Şti. üstünde bırakıldığı,ikinci bedeli bu teklif bedelinin hemen üstünde olan Buğrahan Ltd. Şti.’ninde,ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin tamamının yemek giderinden oluştuğu ihalede geçerli tüm teklifler yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekirken, teklifin tüm bileşenleri üzerinden aşırı düşük sorgulama yapılarak ihalenin karara bağlanması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Açıklanan nedenlerle; yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde gerçekleştirilen idare uygulamasının mevzuata uygun olduğuna yönelik “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurulca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesi ” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi