KİK Kararı: 2012/UH.II-177 (9 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/002
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 09.01.2012
Karar No : 2012/UH.II-177
BAŞVURU SAHİBİ:
Cerit Güvenlik Ve Sosyal Hizmetler Ltd. Şti., Renzi Oğuz Arık Mah. Tuxnus Cad. No : 50-A/17 Kavaklıdere ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gazi Üniversitesi İdari Ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Bandirma Sok. 30/A 06500 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/107911 İhale Kayıt Numaralı "Gazi Üniversitesi Rektörlüğü 2012 Yılı (12 Aylık- 393 Kişi) Genel Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

04.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[4196].(0041)./2011-24Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gazi Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığıtarafından 20.09.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Gazi Üniversitesi Rektörlüğü 2012 Yılı (12 Aylık- 393 Kişi) Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Cerit Güvenlik ve Sosyal Hizmetler Ltd. Şti.’nin 21.11.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 28.11.2011tarihli yazısı ile reddi ve anılan kararın 01.12.2011 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine, başvuru sahibinin09.12.2011tarih ve 52314sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin aşırı düşük teklif kapsamında yapılan sorgulamada, firmalarınca sunulan belgeler arasında yer alan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı arasında uyumsuzluk olduğu ve aşırı düşük açıklamasında yazılan işçilik giderleri ile birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen işçilik fiyatları arasında farklılık olduğu gerekçesiyle açıklamalarının uygun görülmeyerek tekliflerinin reddedildiği,

Teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklama kapsamında sunulan proforma faturanın, belirtilen fiyatların ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmadığı şerhiyle onaylı olduğu,

Proforma faturada belirtilen fiyatları tevsik amacıyla konulan Ek-O.5’e uygun tutanakta ise tespitin ortalama birim satış tutarı üzerinden yapıldığı,

Ancak, giyim ve temizlik malzemelerine ilişkin sunulan proforma faturada yer alan birim fiyatların maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının altında olmadığı,

Bu nedenle proforma fatura üzerine sehven konulan ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığına ilişkin beyanın birim maliyetleri etkilemediği ve proforma fatura ile rapordaki uyumsuzluğun esasa etkili olmaması dikkate alınarak tekliflerinin bu gerekçeyle reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

İdarece istenilen açıklama kapsamında proforma fatura, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, imza sirküleri, SMMM faaliyet belgesi ve proforma faturayı düzenleyen firmanın faaliyet alanı ve halen faaliyette olduğuna dair oda faaliyet belgesi konulmasına rağmen, idarece tedarikçi firmadan ihale mevzuatına aykırı olarak bilgi ve belge istenildiği ve bu belgeler doğrultusunda teklif edilen malzemelerin teknik şartnameye uygun olmadığına karar verildiği ve tekliflerinin reddedildiğinin bildirildiği,

Oysa, teknik şartnamenin 7 nci maddesinde temizlik hizmetinde kullanılacak malzeme ve ekipmanların sadece cinsi ve miktarına yer verilip başkaca bir teknik özellik belirlenmediği,

Kamu İhale Kurulunun 2011/UH.I-108 sayılı Kararında Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde belirtilen belgeler dışında belge istenilmeyeceğinin açıkça belirtildiği ve bu karara göre idareye yapılan şikayetin de reddedildiği,

Diğer yandan, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyatlarla aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulan açıklamada ayrıntıları belirtilen birim fiyatların örtüştüğü,

Açıklama yazılarında, giyim maliyetinin aylık işçilik maliyetine eklenmesi için ihale mevzuatı uyarınca iki haneye yuvarlama yapılarak 0,01 TL aylık giyim maliyeti öngörüldüğü ve bir işçinin bir aylık maliyetinin 1.635,19 TL olarak açıklandığı, birim fiyat teklif cetvelinde de aynı tutarın teklif edildiği, ayrıca yuvarlama işleminin teklif maliyetinin açıklanması bakımından lehe sonuç doğurduğu,

Sonuç olarak, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçelerinin yerinde olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak: İncelenen ihaleye ilişkin idari şartnamenin teklif fiyata dahil giderlerin belirlendiği 25 inci maddesinde yapılan düzenlemelerden; işçilere brüt asgari ücret, müdür için brüt asgari ücretin %30 fazlası aylık ücret ödenmesi, tüm personele aylık 26 gün üzerinden nakdi olarak 2,50 TL yemek ve 6,00 TL yol ücreti ödenmesi, personele ayni olarak yüklenici tarafından verilecek olan 2 adet iş önlüğünün teklif fiyata dahil edileceği, kısa vadeli sigorta prim oranının %1,5 olduğu anlaşılmıştır.

Teknik şartnamede, birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak belirlenen temizlik sarf malzemelerinin miktar ve özelliklerine ilişkin düzenleme yapıldığı,

İhale dokümanında nakdi olarak ödenmesi öngörülen aylık ücretler ile yol ve yemek ücretlerine göre (giyim hariç) teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti işçilik modülü kullanmak suretiyle,

-İşçi ücretleri (12 Ay, 392 kişi) : 6.207.633,60 TL,

-Müdürü ücreti ( 12 Ay, 1 kişi) : 19.622,16 TL,

olarak hesaplanmıştır.

Şikayetçi tarafından, birim fiyat teklif cetvelinin personel çalıştırılmasına ilişkin iş kalemlerinin yer aldığı birinci kısmın 1 inci iş kalemine konu 392 işçinin 12 aylık süre ile çalıştırılması işi için toplam 6.207.680,64 TL, 2 nci iş kalemine konu 1 adet müdürün 12 aylık süre ile çalıştırılmasına 19.622,28 TL teklif edildiği,

Şikayetçinin, teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklamasında, giyim bedeli için sunulan faturada öngörülen yazlık ve kışlık iş önlüğünün her biri için 0,04 TL/adet birim fiyatın esas alındığı belirtilmiş olup bu verilere göre işçilik modülü kullanılarak yapılan hesaplamada şikayetçi tarafından sunulan belgelere göre 392 işçi için asgari 6.207.633,60 TL teklif edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Ancak işçilik modülü kullanılarak yapılan hesaplamada, giyim bedelinin kişi başı aylık birim fiyata dahil edilmesine ilişkin hesapta, şikayetçi tarafından giyim maliyeti dahil teklif edilmesi gereken asgari tutar ile giyim hariç teklif edilmesi gereken asgari tutar eşit çıkmaktadır.

Bu nedenle, nakdi giderlere göre teklif edilmesi gereken tutara 393 işçiye yazlık ve kışlık olmak üzere verilecek toplam 786 adet iş önlüğü tutarı için öngörülen bedeli tevsik etmek üzere sunulan proforma faturada önlük maliyeti için 0,04 TL/adet olmak üzere toplam 31,44 TL maliyet öngörüldüğü, bu maliyete göre kişi başı aylık birim fiyatın hesaplanması için (toplam giyim maliyeti/ (ay sayısı x toplam personel sayısı)) işlem yapıldığında kişi başı aylık giyim maliyeti ve bu maliyete ilişkin sözleşme ve genel gider payının toplamının 1 kuruştan daha düşük olduğu,

Şikayetçi tarafından sunulan belgelere göre kişi başı aylık giyim maliyeti 1 (bir) kuruştan düşük çıktığı halde, bu maliyet için kişi başı 1 (bir) kuruş gider dikkate alınarak hesaplama yapılmak suretiyle 6.207.680,64 TL teklif edildiği, bu tutarın sunulan belgelerde öngörülen maliyetlere göre teklif edilmesi gereken asgari tutarı karşıladığı anlaşılmıştır.

İkinci iş kaleminde de, aynı şekilde giyim maliyeti öngörülerek 19.622,28 TL teklif edildiği tespit edilmiş olup, bahse konu iş kaleminde de giyim maliyetini tevsik etmek üzere sunulan proforma faturadaki giyim bedelinden yüksek bedel öngörülerek teklif verildiği ve teklif edilen bedelin giyim için öngörülen maliyete göre teklif edilmesi gereken asgari tutarı karşıladığı anlaşılmıştır.

Birim fiyat teklif cetvelinin ikinci kısmında ihale konusu hizmette kullanılacak olan temizlik malzemesi için aylık birim fiyatlar üzerinden teklif alındığı, şikayetçi tarafından bahse konu iş kalemine aylık 3.303,39 TL olmak üzere toplam 39.640,68 TL teklif edildiği; bu tutarın, teklif edilen bedeli tevsik etmek üzere sunulan proforma faturadaki bedellere göre teklif edilmesi gereken asgari tutara eşit olduğu anlaşılmıştır.

Şikayetçi tarafından öngörülen bedellere göre yapılan hesaplamada, işçi çalıştırılmasına dayalı iş kalemleri için teklif edilen bedeller, sunmuş olduğu belgelere göre hesaplanan teklif edilmesi gereken asgari maliyeti karşıladığından, sunulan belgelerin mevzuatta öngörülen usule uygun olup olmadığının incelenmesi gerekli görülmüştür.

Şikayetçi tarafından, teklif bedeline dahil edilen giyim maliyeti ile birim fiyat teklif cetvelinin ikinci bölümünde ihale konusu hizmette kullanılacak sarf malzemeleri için öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere giyim ve temizlik malzemeleri için ayrı ayrı olmak üzere 25.10.2011 tarihli proforma fatura ile bu proforma faturalara ek olarak Ek-O.5 standart formuna göre düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu anlaşılmıştır.

İhale komisyon kararında, şikayetçinin teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklamasının uygun görülmeme gerekçesinin; proforma faturaların, SMMM’nin proforma faturada belirtilen birim satış fiyatlarının ortalama birim maliyetin altında olmadığına ilişkin beyanıyla tasdik edilmiş olmasına karşın, proforma faturalarla birlikte ortalama birim satış tutarına ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulması şeklinde belirtildiği tespit edilmiştir.

İhale komisyon kararında belirtildiği şekilde, proforma faturalarda yer alan birim fiyatların, ortalama birim maliyetin altında olmadığı beyan edilmiş ve bu proformalara ilişkin olarak sunulan Ek-O.5 tutanaklarının ortalama birim satış tutarına ilişkin olduğu görülmüş ise de, proforma faturalardaki birim fiyatların, şikayetçi tarafından sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ortalama birim satış fiyatlarına eşit olduğu anlaşılmıştır.

Neticede, proforma faturadaki birim fiyatların, maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ortalama birim satış fiyatlarının %80’inden düşük olmadığından, proforma faturanın ortalama birim maliyetten düşük olmadığı beyanıyla tasdik edilip ortalama birim satış tutarına ilişkin tutanağın sunulmasının, proforma faturanın uygun görülmemesine gerekçe teşkil etmeyeceği sonucuna varılmıştır.

Şikayetçi tarafından, teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklamalarının ihale komisyonunca uygun görülmemesine karşı idareye şikayet başvurusunda bulunulması üzerine, başvurunun incelenmesi sürecinde şikayetçinin sunduğu proforma faturayı düzenleyen firmadan proforma faturaya konu malzemelere ilişkin olarak, proforma faturayı tasdik edip (şikayetçinin teklifle birlikte sunduğu) maliyet/satış tutarı tespit tutanağını düzenleyen SMMM’den de tutanağa esas faturalar ile muhasebe kayıtlarının tasdikli örneklerinin istenildiği anlaşılmıştır.

Bahse konu belgeler üzerinde idarece yapılan incelemede ihale komisyon kararındaki tespitlerin yerinde olduğu, ayrıca bahse konu belgelerin uygun görülmemesini gerektirecek başka nedenler tespit edildiği ve şikayet üzerine alınan kararda bu hususların bildirildiği anlaşılmıştır.

İdarece, şikayetçinin ihale kararına karşı yaptığı şikayet başvurusunun incelenmesi sürecinde, proforma faturayı veren firmanın idarenin talebi üzerine gönderdiği belgelerin, proforma faturaya konu ürünler hakkında idarece istenilen bilgilere ilişkin formun onaysız olarak sunulması, teklif geçerlik süresinin belirtilmemesi, marka sütununa ürün markası yerine firma adının yazılması, kalite belgesi sütununun boş bırakılması, sunulan fatura ve defterlerin onaysız olması gerekçeleriyle teklif edilen malzemelerin ihale teknik şartnamesine uygun olmadığı sonucuna varıldığı hususunun idareye şikayet başvurusu hakkında alınan kararda şikayetçiye bildirilmesi üzerine, bu hususun itirazen şikayet başvurusuna konu edildiği anlaşılmaktadır.

Şikayetçinin itirazen şikayet başvurusunda, Kamu İhale Kurulunun 2011/UH.I-108 sayılı kararı da dayanak gösterilerek, aşırı düşük tekliflere ilişkin isteklilerden istenilen açıklama kapsamında Kamu İhale Genel Tebliğinde sayılan belgeler dışında belge istenilemeyeceği iddia edilerek tekliflerinin haksız yere değerlendirme dışı bırakıldığı iddia edilmektedir.

Şikayetçinin bu iddiası karşısında; öncelikle, ihale komisyonlarının veya şikayet üzerine idarece inceleme yapmak üzere görevlendirilenlerin isteklilerin teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklama kapsamında sunduğu Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen belgeler dışında başkaca belge istenilmesi yetkisinin bulunup bulunmadığı hususunun ortaya konulması gerekli görülmüştür.

Zira, yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucunda, şikayetçinin sunduğu proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının esas alınması halinde ihale komisyonunun şikayetçinin teklifini reddetme gerekçelerinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmış olmakla birlikte, şikayet üzerine idarece alınan kararda, şikayetçinin belgelerinin uygun görülmemesine gerekçe olarak ilgililerden istenilen belgeler üzerinden yapılan incelemede teklif bileşenlerine ilişkin açıklamaların uygun olmadığına dair yeni tespitler yapıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

...

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

....

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

79.4.2.17. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. ”

şeklinde açıklama yapılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sürecinde proforma fatura veren firmadan proforma faturaya konu ürünlere ilişkin bilgi/belge istenilmesine ve bu belgelere göre değerlendirme yapılmasına ilişkin bir süreç öngörülmemiş olup, bahse konu proforma faturalar isteklilerin ihale konusu hizmette kullanılacak malzemeleri, tekliflerinde öngörülen bedelle karşılayabileceklerine dair belgeler olup, bu belgelerin düzenlenme koşulları anılan Tebliğ’de belirlenmiştir.

Bu nedenle, şikayetçi tarafından idareye şikayet başvurusu üzerine şikayetçinin sunduğu proforma faturaları veren firmadan proforma faturaya konu malzemelerin teknik özelliklerine ilişkin muhtelif bilgi ve belge istenilmesine gerek bulunmamakta olup, sözleşmenin yürütülmesi sürecinde bahse konu malzemeler dışında ancak teknik şartnameye uygun malzeme tesliminin mümkün olduğu, idarece de bu süreçte getirilen malzemelerin teknik şartnamede belirtilen sayı ve özelliklere uygun olup olmadığının kontrol edilmesi gerektiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında piyasa fiyatlarını göstermek üzere sunulan proforma faturada yer alan her bir temizlik malzemesine ilişkin bilgi/belge istenilmesi uygun olmadığından bu çerçevede istenilen belgelere dayalı olarak yapılan değerlendirmenin de isabetli olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliğinde proforma fatura sunarak maliyet veya satışlar üzerinden açıklama yapıldığında maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklama kapsamında sunulması zorunlu olmamakla birlikte şikayetçinin proforma fatura ile birlikte bahse konu tutanakları da sunduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.15 inci maddesinin beşinci fıkrasında, ihaleyi yapan idare tarafından gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere meslek mensubundan isteyebileceği açıklanmış olup anılan Tebliğde proforma fatura ile sunulmasının gerekli olmadığı açıklanmış olmasına karşın, şikayetçinin bahse konu belgeleri teklif bileşenlerine ilişkin açıklama kapsamında sunduğu belirlenmiştir.

Bu durumda, şikayetçi tarafından teklif bileşenlerine ilişkin açıklama kapsamında proforma ile birlikte maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulması karşısında, sunulan proforma faturayı onaylayan ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağını düzenleyen meslek mensubundan yeniden tutanak istenilmesi gerekli olmasa da, bahse konu belgelerin teyit edilmesine engel bulunmamaktadır.

İsteklilerce aşırı düşük teklif kapsamında maliyet bileşenlerine ilişkin açıklamaları tevsik etmek üzere sunulan belgelere ilişkin ihale komisyonunca ilgililerden istenecek ek bilgi ve belgelere ilişkin genel uygulama yukarıda açıklandığı şekilde olmakla birlikte, incelenen ihalede ihaleyi yapan idare tarafından şikayetçinin sunduğu proforma fatura ve maliyet/satış tutanaklarını onaylayan meslek mensubundan bilgi talebinin, tutanakların kendilerince düzenlenip düzenlenmediğinin teyidiyle sınırlı tutulmayıp 22.11.2011 tarihli ve 604 sayılı yazı ile tutanakların düzenlenmesine esas faturalar ile yurt içi satışlara ilişkin muhasebe kayıtlarının da istenildiği tespit edilmiştir.

Şikayetçi tarafından iddialarına dayanak olarak gösterilen Kamu İhale Kurulu Kararında, “Her ne kadar idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken isteklilerden “tekliflerini oluşturan ve aşağıda belirtilen teklif ana bileşenlerinin fiyatlandırılarak ve bu fiyatlandırmaya ilişkin bilgi, belge, ürün katalogları ve teklif edilen ürünlerin katalog üzerinde işaretlenerek, şartnamede adı geçen ve teklife dahil olan tüm masrafları içeren açıklamayı 09.11.2010 günü saat 15:30’a kadar bildirilmesi” istenmişse de Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıya aktarılan hükmünde aşırı düşük teklif sorgulamasında isteklilerin sunması gereken belgeler sıralanmış veisteklilerin tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacakları belirtilmiştir. ...” şeklinde değerlendirme yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.15 inci maddesinin beşinci fıkrasında, ihale komisyonlarınca; meslek mensubundan maliyet/satış tutanaklarının istenebileceği, altıncı fıkrada ise proforma fatura ya da fiyat teklifi ile tutanaklar arasında uyumsuzluk olması durumunda uyumsuzluğun niteliğine göre ilgili vergi dairesi ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılacağı belirtilmiştir.

Dolayısıyla, Kamu İhale Genel tebliğinde aşırı düşük teklif veren isteklilerin sunmak zorunda oldukları belgeler ve ihale komisyonunca bu belgelere göre yapacağı işlem ve değerlendirmelere ilişkin açıklama yapılmış olup, ihaleyi yapan idarece, meslek mensubu tarafından düzenlenen tutanağa esas belgelerin istenilmesi ve bu belgelerin incelenmesi öngörülmemiştir.

Bu bağlamda, anılan Tebliğdeki açıklamada, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının meslek mensubundan istenilmesinin yeterli görüldüğü ortadadır. Ancak, maliyet/satış tutarı tespit tutanağına ilave olarak bu tutanaklara dayanak teşkil eden fatura ve muhasebe kayıtları gibi belgelerin istenilemeyeceğine ilişkin kısıtlayıcı nitelikte bir açıklama da yapılmamıştır.

Bu durumda, idarelerce gerekli görülmesi halinde proforma faturayı onaylayan meslek mensubundan proforma faturaya esas maliyet/satış tutarı tespit tutanağına esas belgelerin istenilmesinin, ihale komisyonlarının tekliflerin değerlendirilmesi sürecindeki yetkisi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İhale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları” başlıklı 19 uncu maddesinin altıncı fıkrasında“(6) İhale komisyonu, teklif veya başvuru kapsamında yer alan belgelerin doğruluğunu teyit için gerekli gördüğü belge ve bilgileri isteyebilir. Komisyon tarafından bu doğrultuda yapılan talepler, ilgililerce ivedilikle yerine getirilir.” hükmü karşısında, teklifin bütünleyici unsuru olan aşırı düşük tekliflere ilişkin açıklama kapsamında sunulan belgeler için de geçerli olup Kamu İhale Genel Tebliğinde meslek mensuplarından maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenebileceğine ilişkin açıklamanın, bu tutanaklara dayanak teşkil eden belgelerin istenmesini kısıtlayan sonuç doğurmasının söz konusu olamayacağı ortadadır.

Bu itibarla, şikayetçi tarafından teklif bileşenlerine ilişkin öngörülen maliyetin açıklanması amacıyla sunulan proforma faturaları tasdik eden meslek mensubundan birim maliyet/satış tutanağının teyidi ve bu tutanağa esas belgelerin istenilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, ihale komisyonunca veya idareye şikayet başvurusunu incelemekle görevlendirilenlerce (incelenen ihalede ihale komisyonu) bahse konu belgelerin uygun görülmeme gerekçeleri yönünden de şikayetçinin belgelerinin incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, idarece Kurumumuza gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan 01.12.2011 tarihli ihale komisyonunca düzenlenen tutanakta ise idareye şikayet başvurusunun incelenmesi sürecinde gerçekleştirilen işlemler ve temin edilen belgelerin uygun görülmemesine ilişkin gerekçelere yer verildiği, proforma faturayı veren firmaya gönderilen yazının ilgilinin adreste bulunmaması gerekçe gösterilerek iade edildiği, bu durumun gerçekte böyle bir firmanın olup olmadığı ve idarelerine gönderilen cevabi yazının kim tarafından gönderildiğinin araştırılması gerektiği düşünülmekle birlikte idareye şikayet başvurusunun yasal süreler içerisinde cevaplandırılması gerektiğinden bahisle idarelerine faks ile intikal ettirilen yazının dikkate alınıp alınmayacağına ilişkin tereddüt edildiği hususlarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanunda ihale sürecinde, ihale yetkilisinin ihale komisyon kararını onayı, kesinleşen ihale kararının isteklilere bildirilmesi, kesinleşen ihale kararının isteklilere bildirim tarihi olarak kabul edilecek süre, sözleşme imzalamaya davet ve sözleşme imzalama süreci ile şikayet ve itirazen şikayet başvurularının yapılması gereken süreler belirlenmiştir. Bu sürelerin bir kısmı hak düşürücü nitelikte iken, bir kısmı disipliner süre niteliğindedir.

İhale sürecindeki işlemlerin sürelere bağlanmasının amaçlarından birisinin de idarenin ihtiyacının zamanında karşılanmasının sağlanması olduğu izahtan varestedir.

Dolayısıyla, tekliflerin değerlendirilmesi veya aşırı düşük tekliflerin sürecinde ihale komisyonlarınca istenilen bilgi/belgelerin niteliğine göre mevzuatta aksine bir hüküm bulunmayan hallerde idarece öngörülen sürelerde temin edilmesi gerekmektedir.

Aşırı düşük teklif kapsamında sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve bu tutanağa ilişkin olarak istenilen belgeler doğrudan istekliden istenilmemekle birlikte; Kamu İhale Genel Tebliğinde meslek mensubundan doğrudan istenileceği belirtildiğinden, bu durum ve işleyişi bilerek teklif veren isteklilerin, teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin belgeler kapsamında sunulan proforma faturayı onaylayan meslek mensubundan idarece öngörülen sürede bilgi/belge istenebileceğini kabul ederek ihaleye teklif verdiği ve/veya teklif bileşenlerine ilişkin açıklamalarını sunduğunun kabulü gerekir.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde, ihale komisyonlarınca aşırı düşük teklif veren isteklilerin tekliflerinin reddetmeden önce, belirlenen süre içerisinde teklif sahiplerinden yazılı açıklama istenileceği hükme bağlanmıştır.

Bu nedenle, ihale komisyonunca ve/veya idareye şikayet başvurusunu incelemekle görevlendirilenlerce gerekli görülmesi halinde öngörülen süre içerisinde meslek mensubundan bilgi/belge istenebileceği, istenilen belgelerin meslek mensubunun adresinde bulunamaması vb. nedenlerle idarece öngörülen sürede teslim edilmemesi karşısında teklif bileşenlerine ilişkin açıklamaların reddedilmesinin ihale sürecinin idarenin ihtiyacının zamanında karşılanmasını engelleyecek şekilde uzamasına engel olunmaması bakımından, anılan Kanunda ihale sürecindeki işlemlerin özel süreye bağlanmasının amacına da uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalede, şikayetçinin sunduğu maliyet/satış tutarı tespit tutanağını düzenleyen meslek mensubuna gönderilen yazının, muhatabın adreste bulunamaması gerekçesiyle iade edilmesine karşın, ilgili meslek mensubunun idarece istenilen belgeleri faks ile idareye sunduğu anlaşılmıştır. İdarece bahse konu belgelerin kim tarafından sunulduğunun belirlenemediği ve değerlendirmeye alınıp alınmayacağı hususunda tereddüde düşüldüğünün de, belgelere ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı 01.12.2011 tarihli tutanakta belirtildiği tespit edilmiştir.

Ancak, ihale işlem dosyasında yer alan belgelerden, bahse konu yazının idarece ilgili meslek mensubuna faks yoluyla da gönderildiği, idareye gönderilen cevabi yazının da göndericinin numarası belli olmayan faks ile idareye iletildiği anlaşılmış olup, idarenin bilgi/belge isteme yazısının postaya verilen aslının muhatabına ulaşmamış olmasının incelenen ihalede hak düşürücü bir işleme gerekçe teşkil etmeyeceği; buna karşın, meslek mensubundan istenilen belgelerin faks ile gönderilip aslının veya aslına uygunluğu tasdik edilmiş nüshalarının idareye sunulmaması karşısında faks ile gönderilen belgelere göre değerlendirme yapılmasının ortaya çıkaracağı hukuki sonuçlar dikkate alındığında, faks ile idareye intikal ettirilip aslı ile teyit edilmeyen belgelerin, idarenin yazılı talebine uygun olarak yapılmış bir açıklama olmadığının kabulü gerektiği ve asıl veya aslına uygunluğu ilgilisi tarafından onaylı nüshaları sunulmayan, dolayısıyla idarece belge isteme yazısında belirtilen belgelerin sunuluş şekline uygun olmayan belgelerin değerlendirmeye alınmasının da uygun olmayacağı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, şikayetçinin teklif bileşenlerinin maliyetini tevsik etmek üzere sunmuş olduğu maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını onaylayan meslek mensubundan istenilen belgelerin fotokopisinin faks ile idareye ulaştırılıp, gerek idareyi muhatap sunuş yazısının, gerekse eki belgelerin aslı veya aslına uygunluğu tasdik edilen nüshalarının ulaştırılmaması karşısında faks ile iletilen belgelere göre değerlendirme yapılamayacağından, teklifle birlikte sunulan maliyet/satış raporunun ilgili meslek mensubu tarafından düzenlendiğine dair teyit niteliğinde geçerli kabul edilebilecek belgelerle cevap verilmediğinden, şikayetçinin açıklamalarının bu yönüyle reddi gerekmektedir.

Kurumumuzca esasın incelenmesine geçilmesi aşamasında, şikayetçinin idarece verilen kararın tebliğ edildiği tarihin belirlenmesinde şikayetçinin beyanının esas alınmış olup, idareye şikayet başvurusunun şikayetçiye tebliğ tarihinin ve itirazen şikayet başvurusunun süresinde yapılıp yapılmadığının tespit edilmesini teminen, ihale işlem dosyasında bulunmadığı tespit edilen idare kararının şikayetçiye tebliğ tarihine ilişkin belgeler idareden istenilmiştir.

Bahse konu yazımız uyarınca, idarece Kurumumuza gönderilen belgeler arasında şikayetçinin sunduğu belgelere ilişkin, Kurumumuzca yürütülmekte olan incelemede dikkate alınması gereken yeni tespit ve değerlendirmeleri içeren 23.12.2012 tarihli tutanağın da gönderildiği, bahse konu tutanakta şikayetçinin sunduğu belgelerde önceki tutanaklarda yer almayan hususlara yer verildiği anlaşılmıştır.

Bahse konu tutanakta, idareye şikayet başvurusu üzerine inceleme yapılması sürecinde SMMM’den istenilen belgelerin uygun görülmemesine ilişkin şikayet üzerine alınan karada belirtilen gerekçelere ilave olarak;

- 20.09.2011 tarihinde gerçekleştirilen ihalede bir önceki geçici beyanname döneminin ikinci dönem olduğu, sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının döneminin de “2011/2” şeklinde belirtildiği, ancak SMMM tarafından gönderilen muhasebe kayıtları ve faturaların üçüncü döneme ait olduğu, dolayısı ile bu faturalara istinaden hazırlanan maliyet/satış tutanaklarının incelemeye konu ihale için geçersiz kabul edilmesi gerektiği,

- Temizlik malzemesi içerisinde yer alan genel temizlik malzemesine ilişkin olarak sunulan faturalardaki miktarların toplam 1.500 bidon, maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki miktarın ise 1.600 bidon olduğu ve birbirini tutmadığı,

-Temizlik malzemesi içerisinde yer alan oda parfümüne ilişkin olarak sunulan faturalardaki tutarların toplamı 104,00 TL, maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki tutarın 90,00 TL olduğu, bu tutarların birbirini tutmadığı,

-Teknik şartnamede 10’lu rulo olarak 25 koli istenilen jumbo boy poşet için, proforma fatura veren firmanın, muhtelif tarihlerde muhtelif kişilere düzenlemiş olduğu faturalarda koli olarak belirtilen malzemelerin rulo içerisindeki adedi ve kolilerin kaç rulo olduğu belirtilmemesine karşın şikayetçi için verilen proforma faturada teknik şartnameye uygunmuş gibi 10’lu rulo, 25’lik koli şeklinde belirtildiği, faturalarda koli çerisindeki rulo ve rulodaki poşet sayısının belirli olmaması karşısında fiyat teklifinde yapılan hesabın yanıltıcı olduğu,

-Jumbo boy poşet için yapılan tespitlerin orta boy poşetler için de yapıldığı,

-22.11.2011 tarihinde SMMM Levent Kızılay’a posta yoluyla gönderilen yazıların 23.12.2011 tarihinde alıcı yerinde bulunmadığı gerekçesiyle iade edildiği, bu durum karşısında idarenin 22.11.2011 tarihli ve 604-605 sayılı yazılarına kim tarafından cevap verildiğinin tespit edilemediği,

- Şikayetçinin sunduğu belgelere ilişkin yazışmaların alıcının yerinde olmadığı gerekçesiyle sürekli iade edilmesinin bu belgeleri düzenleyen firmaların gerçekte var olup olmadığı hususunda tereddüde neden olduğu,

tespitlerine yer verildiği anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihalenin yapıldığı tarih 20.09.2011 olup, şikayetçi tarafından temizlik malzemeleri için öngörülen maliyetleri tevsik etmek üzere sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ikinci geçici vergi beyanname dönemine ya da bu dönemde bahse konu malzemelerle ilgili işlemi gerçekleştirilmemişse birinci geçici beyanname dönemine ait olması gerekmektedir.

Şikayetçi tarafından sunulan tutanaklarda beyanname döneminin ikinci dönem olarak belirtildiği, beyannameyi düzenleyen meslek mensubu tarafından beyannameye dayanak alınan belgeler kapsamında gönderilen faturaların ihalenin yapıldığı tarihin içinde bulunduğu üçüncü dönem içinde olan tarihlerde düzenlendiği tespit edilmiş olup bu tespitlere göre de sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının uygun görülmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Şikayetçi tarafından sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ikinci döneme ait olduğu halde idareye faks ile iletilen faturaların ihalenin yapıldığı tarihin içinde bulunduğu üçüncü dönemde düzenlenen faturalar olduğu dikkate alındığında; sunulan faturalar ile tutanak arasında uyumsuzluk olması olağan bir durum olduğundan, idarece bu konuda yapılan tespitlerin inceleme ve değerlendirme konusu edilmesine gerek görülmemiştir.

Sonuç itibariyle, şikayetçinin teklif bileşenlerine ilişkin açıklamalarının uygun görülmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda:

İncelenen ihalede aşırı düşük teklif verdiği tespit edilen isteklilerden teklif bileşenlerinin maliyetine ilişkin açıklama yapan, ancak sunulan belgeleri uygun görülmeyen isteklilerin açıklamalarının idarece uygun görülmeme gerekçelerinin eşit muamele ilkesi çerçevesinde incelenmesi sonucunda;

1. Global Grup Bil. İş. Tek. ve Sos. Hiz. İnş. Em. Tur. Pey Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifine ilişkin değerlendirme:

Adı geçen isteklinin teklif bileşenlerine ilişkin açıklamasının ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda;

a) Malzemeye ilişkin piyasadan fiyat teklifi alındığı, bu durumda Ek-O.6 tutanağı sunulması gerekirken Ek-O.5 sunulduğu,

b) Giyim ve malzemeye ilişkin tutanaklarda geçici vergi beyanname döneminin belirtilmediği,

gerekçeleriyle teklifin reddedildiği,

Adıgeçen isteki tarafından, maliyet/satış tespit tutanağının ikinci sayfasında “2011/4-5-6 Geçici Beyanname Dönemine Ait ...” ibaresi olduğu, malzemeler için öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere sunulan belgelerin de proforma fatura niteliğinde olduğu ve Ek-O.5’e uygun tutanak sunulması gerektiğinden bahisle idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu,

İhale komisyonunca, şikayet başvurusu nedeniyle bahse konu belgelerin ayrıntılı incelenmesine gerek görüldüğü gerekçesiyle adıgeçen isteklinin sunduğu belgeleri düzenleyenlerden, şikayetçinin başvurusunda olduğu gibi bilgi/belge istenildiği, idarece istenilen bilgi/belgelerin ilgililerce idareye intikal ettirilmesi üzerine yapılan değerlendirme sonucunda şikayet başvurusu hakkında alınan kararda maliyet/satış tespit tutanaklarında beyanname dönemlerinin standart formda belirtilen kısma yazılmaması, malzeme bedellerine ilişkin fiyat teklifinde de proforma fatura olduğunun belirtilmemesi nedeniyle belgelerin ihale komisyonunca uygun görülmediğinden bahisle;

a) Teknik şartnamede jumbo boy çöp poşetinin 10’lu rulo, 25’li koli istenildiği, maliyet/tespit tutanağına esas faturalarda koli olarak belirtilen poşetlerin koli içerisindeki miktarına ilişkin bilgi bulunmadığı, ancak idareye sunulan fiyat teklifinde teknik şartnamede belirtilen miktarlara uygunmuş gibi teklif verildiği, bu nedenle fiyat teklifi veren firmanın fiyatına dayanak olarak gösterilen kendi aldığı mallara ilişkin faturalarda sadece koli denilmesi nedeniyle idareye sunulan proforma faturadaki miktar ve birim fiyatların yanıltıcı olduğu; aynı yöndeki tespitlerin orta boy çöp poşeti, rulo kağıt havlu için de yapıldığı,

b) Elektrik süpürgesi torbasının fiyatının, fiyat teklifi ve maliyet satış/tespit tutanağında biriminin “paket” olarak belirtilmesine karşın, maliyet tespit tutanağına dayanak olarak gösterilen faturada birimin “adet” şeklinde belirtildiği, birimdeki uyumsuzluk nedeniyle yapılan hesabın da yanıltıcı olduğu,

c) Sunulan fiyat teklifinde cila pedi teknik şartnamede belirtildiği gibi 43 cm olduğu, buna karşın ortalama maliyet/satış tespit tutanağı ile bu tutanağa dayanak olarak gösterilen faturada boyut bilgisi bulunmadığı, bu nedenle birim fiyat hesabının yanıltıcı olduğu,

d) Teknik şartnamede fotoselli havlu kağıdın 8’li koli olarak istenildiği, maliyet/satış tespit tutanağı ve bu tutanağa dayanak teşkil eden faturada havlu kağıdın biriminin koli olarak belirtilmesine karşın kolilerin kaçlık olduğuna dair bilgi bulunmadığı, ancak fiyat teklifinde kolideki kağıt miktarı teknik şartnameye uygunmuş gibi 8’li olarak belirtildiği,

Nitekim, proforma faturada fotoselli havlu kağıdın markasının focus olduğu belirtildiğinden örnek olarak bu markalı ürünlerin piyasada kaçlık ambalajlarla satıldığına dair araştırma yapıldığı ve fiyat teklifinde belirtildiği gibi 8’li koli olarak ambalajının bulunmadığının tespit edildiği,

Aynı araştırmaların diğer ürünler için de yapılması gerekmesine karşın, şikayet başvurusuna yasal süreler içerisinde cevap verilmesi gerektiğinden bahisle yukarıda yapılan tespitlerin yeterli görüldüğü,

hususlarına yer verildiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, anılan istekli tarafından sunulan fiyat teklifine konu mallara ilişkin istenilen bilgilerin eksik olmasının da şikayetin reddine gerekçe gösterildiği anlaşılmış olmakla birlikte, raporun birinci bölümünde yapılan değerlendirmeler çerçevesinde bu yöndeki tespit ve değerlendirmenin yerinde olmadığı anlaşıldığından Karara aktarılmamıştır.

Anılan isteklinin teklif bileşenlerine ilişkin açıklamasının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasına ihale komisyonunca reddedilme gerekçeleri arasında gösterilen fiyat teklifi için Ek-O.6 sunulması gerekirken Ek-O.5 sunulması ve ilgili vergi beyanname döneminin belirtilmemesi hususlarının yerinde olmadığı anlaşılmakta ise de, idareye şikayet başvurusu üzerine bahse konu belgeler üzerinde yapılan incelemede proforma faturada belirtilen birim miktarlarla, maliyet satış tutanağı ve bu tutanağa dayanak teşkil eden faturalardaki birim miktarlardaki uyumsuzluk ya da belirsizliğin teklif edilen fiyatı da doğrudan etkileyeceği ve bu konuda idarece yapılan tespit ve değerlendirmelerde hata bulunduğuna dair dayanaklarıyla birlikte itirazen şikayete konu edilmediği ve ihale işlem dosyasında yer alan belgelerden miktarlara ilişkin tespitlerin yerinde olduğu anlaşıldığından adıgeçen isteklinin teklifinin reddedilmesinin sonuç itibariyle yerinde olduğu anlaşılmıştır.

2. FNF Madencilik Elekt. İnş. Turz. Tem. Pey. Çev. Er. Dön. San. Tic. Ltd. Şti’nin teklifine ilişkin değerlendirme;

İhale komisyon karar tutanağında adıgeçen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin;

a) Proforma faturada SMMM kaşe ve beyanının bulunmadığı

b) Giyim giderinin işçilik kalemleri yerine malzeme kalemlerinde açıklandığı,

c) Maliyet/satış tutanağında beyanname döneminin belirtilmediği,

d) Giyim ve malzeme maliyeti için sunulan proforma faturaları düzenleyen kişilerin mesleki faaliyetlerine ilişkin belgelerin sunulmadığı,

gerekçeleriyle reddedildiği anlaşılmıştır.

Adı geçen istekli tarafından işçilik kalemleri için teklif edilen tutarların nakdi ödemelere göre hesaplanan teklif edilmesi gereken asgari tutara eşit olduğu ve bu haliyle anılan iş kalemlerine asgari işçilik maliyetine dahil edilmesi gereken giyim bedelinin dahil edilmediği anlaşılmış olup bu husus teklifin reddedilmesi için yeterli olduğundan, ihale komisyon kararında yer alan diğer gerekçeler inceleme ve değerlendirme konusu edilmemiştir.

3. Gül-Pak Sos. ve Sağ. Hiz. San. ve Tic Ltd. Şti.- Pam-Pak Sos. ve Sağ. Hiz. İnş. San. Ltd. Şti Ortak Girişiminin teklifine ilişkin değerlendirme;

İhale komisyon karar tutanağında adıgeçen isteklinin açıklamalarının uygun görülmememe gerekçelerinin;

a) Müdür için teklif edilen birim fiyatla, aşırı düşük açıklamasında belirtilen birim fiyatın örtüşmediği,

b) Pam-Pak Ltd. Şti.’nin bilançosunda mali müşavir kaşesinin eksik olduğu ve bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılmasının istenildiği, ancak sonradan sunulan bilanço ile teklifle birlikte sunulan bilançonun aynı yıllara ait olmadığının tespit edilmesi,

c) Giyim ve malzeme giderlerini tevsik etmek üzere sunulan proforma faturalar veren firmaların, halen faaliyette olduğu ve mesleki faaliyet alanlarına ilişkin belgelerin aslı veya noter tasdikli örneklerinin sunulmaması,

d) Giyim ve malzeme giderleri için sunulan maliyet/satış tespit tutanaklarında geçici vergi beyanname döneminin b e lirtilmemesi,

e) Malzeme için sunulan proforma faturada fazladan iki kalem mal bulunması,

şeklinde belirtildiği görülmüştür.

Ayrıca adıgeçen isteklinin teklifle birlikte sunduğu bilanço ve eş değer belgeleri onaylayan mali müşavirin kaşesinin eksik olduğu tespit edilerek tamamlama yoluna gidildiği, ancak eksik bilgilerin tamamlanması amacıyla sunulan beyannamelerin, teklifle birlikte sunulan beyanname ile aynı yıla ait olmadığı tespit edilerek bu tespitin şikayetin uygun görülmemem gerekçeleri arasında istekliye bildirildiği,

Bilanço ve eşdeğer belgelerin, 4734 ayılı Kanunun 37 nci maddesi kapsamında tekliflerin değerlendirilmesi aşamasına ilişkin olduğu; bu aşamada sunulan belgeleri uygun görülmeyenlerin aynı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif kapsamında açıklama istenilmesine gerek bulunmamakla birlikte anılan istekliden de açıklama istenildiği ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri arasında açıklamaların uygun görülmeme gerekçelerinin de bildirildiği anlaşılmıştır.

İncelenen başvuru, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasına ilişkin olduğundan teklifle birilikte sunulan belgelerin ihale komisyonunca uygun görülmemesi nedeniyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan ve bu hususa ilişkin idareye şikayet başvurusunda bulunmayan isteklinin, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine yönelik incelenmekte olan itirazen şikayet başvurusu hakkında yapılan incelemede tekliflerin değerlendirilmesi aşamasına ilişkin inceleme ve değerlendirme yapılması mümkün olmadığından, bilanço ve eşdeğer belgeler kapsamında sunulan belgeleri uygun görülmeyen anılan isteklinin teklifinin, aşırı düşük teklif olarak belirlenmesine ilişkin gerekçelerin de inceleme ve değerlendirme konusu yapılmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Global Grup Doğalgaz Tem. İlaç Bil. Ağaç Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifine ilişkin değerlendirme;

İhale komisyon kararında; anılan isteklinin aşırı düşük teklif kapsamında sunduğu açıklamaların uygun görülmeme gerekçelerinin;

a) Teklif bileşenlerinin maliyetinin açıklanmasına ilişkin belgeler arasında giyim ve temizlik malzeme giderlerini tevsik amacıyla sunulan proforma faturaları veren kişilerin halen mesleki faaliyetini sürdürdüğüne ve mesleki faaliyet konusuna dair belgelerin aslı veya noter tasdikli belgelerin sunulmaması,

b) Giyim bedelini tevsik etmek üzere sunulan maliyet/satış tespit tutanağında, tutanağın hangi beyanname dönemine ait olduğunun belirtilmemesi,

c) Maliyet/satış tespit tutanağında iki kalemde aritmetik hata bulunması,

şeklinde belirtildiği tespit edilmiştir.

Giyim bedelini tevsik etmek üzere sunulan maliyet/satış tespit tutanağında beyanname dönemleri belirtilmemiş olmasına karşın, beyannamenin 25.10.2011 tarihinde düzenlendiği ve hesapların son geçici beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği ifadesinin yer aldığı, tutanağın düzenlendiği tarihin esas alınması halinde son geçici vergi beyanname döneminin Temmuz-Ağustos-Eylül 2011 aylarına tekabül ettiği, ancak ihale tarihi (20.09.2011) itibariyle son geçici beyanname döneminin Nisan-Mayıs-Haziran 2011 dönemi olduğu anlaşılmış olup bahse konu belgenin uygun görülmemesinde isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, anılan isteklinin aşırı düşük teklif kapsamında sunduğu açıklamaların uygun görülmeme gerekçeleri arasında sayılan, maliyet/satış tespit tutanağında iki kalemdeki aritmetik hatanın, teklif bileşenlerine ilişkin açıklamaların reddine gerekçe teşkil etmeyeceği anlaşılmakta ise de, diğer hususlarda yapılan tespitlerin yerinde olduğu ve adı geçen isteklinin teklifinin reddedilmesine karşı itirazen şikayet başvurusunda bulunmadığı anlaşıldığından bu hususun sonuca etkili olmadığı sonuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi