KİK Kararı: 2012/UH.II-189 (9 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/002
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 09.01.2012
Karar No : 2012/UH.II-189
BAŞVURU SAHİBİ:
Gıbır Temizlik İnş. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. , Cumhuriyet Mah. Girne Cad. No : 2 KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karaman Gençlik Hizmetleri Ve Spor İl Müdürlüğü, Kazım Karabekir Mah. Şehit İsa Kahraman Cad. 70100 KARAMAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/182806 İhale Kayıt Numaralı "Malze Mesiz Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[4323].(0256)./2012-87Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karaman Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğütarafından 09.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzemesiz Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Gıbır Temizlik İnş. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin 13.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 16.12.2011tarih ve 53245sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1-Teklif etmiş oldukları 393.360,00 TL bedelin yazı ile altmış yerine atmış yazılması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu durumun mevzuata uygun olmadığı,

2-Teklif mektubundaki imzanın yetkili kişiye ait olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu durumun mevzuata uygun olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında “ Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. Mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında alternatif teklif verilebileceğine dair hüküm bulunması halinde, alternatif tekliflerde aynı şekilde hazırlanarak sunulur.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 53 üncü maddesinde ise;

(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

…

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.”

hükmü bulunmaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin şikâyet başvurusunun idareye verilen dilekçede dizi pusulası bulunmaması nedeniyle idare tarafından şekil yönünden reddedildiği görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların Şekil Unsurları” başlıklı 8 inci maddesinde;

“(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile varsa bildirime esas elektronik posta adresi ve faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikâyet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikâyetin tarihi ve varsa şikâyete ilişkin idare kararının bildirim tarihi.

(3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın satın alındığı, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanının teslim alındığı tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir.

(4) Şikâyet dilekçelerine başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin eklenmesi zorunludur. Ancak aday veya isteklinin başvuru belgeleri veya teklif zarfı içerisinde bu belgelerin bulunması durumunda, dilekçe ekinde söz konusu belgeler aranmaz.

(5) İtirazen şikâyet dilekçelerine, başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneklerinin, varsa şikayete idarece verilen cevabın bir örneği ile başvuru bedelinin, teminat alınan hallerde başvuru teminatının Kurum hesaplarına yatırıldığına dair belgenin eklenmesi zorunludur.

(6) İlanda veya dokümanda itirazen şikâyet başvuru bedeli belirtilmeyen hallerde, Kanunun 53 üncü maddesinin (j) fıkrasının (2) numaralı bendine göre hesaplanacak başvuru bedeli, İhale Kayıt Numarası üzerinden Kurumun internet sayfasından yapılacak sorgulama yoluyla öğrenilebilir.

(7) Başvuru bedelinin altıncı fıkra çerçevesinde tespit edilemediği hallerde, başvuru bedeli 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin (j) fıkrasının 2 numaralı bendinde işin niteliğine göre belirtilen en yüksek tutar üzerinden yatırılır ve yaklaşık maliyete göre fazla ödendiği anlaşılan tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.

(8) Ortak girişim adına yapılacak şikâyet veya itirazen şikâyet başvurularının, pilot ortak/koordinatör ortak veya temsil yetkisi verilen özel ortak ya da ortakların tamamı tarafından yapılması zorunludur. Bu başvurulara, ortak girişim beyannamesinin veya sözleşmesinin, özel ortak tarafından yapılan başvurularda ayrıca özel ortağa temsil yetkisi verildiğine ilişkin belgenin eklenmesi gerekir.

(9) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.

(10) İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

“Başvuruların Yapılacağı Yerler” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“ (1) Şikâyet başvuruları ihaleyi yapan idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma, elden veya posta yoluyla yapılır.

(2)Dilekçeye eklenen bütün belgeler; belgelerin adları, sayfa sayıları, asıl/tasdikli/fotokopi vb. olduklarını gösteren iki nüsha dizi pusulası ile birlikte sunulur.

(3) İdare tarafından dizi pusulası ekindeki bilgi ve belgelerin dizi pusulasında belirtilen şekilde olup olmadığı kontrol edilerek, belirtilen şekilde olması halinde dizi pusulalarına; “ekler dizi pusulasında belirtilen şekildedir” şerhi düşülerek teslim alan idare görevlisi tarafından imzalanır ve bir nüshası başvuru sahibine geri verilir. Posta yoluyla yapılan başvurularda dizi pusulasına eklerin dizi pusulasında belirtilen şekilde olup olmadığına ilişkin şerh düşülür.

(4) Başvuru dilekçelerinin derhal kaydı yapılarak, kayıt tarih ve sayısı dilekçenin üzerine yazılır ve elden yapılan başvurularda ilgilisine kayıt tarih ve sayısını gösteren onaylı bir alındı belgesi verilir.

(5) Başvuruların idare veya Kurum dışındaki idari mercilere ya da yargı mercilerine yapılması ve başvuru dilekçelerinin bu merciler tarafından ilgisine göre ihaleyi yapan idareye veya Kuruma gönderilmesi halinde, bu dilekçelerin ilgisine göre ihaleyi yapan idare veya Kurum kayıtlarına girdiği tarih, başvuru tarihi olarak kabul edilir. Bu başvurularda, başvuru süresinin henüz dolmadığı hallerde dilekçedeki eksiklikler başvuru süresinin sonuna kadar giderilebilir.

(6) Doğrudan Kuruma yapılan ve 15 inci madde uyarınca idareye gönderilen şikâyet başvurularında dilekçenin idare kayıtlarına alındığı tarih, idareye başvuru tarihi olarak kabul edilir.

(7) Posta yoluyla yapılan başvurularda, postadaki gecikmeler dikkate alınmaz.” hükmü,

“Şikâyet Başvurusu Üzerine İnceleme” başlıklı 10 uncu maddede ise;

“(1) İhalelere ilişkin olarak öncelikle ihaleyi yapan idareye şikâyet başvurusunda bulunulur. Bu şikâyet başvuruları, süresinde ve usulüne uygun sözleşme imzalanmadan önce yapılmış olması halinde idare tarafından incelenerek sonuçlandırılır.

(2) 8 inci maddede belirtilen ve dilekçe ile ekinde yer alması zorunlu olan bilgi ve belgeleri içermeyen şikâyet başvurularında, söz konusu eksiklikler başvuru süresinin sonuna kadar başvuru sahibi tarafından giderilebilir. Eksikliklerin başvuru süresi içerisinde tamamlanmaması halinde idare tarafından başvurunun reddine karar verilir.

(3) İdare tarafından yapılan inceleme sonucunda on gün içerisinde 11 inci maddedeki kararlardan biri alınarak başvuru sonuçlandırılır. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.

(4) İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır.” hükmü bulunmaktadır.

Söz konusu mevzuat hükmünde pusula bir şekil şartı olarak sayılmamıştır. Dizi pusulası dilekçe ve eklerinde bulunan belgeleri ve bunların sırasını gösteren bir listedir. Anılan yönetmeliğin 10 uncu maddesinde ise başvurunun 8 inci maddeye uygunluğu yönünden inceleme yapıldıktan sonra değerlendirme yapılacağı hükme bağlanmıştır. Sonuç olarak pusuladaki, sıralamanın doğru ya da yanlış olması nedeniyle başvuru reddedilemeyeceği gibi, söz konusu pusulanın dilekçe ile verilmemiş olması da başvurunun reddini gerektirmemektedir. Dolayısı ile idarenin başvuruyu pusula bulunmaması nedeniyle şekil yönünden reddetmesi işleminde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, başvuru sahibinin teklif mektubundaki bedelin rakam ile 393.360,00 TL yazı ile “üç yüz doksan üç bin üç yüz atmış” lira olduğu, 09.12.2011 tarihinde düzenlenen ihale komisyon kararı ile başvuru sahibinin teklifinin imza sirküsü ile birim fiyat teklif mektubundaki imzanın firma yetkilisine ait olmadığı ve birim fiyat teklif mektubundaki rakam ile yazının birbirine uygun olmadığı gerekçeleriyle ihale dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.

Teklif edilen bedelin yazıyla yazımında “altmış” yerine “atmış” ifadesine yer verildiği anlaşılmakla birlikte, bu durum teklif edilen bedeli anlaşılmaz kılmamakta, başka bir ifadeyle tereddüt doğuran bir sonuç ortaya çıkarmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin teklif bedelinin rakam ve yazı ile birbirine uygun yazılmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında; teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olmasının zorunlu olduğu hükmüne, anılan Kanunun 37 nci maddesinin birinci fıkrasında, idarenin tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili olarak isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebileceği hükmüne yer verilmiştir. Kanunun, ihalelerde yasak fiil ve davranışlara ilişkin 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde de; “ Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek. ” yasak fiil ve davranışlar arasında sayılmıştır.

Yapılan incelemede;

Başvuru sahibinin ihalede sunduğu belgeler incelendiğinde, sunulan imza sirkülerinde şirket müdürleri Halim Ak ile Faruk Ak’ın imzalarının bulunduğu ve birim fiyat teklif mektubunda isteklinin kaşesini içeren kısmın üzerinin imzalanmış olduğu, 09.12.2011 tarihinde düzenlenen ihale komisyon kararı ile başvuru sahibinin teklifinin imza sirküsü ile birim fiyat teklif mektubundaki imzanın firma yetkilisine ait olmadığı ve birim fiyat teklif mektubundaki rakam ile yazının birbirine uygun olmadığı gerekçeleriyle ihale dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.

Şikâyete konu olayda, teklif mektubunda yer alan imza ile imza sirküleri arasındaki uyum konusunda tereddüt yaşanılan bir durumda, esas olarak, idare bakımından Kanunun 37 nci maddesinde belirtilen yetkinin kullanılması zorunluluğu bulunmaktadır. Aksi takdirde, imza sirküleri ya da imza beyannamesi teklif dosyasında yer alan kişi ile iletişime geçilmeden, onun bilgisinin dışında olmak üzere, Kanunun 17 nci maddesinde sayılan ve fiili işleyenler bakımından cezai sorumluluğun da söz konusu olacağı bir hususun mevcudiyeti bilinemeyecektir. Bu nedenle, teklif dosyasında yer alan bir belgenin sahih olup olmadığı konusunda önem taşıyan bir hususta, idarenin isteklinin bilgisine başvurmadan teklifini doğrudan değerlendirme dışı bırakmasına ilişkin işlemde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, teklif zarfı içerisinde kendisine ait imza sirküleri bulunan ve teklif mektubunda yer alan imzanın kendisine ait olduğunu kabul eden kişinin ise yetkili kişi olduğunun kabul edilmesi ve buna göre değerlendirme yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. Başvuru sahibinin idareye yaptığı şikâyet başvurusunda bu beyana yer verildiği tespit edildiğinden, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin işlemin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Gıbır Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak; teklif mektubundaki imzanın yetkili kişiye ait olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı iddia edilmektedir.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin ihalede sunduğu belgeler incelendiğinde, sunulan imza sirkülerinde şirket müdürleri Halim Ak ile Faruk Ak’ın imzalarının bulunduğu ve birim fiyat teklif mektubunda isteklinin kaşesini içeren kısmın üzerinin imzalanmış olduğu, 09.12.2011 tarihinde düzenlenen ihale komisyon kararı ile başvuru sahibinin teklifinin imza sirküsü ile birim fiyat teklif mektubundaki imzanın firma yetkilisine ait olmadığı ve birim fiyat teklif mektubundaki rakam ile yazının birbirine uygun olmadığı gerekçeleriyle ihale dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibine ait teklif mektubunda yer alan imza ile şirket müdürüne ait imza sirkülerinde yer alan imzanın aynı veya farklı kişilere ait olup olmadığına ilişkin idarece herhangi bir kriminal inceleme yaptırılmadan, söz konusu imzalar arasında bir benzerlik olup/olmadığına ve yetkili kişi tarafından teklif mektubunun imzalanıp/imzalanmadığına ilişkin bir sonuç ve karara varılamayacağı, imzalar karşılaştırıldığındaaçıkça görülebilen bir farkın bulunmadığı ve bu nedenle doğrudan bu imzaların teklif mektubunu imzalayan Halim Ak veya Faruk Ak’ın el ürünü olup olmadığını söyleyebilmenin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Teklif mektubunda yer alan imzanın şirket müdürleri Halim Ak ile Faruk Ak’ın el ürünü olup olmadığı sorunun ise ancak yapılacak bir teknik değerlendirme (bilirkişi incelemesi) neticesinde çözüme kavuşturulabileceği açıktır.

Dolayısıyla, ihale komisyonunca ayrıca bir araştırma yapılmaksızın başvuru sahibinin imza sirkülerinde yer alan imza ile teklif mektubundaki imzanın aynı kişiye ait olmadığı yönünde ortaya koymuş olduğu tespitin makul ve haklı bir dayanağının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ancak bu konudaki tereddütün ilgili kişinin beyanı veya kabulüyle giderilebilmesinin de mümkün olmadığı, isteklilerin insiyatifiyle bir uyuşmazlığın giderilmesi ve yaptırıma konu bir eylemin görmezlikten gelinmesi söz konusu olamaz.

Somut olayda, ihale sürecinde sunulan belgelerdeki imzanın gerçeği yansıtmadığı hususunda tereddüt olması halinde, Adli Tıp Kurumu veya Emniyet Genel Müdürlüğü Polis Kriminal Laboratuvarından ekspertiz raporu alınması ve sonucuna göre işlem tesis edilmesinin uygun olacağı açıktır.

Danıştay Onüçüncü Dairesinin 28.10.2004 tarihli ve E:2005/5989, K:2005/4730 sayılı kararı ile; şirket yetkilisi adına atılan imzanın sahte olması belgenin sahteliği sonucunu doğuracağından ve bu belgedeki bilgilerin doğru olmasının belgenin sahte bir belge olarak nitelendirilmesini ortadan kaldırmayacağından böyle bir belgenin kullanılması 4734 sayılı Yasanın 17. maddesinin (c) bendi kapsamında kalması nedeniyle davacı şirket hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığına hükmedilmiştir.

Bu itibarla, gerek yargı kararları, gerekse de kamu hukuku açısından, başvuru sahibi tarafından idareye sunulan söz konusu belgelerin anılan mevzuat hükmüne uygun olup olmadığı hususunda, bu konuda yetkilendirilmiş resmi kurumlardan alınan/alınacak bilirkişi raporu ile ispatlanması durumunda, anılan eylemin 4734 sayılı Yasanın 17/c maddesinde düzenlenen nitelikte olduğu, bu nedenle idarece başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yanı sıra, başvuru sahibi hakkında anılan Kanunun 58. maddesi hükmü uyarınca işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, başvuru sahibi tarafından sunulan belgelerden imza sirkülerinde yer alan Halim AK veya Faruk AK’a ait imza ile teklif mektubunda yer alan imza karşılaştırıldığında, imzaların birbirini tutmaması sebebiyle, imzaların farklı olduğu hususunun bu konuda yetkilendirilmiş resmi kurumlardan alınacak bilirkişi raporu ile ispatlanması durumunda, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve hakkında 4734 sayılı Yasa’nın 58. maddesi uyarınca yasaklama işlemleri yönünden gereğinin yapılması gerektiği yönündeki düşüncemle, karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi