KİK Kararı: 2012/UH.II-192 (9 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/002
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 09.01.2012
Karar No : 2012/UH.II-192
BAŞVURU SAHİBİ:
Sakarya Elit Yemek Gıda Temizlik Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti., TOPTANCILAR ÇARŞISI I BLOK NO:15-16 SAKARYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Başbakanlık Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Sakarya Erkek Yetiştirme Yurdu, Hızırtepe Mah. Fatıh Cad. 71 54200 SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/165371 İhale Kayıt Numaralı "2012 Mali Yılı 12 Aylık Sabah Kahvaltısı 3 Çeşit 20805 Tabldot Öğle Yemeği 4 Çeşit 30295 Tabldot Akşam Yemeği 4 Çeşit 20805 Ara Öğün 2 Çeşit 20075 Toplam 91980 Tabldot Yemek Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[4222].(0256)./2011-85Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Sakarya Erkek Yetiştirme YurduMüdürlüğü tarafından 21.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012 Mali Yılı 12 Aylık Sabah Kahvaltısı 3 Çeşit 20805 Tabldot Öğle Yemeği 4 Çeşit 30295 Tabldot Akşam Yemeği 4 Çeşit 20805 Ara Öğün 2 Çeşit 20075 Toplam 91980 Tabldot Yemek Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Sakarya Elit Yemek Gıda Temizlik Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 07.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 12.12.2011tarih ve 52488sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde de söz konusu hükme yer verilmiştir.

İhale konusu işin tanımı idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde;

“2012 mali yılı 12 aylık Sabah Kahvaltısı 3 çeşit 20805 tabldot Öğle yemeği 4 çeşit 30295 tabldot akşam yemeği 4 çeşit 20805 ara öğün 2 çeşit 20075 toplam 91980 tabldot yemek alımı işi” olarak tanımlanmış ve devamı maddelerinde yemek tür ve miktarları ile teklif fiyatına dahil olacak giderler sıralanmıştır.

Teknik şartnamenin 2 nci maddesinde;

“Madde II: işin tanımı:

A- Yemek Çeşitleri ve Öğün Sayıları:

Sakarya Yetiştirme Yurdunun 1(bir) adet kahvaltı, 1 (bir) adet öğle, 1 (bir) adet akşam yemeği ile ara öğünlerin (kuşluk, ikindi, gece) pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesi işidir. Öğünler ve örnek yemek çeşitleri aşağıdaki tablolarda belirtilen sayıda uygulanacaktır.

Birinci Kap Yemekler

İkinci

Kap yemekler

Üçüncü

Kap yemekler

Et Yemekleri

Etli Sebze Yemekleri

Çoban Kavurma

Ispanaklı Yumurta

Mercimek Çorba

Meyve

Et Sote

Yum.T. Fasulye Kavurma

Ezogelin Çorba

Yoğurt

Bahçıvan Kebabı

Menemen

Düğün Çorba

Cacık

Tas Kebabı

Etli Biber Dolma

Yayla Çorba

Sütlaç

Orman Kebabı

Kıymalı Patates

Domates Çorba

Muhallebi

Haşlama Tavuk

Fırın Patates

Sebze Çorba

Şekerpare

Tavuk Sote

Kıymalı Karnabahar

Şehriye Çorba

Baklava

Tavuk Yahni

Etli Pırasa

Un Çorbası

Kuru Fasulye Piyazı

Sebzeli Fırın Tavuk

Kıymalı Ispanak

Sebzeli Börek

Patates Piyazı

Terbiyeli Sulu Köfte

Sucuklu Ispanak

Peynirli Börek

Kabak Tatlısı

Sebzeli Fırın Köfte

Kıymalı Taze Fasulye

Kıymalı Börek

Kadayıf

İzmir Köfte

Karnıyarık

Patatesli Börek

Çoban Salata

Dalyan Köfte

Patlıcan Musakka

Ispanaklı Börek

Havuç Salatası

Çiftlik Köfte

Etli Bezelye

Yum. Karnabahar Kızartma

Marul Salatası

Kuru Köfte

Etli Türlü( taze)

Zeytinyağlı Taze Fasulye

Karnabahar Salatası

Kadınbudu Köfte

Kıymalı Kapuska

İmambayıldı

Üzüm Komposto

Balık

Kabak Musakka

Karışık Kızartma

Ayva Komposto

Haşlama

Etli Kuru Fasulye

Zeytinyağlı Pırasa

Elma Komposto

Rosto

Sucuklu Kuru Fasulye

Patlıcanlı Bulgur Pilavı

Mevsim salata

Nohut Yahni

Şehriyeli Pirinç Pilav

Yeşil Mercimek Yahni

Nohutlu Pirinç Pilav

Bezelyeli Pirinç Pilavı

Domatesli Pirinç Pilavı

Sebzeli Bulgur Pilavı

Mercimekli Bulgur Pilavı

Peynirli Makarna

Kıymalı Makarna

Soslu Makarna

Barbunya Pilaki

İçecekler

Kahvaltı

Ara Öğün

Çay

Siyah Zeytin

Kek Çeşitleri

Süt

Çizik Zeytin

Bisküvi Çeşitleri

Ihlamur

Salamura Biberli Yeşil Zeytin

Sandviç Çeşitleri

Konsantre Meyve Suları

Kokteyl Zeytin

Hamburger

Kolalı Meyve Suları

Beyaz Peynir

Börek Çeşitleri

Taze Sıkılmış Meyve Suları

Kaşar Peyniri

Patates Kızartması

Ayran

Tulum Peyniri

Tost Çeşitleri

Bitki Çayları

Dil Peyniri

Puding

Beyaz Eritme Peynir

Mevsim Meyve

Yumurta

Kuruyemiş Çeşitleri

Omlet Çeşitleri

Kurutulmuş Meyve-Fındık

Tereyağı-Reçel veya Bal

Kurutulmuş Meyve-Ceviz

Patates Kızartma

Fındık Ezmesi

Domates-Biber Söğüş

Kurabiye

Domates-Salatalık Söğüş

Tahin-Pekmez

Sucuk

Beyaz Peynir

Salam

Kaşar Peyniri

Sosis

Fındık Ezmesi

Tahin-Pekmez

Yaş grubu

Kahvaltı

Öğlen Yemeği

Akşam Yemeği

Ara öğün

Toplam

Diyet

1

1

1

3

6

1–3

1

1

1

3

6

4–6

1

1

1

3

6

7–12

1

1

1

2

5

13 yaş üstü

1

1

1

2

5

Personel

1

1

Nöbetçi personel

1

1

1

3

Yukarıda belirtilen her bir madde ayrı bir kap yiyeceğe örnek teşkil etmektedir.

13 yaş üstü gruplar ile personelin kahvaltı, yemek ve ara öğünleri aşağıda ifade edildiği şekilde olacaktır.

1- Kahvaltılar:

Kahvaltı, yukarıda belirtilen çeşitlerden veya benzerlerinden en az üç tanesi seçilerek oluşturulacaktır. Haftada iki defa süt olması şartıyla yanında mutlaka içecek ve ekmek verilecektir.

2- Ara Öğünler:

Ara öğünler, yukarıda belirtilen çeşitlerden en az bir tanesi veya benzerleri seçilerek oluşturulacaktır. Yanında mutlaka içecek verilecek olup, ekmek gerektiğinde verilecektir. 1–3 yaş grubunda haftada iki, diğer yaş gruplarında haftada bir defa narenciye, havuç, elma, üzüm, nar sularından biri veya karışımları taze sıkılmış olarak verilecektir.

3- Öğle Ve Akşam Yemekleri:

Ana yemeklerde her öğünde yukarıda belirtilen şekilde birinci, ikinci ve üçüncü kap yemeklerden birisi mutlaka bulunacaktır. Yetiştirme Yurtlarında ise 4 kap yemek verilecek olup, ikinci ve üçüncü kap yemeklerden uygun olanı dördüncü kap yemek olarak seçilecektir. Ekmek ve en az haftada iki defa listede yer alacak olan içecekler (ayran, kola, gazoz vs.) bir kap yemek olarak sayılmayacaktır.

4- 0–1 yaş grubunda bulunan bebekler, bebek mamaları ve 6 ay sonrasında ise ek gıdalarla beslendiğinden bu yaş grubunda bulunanlar mevcutlarda gösterilmeyecek ve firmaya bu yaş grubu için herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

21.11.2011 tarihinde yapılan ihalede üç isteklinin teklif fiyatının aşırı düşük bulunduğu ve idarenin 22.11.2011 tarihli yazısı ile isteklilerden tekliflerinde önemli gördükleri bileşenler hakkında açıklama istendiği, Özel Fırat Yem. Eğt. San. Tic. A.Ş. ile başvuru sahibi Sakarya Elit Yem. Gıda Tem. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, 22.11.2011 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararı ile ihalenin Özel Fırat Yem. Eğt. San. Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Sakarya Elit Yem. Gıda Tem. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Diğer taraftan, idarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında isteklilerden tekliflerinde önemli gördükleri bileşenleri açıklamalarının istendiği, isteklilerin de farklı farklı bileşenler üzerinden açıklamalarda bulunduğu, dolayısı ile yapılan açıklamaları mevzuata uygun veya aykırı bulmanın eşit muamele ilkesine aykırılık teşkil edeceği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece önemli görülen bileşenlerin belirlenmesi ve isteklilerden söz konusu bileşenlere göre yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; 2012 Mali Yılı 12 Aylık Sabah Kahvaltısı, 3 Çeşit 20805 Tabldot Öğle Yemeği, 4 Çeşit 30295 Talbdot Akşam Yemeği, 4 Çeşit 20805 Ara Öğün, 2 Çeşit 20075 Toplam 91980 Tabldot Yemek Alım işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 286.572,80 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 234.216,85 TL bedel karşılığında Özel Fırat Yemek Eğit. San. Tic. A.Ş.’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi