KİK Kararı: 2012/UH.II-1936

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/025
Gündem No : 89
Karar Tarihi : 30.04.2012
Karar No : 2012/UH.II-1936
BAŞVURU SAHİBİ:
Kahvecioğlu Gıda Enerji San. Ve Tic. Ltd. Şti., KARAPINAR MAHALLESİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ 1169 SOKAK NO:14/1 ORDU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dr. Lütfü Kırdar Kartal Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği, Semsı Denizer Cad. E-5 Üzerı Cevızlı Mevkii İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/13425 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

17.04.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[1383].(0264)./2012-24Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Dr. Lütfü Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliğitarafından 05.03.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kahvecioğlu Gıda Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 15.03.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.03.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.04.2012tarih ve 13485sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.04.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;idarece yaklaşık maliyetin mevzuata aykırı bir biçimde hesaplandığı, bu maliyete herhangi bir yüklenici kârı dahil edilmediği, keza Sağlık Bakanlığının 2008/42 sayılı genelgesine aykırı hususlar içerdiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9 uncu maddesinde; “ Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.… (4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur…” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Yine aynı Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca başvuru sahibi isteklinin itirazen şikâyet başvurusunda belirtmiş olduğu Sağlık Bakanlığının 2008/42 sayılı genelgesinin “III-Yaklaşık Maliyet” başlıklı maddesinde;

“…b) Malzemeli yemek ihalelerinde; şartnamedeki kahvaltı ve yemekleri oluşturan malzemelerin gramajlarının fiyatlandırılması yoluyla tespit edilen yemek ve kahvaltının malzeme maliyetine, çalıştırılacak personelin (niteliklerine göre tahmini piyasa fiyatlarından ücretlendirilerek) işçilik maliyetlerinin, kullanılacak demirbaş malzemenin kullanım bedelinin ve firma kârının da eklenerek yaklaşık maliyetin tespit edilmesi, gerçekçi yaklaşık maliyete ulaşmayı sağlayacaktır…” açıklaması yer almaktadır.

Şikâyet konusu ihaleye ait idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

_“25.1._Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Yemek ve kahvaltı malzeme maliyeti, çalıştırılacak personel maliyeti, demirbaş malzemenin kullanım bedeli ve diğer giderler (elektrik, su doğalgaz gideri, LPG tüp kullanım gideri, ilaçlama gideri, temizlik ve sarf malzeme gideri, yemek taşıma ve araç yakıt gideri, personel portör ve sağlık gideri gibi) teklif fiyata dahil edilecektir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Sigorta Risk Prim Oranı (% 2,5) esas alınmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde tanzim edildiği görülmüştür:

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Normal Sabah ve Gece Kahvaltısı

Öğün

413060

2

Normal Öğle Yemeği

Öğün

773110

3

Normal Akşam Yemeği

Öğün

412281

4

Diyet Kahvaltı

Öğün

88597

5

Diyet Öğle ve Akşam Yemeği

Öğün

172330

6

Ara Kahvaltı

Öğün

83714

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; idarelerin, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin tutarını tespit edebilecekleri anlaşılmıştır. Ayrıca başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamede; personelin ücreti ile diğer özlük haklarına ilişkin ödemeler ve personelin giyim giderlerinin teklif fiyata dahil olduğunun düzenlendiği görülmüştür.

İhale dokümanında yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, idari şartname, teknik şartname ile birim fiyat teklif cetveli standart formunda yer alan iş kalemi miktarlarının birbiriyle uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet cetveli ve ekleri incelendiğinde, yaklaşık maliyetin piyasa araştırması, idarenin önceki yılda yaptığı alım ve diğer idarelerin yapmış oldukları alımlar esas alınarak belirlendiği;

Piyasa araştırması kapsamında 2 adet firmadan fiyat teklifi alındığı, fiyat tekliflerinin;

Öğün

Canlar

Kahvecioğlu

Birim Fiyat

Toplam Tutar

Birim Fiyat

Toplam Tutar

Normal sabah ve gece kahvaltı

2,6969 TL

1.113.981,51 TL

2,10 TL

867.426,00 TL

Normal öğle yemeği

4,0969 TL

3.167.354,36 TL

4,20 TL

3.247.062,00 TL

Normal akşam yemeği

4,0969 TL

1.689.074,03 TL

4,20 TL

1.731.580,20 TL

Diyet kahvaltı

2,7469 TL

243.367,10 TL

2,10 TL

186.053,70 TL

Diyet öğle ve akşam yemeği

4,5869 TL

790.460,48 TL

4,20 TL

723.786,00 TL

Ara kahvaltı

2,7369 TL

229.116,85 TL

1,75 TL

146.499,50 TL

Toplam

7.233.354,32 TL

Toplam

6.902.407,40 TL

şeklinde olduğu,

Ayrıca, idarece 2011/133229 İKN’li ihalede aşırı düşük teklif açıklamasına cevap veren 4 adet isteklinin tekliflerinin yaklaşık maliyet hesabına dahil edildiği,

Buna ek olarak 4 adet devlet hastanesinin 2011 yılı, 1 adet devlet hastanesinin 2012 yılı hizmet alımlarının güncel birim fiyatlarının hesaba dahil edildiği görülmüştür.

Sonuç olarak, idarenin piyasadan alınmış 2 adet fiyat teklifinin, geçmiş dönem ihalelerine verilen 4 adet teklifin ve 5 adet başka idarelerce alım gerçekleştirilmiş hizmetlerin güncelleştirilmiş birim fiyatlarının ortalamasını almak suretiyle yaklaşık maliyet hesabına esas birim fiyatları tespit ettiği anlaşılmıştır.

İdarece yaklaşık maliyet hesabına 2011/133229 İKN’li ihaledeki aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap veren isteklilerin tekliflerini dahil ettiği görülmekte olup, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatların da aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulup açıklaması kabul edilen ve bunun sonucunda sözleşme imzalanan isteklilere ait olabileceği göz önünde bulundurulduğunda, aşırı düşük tekliflerin yaklaşık maliyet hesabına katılabileceği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibi isteklinin idareye yaptığı şikâyet başvurusuna idarece verilen cevapta, yaklaşık maliyet hesabında kullanılan geçmiş dönem ihale tekliflerinde zaten kâr bedelinin bulunduğunu, bu sebeple mükerrer kâr ilavesi yapılmadığının belirtildiği, ancak yaklaşık maliyet hesap cetvelinde “… Cetvelde yer verilen fiyatların ortalaması alınarak yaklaşık maliyete esas birim fiyat tespit edilmiş, tespit edilen birim fiyatlarla her bir öğünün çarpımı sonucunda öğüne ait tutar, öğünlere ait tutarların toplanması sonucunda da kârsız yaklaşık maliyet hesaplanmıştır.” açıklamasına yer verildiği, dolayısıyla yaklaşık maliyet hesap cetveli ile şikâyete verilen cevaplar arasında uyumsuzluk olduğu anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, her ne kadar yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer alan açıklamada yaklaşık maliyet tutarının kârsız olduğu belirtilmekte ise de, ayrıca söz konusu cetvelde yüklenici kâr oranının gösterilmediği görülmekle birlikte, idarece yapılan ve yukarıda yer verilen yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde, piyasa araştırması kapsamında fiyat teklifi alınan firmaların teklifleri ile ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatların kullanıldığı anlaşılmakta olup, piyasa faaliyet gösteren firmaların kâr etmek amacıyla kuruldukları ve basiretli bir tacir olma yükümlülükleri gereği zararına iş yapmayacakları dikkate alındığında, gerek bu kapsamda fiyat teklif alınan firmaların gerekse idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatların belli ölçüde kâr içerdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu sonuçtan hareketle, yaklaşık maliyetin belli oranda kâr içerdiği, ancak bu kâr oranın yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilmediği anlaşılmıştır. Bu durum, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında yer alan; “… Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur. ” şeklindeki hükme aykırılık teşkil etmekle birlikte, bunun esasa etkili bir aykırılık oluşturmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitler ışığında yapılan değerlendirmeler sonucunda; idarece belirlenen yaklaşık maliyetin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmış olup, bu itibarla başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi