KİK Kararı: 2012/UH.II-1946

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/025
Gündem No : 95
Karar Tarihi : 30.04.2012
Karar No : 2012/UH.II-1946
BAŞVURU SAHİBİ:
Atlas Grup Yemek Temizlik Gıdainş.Tur.Tic.Ltd.Şti., Erciyes İş Yerleri 198.Cad. No : 9 Macunköy ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Huzurevi Müdürlüğü-Tokat, Karşıyaka Bahçelievler Mahallesi Vali Recep Yazıcıoğlu Caddesi Huzurevi No:103 60100 TOKAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/11992 İhale Kayıt Numaralı "Kuruluşu Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı Ve Servisi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.04.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[1354].(0223)./2012-24Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Tokat Valiliği Huzurevi Müdürlüğütarafından 27.02.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kuruluşu Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servisi” ihalesine ilişkin olarak Atlas Grup Yemek Temizlik Gıda İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti.’nin 26.03.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.03.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 03.04.2012tarih ve 13211sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.04.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelenen ihalenin, Tokat Huzurevi Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen, “Kuruluşu Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servisi” ihalesi olduğu ve işin 01.04.2012 tarihinde başlayacağı, 31.12.2012 tarihinde biteceği, işin 26.125 öğün kahvaltı, 22.763 adet öğle yemeği, 26.125 adet akşam yemeği ve 23.650 adet ara kahvaltıdan oluştuğu anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında;“(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. ” hükmü bulunmakta olup, söz konusu düzenlemeden, hizmet alımı ihalelerinde, idarelerce en fazla % 20 kâr öngörülebileceği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede, idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetvelinde herhangi bir kâr oranı öngörülmemiş olup, yaklaşık maliyet içinde en fazla % 20 kâr oranı bulunabileceğinden, ihale onay belgesi ve yaklaşık maliyet hesap cetveli uyarınca yaklaşık maliyeti 356.458,02 TL olan ihalede, kârsız yaklaşık maliyet 297.048,35 TL olup, idarece bu bedelin üstünde teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Buna göre teklifi kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olan Ladik Yem. Fab. Gıd. Tam. Taah. Ltd. Şti.’ne, Öğün Yem. Tem. Hiz. Tic. A.Ş.’ne ve Fesleğen Tem. Bilg. Yem. Gıda Yem. Gıda Ltd. Şti.’ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması işleminin yukarıda atıf yapılan mevzuata ve istikrar kazanmış Kurul kararlarına uygun olmadığı ve Ladik Yem. Fab. Gıd. Tam. Taah. Ltd. Şti.’nin teklifinin yeniden değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durumda, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Korkmaz Tabl. Hazır Yemek, Halis Korkmaz ile başvuru sahibi olan Atlas Grup Yem. Tem. Gıda İnş. Tur. Ltd. Şti. (eşit muamele ilkesi uyarınca) tarafından yapılan açıklamaların mevzuata uygun olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı25 inci maddesinde; “ Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

(1)aşçı,
(1)aşçı yardımcısı,

(3)servis elemanı,

(2) bulaşıkçı personelin giderleri ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan (7 Yedi) personele çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecek olup, teklif fiyata dahildir.

Çalışan personele aylık (26 gün) üzerinden bir gün için yol ücreti ödenecek olup, bu ücret bordroda gösterilecektir.

Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

1 -Yazlık Pantolon

2 -Yazlık Gömlek

3 – Kışlık Pantolon

4 - Kışlık Gömlek

Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda on iki defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı (Özel Gün Menüsü) (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.

Kuruluşumuzda mevcut kat mutfaklarının, uygulama ve diyet mutfaklarında bulunan ocak ve ısıtıcıların tamiri, tüplerinin değiştirilmesinden doğacak olan giderler yüklenici firmaya aittir teklif fiyata dahildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin “C-Pişirme” başlıklı bölümünün 4 üncü maddesinde; “ Yemekler kalite, nefaset ve gramaj yönünden doyurucu olacak ve gramajlar ekte belirtilen Gıda Rasyonuna uygun olacak ve belirtilen gramajlardan aşağı olmayacaktır. ” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Korkmaz Tabl. Hazır Yem. Malz. ve Satış, Halis Korkmaz tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, isteklinin teknik şartnamenin yukarıda yer verilen düzenlemesine aykırı olarak, örneğin gıda rasyonunda siyah zeytin için “0,03 kg” öngörülmesine rağmen hazırladığı örnek menüde, 1 inci sabah kahvaltısı için “0,02 kg” siyah zeytin; gıda rasyonunda yeşil zeytin için “0,03 kg” öngörülmesine rağmen isteklinin 7 nci sabah kahvaltısında “0,02 kg” yeşil zeytin; gıda rasyonunda peynirli tepsi böreği içinde yer alan süt için “0,05 kg” öngörülmesine rağmen isteklinin “0,03 kg” süt; gıda rasyonunda etli kuru fasülye içinde yer alan sivri biber için “0,15 kg” öngörülmesine rağmen isteklinin “0,01 kg” sivri biber öngördüğü anlaşılmış, isteklinin gıda rasyonunda belirlenen miktarları düşürerek teknik şartnameye aykırı hareket ettiği ve teklif fiyatının bu yöntemle düşmesine sebebiyet verdiği belirlenmiş, sonuç olarak isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen ve aynı zamanda başvuru sahibi olan Atlas Grup Yem. Gıda İnş. Tur. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, örneğin gıda rasyonunda sütlaç için “0,01 kg” nişasta öngörülmesine rağmen istekli tarafından maliyet hesabına esas alınan sütlaçta; “5 gr” (0,005 kg) nişasta; gıda rasyonunda pirinç için “0,02 kg” öngörülmesine rağmen istekli tarafından “10 gr” (0,01 kg) pirinç öngörüldüğü anlaşılmış olup, isteklinin gıda rasyonunda belirlenen miktarları düşürerek teknik şartnameye aykırı hareket ettiği ve teklif fiyatının bu yöntemle düşmesine sebebiyet verdiği belirlenmiş, sonuç olarak isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, idarece gönderilen bilgi ve belgelerden, idare tarafından da yukarıdaki tespitlerin yapıldığı anlaşılmakla birlikte, ihale komisyon kararı uyarınca, “aşırı düşük teklif açıklaması ile rasyonlardaki farklılığın maliyeti etkilemediği ve hataların değerlendirme sürecini etkilemediği” gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin açıklamalarının kabul edildiği belirtilmiştir. Ancak söz konusu istekliler teknik şartnameye aykırı olarak gıda rasyonundaki miktarları düşürerek teklif fiyatının da düşmesine yol açtıklarından, anılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun şekilde yapıldığının kabulü mümkün değildir. Bu itibarla, idarece yapılan bu değerlendirmenin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Korkmaz Tabl. Hazır Yem. Malz. ve Satış, Halis Korkmaz ile Atlas Grup Yem. Gıda İnş. Tur. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi, Ladik Yem. Fab. Gıd. Tam. Taah. Ltd. Şti.’nin teklifinin yeniden değerlendirmeye alınması, teklifi kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olan Öğün Yem. Tem. Hiz. Tic. A.Ş.’ye ve Fesleğen Tem. Bilg. Yem. Gıda Yem. Gıda Ltd. Şti.’ye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması işleminin iptal edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Kuruluş Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servisi işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 356.458,02 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 7 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 211.386,36 TL bedel karşılığında Korkmaz Tabldot Hazır Yemek üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi