KİK Kararı: 2012/UH.II-1742

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/023
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 16.04.2012
Karar No : 2012/UH.II-1742
BAŞVURU SAHİBİ:
İn-Tur İnşaat Elektrik Turizm Tic. Ve San. Ltd. Şti., Cemalpaşa Mah. Fuzuli Cad. No: 77/A ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü(Eüaş) Gezende Hes İşl.Müd., Gezende Hes Mah./Evren Köyü Azmak Mevkıı 10 33600 MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/203960 İhale Kayıt Numaralı "Eüaş Gezende Hes İşletme Müdürlüğü Sorumluluğundaki 5 Adet Küçük Hidroelektrik Santralinin İşlettirilmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

11.04.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.10.00.00-101.04-.H.[1170].(0109)./2012-8Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü (EÜAŞ) Gezende Hes İşletme Müdürlüğü tarafından 31.01.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “EÜAŞ Gezende Hes İşletme Müdürlüğü Sorumluluğundaki 5 Adet Küçük Hidroelektrik Santralinin İşlettirilmesi” ihalesine ilişkin olarak İn-Tur İnşaat Elektrik Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 09.03.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.03.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 20.03.2012tarih ve 11185sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.03.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin itirazen şikâyet başvurusuna konu 5 inci Kısmının (Ermenek HES) iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

Firmalarının söz konusu ihalenin 5 inci Kısmı (Ermenek HES) için teklif vermiş olup, ihale sonucunda Ermenek HES'in hizmet alımı yoluyla işlettirilmesi için EÜAŞ Gezende HES İşletme Müdürlüğü'nce % 15 müteahhitlik kârı hariç 232.869,60-TL yaklaşık maliyet tespit edildiğinin açıklandığı, hizmet alımı yolu ile yapılan ihalenin Teknik Şartnamesinin 9 uncu maddesinde çalışacak eleman sayısı, niteliği ve ücretlendirilmesinin net olarak ifade edildiği, idari şartname’nin 25.3.2 nci maddesinde ise çalışacak elemanların yemek, yol ve giyim giderlerinin net olarak ifade edildiği, Kamu İhale Kurumu'nun resmi web sitesinde bulunan işçilik hesaplama bölümünün 'İhale tarihi 01/01/2012-30/06/2012 arasında' kısmına teknik ve idari şartnamede belirtilen;

- 4 (dört) adet teknik personele 2 (iki) yıl boyunca Asgari Ücretin % 100 fazlası maaş ödenmesi,

- 4 (dört) adet teknik personele 2 (iki) yıl boyunca aylık 26 gün üzerinden brüt 6-TL yemek bedeli ödenmesi,

- 4 (dört) adet teknik personele 2 (iki) yıl boyunca aylık 26 gün üzerinden brüt 5-TL ulaşım bedeli ödenmesi,

- 4 (dört) adet teknik personele giyim gideri ödenmesi,

hükümlerince yapılan bilgi girişleri sonucunda ulaşılan rakamın müteahhit kârı hariç 252.163,87-TL olduğu, buna; eğitim giderleri, temizlik giderleri, bakım onarım giderleri vb. giderler ve müteahhitlik kârı dahil edilmediği; bu iş için idarece tespit edilen yaklaşık maliyetin (müteahhitlik kârı hariç) 232.869,60-TL olduğu, ihalenin bütün kısımlarını kazanan Fikret Buralp Buralp Enerji Taah. Enerji Temizlik firmasının 5 inci Kısım (Ermenek HES) için vermiş olduğu teklifin (müteahhitlik kârı dahil) 269,200,00-TL olduğu,

Müteahhitlik kârı olmaksızın, diğer masraflar hesaplanmaksızın, sadece işçilik maliyetinin 252.163,87-TL olduğu bir hizmet alımı ihalesinin, idari ve teknik şartnamenin hükümlerine göre; yapılması gereken iş ve işlemlerin maliyeti, alınması gereken sarf malzemelerinin maliyeti, tamamlanması gereken eğitimlerin maliyeti ve müteahhitlik kârının eklenerek 269.200,00-TL olması, yapılacak hizmet işinin kalitesi konusunda endişeler doğurduğu,

1999 yılından bugüne işletmesini yapmakta oldukları Ermenek HES'in belirtilen rakamlarla işletilmesinin fiilen mümkün olmadığı kanaatinde oldukları,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İddiaya ilişkin idarenin cevabının özetle:

“ İşletme Müdürlüğümüzce 31.01.2012 tarihinde yapılan 2011/203960 İKN’li 2 Yıl Süreyle 5 Ad. Küçük HES’in İşlettirilmesi hizmet alımı ihalesinin 5 inci kısmı ile ilgili olarak vermiş olduğunuz dilekçe ile şikâyet başvurusunda bulunduğunuz hususlar incelenmiş olup;

İdari ve Teknik Şartnamenin hükümlerine göre tamamlanması gereken eğitimlere ilişkin maliyeti hususunda:

İhale dokümanlarında belirtilen eğitim giderleri, %3 oranındaki sözleşme giderleri dahilinde bir genel gider olup, teklifin önemli bir bileşeni sayılamayacağından ve dolayısıyla teklifin oluşturulmasında esas alınan unsurlardan kabul edilemeyeceğinden;

İdari ve Teknik Şartnamenin hükümlerine göre alınması gereken sarf malzemelerin maliyeti hususunda ise:

Teknik Şartnamenin 5.1.1 inci maddesinde, Santral binasının tüm bölümleri, kullanılır durumda bulundurulacağı, her türlü genel temizlik, bakım ve onarım işleri yapılacağı, iç mekanların yağlı boya-badana işleri, kapıların ve pencerelerin tamiri, boyası ve kırık camların yenilenmesi, çatı tamiratı, içme ve kullanma suyu tesisatında ve elektrik tesisatındaki her türlü arıza ve bakım işleri Yüklenici tarafından yapılacağı, Santrale su tesisatı çekilmesi ve bakımlarının yapılması, boru tamiratı, conta değişimi, rezervuar arızalarının giderilmesi, çim ve ağaçların bakımları, istinat duvarları, çevre ihata duvarlarının onarımları vb. işleri Yüklenici tarafından yapılacağı belirtilmekle beraber bu iş için gereken malzemelerin EÜAŞ tarafından verileceği belirtildiğinden; yine Teknik Şartnamenin 6.2 nci maddesinde Santralde kullanılacak yedek ve sarf malzemelerin EÜAŞ tarafından verileceği belirtildiğinden;

Dilekçenizle yapmış olduğunuz şik â yet konusu itirazlarınızın geçersiz olduğu ve ihale konusu işin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan ve teklifi kârsız yaklaşık maliyetin (252.981,79-TL) üzerinde olan Fikret Demir Buralp Enerji Taah. Enerji Temizlik firmasına ihale edilmesinde herhangi bir beis bulunmadığı mütalaa edilmiştir. ”

Şeklinde olduğu görülmektedir.

Öte yandan İhale Komisyonu tarafından imzalı “Şikâyet Başvurusu İncelemesi” Konu’lu 12.03.2012 tarihli Tutanak’ta özetle:

“ İşletme Müdürlüğümüzce 31.01.2012 tarihinde yapılan 2011/203960 İKN’li 2 Yıl Süreyle 5 Ad. Küçük HES’in işlettirilmesi hizmet alımı ihalesinin 5 inci kısmı ile ilgili olarak verilmiş olan dilekçe ile şikâyet başvurusunda bulunulmuş olup, şikâyet konusu hususların incelenmesi neticesinde Yaklaşık Maliyet hesaplamasında KİK İşçilik Hesaplama Modülünde ihalenin yapılacağı tarihe göre hesaplama yapılması gerekirken sehven Yaklaşık Maliyetin hesaplandığı tarihe göre hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır.

Bu husus dikkate alınarak tekrar ihalenin yapılacağı tarihe göre hesaplama yapıldığında ihalenin 5 inci Kısmı için ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak kabul edilen Fikret Demir Buralp Enerji Taah. Enerji Temizlik firmasının 269.200,00-TL’lik teklifinin yine de yeniden hesaplanan kârsız yaklaşık maliyet olan 252.981,79-TL’nin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu sebeple aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemiştir.

İş bu tutanak 12.03.2012 tarihinde düzenlenerek imza altına alınmıştır. ”

Hususları belirtilmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde:

“…

f) Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, Katma Değer Vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini,

…

ifade eder.”

düzenlemesi,

Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinde:

“(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

…

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

… ”

düzenlemesi,

Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde:

“(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.”

düzenlemesi,

Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde:

“(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kâr tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.”

düzenlemesi,

Yönetmeliğin “Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde yaklaşık maliyet” başlıklı 10 uncu maddesinde:

“(1) Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde, personel maliyeti, tarım dışında ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş brüt asgari ücret tutarı ile bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı toplamından az olmamak üzere bulunan maliyetler dikkate alınarak hesaplanır.

(2) İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek, yol ve giyecek gibi maliyetlerin teklif fiyatına dahil edilmesinin öngörüldüğü hallerde, yukarıda yapılan hesaplamalara; yol, yemek ve giyecek gibi maliyetlerin brüt tutarları da eklenerek işçilik maliyeti bulunur. Ayrıca personele nakdi olarak ödenmesi öngörülen yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ile söz konusu yemek ve yol bedellerinin bir ayda kaç gün üzerinden verileceği idari şartnamede gösterilir.

(3) İhale konusu işin kapsamında yer alan iş kollarının iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlike sınıf ve derecelerine ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranları, işin niteliği ayrıntılı olarak belirtilmek suretiyle ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılır. Ayrıca ihale konusu işe ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranları idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilir.

(4) Personele asgari ücretin üzerinde ödeme yapılmasının öngörülmesi halinde, bu ücretin brüt asgari ücretin en az yüzde (%) kaç fazlası olacağı idarece belirlenerek, bu oran üzerinden yaklaşık maliyet hesaplanır ve söz konusu oran idari şartnamede açıkça gösterilir.

(Ek 16/12/2010-27787/1. md.) (5) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri bulunması halinde, bu kalemlerin kapsamındaki işler dahil, ihale konusu işin yerine getirilmesi için çalıştırılacak asgari personel sayısının ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, işçi sayısı yerine, yaptırılacak işi oluşturan iş kalemi veya kalemleri üzerinden teklif alınabilir.”

düzenlemesi,

Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde:

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.”

Düzenlemesi yer almaktadır.

Öte yandan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78 inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” konusunda, anılan Tebliğin 79 uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” konusunda ve 81 inci maddesinde ise “Hizmet alımlarında fiyat farkı” konusunda detaylı açıklamalar yer almaktadır.

İdare tarafından hazırlanan ihale onay belgesi’nde (itirazen şikâyet başvurusuna konu kısım olan) Ermenek HES’in 4 kişi ile 2 yıl süre işletilmesi maliyeti 240.878,81-TL, müteahhit kârı (%15) 36.131,82-TL olmak üzere “Ermenek HES’in 2 Yıllık Yaklaşık Maliyeti” = 277.010,63-TL olarak belirtildiği görülmektedir. Öte yandan idarenin 30.11.2011 tarih ve 1335 sayılı yazısına Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Mut Sosyal Güvenlik Merkezi’nin 30.11.2011 tarih ve 21.975.953 sayılı cevabi yazısında sorulan iş koluna ait uygulanması gereken iş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranının %2,50 olarak belirtildiği anlaşılmaktadır.

İhale komisyonu tarafından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9.5 inci maddesindeki;” Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” belirlemeleri uyarınca yapılması gereken güncellemenin yapılmadığı, bununla birlikte idareye yapılan 09.03.2012 tarihli şikâyet başvurusu üzerine ihale komisyonunun 12.03.2012 tarihli tutanağı ve anılan tutanak ekinde belirtilen İşçilik Hesaplama Modülü hesaplaması ile kârsız yaklaşık maliyet olarak 252.981,79-TL olarak belirlendiği görülmektedir. Nitekim ihale komisyonu tarafından imzalı “Şikâyet Başvurusu İncelemesi” Konu’lu 12.03.2012 tarihli Tutanak’ta:

“ … şikâyet konusu hususların incelenmesi neticesinde Yaklaşık Maliyet hesaplamasında KİK İşçilik Hesaplama Modülünde ihalenin yapılacağı tarihe göre hesaplama yapılması gerekirken sehven Yaklaşık Maliyetin hesaplandığı tarih göre hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır.

Bu husus dikkate alınarak tekrar ihalenin yapılacağı tarihe göre hesaplama yapıldığında ihalenin 5 inci Kısmı için ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak kabul edilen Fikret Demir Buralp Enerji Taah. Enerji Temizlik firmasının 269.200,00-TL’lik teklifinin yine de yeniden hesaplanan kârsız yaklaşık maliyet olan 252.981,79-TL’nin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu sebeple aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemiştir.” Açıklamaları çerçevesinde kârsız yaklaşık maliyet olarak 252.981,79-TL hesaplandığı görülmektedir.

Anılan tutanağın ekinde ise İşçilik Hesaplama Modülü hesaplaması yer almaktadır. Anılan hesaplamada, yemek ve yol bedeli olarak 26 gün baz alındığı, 1 işçi için 1 günlük brüt yemek bedeli 6,00-TL, 1 işçi için 1 günlük brüt yol bedeli 5,00-TL, 1 işçi için toplam giyim bedeli 348,67-TL, Aylık Brüt Asgari Ücret 886,50-TL, %100 fazlası ise 1.773,00-TL, Sigorta Risk Prim Oranı %2,5, Resmi Tatil Toplam Gün 29 gün, İşçi Sayısı 4 kişi, Ay 24 ay olarak dikkate alındığı, modüldeki hesaplama tekniği çerçevesinde “%3 sözleşme gideri dahil” ibaresinin de yer aldığı, anılan İşçilik Hesaplama Modülü’ne göre idare tarafından bulunan “Teklif Edilmesi Gereken Asgari İşçilik Maliyet Toplamı” 252.981,79-TL bulunduğu görülmektedir. Yine anılan Tutanağın ekinde 3 adet “Fiyat Araştırma Formu” olduğu, anılan Formda Kot İş Pantolonu, Kot İş Önlüğü, İş Güvenlik Ayakkabısı (Elektrikçi) ve Lastik Çizme malzemelerine ilişkin miktar ve birim fiyat bilgilerinin yer aldığı görülmektedir. Buna göre yukarıda belirtilen Tutanakta “ kârsız yaklaşık maliyet olarak 252.981,79-TL” belirlemesi yer almakla birlikte, sözü edilen maliyetin anılan Tutanağın ekinde yer alan “Teklif Edilmesi Gereken Asgari İşçilik Maliyet Toplamı” olduğu görülmektedir.

İdare tarafından hazırlanan İdari Şartname’nin ilgili bölümleri aşağıdaki gibidir:

“…

Madde 2 - İhale konusu işe ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: EÜAŞ Gezende HES İşletme Müdürlüğü Sorumluluğundaki 5 Adet Küçük Hidroelektrik Santralinin İşlettirilmesi

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: EÜAŞ Gezende HES İşletme Müdürlüğü Evren Köyü Mut/MERSİN

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.

…

Madde 18 - Alt yükleniciler

18.1. İhale konusu hizmetin tamamı veya bir kısmı, alt yüklenicilere yaptırılamaz.

…

Madde 25 - Teklif fiyata dahil olan giderler

_25.1._Her türlü ulaşım, nakliye, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Vardiya Elemanlarına Asgari Ücretin en az %100 misli kadar ücret verilecektir. Genel Hizmet Elemanına ise en az Asgari Ücret kadar ücret verilecektir. Sözleşme süresince Vardiya Elemanları resmi tatillerde (ulusal bayram, genel tatil günleri v.b. tatil günleri) toplam 29 gün çalışma yapacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici, her bir personel için (ayda 26 gün üzerinden) yemek gideri olarak günlük brüt 6 TL yemek ücretini ve 5 TL ulaşım ücretini nakdi olarak ödeyecek ve bunları maaş bordosunda gösterecektir.

Yüklenici, çalıştıracağı personellere ayni olarak İş Güvenliği Mevzuatına uygun, yıllık ikişer adet kot pantolon ve kot iş önlüğü ile Vardiya Elemanlarına birer çift CE standartlarında Elektrikçi İş Güvenlik Ayakkabısını, Genel Hizmet Elemanına da bir çift lastik çizmeyi fiilen işe başlaması ile birlikte verecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Personellerin ve işyerinin hijyeni ve genel temizliği için kullanacakları sarf malzemeler yüklenici tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Diğer giderler:

Yüklenici personeline verilmesi zorunlu olan, teknik şartnamede belirtilen her türlü eğitimin masrafı yükleniciye ait olup, teklif fiyata dahildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta prim oranı % 2,5 'tur.

…

Madde 46 - Fiyat farkı

46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

…

EK

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Anamur HES nin İşletilmesi

kWh

5600000,000

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Bozyazı HES nin İşletilmesi

kWh

2400000,000

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Silifke HES nin İşletilmesi

kWh

3200000,000

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Mut (Derinçay) HES nin İşletilmesi

kWh

7400000,000

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Ermenek HES nin İşletilmesi

kWh

4000000,000

”

İdare tarafından hazırlanan Sözleşme Tasarısı’nın “İş tanımı” başlıklı 5 inci maddesinde:

“ Madde 5- İş tanımı

5.1. Sözleşme konusu iş; 5 Adet Küçük HES’in (Anamur, Bozyazı, Derinçay(Mut), Ermenek ve Silifke) Hizmet Alım Yoluyla 2 Yıl (730 Gün) Süresince işlettirilmesi işi. İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.”

hususları,

Yine, İdare tarafından hazırlanan Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7 nci maddesinde:

“ Madde 7 - Sözleşme bedeline dahil olan giderler

7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin

Her türlü ulaşım, nakliye, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri, personellere verilmesi gereken teknik şartnamede belirtilen eğitimleri ile ilgili masrafları ve personellerin ve işyerinin hijyeni ve genel temizliği için kullanılacak temizlik sarf malzeme giderleri de teklif fiyata dahildir. Sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir. ”

hususları,

Anılan Sözleşme Tasarısının 33 üncü maddesinde ise:

“Madde 33 - Montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartlar

33.1. Teknik Şartnamede düzenlendiği şekildedir.”

hususları belirtilmektedir.

İdarece hazırlanan Teknik Şartname’nin ilgili bölümlerinde ise:

“…

Madde 4- İşin Tanımı ve Kapsamı

İşin mahiyeti; Ermenek hidroelektrik santralında, elektrik enerjisi üretilmesi ve üretilen enerjinin dağıtım ve iletim şebekesine verilmesidir. Ayrıca EÜAŞ mülkiyetinde bulunan söz konusu teçhizatın konuşlandırıldığı arazi, santral binası, su alma tesisleri, su iletim kanalları, havuz ve diğer yapıların bakımları ve benzeri işler de yüklenici tarafından yapılması zorunlu diğer faaliyetlerdir.

…

4.1. Santraldeki üniteleri tam kapasite çalışmasına yetecek miktarda suyun alınmasını sağlayan Su Alma Tesislerindeki kanallar, havuzlar, kapaklar ve ızgaralar sürekli gözetim altında bulundurulacak ve biriken teressubat temizlenecektir. Yapıda bulunan metal aksam paslanmaması için boyanacaktır. Dişliler ve halatlar yağlanacaktır. Su alma tesisleri her zaman emre amada durumda olacaktır. Bu iş için gerekli boya ve malzeme EÜAŞ tarafından verilecektir.

4.2. Çamur, tortu, yosun ve teressubatın açık ve kapalı su iletim kanallarının su taşıma kapasitesini düşürmemesi için kanalların belirli aralıklarla temizliği yapılacaktır. Kanalların inşaat yapısında oluşan küçük çaplı hasarlar yüklenici tarafından tamir edilecek, tamirat için gerekli olan malzeme EÜAŞ tarafından verilecektir. …

4.3. Gelen kum, çakıl, toprak ve diğer teressubatın yükleme havuzunun hacminin küçültmesini ve cebri boru ile türbin çarkında kavitasyona yol açmasını engellemek amacıyla cebri boruya girmesini önlemek için yükleme havuzu uygun aralıklarla temizlenecektir. Yükleme havuzunun taban betonu ve duvarlarında oluşabilecek küçük çaplı hasarlar yüklenici tarafından tamir edilecek, tamirat için gerekli malzeme EÜAŞ tarafından verilecektir. Suyun sızıntı şeklinde kaybolması önlenecektir. Teressubatın cebri boruya girmesini önlemek için ızgara sık sık temizlenecektir.

4.4. Su alma yapısı, kanallar ve yükleme havuzunda bulunan ızgaralar, kapaklar, hareket düzenekleri paslanmaması için boyanacaktır.

4.5. Cebri borularda paslanmayı önleyici tedbirler alınacak ve paslanan bölgeler tekrar boyanacaktır. Genleşme salmastralarının bakımı yapılarak su kaçakları giderilecektir. Cebri boru beton ayak mesnetlerindeki bozulmalar yüklenici tarafından onarılacaktır, tamirat için gerekli malzeme EÜAŞ tarafından verilecektir.

…

4.18. Santral bahçesinde büyüyen otlar temizlenecektir.

4.19. Santral binası, çevre ihata duvarı, bahçe ve ağaçların bakımı yapılarak tesisler içinde bulunan alt yapının sürekli emre amade olması sağlanacaktır.

Madde 5-Tesislerin İşletme, Bakım ve Onarım Esasları:

5.1. Bakım Hizmetleri:

Ermenek hidroelektrik santralında bulunan tüm elektromekanik teçhizat, su alma ve iletim yapıları, bina, alt yapı tesisleri ve diğer tüm tesislerin sürekli olarak kullanıma hazır bulundurulmasını sağlamak amacıyla her türlü periyodik bakım, onarım ve revizyonların bakım talimatlarına uygun olarak (veya talimatlarda açıkça belirtilmeyen hallerde EÜAŞ’ın benzer işletmelerinde uygulanan şekilde) gerekli iş güvenliği tedbirleri alındıktan sonra yapılması işidir.

…

5.1.16. Revizyonlar veya büyük arızalarda ihtiyaç duyulabilecek, çok büyük çaplı anahtar takımları, büyük çaplı rayba, özel tamir takımları, özel amaçlı cihazlar veya teçhizat diğer hidrolik santrallarda mevcudunun bulunması ve müsait olması kaydı ile ve iş bitiminde sağlam ve hasarsız olarak iade edilmek üzere Yüklenicinin talebi halinde EÜAŞ tarafından temin edilebilecek ve bunların kullanılması karşılığı kira bedeli talep edilmeyecektir. Bu tür özel amaçlı takım ya da teçhizatların bulundukları santraldan alınıp tesislere getirilmesi ve iadesi EÜAŞ’ın bilgisi ve onayı ile yüklenici tarafından yerine getirilecek, bedeli EÜAŞ tarafından fatura karşılığında ödenecektir.

…

5.1.18. Bunlar dışında, bakımlarda kullanılması gereken ölçü cihazları (ampermetre, voltmetre ve avometre gibi), pense, tornavida, lokma, yıldız, açıkağız, anahtar takımları vb. gibi genel amaçlı el aletleri ile avadanlıkların tamamı Yüklenici tarafından temin edilecektir.

…

5.1.20. Yataklar ve hız regülâtöründe kullanılan yağların ilki ilk hizmet yılında olmak üzere iki yılda bir yağ testleri yapılacaktır. Test Raporlarının sonuçları Türbin Yağının değiştirilmesini gerektiriyorsa gerekli yağ EÜAŞ tarafından temin edilecektir. Yataklar ve Hız Regülâtöründe bulunan yağlarda meydana gelen azalma Yüklenici tarafından tamamlanacak ve yağ EÜAŞ tarafından temin edilecektir.

…

5.2. İşletme Hizmetleri

Enerji üretimi ile ilgili tüm tesislerin sürekli emre amade tutularak 24 saat vardiyalı hizmet verilmesinin yüklenici tarafından sağlanmasıdır. Üniteler işletme talimatları ve yönergelerine uygun olarak servise alınacak ve çıkarılacaktır.

…

5.3. Yardımcı Hizmetler

Enerji üretiminin aksatılmadan gerçekleştirilebilmesi için yapılması gereken İşletme ve bakım faaliyetlerinin yanında, santral binasının boya-badana gibi koruyucu bakımlarının yapılması ve altyapının sağlam ve çalışır durumda tutulması, arızalarının giderilmesi, diğer yardımcı hizmet faaliyetlerini kapsar.

_5.3.1._Yüklenicinin vereceği işletme, bakım ve onarım hizmeti sürdürülürken gerekli olan malzemenin taşınması, ulaşım hizmetleri, personelin taşınması, barındırılması, iaşesi, ibatesi gibi hususlarla ilgili hizmetler Yüklenici tarafından ifa edilecek olup giderleri de Yükleniciye aittir.

_5.3.2._Santral binasının tüm bölümleri, kullanılır durumda bulundurulacak, her türlü genel temizlik, bakım ve onarım işleri yapılacaktır. İç mekânların yağlı boya-badana işleri, kapıların ve pencerelerin tamiri, boyası ve kırık camların yenilenmesi, çatı tamiratı, içme ve kullanma suyu tesisatında ve elektrik tesisatındaki her türlü arıza ve bakım işleri Yüklenici tarafından yapılacaktır. Santrale su tesisatı çekilmesi ve bakımlarının yapılması, boru tamiratı, conta değişimi, rezervuar arızalarının giderilmesi, çim ve ağaçların bakımları, istinat duvarları, çevre ihata duvarlarının onarımları vb. işleri Yüklenici tarafından yapılacaktır. Bu iş için gereken malzemeler EÜAŞ tarafından verilecektir.

_5.3.3._Ermenek HES arazisi içinde yer alan otlar belli aralıklarla biçilerek Santral arazisi dışına taşıttırılacaktır. Zirai ilaçlarla mücadele ve temizliğin zamanında ve gerektiği gibi yapılmaması nedeniyle yangın çıkması halinde, oluşan zarar-ziyan ve 3. şahıs hakları Yüklenici tarafından tazmin edilecektir.

_5.3.4._Ermenek HES arazisi içerisinde bulunan tüm ağaçların budanması, ilaçlanması, sulanması ve bakımları yapılacaktır.

Madde 6- Genel Hükümler

…

_6.2._Santralde kullanılacak yedek ve sarf malzemeleri EÜAŞ tarafından verilecektir.

…

_6.7._Tesislerin ve teçhizatın amortisman bedelleri Yükleniciden talep edilmeyecektir.

…

8.4. Tesislerin en ekonomik ve verimli şekilde işletilmesini sağlayarak elektrik enerjisi üretimini en üst seviyede tutmaya yönelik tüm tedbirlerin alınması ile kapasitenin tam olarak değerlendirilmesini teminen işletme, bakım, onarım ve revizyon hizmetlerinin eksiksiz yerine getirilmesi hususlarında Yüklenici yetkili ve sorumludur.

Madde 9- Eleman Nitelikleri ve Sayısı

Yüklenici, vereceği işletme, bakım, onarım hizmetini, kuvvetli akım veya yüksek gerilim tesislerinin işletilmesi esaslarını düzenleyen, yürürlükteki tüzük, yasa ve yönetmelik hükümlerine uygun nitelikteki personel ile yürütmekle yükümlü ve sorumludur. İstihdam edilecek personelin nitelik ve sayıları aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Tanım

Özellik

Sayı

Ücreti

Vardiya

Elemanları

MYO veya EML mezunu, Yönetmelik hükmü

gereğince YGAÇYB’ne haiz ve aynı zamanda

bilgisayar kullanmasını bilen (Elektrik Teknisyeni veya Teknikeri)

4

(Asgari Ücretin

En az %100 misli

kadar ücret verilecektir.)

Çalıştırılan personelin nicelik ve nitelik yönünden yukarıda belirtilen özellikleri taşıması ve belirtilen eğitim programlarını tamamlamış olması gerekmektedir. Bu konular, Sözleşme içeriğinde tanımlanan işlerin zamanında ve usulüne uygun yapılmaması yönünde kesinlikle gerekçe teşkil etmez ve Yüklenicinin bu yöndeki sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

Yüklenici çalıştıracağı personele en az, yürürlükte bulunan ve 16 yaşından büyükler için uygulanan asgari ücretin tabloda belirlenen oranlarında ödeme yapacaktır.

Yukarıdaki tabloda belirlenen personel ücretleri, değişiklik halinde ilgili yasa geçerlilik tarihinden itibaren güncelleştirilecektir.

Yüklenici, işi aksatmamak kaydı ile çalıştırdığı elemanlara kanuni izinlerini kullandıracaktır.

Madde 10- Eğitim

_10.1._Kumanda odasında vardiya tutacak olan elektrikçi işletme personeli ile elektrik bakım personelinin fiili işbaşı tarihinde Yüksek Gerilim Altında Çalışma Yetki Belgesi sahibi olmaları zorunludur.

10.2. Teknik personelin işe adaptasyonu ve işbaşı oryantasyon eğitimlerinin yaptırılması için Yüklenici EÜAŞ’dan eğitici eleman talebinde bulunabilir. Bu şekilde görevlendirilen eğitmenlerin masrafları EÜAŞ’a maliyeti üzerinden Yüklenici tarafından karşılanır. İşbaşı eğitimleri Ermenek Hidroelektrik Santralında yaptırılabileceği gibi, EÜAŞ’ca uygun görülecek diğer bir hidrolik santralda da yaptırılabilir. Eğitim görenlerin yol, yemek ve barınma giderleri Yüklenici tarafından karşılanır. Ayrıca eğitim ücreti alınmaz.

…

10.4. EÜAŞ, temel eğitim alarak işbaşı yapmış olan Yüklenici personelinin, bir sözleşme dönemi boyunca, bir defada 10 iş gününü geçmemek kaydıyla toplam 30 iş günü, zorunlu tekâmül eğitiminden geçirilmesini talep edebilir. Yüklenici, çalıştırdığı personelin verimini yükseltmek ve meslekî becerilerini arttırmak için herhangi bir zamanda tekâmül eğitimi yapılmasını talep edebilir. Talep sahibi kim olursa olsun, tekâmül eğitimleri ile işçi sağlığı ve iş güvenliği eğitimi için personelin yol, yemek, barınma ve eğitim giderleri, Yüklenici tarafından karşılanır.

10.5. EÜAŞ, gerek görülen hallerde, Yüklenici personelinin işletme tecrübelerini, cihaz veya teçhizat bilgilerini arttırmak ya da günün gelişen teknolojileri hakkında bilgi aktarmak amacıyla ücretsiz kurs ve seminerler düzenleyebilir. Böyle durumlarda Yüklenici, vardiya ve bakım programlarında, işin aksamamasına yönelik gerekli düzenlemeleri yaparak, personelinin söz konusu eğitime katılmasını sağlayacak ve belirtilen yerde hazır bulunduracak, yol, yemek ve barınma giderlerini karşılayacaktır.”

Düzenlemeleri bulunmaktadır.

İdari şartnamenin 25.3.1 inci maddesinde “ Genel hizmet elemanı ”ndan da söz edilmekle birlikte, Teknik Şartname’nin “Eleman Nitelikleri ve Sayısı” başlıklı 9 uncu maddesinde istihdam edilecek personelin nitelik ve sayıları olarak 4 kişinin (vardiya elemanları) öngörüldüğü, idare tarafından asgari işçilik maliyet hesaplamalarında kullanılan işçilik hesaplama modülünde de 4 kişinin dikkate alındığıgörülmektedir.

İhale onay belgesi ekindeki yaklaşık maliyet tablosu ile işçilik modülü hesaplamasından ve İhale Komisyonunun 12.03.2012 tarihli Tutanağında belirtilen düzeltilmiş yaklaşık maliyete ilişkin İşçilik Hesaplama Modülü hesaplamasındanve idari şartnamede belirtilen düzenlemelerden, anılan ihalenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78 inci ve 79 uncu maddelerinde belirtilen çerçevede “personel çalıştırmaya dayalı bir hizmet ihalesi” niteliği taşıdığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Öte yandan İhale komisyonunun 12.03.2012 tarihli Tutanağı ekinde İşçilik Hesaplama Modülü hesaplaması yer almaktadır. Anılan hesaplamada, yemek ve yol bedeli olarak 26 gün baz alındığı, 1 işçi için 1 günlük brüt yemek bedeli 6,00-TL, 1 işçi için 1 günlük brüt yol bedeli 5,00-TL, 1 işçi için toplam giyim bedeli 348,67-TL, Aylık Brüt Asgari Ücret 886,50-TL, %100 fazlası ise 1.773,00-TL, Sigorta Risk Prim Oranı %2,5, Resmi Tatil Toplam Gün 29 gün, İşçi Sayısı 4 kişi, Ay 24 ay olarak dikkate alındığı, modüldeki hesaplama tekniği çerçevesinde “%3 sözleşme gideri dahil” ibaresinin de yer aldığı, anılan İşçilik Hesaplama Modülü’ne göre idare tarafından bulunan “Teklif Edilmesi Gereken Asgari İşçilik Maliyet Toplamı” 252.981,79-TL bulunduğu, görülmektedir. Yine anılan Tutanağın ekinde 3 adet “Fiyat Araştırma Formu” olduğu, anılan Formda Kot İş Pantolonu, Kot İş Önlüğü, İş Güvenlik Ayakkabısı (Elektrikçi) ve Lastik Çizme malzemelerine ilişkin miktar ve birim fiyat bilgilerinin yer aldığı görülmektedir.

Bu arada Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1 inci maddesindeki açıklamalar paralelindeihale komisyonunun 12.03.2012 tarihli Tutanağı ekinde İşçilik Hesaplama Modülü hesaplamasında “%3 sözleşme gideri dahil” ibaresinin de yer aldığı görülmektedir.

Bu çerçevede, itirazen şikâyet başvurusunda yaklaşık maliyetin işçilik hesaplama modülüne göre düşük olduğu iddiası, ihale komisyonunca bir yönüyle kabul edilmiş olmaktadır. Nitekim ihale tarihine göre yeniden yapılan hesaplamaya göre işçilik modülü kullanılarak yukarıda belirtildiği üzere kârsız yaklaşık maliyet olarak 252.981,79-TL olarak bulunmuştur. Bununla birlikte anılan tutarın yine de uygun olduğu ihale komisyonunca belirtilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4 üncü maddesindeki “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir. ” açıklaması uyarınca kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.Yukarıda belirtildiği üzere idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında Teknik Şartnamenin 9 uncu maddesinde belirtilen 4 adet elemana ilişkin asgari işçilik maliyetin baz alındığı, şikâyet üzerine yapılan düzeltme işleminde dakârsız yaklaşık maliyet olarak işçilik hesaplama modülü kullanılarak 252.981,79-TL hesaplandığının görüldüğü, buna karşılık, itirazen şikâyet başvurusunda “ temizlik giderleri, bakım onarım giderleri vb. ” nden de söz edildiği, ihale komisyonunun 12.03.2012 tarihli Tutanağında, “Teknik Şartnamenin 5.1.1 inci maddesinde, Santral binasının tüm bölümleri, kullanılır durumda bulundurulacağı, her türlü genel temizlik, bakım ve onarım işleri yapılacağı, iç mekanların yağlı boya-badana işleri, kapıların ve pencerelerin tamiri, boyası ve kırık camların yenilenmesi, çatı tamiratı, içme ve kullanma suyu tesisatında ve elektrik tesisatındaki her türlü arıza ve bakım işleri Yüklenici tarafından yapılacağı, Santrale su tesisatı çekilmesi ve bakımlarının yapılması, boru tamiratı, conta değişimi, rezervuar arızalarının giderilmesi, çim ve ağaçların bakımları, istinat duvarları, çevre ihata duvarlarının onarımları vb. işleri Yüklenici tarafından yapılacağı belirtilmekle beraber bu iş için gereken malzemelerin EÜAŞ tarafından verileceği belirtildiğinden; yine Teknik Şartnamenin 6.2 inci maddesinde Santralde kullanılacak yedek ve sarf malzemelerin EÜAŞ tarafından verileceği belirtildiğinden; ” şeklindeki belirlemelerden, anılan işlerin idare tarafından çok önemli bir maliyet unsuru/bileşen olarak görülmediği sonucu çıkmaktadır.

Yukarıda yedek ve sarf malzemeleri / malzemeleri idare tarafından verileceği belirtilen bakım onarım giderleri vb. işlerin, idarece hazırlanan İdari Şartnamenin ilgili maddesinde yer verilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.21 inci maddesindeki “ 78.21. Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dahil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır. ” açıklamasına uygun olmadığı, bununla birlikte idarece hazırlanan Sözleşme Tasarısı’nın “ Montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartlar” başlıklı 33 üncü maddesinde;

“Madde 33 - Montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartlar

33.1. Teknik Şartnamede düzenlendiği şekildedir.”

düzenlemesinin yer aldığı, görülmektedir.

Öte yandan; İdarenin hazırladığı İdari Şartname’de, ihale konusu işin yerine getirilmesi için çalıştırılacak personel sayısının ve kısa vadeli sigorta kolları prim oranınınidare tarafından hazırlanan ihale dokümanında belirtildiği görülmektedir. Bununla birlikte gerek vardiya elemanlarına asgari ücretin %100’ü kadar ücret verileceği, yemek, yol ve giyecek giderlerine ilişkin hususlara ve gerekse kısa vadeli sigorta kolları prim oranına İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde yer verilmekle birlikte, vardiyalı işçi sayısının kaç kişi olduğu hususu idari şartname yerine “ Ermenek Hidroelektrik Santralının İşlettirilmesine İlişkin Teknik Şartname ”de yer alan “ Eleman Nitelikleri ve Sayısı ” başlıklı 9 uncu maddede belirtildiği, kısmi teklife açık olan ihalede idari şartnamede genel ve ortak belirlemelere yer verdiği, her kısım için ise ayrı Teknik Şartname hazırlandığı da dikkate alındığında, vardiyada çalışacak eleman sayısına doğrudan İdari Şartnamede yer verilmemekle birlikte eleman sayısının ihalenin ilgili kısmına ait Teknik Şartnamede belirtildiği görüldüğünden, anılaneksikliğin anılan ihalede mevzuata esastan bir aykırılık teşkil etmeyeceği, sonucuna ulaşılmıştır.

Bununla birlikte, yukarıda belirtildiği üzere anılan bakım, onarım vb. işleriyle ilgili olarak; teknik şartnamenin ilgili maddelerinde Santralde kullanılacak yedek ve sarf malzemelerin EÜAŞ tarafından verileceği belirtilmekle birlikte ve yineTeknik Şartnamenin 6.2 nci maddesinde Santralde kullanılacak yedek ve sarf malzemelerin EÜAŞ tarafından verileceği belirtilmekle birlikte, anılan işlerin de belli bir işçilik/hizmet gerektirdiği anlaşılmaktadır. Nitekim, Teknik Şartnamenin yukarıda belirtilen kimi maddelerinde de örneğin; “… biriken teressubat temizlenecektir. Yapıda bulunan metal aksam paslanmaması için boyanacaktır ”, “… kanalların belirli aralıklarla temizliği yapılacaktır. Kanalların inşaat yapısında oluşan küçük çaplı hasarlar yüklenici tarafından tamir edilecek, ”, “… yükleme havuzu uygun aralıklarla temizlenecektir. Yükleme havuzunun taban betonu ve duvarlarında oluşabilecek küçük çaplı hasarlar yüklenici tarafından tamir edilecek, ”, “… ızgaralar, kapaklar, hareket düzenekleri paslanmaması için boyanacaktır. ”, “… Cebri boru beton ayak mesnetlerindeki bozulmalar yüklenici tarafından onarılacaktır,”, “…Santral bahçesinde büyüyen otlar temizlenecektir.”, “Santral binası, çevre ihata duvarı, bahçe ve ağaçların bakımı yapılarak tesisler içinde bulunan alt yapının sürekli emre amade olması sağlanacaktır.”, “…santral binasının boya-badana gibi koruyucu bakımlarının yapılması ve altyapının sağlam ve çalışır durumda tutulması, arızalarının giderilmesi, diğer yardımcı hizmet faaliyetlerini kapsar.”, “…Santral binasının tüm bölümleri, kullanılır durumda bulundurulacak, her türlü genel temizlik, bakım ve onarım işleri yapılacaktır. İç mekânların yağlı boya-badana işleri, kapıların ve pencerelerin tamiri, boyası ve kırık camların yenilenmesi, çatı tamiratı, içme ve kullanma suyu tesisatında ve elektrik tesisatındaki her türlü arıza ve bakım işleri Yüklenici tarafından yapılacaktır. Santrale su tesisatı çekilmesi ve bakımlarının yapılması, boru tamiratı, conta değişimi, rezervuar arızalarının giderilmesi, çim ve ağaçların bakımları, istinat duvarları, çevre ihata duvarlarının onarımları vb. işleri Yüklenici tarafından yapılacaktır ”, “… Ermenek HES arazisi içinde yer alan otlar belli aralıklarla biçilerek Santral arazisi dışına taşıttırılacaktır”, “… Ermenek HES arazisi içerisinde bulunan tüm ağaçların budanması, ilaçlanması, sulanması ve bakımları yapılacaktır.” vb. belli bir hizmet/işçilik gerektirdiği değerlendirilen bazı hizmetlerin yürütülmesinin söz konusu olduğu, buna karşılık “bu iş için gereken malzemelerin EÜAŞ tarafından verileceği”; yine Teknik Şartnamenin 6.2 nci maddesinde “Santralde kullanılacak yedek ve sarf malzemelerin EÜAŞ tarafından verileceği ” vb. belirtilmekle birlikte, anılan bakım, onarım hizmetlerinin de belli bir hizmet (işçilik) niteliği olduğu, öte yandan idarenin Sözleşme Tasarısının “ Sözleşme bedeline dahil olan giderler ” başlıklı 7 nci maddesinde “… personellerin ve işyerinin hijyeni ve genel temizliği için kullanılacak temizlik sarf malzeme giderleri de teklif fiyata dahildir. Sözleşme bedeline dahildir.” belirlemelerinden, “ personellerin ve işyerinin hijyeni ve genel temizliği için kullanılacak temizlik sarf malzeme giderleri” nin de teklif fiyata dahil olduğu; buna karşılık idare tarafından gerek yaklaşık maliyetin ilk tespiti aşamasında işçilik hesaplama modülü kullanılarak bulunan 240.878,81-TL’lik ana tutarın, gerekse şikâyet başvurusu üzerine idarece 12.03.2012tarihli tutanakta yer alan ve “kârsız yaklaşık maliyet” olarak belirtilen 252.981,79-TLtutarının vardiyada çalışacak 4 elemana yönelik asgari işçilik maliyeti olduğu, bununla birlikte teknik şartnamenin yukarıda belirtilen çeşitli maddelerinde (yedek ve sarf malzemeleri vb. idare tarafından verilecek olsa bile), belli bir bakım onarım hizmeti/işçilik gerektiren ve 4 kişilik elemanların elektrik teknisyeni veya teknikeri olarak uzmanlık alanlarıyla ilgili olmayan bazı hizmetlerin söz konusu olduğu, ayrıca sözleşme tasarısında belirtildiği üzere (24 ay süreli ihalede) “… personellere verilmesi gereken teknik şartnamede belirtilen eğitimleri ile ilgili masrafları ve personellerin ve işyerinin hijyeni ve genel temizliği için kullanılacak temizlik sarf malzeme giderleri de” yüklenici tarafından karşılanacağı , bu itibarla anılan diğer maliyet unsurlarına yaklaşık maliyetin tespitinde yer verilmediği sonucuna ulaşılacağı; ayrıca, anılan maliyet unsurlarının nitelik, boyut ve miktarı konusunda da gerek İdari Şartname’de gerekse Teknik Şartname’de net bilgi ve verilerin yer almadığı dikkate alındığında isteklilerin tekliflerinde aşırı düşük sorgulamasına esas olacak diğer maliyet unsurlarının tespitinde tereddüde neden olabileceği, anılan tereddütlerin ve yaklaşık maliyette yukarıda belirtilen diğer maliyet unsurlarına yer verilmemesinin ise ihale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük değer sorgulamasının sonucunu etkileyebileceği sonucu çıkmaktadır.

Nitekim, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4 üncümaddesinde“ varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, ” belirlemesi yer almakta olup, diğer maliyet unsurları için (Sözleşme Tasarısının yukarıda belirtilen 7 nci maddesi ve Teknik Şartnamenin yukarıda belirtilen diğer bakım, onarım vb. hizmetlere ilişkin hizmet/işçilik gerektirebilecek çeşitli maddeleri açısından) ile ilgili olarak, idarenin 252.981,79-TL’likkârsız yaklaşık maliyetinde bir tutar öngörülmediği, öte yandan her ne kadar hesaplamada işçilik modülü kullanıldığı ve %3 giderlerin yer aldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1 inci maddesine göre idarece hesaplanan maliyet içinde bu çerçevede “eğitim giderleri”nin olduğu kabul edilse bile, yukarıda belirtilen bazı temizlik sarf malzemeleri ile bakım, onarıma ilişkin ek maliyet getirebilecek diğer hizmet/işçilik maliyetleri açısından yaklaşık maliyette bir tutar öngörülmediği, bu itibarla idarenin mevcut yaklaşık maliyete göre yapacağı değerlendirmenin sağlıklı bir aşırı düşük değer sorgulamasını yapmasına imkan vermeyeceği, öte yandan belirtilen bazı temizlik sarf malzemeleri ile Teknik Şartnamede belirtilen bakım, onarıma ilişkin diğer hizmet unsurlarının teknik özellikleri, niteliği, miktarı vb. net bilgilerin yer almadığı, anılan ihalenin Teknik Şartnamesinin 9 uncu maddesine göre sadece vardiyalı 4 eleman çalışacağı, İdari Şartnamenin “Alt yükleniciler” başlıklı 18 inci Maddesinde ise “ 18.1. İhale konusu hizmetin tamamı veya bir kısmı, alt yüklenicilere yaptırılamaz. ” düzenlemesi dikkate alındığında, anılan boya, badana, temizlik, tamirat, bakım, onarım vb. hizmetlerin mevcut 4 adet “Vardiya Elemanları” (ki bu elemanların niteliği Teknik Şartnamenin 9 uncu maddesinde “ MYO veya EML mezunu, yönetmelik hükmü gereğince YGAÇYB’ne haiz ve aynı zamanda bilgisayar kullanmasını bilen -Elektrik Teknisyeni veya Teknikeri- “ şeklinde belirtilmektedir.) ile nasıl yapılacağı veya dışarıdan yüklenici tarafından anılan konulara ilişkin hizmet alımının nasıl gerçekleştirileceği hususunun da belirsizlikler taşıdığı, görülmektedir.

İhale komisyonu tarafından hesaplanan düzeltilmiş kârsız yaklaşık maliyetin (işçilik hesaplama modülü kullanılarak) 252.981,79-TL, ihale üzerinde bırakılan Fikret Demir Buralp Enerji Taah. Enerji Temizlik’in teklifinin ise 269.200,00-TL olduğu, bu itibarla arada belli bir marj bulunduğu da görülmekle birlikte; idarenin kârsız olarak belirttiği yaklaşık maliyette yukarıda belirtilen bazı belirsiz unsurlara (bakım, onarım vb. işleriyle ilgili olarak) yönelik bir değer yer almadığı, bu itibarla idarenin hesapladığı 252.981,79-TL’lik kârsız yaklaşık maliyetin aslında sadece vardiyalı 4 adet elemana yönelik hesaplanan “Asgari İşçilik Maliyeti” olduğu, bununla birlikte, Sözleşme Tasarısının 7.1 inci maddesindeki “ … teknik şartnamede belirtilen … personellerin ve işyerinin hijyeni ve genel temizliği için kullanılacak temizlik sarf malzeme giderleri de teklif fiyata dahildir. Sözleşme bedeline dahildir. ” ifadesinde belirtilen temizlik sarf malzemelerinin belli bir maliyet unsuru taşıdığı, ayrıca Teknik Şartnamenin, Kararın ilgili bölümlerinde belirtilen bakım, onarıma vb. ilişkin çeşitli madde düzenlemelerinden (Teknik şartname’de çeşitli bakım, onarıma ilişkin sarf, yedek parça malzemelerinin EÜAŞ tarafından verileceği belirtilmekte ise de anılan işlerin mahiyeti gereği, örneğin; büyüyen otların temizlenmesi , Santral binası, çevre ihata duvarı, bahçe ve ağaçların bakımının yapılması, çeşitli boya-badana işleri, santral binasının boya-badana gibi koruyucu bakımlarının yapılması ve altyapının sağlam ve çalışır durumda tutulması , Santral binasının tüm bölümlerinin, kullanılır durumda bulundurulması, her türlü genel temizlik, bakım ve onarım işlerinin yapılması, İç mekânların yağlı boya-badana işlerinin, kapıların ve pencerelerin tamirinin, boyasının ve kırık camların yenilenmesinin, çatı tamiratının, içme ve kullanma suyu tesisatında ve elektrik tesisatındaki her türlü arıza ve bakım işlerinin yapılması, Santrale su tesisatı çekilmesi ve bakımlarının yapılması, boru tamiratı, conta değişimi, rezervuar arızalarının giderilmesi, çim ve ağaçların bakımlarının, istinat duvarlarının, çevre ihata duvarlarının onarımları vb. işlerin yapılması, Ermenek HES arazisi içinde yer alan otların belli aralıklarla biçilerek Santral arazisi dışına taşıttırılması, Ermenek HES arazisi içerisinde bulunan tüm ağaçların budanmasının, ilaçlanmasının, sulanmasının ve bakımlarının yapılması vb. belli bir hizmet/işçilik gerektireceğinden ) anılan diğer hizmetlerin de belli bir hizmet/işçilik maliyeti gerektireceğinin anlaşıldığı, bu itibarla kârsız yaklaşık maliyette yer verilmesi gereken ek diğer maliyet unsurlarının da olduğu, anılan maliyet unsurlarına idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında yer vermemesi hususunun (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “yaklaşık maliyetin” tespitine ilişkin 7, 8, 9, 10 uncu maddeleri çerçevesinde) mevzuata aykırı olduğu, nitekim anılan eksikliğin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesindeki “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir. ” açıklaması da dikkate alındığında ihale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük değer sorgulamasının veya ihale komisyonu tarafından sorgulama yapılıp yapılmayacağı yönünde verilecek kararın sonucunu da etkileyeceği; ayrıca İdari Şartname’de ve Teknik Şartname’de yukarıda belirtilen diğer maliyet unsurlarına yönelik düzenlemeler miktar, boyut ve nitelik itibariyle belirsizlikler de içerdiğinden isteklilerin tekliflerinde aşırı düşük sorgulamasına esas olacak diğer maliyet unsurlarının tespitinde tereddüte neden olabileceği, anılan tereddütlerin ise yine ihale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük değer sorgulamasının veya sorgulama yapılıp yapılmayacağı yönünde verilecek kararın sonucunu etkileyeceği anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin itirazen şikâyet başvurusuna konu 5 inci Kısmının (Ermenek HES) iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin itirazen şikâyet başvurusuna konu 5 inci Kısmının (Ermenek HES) iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi