KİK Kararı: 2012/UH.II-2427

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/034
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 11.06.2012
Karar No : 2012/UH.II-2427
BAŞVURU SAHİBİ:
Rekor Savunma ve Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. - Defance Özel Güv. Koruma Ve Eğitim Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. - Al Grup Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. Ortak Girişimi , TURGUT ÖZAL BULVARI NO:60/11 İSKİTLER ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü(Tpao) İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığı, Sögütözü 2180 86 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/13906 İhale Kayıt Numaralı "Türkiye Petrolleri A.O.Batman Bölge Müdürlüğüne Bağlı Merkez Yerleşke Tesisleri, Üretim Saha Ve İstasyonları, Sondaj, Workover, Petrol Boru Hatları İle Tüm Faaliyet Alanlarının Silahlı Koruma Ve Güvenlik Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

08.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[2065].(0176)./2012-32Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

TPAO Genel Müdürlüğü İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığıtarafından 13.04.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Türkiye Petrolleri A.O. Batman Bölge Müdürlüğüne Bağlı Merkez Yerleşke Tesisleri, Üretim Saha ve İstasyonları, Sondaj, Workover, Petrol Boru Hatları İle Tüm Faaliyet Alanlarının Silahlı Koruma ve Güvenlik Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Rekor Savunma ve Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. - Defance Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Al Grup Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. İş Ortaklığının 14.05.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.05.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.05.2012tarih ve 19793sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.05.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Başvuru sahibi Rekor Savunma ve Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. - Defance Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Al Grup Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. İş Ortaklığınca 20.04.2012 tarihinde saat 11:45 civarında gerçekleştirilen eylemin 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesi kapsamında değerlendirilmesini teminen, konunun idarenin bağlı bulunduğu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bildirilmesine,

3. 4734 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinin ilk fıkrası uyarınca, Rekor Savunma ve Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. - Defance Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Al Grup Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. İş Ortaklığınca girişilen eylemin Türk Ceza Kanunun ilgili maddeleri çerçevesinde değerlendirilmek üzere, konunun Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesine,

4. 4734 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesi uyarınca, sorumluluğu bulanan ilgililer hakkında değerlendirilmek, incelemek ve/veya soruşturulmak üzere konunun idarenin bağlı bulunduğu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bildirilmesine,

5. Başvuru sahibi tarafından, giyim bedelini tevsik etmek üzere Rönesans Tesis Ent. Sos. Hiz. Oto Kir. İnş. Tur. Teks. Çev. Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti.’nden alınan proforma fatura ekinde sunulan maliyet satış tutarı tespit tutanağında yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu, ekonomik verilerle ilgili genel bilgiler ve belgeyi düzenleyen şirketin mali kayıtları ile uyumlu olup olmadığının değerlendirilmek ve gerekiyorsa inceleme yapılmak üzere, mükellefin bağlı bulunduğu Maltepe (Ankara) Vergi Dairesine bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İdarece belirlenen yaklaşık maliyet dikkate alındığında, tekliflerinin yaklaşık maliyetin kârsız tutarının altında olmadığı gibi verilen teklifin asgari işçilik maliyeti yanında, diğer gider kalemlerini ve sözleşme giderlerini de karşıladığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif olarak kabul edilmemeleri gerektiğinin açık olduğu; tekliflerine ilişkin sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklaması ekinde gerekli tüm belgelerin, mevzuatın aradığı şekliyle mevcut olduğu, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeyerek, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. Söz konusu alıma ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarını 20.04.2012 tarihinde saat 08:50'de idareye teslim ettikleri, açıklamalar ekinde mali mesuliyet sigortasına ilişkin bölge müdürlüğünden alınan 17.04.2012 tarihli tekliflere de yer verildiği, söz konusu tekliflerin bölge müdürlüğü onaylı olduğu için teyit gerektirmeyecek belge niteliğinde olduğu, 07.05.2012 tarihinde kesinleşen ihale kararına karşı idareye şikâyet başvurusunda bulunmaları üzerine, idarece başvurularının 18.05.2012 tarihli yazı ile reddedildiği, başvurunun reddine ilişkin yazıda, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin vermiş oldukları dosyaya, daha sonradan belge ilave edildiğinden bahsedildiği, bu iddianın tamamen yersiz olduğu, teklif fiyatı oluşturan bileşenler ile bu bileşenleri tevsik eder belgelerin 20.04.2012 tarihinde saat 08:50'de gelen evrak bürosuna ekli liste halinde, evrak adetleri tek tek belirtilerek tam ve eksiksiz olarak teslim edildiği, iddia edilen olayla uzaktan yakından bir ilgilerinin olmadığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve TPAO Mal ve Hizmet Alım Yönetmeliğinin 11 inci maddesine göre, ihaleye ilişkin sunulan belgelerin ne şekilde teslim alınacağı ve ne şekilde muhafaza edileceğinin açık olduğu, idarenin bütün bu gereklilere uymadığı gibi, 3 ortaktan oluşan iş ortaklıklarını mağdur edecek şekilde karar verdiği, dolayısıyla sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmesi yönünde düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihalenin 24 ay süre ile 212 silahlı koruma ve özel güvenlik personeli ve 21 ay 28 gün süre için de 63 silahlı koruma ve özel güvenlik personeli olmak üzere toplam 275 personelle; Türkiye Petrolleri A.O. Batman Bölge Müdürlüğü Merkez yerleşkesinde bulunan hizmet binaları, Bölge Müdürlüğü sorumluluk alanında bulunan Batman, Diyarbakır, Siirt ve Mardin Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonunun kararlarında sınırları belirlenmiş olan Batman Bölge Müdürlüğünün üretim kampları, ham petrol boru hatları, üretim kuyuları, sondaj , KTHM ve Batıraman, Raman, Batı Raman dinamitlik depoları, Şelmo, Köseler, Garzan, Mağrip, Silivanka, Dodan, Çamurlu, Kozluca, Sarıcak, Yeniköy, Katin, Kurkan, Beykan ile Bölge Müdürlüğünün faaliyet göstereceği bütün sahalarda, taşınır ve taşınmaz her türlü demirbaş malzemeleri ile idare personeli ve diğer çalışanların güvenliğinin sağlanması hizmetlerinin yürütülmesine yönelik olduğu anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesi çerçevesinde, idarece yaklaşık maliyetin %10 yüklenici kârı da ilave edilmek suretiyle 17.405.591,67.-TL olarak belirlendiği, teklif bedeli idarece hesaplanan kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olan 2 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve tekliflerine ilişkin yazılı açıklama sunmalarının istenildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi”başlıklı 79.4 üncü maddesinde;

“İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması uyarınca, teklif bedeli kârsız yaklaşık maliyetin altında olan başvuru sahibi istekliden, teklifine ilişkin yazılı açıklama istenilmesinin mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibince 20.04.2012 tarihinde teklifine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması sunulduktan sonra, 26.04.2012 tarihinde idare kayıtlarına alınan dilekçeyle, teklifinin kârsız yaklaşık maliyetin altında olmadığı ve tekliflerinin aşırı düşük teklif olmadığı iddiasıyla idareye başvurduğu, idarenin bu başvuruyu 07.05.2012 tarihli yazısıyla reddettiği,

Kesinleşen ihale kararının tebliğinden sonra, 14.05.2012 tarihinde tekrar idareye tekliflerinin aşırı düşük teklif olmadığı, sunulan açıklamaların da mevzuatın aradığı şartları taşıdığı iddiasıyla şikâyet başvurusunda bulunulduğu görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinde;

“(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

…

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” düzenlemesi,

Anılan Yönetmeliğin “İtirazen şikayet başvuruları” başlıklı 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasında ise;

“ Aynı kişi tarafından idareye yapılan ve ilk başvuru ile aynı mahiyette olan daha sonraki şikayet başvurularına idarece verilen cevaplar başvuru süresini yeniden başlatmaz .” düzenlemesi yer almakta olup, başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklif olmadığı yönündeki iddiasının, süre yönünden reddi gerekmektedir.

Başvuru sahibi Rekor Savunma ve Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. - Defance Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Al Grup Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. İş Ortaklığınca 20.04.2012 tarihinde idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu ve değerlendirme dışı bırakılmalarının yerinde olmadığı yönündeki iddiasına ilişkin olarak;

Şikâyetçinin başvuru dilekçesinde yer alan ikinci iddiasında, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası bedeline ilişkin sunulan belgelerden ayrıca bahsedildiği ve bu belgeler ikinci iddia kapsamında detaylı olarak inceleneceği için, bu bölümde adı geçen isteklinin teklifine ilişkin 20.04.2012 tarihinde idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına dayanak teşkil eden diğer kanıtlayıcı belgeler incelenmiştir.

Adı geçen isteklinin, birim fiyat teklif cetvelinde teklif etmiş olduğu her bir kaleme ilişkin yazılı açıklamada bulunduğu;

İşçilik ücretleri için KİK İşçilik Hesaplama Modülünden istifade ettiği;

Giyim bedeli için, toplam 197.298,75.-TL tutarında proforma fatura sunduğu, proforma fatura ekinde tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklamayapılması halinde sunulması gereken Ek-O.5standart form numaralı maliyet/satış tutarıtespit tutanağına yer verildiği, proforma fatura ve tutanağın, serbest muhasebesi mali müşavir tarafından onaylı olduğu,

Hizmet içi eğitim atış bedeliiçin, 55.000,00.-TL tutarında proforma fatura sunulduğu,

Hizmetin ifası aşamasında kullanılacak çeşitli evsaftaki araçlar için, teklif edilen araçların katalogları ile, bu araçların yakıt sarfiyatlarına göre toplam mazot bedelinin belgelendirilerek açıklandığı,

Söz konusu araçlar için zorunlu trafik sigortası ve kasko sigortalarına ilişkin belgelendirme ile, sürücülü araçların şoför maliyetlerine ilişkin belgelendirme yapıldığı, teklif bedeline motorlu taşıtlar vergisi ile yıllık bakım-onarım giderinin ilave edildiği görülmüştür.

Toplam 18 araç çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalede, başvuru sahibinin teklifine dahil olan araçların kendi malı olması halinde, bu hususun araç ruhsatları/demirbaş defteri ile belgelendirilmesi ve teklif fiyata (varsa) araçların amortisman bedelinin yansıtılması; kiralama suretiyle temin edilen araçlar olması halinde ise, kira bedeline ilişkin fiyat teklifi sunulması ve bu bedelin teklif bedeline yansıtılması gerekmektedir.

Ancak, idari şartnamenin 25 inci maddesi ile teknik şartnamenin “Yemek ve ulaşım” başlıklı 7 nci maddesinde belirtilen araçların edinme şekline ve/veya kiralama maliyetine ilişkin herhangi bir belgelendirme yapılmadığı, bu maliyetlerin teklif bedeline dahil edilmediği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, 18 araç için, araç maliyetini teklifine dahil etmediği, araç maliyetine ilişkin herhangi bir belgelendirme yapmadığı görüldüğünden, bu hususa ilişkin açıklamanın mevzuata aykırı olduğu görülmüştür.

Dolayısıyla, başvuru sahibi Rekor Savunma ve Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. - Defance Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Al Grup Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. İş Ortaklığınca, hizmetin ifası aşamasında kullanılacak araçların maliyetine ilişkin açıklamasının eksik ve mevzuata uygun olmadığı görüldüğünden, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece başvuru sahibi isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, 16.04.2012 tarihinde, başvuru sahibine elden verildiği anlaşılan aynı tarihli yazıda, tekliflerine ilişkin ayrıntılı açıklamaların 20.04.2012 tarih ve saat 09:30’a kadar sunulması gerektiği hususuna yer verildiği görülmüştür.

İdarece 01.06.2012 tarih ve B.15.2.TPA.O.71.07.00/5552-009559 sayılı yazı ekinde ihale işlem dosyasının bir örneği, her sayfası “Aslı Gibidir” yapılmak suretiyle Kuruma gönderilmiş, ayrıca 20.04.2012 tarihli danışma bankosu güvenlik kamerası kayıtlarına CD olarak ihale işlem dosyasında yer verilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, idare tarafından tutulan 2 tutanağın ihale işlem dosyası içinde yer aldığı görülmüştür.

20.04.2012 günü saat 12:00’de özel Güvenlik Amiri, Güvenlik Şefi ve Güvenlik Görevlisi 3 kişi tarafından tutulduğu anlaşılan ilk tutanakta;

TPAO Genel Müdürlüğü Hizmet Binası danışmasına 20.04.2012 günü saat: 08.30 sıralarında Defance Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden geldiklerini ve genel evrak kısmına ellerinde bulunan mavi kaplı dosyayı bırakacaklarını söyleyen şahısların, daha sonra Güvenlik Müdürü ile görüşeceklerini beyan ettikleri, gerekli kayıtlar yapıldıktan sonra bahsi geçen kişilerin önce genel evrak kısmına yönlendirildiği, evrak kayıt kısmında birkaç dakika kaldıktan sonra, güvenlik müdürü ile görüşme yapmadan, ellerindeki evrağı teslim ederek, TPAO kampüsünden 08.45-09.00sıralarında ayrıldıkları,

Yine aynı gün, yaklaşık 2 - 2,5 saat sonra aynı şahısların tekrar geldikleri ve güvenlik müdürü ile görüşmek istediklerini beyan ettikleri, rutin yapılan giriş işlemleri için şahısların bekletildikleri ve talep edilen görüşme için 2. kata gönderildikleri, yaklaşık 20 - 25 dakika sonra bahsi geçen şahısların binadan çıkış yaptıkları ve kendilerine ait araçla kampüs alanından ayrıldıkları belirtilerek,

“Bu alışılmadık olayın tespiti maksadı ile tutanak tanzimle imza altına alınmıştır.” denildiği görülmüştür.

Diğer tutanağın ise, Güvenlik Müdürü, Koruma ve Güvenlik Amiri, Uzman Yardımcısı ve Servis Görevlisi tarafından düzenlenerek, 27.04.2012 tarihinde imza altına alındığı görülmüştür. Söz konusu bu tutanakta özetle;

İş ortaklığının özel ortağıDefance Özel Güv. Kor. Eğt. Hiz. Ltd. Şti’nin yetkilileri olduğu sonradan anlaşılan şahısların 20.04.2012 tarihinde tekliflerine ilişkin yazılı açıklamayı sunduktan sonra, saat 9:00 civarında idare binasından ayrıldıkları, 11:45 civarında tekrar idareye gelerek, idare görevlilerinden Güvenlik Müdürü ile görüştükleri, bu görüşme esnasında şahısların Güvenlik Müdürünün makam masasında bulunan aşırı düşük teklif açıklama dosyasını alarak, Güvenlik Müdürünün müdahale etmesine fırsat vermeden, hızlı bir şekilde açıklama dosyasına belge ilave ettiklerinin görüldüğü, akabinde kişilerin odadan ve binadan çıkartıldıkları;

İlave ettikleri ve açıklama dosyanın en altına koydukları tahmin edilen belgelerin diğer kağıtlara göre kırışıksız ve düzgün olduğu ve bu belgelerin özel güvenlik hizmet alımı ihalelerinde önemli bir teklif bileşeni olan 63 kişi için düzenlenmiş 2 adet mali sorumluluk sigortası teklifi ile 20.04.2012 tarihli Bölge Müdürlüğü teyit yazısından oluştuğu, herhangi bir kuşkuya mahal vermemek için aynı gün poliçe teklifini ve Bölge Müdürlüğünden alınan teyit yazısını düzenleyen Bölge Müdürlüğünden Bölge Müdür Yardımcısı ile görüşülerek, şüphelenilen sigorta poliçeleri ile Bölge Müdürlüğü teyit yazısının kendileri tarafından hangi tarihte ve saatte düzenlendiği konusunda bilgi istenildiği, aynı gün elektronik posta yoluyla Güvenlik Müdürü’ne; söz konusu 200200011779471 ve 200200011779557 no’lu tekliflerin 17.04.2012 tarihinde düzenlendiği, teyit yazılarının ise 20.04.2012 tarihinde saat 11:00 civarında yazılarak imzalandığı ve firma yetkilerine teslim edildiği bilgisinin gönderildiği, idarenin 26.04.2012 tarihinde resmi yazıyla da Bölge Müdürlüğünden bilgi talep ettiği, Bölge Müdürlüğünün 26.04.2012 tarihli ve 7200-0485 sayılı yazısında, daha önce elektronik posta yoluyla gönderdiği bilgileri yazılı olarak cevaplandırdığı,

Sonuç olarak, gelen evrak bürosuna 20.04.2012 tarihinde saat 08.50 de teslim edilen açıklama dosyasının içerisine, aynı gün saat 11.00 civarında düzenlenen belgenin yer almasının ancak Güvenlik Müdürü makamında gerçekleşen olay sonuncunda konulduğunun kesinleşmiş olduğu, aynı zamanda bu durumun kamera görüntülerinde de tespit edildiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin 20.04.2012 tarihinde teklifine ilişkin yazılı açıklamasını idareye teslim ettiği, açıklama yazısının ekinde, sunulan belgelerin neler olduğunun ve kaç sayfadan oluştuğunun belirtildiği dizi pusulasına yer verildiği görülmüştür.

Bu dizi pusulasına göre;

Özel güvenlik mali sorumluluk sigorta poliçesi proforma faturası, teyit yazısı ile imza sirkülerinin (Orta Anadolu Bölge Müdürlük onaylı) sunulduğu ve bu belgelerin 13 sayfadan ibaret olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında, başvuru sahibinin açıklamaları kapsamında sunduğu uyuşmazlığa konu 63 kişi için toplamda 665 gün üzerinden düzenlenen özel güvenlik mali sorumluluk sigortasına ilişkin belgeler incelendiğinde;

Poliçe numarası 200200011779471 olan 63 kişi için 300 gün üzerinden alınan fiyat teklifi ile poliçe numarası 200200011779557 olan 63 kişi için 365 gün üzerinden alınan fiyat tekliflerinin; 17.04.2012 tarihinde Orangrup Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından düzenlendiği;

Alınan tekliflerde Orangrup Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. yetkililerinin imzasının bulunmadığı, Sompo Japan Sigorta A.Ş. Orta Anadolu Bölge Müdürlüğü kaşesi ile yetkililerinin imzalarının yer aldığı görülmüştür.

Poliçe numarası 200200011779471 olan fiyat teklifine dair 20.04.2012 tarih ve 7200/470 sayılı teyit yazı ile poliçe numarası 200200011779557 olan fiyat teklifine dair 20.04.2012 tarih ve 7200/469 sayılı teyit yazısının Sompo Japan Sigorta A.Ş. Orta Anadolu Bölge Müdürü ve müdür yardımcısı tarafından imza altına alınmış olduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu teyit yazılarında, yetkili acenteleri olan Orangrup Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından hazırlanan ve bölge müdürlüklerince imzalanan sigorta tekliflerinin geçerli olduğu beyan edilmiştir.

Ancak, isteklinin Kuruma yaptığı itirazen şikâyet başvurusunda da, idareye sunmuş olduğu açıklamaların bir örneğine yer verildiği; bu kapsamda, başvuru sahibinin özel güvenlik mali sorumluluk sigortasına ilişkin sunmuş olduğu belgelerin, idare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan özel güvenlik mali sorumluluk sigortasına ilişkin sunulan belgelerden faklılık arzettiği tespit edilmiştir.

Şöyle ki;

İtirazen şikâyet başvurusu ekinde, idareye aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında verildiği beyan edilen poliçe numarası 200200011779471 olan teklif ile poliçe numarası 200200011779557 olan tekliflerde; acente levha numarası, teknik personel adı soyadı ile teknik personel kayıt numarasına ait bilgilere yer verilmiş iken, idarece gönderilen işlem dosyasında yer alan söz konusu iki teklifte, bu bilgilerin yer almadığı görülmüştür.

Uyuşmazlığa konu edilmeyen 212 kişi için 365 gün üzerinden alınan diğer fiyat tekliflerinde ise, hem itirazen şikâyet dilekçesi ekinde yer alan belgeler hem de idarenin gönderdiği belgelerde, yukarıda aktarılan çelişkinin mevcut olmadığı, bu belgelerin birbirinin aynısı olduğu görülmüş olup, poliçe numarası 200200011779471 olan teklif ile poliçe numarası 200200011779557 olan tekliflerin, idarenin tutanağıyla da tespit edilen “belgelerin sonradan ilave edilerek, değiştirildiği” iddiasını doğrular nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan dizi pusulasında, uyuşmazlığa konu hususa ilişkin belgelerin toplam sayfa sayısı 13 adet olarak belirtilmişken, itirazen şikâyet dilekçesi ekinde yer alan aşırı düşük teklif açıklamasında, bu hususa ilişkin belgelerin toplam sayfa sayısının 11 adet olduğu, bu farklılığın da poliçe numarası 200200011779471 olan teklif ile poliçe numarası 200200011779557 olan tekliflerin 20.04.2012 tarihli teyit yazılarının eksikliğinden kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Kaldı ki,

Başvuru sahibi tarafından, açıklama sunulması için öngörülen süre geçtikten sonra, aşırı düşük teklif açıklama dosyasına belge ilave edildiği yönünde idare nezdinde şüphe duyulduğu ve sonradan ilave edildiği düşünülen poliçe numarası 200200011779471 olan teklif ile poliçe numarası 200200011779557 olan teklifler ve bu tekliflere ait 20.04.2012 tarihli ve 7200/470 sayı ile 7200/469 sayılı teyit yazılarına ilişkin olarak Sompo Japan Sigorta A.Ş. Orta Anadolu Bölge Müdürlüğünden, söz konusu belgelerin düzenlendiği ve imzalanıp onaylanarak, firma yetkililerine verildiği tarih ve saati içeren bilgilerin gönderilmesi 26.04.2012 tarih ve 4033-7246 sayılı yazı talep edilmiş, anılan Bölge Müdürlüğünün aynı gün 26.04.2012 tarih ve 7200-0485 sayılı cevabi yazısında;

Yukarıda numaraları belirtilen tekliflerin Oran Grup Sigorta Aracılık Ltd. Şti. tarafından hazırlandığı, 17.04.2012 tarihinde düzenlendiği, Bölge Müdürlüğü teyit yazısının ise 20.04.2012 tarihinde saat 11:00 civarında yazılarak imzalandıktan sonra firma yetkililerine teslim edildiği belirtilmiştir.

Sompo Japan Sigorta A.Ş. Orta Anadolu Bölge Müdürlüğünce, 20.04.2012 tarihli teyit yazılarının, aynı gün saat 11:00 civarında yazılıp, imzalandıktan sonra, firma yetkililerine teslim edildiğinin belirtilmiş olması, açıklama sunulması için son saat olarak belirlenen saat 09:30’dan önce başvuru sahibince sunulan belgeler içerisinde, söz konusu belgelerin bulunma ihtimalini tamamen ortadan kaldırmaktadır.

İtirazen şikâyet başvurusu ekinde ayrıca, Oran Grup Sigorta Aracılık Ltd. Şti. tarafından yazılan 23.05.2012 tarihli bir yazıya yer verilmiştir.

Söz konusu yazıda, 17.04.2012 tarihinde düzenlemiş oldukları uyuşmazlığa konu sigorta tekliflerinin ve teyit yazılarının ilgili firma yetkililerine 20.04.2012 tarihinde saat 08:30 civarında teslim edildiği belirtilmiştir.

İtirazen şikâyet başvurusu ekinde yer alan belgeler, idarece gönderilen belgeler ile idarenin tutanakları ve yapılan tespitler sonucunda; başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasını ihtiva eden dosyaya, açıklama sunulması için öngörülen süre dolduktan sonra, idare yetkilisinin makam odasında, ihalenin sonucunu etkileyecek şekilde, belge ilave edildiği sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17 nci maddesinde;

“ İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Kanunun “Yasaklar ve Ceza Sorumluluğu” başlıklı Dördüncü Kısmının “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58 nci maddesinin ilk fıkrasında;

“17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise İçişleri Bakanlığı tarafından verilir.” hükmü,

“İsteklilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 59 uncu maddesinin ilk fıkrasında;

“Taahhüt tamamlandıktan ve kabul işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa dahi, 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlardan Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre ceza kovuşturması yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Hükmolunacak cezanın yanısıra, idarece 58 inci maddeye göre verilen yasaklama kararının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmak şartıyla bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar bu Kanun kapsamında yer alan bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan mahkeme kararıyla 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanırlar.” hükmü,

“Görevlilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 60 ıncı maddesinde;

“İhale yetkilisi ile ihale komisyonlarının başkan ve üyeleri ile ihale işlemlerinden sözleşme yapılmasına kadar ihale sürecindeki her aşamada görev alan diğer ilgililerin; 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulunduklarının, görevlerini kanuni gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmadıklarının, taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde, haklarında ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezası uygulanır. Ayrıca, fiil veya davranışlarının özelliğine göre haklarında ceza kovuşturması da yapılır ve hükmolunacak ceza ile birlikte tarafların uğradıkları zarar ve ziyan genel hükümlere göre kendilerine tazmin ettirilir. Bu Kanuna aykırı fiil veya davranışlardan dolayı hüküm giyen idare görevlileri, bu Kanun kapsamına giren işlerde görevlendirilemezler.” hükmü bulunmaktadır.

Bu çerçevede,

1 ) Başvuru sahibi Rekor Savunma ve Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. - Defance Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Al Grup Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. İş Ortaklığınca 20.04.2012 tarihinde saat 11:45 civarında gerçekleştirilen eylemin 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesi kapsamında değerlendirilmesini teminen, konunun idarenin bağlı bulunduğu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bildirilmesi,

2 ) 4734 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinin ilk fıkrası uyarınca, Rekor Savunma ve Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. - Defance Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Al Grup Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. İş Ortaklığınca girişilen eylemin Türk Ceza Kanunun ilgili maddeleri çerçevesinde değerlendirilmek üzere, konunun Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesi,

3 ) 4734 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesi uyarınca, sorumluluğu bulanan ilgililer hakkında değerlendirilmek, incelemek ve/veya soruşturulmak üzere konunun idarenin bağlı bulunduğu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bildirilmesi,

Gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2 ) Başvuru sahibi Rekor Savunma ve Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. - Defance Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Al Grup Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. İş Ortaklığınca 20.04.2012 tarihinde saat 11:45 civarında gerçekleştirilen eylemin 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesi kapsamında değerlendirilmesini teminen, konunun idarenin bağlı bulunduğu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bildirilmesine,

3 ) 4734 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinin ilk fıkrası uyarınca, Rekor Savunma ve Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. - Defance Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Al Grup Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. İş Ortaklığınca girişilen eylemin Türk Ceza Kanunun ilgili maddeleri çerçevesinde değerlendirilmek üzere, konunun Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesine,

4 ) 4734 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesi uyarınca, sorumluluğu bulanan ilgililer hakkında değerlendirilmek, incelemek ve/veya soruşturulmak üzere konunun idarenin bağlı bulunduğu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bildirilmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

I-)4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında ;Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan düzenleme uyarınca, Kamu İhale Kurulunun 4734 ve 4735 sayılı Kanunların uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz olduğu kuşkusuzdur.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. ” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme kapsamında karşılaşılan proforma faturalardaki ekonomik değerlerin hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının objektif bir kriterinin olamayacağı açık ise de, olağandışılık konusundaki makul şüphe yeterlidir.

İhalenin iptal edilmiş olması ya da aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması dahi giyim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağından; inceleme konusu ihalede başvuru sahibi Rekor Savunma ve Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. - Defance Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Al Grup Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasında; idarenin yaklaşık maliyet bileşenleri içerisinde toplam giyim malzemesi için 233.475,00 TL olarak belirlediği giyim bedeline ilişkin 197.298,75 TL bedel öngören proforma fatura (Pantolon için 24,27.-TL; Gömlek için 19,42.-TL; Ayakkabı için 24,27.-TL; Kaban için 67,96.-TL; Mont için 58,25.-TL; Bot için 58,25.-TL birim fiyat teklif edildiği) ile açıklamada bulunmasına karşın, bu anılan proforma fatura ekindeki maliyet/satış tespit tutarı tespit tutanağında (Pantolon için ağırlıklı ortalama birim maliyetin 0,02.-TL; Gömlek için ortalama birim maliyetin 0,01.-TL; Ayakkabı için ortalama birim maliyetin 0,04.-TL; Kaban için ortalama birim maliyetin 0,01.-TL; Mont için ortalama birim maliyetin 0,04.-TL; Bot için ortalama birim maliyetin 0,07.-TL olarak belirtildiği) mevzuata aykırılık görülmeyerek, açıklaması kabul edildiğinden, proforma fatura ekinde sunulan maliyet/satış tespit tutarı tespit tutanağı gönderilmek suretiyle, söz konusu belgede yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin mükellefin bağlı olduğu Maltepe (Ankara) Vergi Dairesine bildirimde bulunulması hususu anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususun da anılan Kurul kararı gerekçeleri arasında yer alması gerekmektedir.

II-) Başvuru sahibinin ikinci iddiasına yönelik yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.23. maddesinde; “...

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır…” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin açıklamaları kapsamında sunduğu 63 kişi için toplamda 665 gün üzerinden düzenlenen özel güvenlik mali sorumluluk sigortasına ilişkin belgeler incelendiğinde;

Poliçe numarası 200200011779471 olan 63 kişi için 300 gün üzerinden alınan fiyat teklifi ile poliçe numarası 200200011779557 olan 63 kişi için 365 gün üzerinden alınan fiyat tekliflerinin; 17.04.2012 tarihinde Sompo Japan Sigorta adına Oran Grup Sigorta Aracılık Hizm. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen teklif yazılarında Orangrup Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. yetkililerinin imzasının bulunmadığı, Sompo Japan Sigorta A.Ş. Orta Anadolu Bölge Müdürlüğü kaşesi ile yetkililerinin imzalarının yer aldığı görülmüştür. Söz konusu fiyat tekliflerine dair 20.04.2012 tarih ve 7200/469 sayılı teyit yazısından, Sompo Japan Sigorta A.Ş. Orta Anadolu Bölge Müdürü ve müdür yardımcısı tarafından imza altına alındığının tespit edilmiş olduğu anlaşılmakla birlikte; anılan belge üzerinde acente ismi ve numarasının bulunduğu, acente yetkilisinin imzasının bulunmadığı , ilgili sigorta şirketinin bölge müdürlüğüne ait kaşe ve imza bulunduğu, bu nedenle yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinde öngörülen usule uygun olmadığı, bu nedenle de anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; yukarıda belirtilen hususların da anılan Kurul kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle, karara katılıyoruz.

Erkan DEMİRTAŞ Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddialarına yönelik olarak Kurul çoğunluğunca;

“1) Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2) Başvuru sahibi Rekor Savunma ve Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. - Defance Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Al Grup Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. İş Ortaklığınca 20.04.2012 tarihinde saat 11:45 civarında gerçekleştirilen eylemin 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesi kapsamında değerlendirilmesini teminen, konunun idarenin bağlı bulunduğu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bildirilmesine,

3) 4734 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinin ilk fıkrası uyarınca, Rekor Savunma ve Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. - Defance Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Al Grup Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. İş Ortaklığınca girişilen eylemin Türk Ceza Kanunun ilgili maddeleri çerçevesinde değerlendirilmek üzere, konunun Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesine,

4) 4734 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesi uyarınca, sorumluluğu bulanan ilgililer hakkında değerlendirilmek, incelemek ve/veya soruşturulmak üzere konunun idarenin bağlı bulunduğu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bildirilmesine ,” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarına yönelik olarak Kurulca yapılan değerlendirmelere katılmakla beraber;

Başvuru sahibinin birinci iddiasına yönelik yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için Kurulca bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin birinci iddiası yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde, idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Giyim için teklif etmiş olduğu bedeli tevsiken Rönesans Tesis Ent. Sos. Hiz. Oto Kir. İnş. Tur. Teks. Çev. Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti.’nce düzenlenerek verilen proforma faturada; pantolon için 24,27 TL, gömlek için 19,42 TL, ayakkabı için 24,27 TL, kaban için 67,96 TL, mont için 58,25 TL, bot için 58,25 TL birim fiyat teklif edilmesine rağmen; sunulan proforma fatura ve ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde; pantolon için ağırlıklı ortalama birim maliyetin 0,02 TL, gömlek için ortalama birim maliyetin 0,01 TL, ayakkabı için ortalama birim maliyetin 0,04 TL, kaban için ortalama birim maliyetin 0,01 TL, mont için ortalama birim maliyetin 0,04 TL, bot için ortalama birim maliyetin 0,07 TL olarak belirtildiği, diğer giyim kalemlerinin ağırlıklı ortalama birim maliyetlerinin de benzer şekilde 0,01 TL olarak belirtildiği, bu açıklamaya ilişkin sunulan proforma fatura ile eki maliyet /satış tespit tutanağının belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının Tebliğ açıklamalarına uygun olduğunun anlaşılmasına rağmen, maliyet /satış tespit tutanağında 0,01-0,04 TL aralığında belirtilen ağırlıklı ortalama giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığından anılan isteklinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Diğer yandan, başvuru sahibinin ikinci iddiasına yönelik yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.23. maddesinde;

“...........

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır…” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin açıklamaları kapsamında sunduğu 63 kişi için toplamda 665 gün üzerinden düzenlenen özel güvenlik mali sorumluluk sigortasına ilişkin belgeler incelendiğinde;

Poliçe numarası 200200011779471 olan 63 kişi için 300 gün üzerinden alınan fiyat teklifi ile poliçe numarası 200200011779557 olan 63 kişi için 365 gün üzerinden alınan fiyat tekliflerinin; 17.04.2012 tarihinde Sompo Japan Sigorta A. Ş. adına Oran Grup Sigorta Aracılık Hizm. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen teklif yazılarında Orangrup Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. yetkililerinin imzasının bulunmadığı, Sompo Japan Sigorta A.Ş. Orta Anadolu Bölge Müdürlüğü kaşesi ile yetkililerinin imzalarının yer aldığı görülmüştür. Söz konusu fiyat tekliflerine dair 20.04.2012 tarih ve 7200/469 sayılı teyit yazısından, Sompo Japan Sigorta A.Ş. Orta Anadolu Bölge Müdürü ve müdür yardımcısı tarafından imza altına alınmış olduğu tespit edilmiş olduğu anlaşılmakla birlikte; anılan belge üzerinde acente ismi ve numarasının bulunduğu, acente yetkilisinin imzasının bulunmadığı, ilgili sigorta şirketinin bölge müdürlüğüne ait kaşe ve imza bulunduğu, bu nedenle yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinde ön görülen usule uygun olmadığı, bu nedenle de anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturalardaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, ayrıca, mali sorumluluk sigortası kapsamında yapmış olduğu açıklamaların mevzuata uygun olmadığı değerlendirilen başvuru sahibinin aktarılan gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği gerekçesinin de Kurul kararının anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri içinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, bu hususa yönelik Kurul çoğunluğunca alınan “düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi