KİK Kararı: 2012/UH.II-2422

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/034
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 11.06.2012
Karar No : 2012/UH.II-2422
BAŞVURU SAHİBİ:
Ersa Temizlik Güvenlik Hiz. Bilgi İşlem Sis. Sayaç Okuma Tıb. Malz.Yemek Güm. Nak. Konf. Meyve Sebze İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti., YILDIRIM MAHALLESİ MİLLİ KUV. CADDESİ ÖZMELEK APT. NO:29 BALIKESİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Susurluk Devlet Hastanesi, Yenı Mah. Hastane Cad. 10600 BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/32575 İhale Kayıt Numaralı "01.06.2012-31.12.2013 Tarihleri Arası Malzemeli Yemek Pişirme,Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.06.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[1944].(0218)./2012-40Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Susurluk Devlet Hastanesitarafından 09.04.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “01.06.2012-31.12.2013 Tarihleri Arası Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ersa Temizlik Güvenlik Hiz. Bilgi İşlem Sis. Sayaç Okuma Tıb. Malz. Yemek Güm. Nak. Konf. Meyve Sebze İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 11.05.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.05.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.05.2012tarih ve 18519sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.05.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olarak idarece uygun bulunduğu,

2. İdarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin teklifinin kârsız yaklaşık maliyetin altında olması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının; “01.06.2012-31.12.2013 tarihleri arası malzemeli yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetleri alımı” olarak belirlendiği görülmüştür.

Teknik şartnamede işin tanımı; “ Susurluk Devlet Hastanesi 50 yatak kapasiteli olup, 150 personel istihdam etmektedir. Günlük ortalama yatan hasta sayısı 30, refakatçi sayısı 15'dır. Resmi, dini bayramlar, Cumartesi, Pazar dahil tüm günlerde her hasta ve refakatçisine sabah kahvaltısı, öğlen, akşam yemekleri, normal mesaiye gelen personele öğlen yemeği, nöbetçi personele sabah kahvaltısı, öğlen, akşam yemekleri ve gece kahvaltısı verilir.” şeklinde verilmiştir. Teknik şartnamede ayrıca kahvaltı, öğle ve akşam yemekleri ile diyet yemeklerine ilişkin düzenlemelere yer verildiği ve yemeğin ve malzemenin cinsi ve gramajının teknik şartname kapsamında tablo olarak düzenlendiği, istekli tarafından yemek listeleri düzenlenirken menüdeki sıralamanın (1. yemek, 2. yemek, 3. yemek) göz önüne alınması gerektiği belirtilmiştir.

Anılan şartnamenin “İşçilerin nitelikleri ve sayıları” başlıklı maddesinde; “

1- Aşçı : 1 aşçı (, bonservisli)

2- Bulaşıkçı : 2 kişi (En az ilkokul mezunu)

3- Dağıtıcı : 1 kişi (En az ilkokul mezunu)

Firma, diyet bölümünün ve idarenin haberi olmadan kliniklerde ve merkez mutfakta gerekçe göstermeden eleman değiştirmeyecek. Ancak idarenin değiştirilmesini talep ettiği personeli derhal değiştirecektir. Çalıştırılan personelin kimliklerini belirleyen liste ve istenen belgeler idareye işe başlama günü verilecektir. Firma adına çalışan personel hakkında olabilecek suç durumunda firma sorumlu olacaktır. Müteahhit firma çalıştıracağı kadın işçilerde 58, erkek işçilerde 60 yaş sınırını geçemeyecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik şartnamenin 15.9 uncu maddesinde bir haftalık normal yemek listesi örneği ve ilgili şartnamenin “Tarafların Yükümlülüğü” başlıklı 12 nci maddesinde resmi tatil günleri dâhil olmak üzere (365) takvim günü üzerinden kesintisiz hizmet verileceği ve hizmet süresinin sözleşmede belirtilen gün kadar olduğu düzenlenmiştir.

Sözleşme tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde işe başlama tarihi 01.06.2012; işi bitirme tarihi 31.12.2013olarak düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğin 79 uncu maddesinde; “ 79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. ” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından 12.04.2012 tarih ve 1610 sayılı yazı ile Ersin Ağraş Tahmil, Tahliye Yemek Tem. ve Nak. İşleri’nden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, söz konusu yazıda ekte yer verilen malzeme listesi baz alınmak kaydıyla personel giderleri dahil Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun açıklama istenildiğinin belirtildiği görülmüştür.

Ersin Ağraş Tahmil, Tahliye Yemek Tem. ve Nak. İşleri tarafından 26.04.2012 tarihli açıklama yazısı ve ekinde ilgili belgeleri idareye sunduğu, idare tarafından anılan açıklamanın uygun görüldüğü belirtilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesi kapsamında ihaleye sunulan proforma faturaların incelenmesinden; Özdurak Mob. Tem. Ürünleri Gıda İth. İhr. San. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturalar üzerinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yer aldığı görülmüştür. Ancak, yetkili meslek mensubunun kaşe/mührünün anılan proforma faturalar üzerinde bulunmadığı ve anılan proforma faturaların yetkili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı anlaşılmıştır. İstekli tarafından proforma faturalara dayanak olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu anlaşılmakla birlikte, teklifi oluşturan birim maliyetlerin onaylı proforma fatura ile tevsik edilmesi gerektiği anılan Kamu İhale Genel Tebliği maddesinde açıklandığından, yetkili meslek mensubunun onayı ve imzasının bulunmadığı proforma faturalarda yer alan kalemlerin birim fiyatlarının mevzuata uygun olarak tevsik edilmediği sonucuna varılmıştır.

Ento-Kar Kimya Tem. Hiz. İlaçlama Gıda Teks. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturaların üzerinde de Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesi yer alan ibarenin ve onayın bulunmadığı anlaşılmıştır, ancak ilaçlama maliyetinin önemli maliyet birleşeni olarak aşırı düşük açıklama talep yazısında yer almadığı görüldüğünden, söz konusu eksikliğin anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

İsteklinin günlük yemek maliyetlerine ilişkin açıklamasının incelenmesinden idarece aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının ekinde verilen malzeme listesinde yer alan kahvaltı için süt, normal yemek için turp, mantı, bal kabağı, nişasta, brokoli, muz, kuru fasulye, ıspanak, kadayıf, diyet yemeği için tarhana, domates, erişte, kabak, kuskus ve brokoli malzemelerine yer verilmeden menülerin oluşturulduğu görülmüştür. Söz konusu istekli tarafından, teklifinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak teknik şartnameye uygun açıklama sunulmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, mevzuata uygun düzenlenmeyen proforma faturalar ile maliyet satış tutarı tespit tutanakları ve isteklinin günlük menülerde yer verdiği fiyatların karşılaştırılmasından; 15 gr tereyağ fiyatının 0,21 TL olarak menüde yer aldığı, proforma faturada da 0,21 TL olarak fiyat teklifi verildiği ancak, maliyet satış tespit tutanağında 15 gr tereyağın ortalama birim satış tutarının toplam miktar/toplam tutar şeklinde 0,07 TL belirtilmesi gerekirken 0,7 TL olarak düzenlendiği, söz konusu hususun maliyet satış tutarı tespit tutanağı ile proforma fatura arasında çelişkiye yol açtığı, “Ankara tava” yemeği için bezelyenin birim fiyatının 1,4 TL olarak belirtildiği, diğer yemek çeşitlerinde ise 2,15 TL fiyat öngörüldüğü, istekli tarafından sunulan hal fiyatlarında bezelye için asgari fiyatın 5 TL olarak belirtildiği, istekli tarafından sunulan proforma faturada donmuş bezelye için 2,15 TL fiyat belirtildiği ancak maliyet satış tespit tutanağında bezelye için ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 2,18 TL olduğunun tutanak altına alındığı, söz konusu malzeme için teklif edilen 1,4 TL’lik birim fiyatın ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olduğu ve proforma fatura ile tevsik edilemediği görülmüştür. Ayrıca, istekli tarafından oluşturulan yemek menülerinin birebir idarece oluşturulan yemek çeşitlerini karşılamadığı, bazı yemek çeşitlerinde gramajların düşük olduğu anlaşılmıştır. Örnek olarak, teknik şartnamede “revani” için 50 gr şeker öngörüldüğü, istekli tarafından ise 40 gr şeker fiyatı esas alınarak birim fiyatın oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Yapılan tespitler neticesinde; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde ise;“79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.

İhale konusu işe ait yaklaşık maliyet hesap cetvelinde, yüklenici için öngörülen kâr oranı ya da tutarı belirtilmemiştir. Bu durumda, anılan Yönetmelik hükmü uyarınca, yaklaşık maliyet hesabında idarenin belirleyebileceği en yüksek kâr oranı (%20) dikkate alınarak hesaplanan kârsız yaklaşık maliyet tutarının 458.220,83 TL olduğu, isteklilerden Kadirbey Yemek Gıda Turizm San Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin bu tutarın altında olduğu anlaşıldığından, Kurulun istikrar kazanmış kararları çerçevesinde kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren anılan isteklilerden idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden ihalenin sonuçlandırılması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif verdiği anlaşılan ve yukarıda yer alan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olarak kabul edilmek suretiyle bu isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde teklifte önemli bileşenlerin somut ve açık bir şekilde belirlenerek açıklama istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin “ İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olarak idarece uygun bulunduğu, idarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklinin teklifinin karsız yaklaşık maliyetin altında olması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği ,” yönündeki iddialarına ilişkin Kurulca verilen Karada belirtilen; “…Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif verdiği anlaşılan ve yukarıda yer alan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olarak kabul edilmek suretiyle bu isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde teklifte önemli bileşenlerin somut ve açık bir şekilde belirlenerek açıklama istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. ” gerekçelerine dayanılarak “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Susurluk Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından gerçekleştirilen “01.06.2012-31.12.2013 Tarihleri Arası Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması ve diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar esas alınarak; 2,74 TL birim fiyat üzerinden 34.000 adet kahvaltı için 93.160,00 TL, 4,13 TL birim fiyat üzerinden 96.000 adet normal yemek için 396.480,00 TL ve 3,65 TL birim fiyat üzerinden 16.500 adet diyet yemeği için 60.225,00 TL olmak üzere toplam 549.865,00 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 13 adet ihale dokümanı satın alındığı, 09.04.2012tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği,

İsteklilerin tekliflerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Ersin Ağraş Tahmil, Tahliye Yemek Tem. ve Nak. İşleri

437.600,00

Kadirbey Yemek Gıda Turizm San Tic. Ltd. Şti.

455.700,00

Ersa Temizlik Güvenlik Hiz. Bilgi İşlem Sis. Sayaç Okuma Tıb. Malz.Yemek Güm. Nak. Konf. Meyve Sebze İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

464.425,00

Metropoli Gıda Tekstil Temizlik Hayvancılık İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.

494.325,00

İlke Tabldot Gıda Temizlik Taşımacılık Hayvancılık İnşaat Bakım Evi Hizmetleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.

499.310,00

Ar Yemek İşgü. Te. Gıda Tem. İlaç Tek. .İnş. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.

507.840,00

Ferah Yemekhane Temizlik Nakliyat İnşaat Taahhüt Turizm Yazılım Servis Hizmetleri ve Ticaret Ltd. Şti.

534.500,00

Derya Hazır Yemek Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

537.875,00

Tortamışlar Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.

610.350,00

Şeklinde verildiği, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği ihalede, idarece sadece en düşük fiyat teklif sahibi istekli nezdinde aşırı düşük sorgulama yapıldığı, yapılan sorgulamanın kabul edilerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı, ikinci düşük teklif sahibi isteklinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin tamamının yemek giderinden oluştuğu ihalede geçerli tüm tekliflerden biri hariç olmak üzere kalan sekiz teklifin tamamı yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekirken, teklifin tüm bileşenleri üzerinden aşırı düşük sorgulama yapılarak ihalenin karara bağlanması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Açıklanan nedenlerle; yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılmasına karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurulca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi