KİK Kararı: 2012/UH.II-1520

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/021
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 02.04.2012
Karar No : 2012/UH.II-1520
BAŞVURU SAHİBİ:
Uygar Yemekçilik Güv. Turizm Temizlik Taah. Tic. Ve San. Ltd. Şti., HAL MAHALLESİ 6046 SOKAK NO:8 MERSİN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Hendek Devlet Hastanesi Baştabipliği, Başpınar Mahallesi 112 Sokak 14 54300 SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/844 İhale Kayıt Numaralı "2012-2013 Yılı 22 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım Ve Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

28.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[1016].(0264)./2012-16Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Hendek Devlet Hastanesi Baştabipliğitarafından 03.02.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012-2013 Yılı 22 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Uygar Yemekçilik Güv. Turizm Temizlik Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 27.02.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.02.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.03.2012tarih ve 9508sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.03.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi uyarınca yaklaşık maliyetteki kâr oranının en fazla % 20 olabileceği dikkate alınarak, yaklaşık maliyet üzerinden % 20 kâr oranı düşülmek suretiyle bulunan kârsız yaklaşık maliyet tutarının 635.833,33 TL olduğu, bu tutarın altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük kabul edilerek sorgulamaya tabi tutulması gerektiği, idarece sorgulama yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu hizmetin adı; “2012-2013 Yılı 22 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” olarak belirlenmiştir.

Aynı şartnamenin; “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde;“19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesinin,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde ;

_“25.1._vergi(KDV Hariç), resim, her türlü sigorta giderleri, harç ve benzeri giderler, ulaşım giderleri, teklif fiyata dahil edilecektir. İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici tarafından karşılanacak yol masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (yirmialtı) esas alınacaktır. Personelin yol gideri günlük brüt (2 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yol giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir.
Yükleniciye, çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarının karşılanması için Hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %1 (bir) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesinin,

Sözleşme tasarısının“İşin süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“9.1. İşe başlama tarihi 01.03.2012; işi bitirme tarihi 31.12.2013

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.

9.3. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile genel tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.

9.4. Bu işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler 01.03 - 31.12 tarihleri arasındaki 305 gündür. Ancak, işin bitiminde bu devre dikkate alınmaz ve idare yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu devre içinde çalışmasını isteyebilir. Zorunlu nedenlerle gelecek yıllara sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devre, ödenek durumuna ve işin özelliğine göre dikkate alınır.” düzenlemesinin,

Teknik şartnamenin 2 inci maddesinde;

“ Her türlü girdisi Yüklenici firmaya ait olmak üzere, haftanın yedi günü sabah kahvaltısı, diyet kahvaltı, öğle ve akşam yemeği, diyet öğle ve akşam yemeği, ara kahvaltılar, rejim 1 ve rejim 2 kahvaltı ve rejim 2 yemeklerinihastane mutfağında pişirmek, pişmiş yemeğin sipariş adedine göre hastanenin çeşitli yerlerine nakletmek ve buradaki mutfak ve tesislerde sıhhi koşullarda muhafaza etmek; hastalara, refakatçilerine, personele ve yemek salonundaki masalara servis düzeninde dağıtmak, ekmek ve su servisi yapmak, bulaşıkları yıkamak, yemek salonu ve mutfak temizliğini yapmak; idare tarafından teslim edilen veya firmanın temin ettiği malzeme, teçhizat ve ekipmanı sağlam ve çalışır durumda bulundurmak ve arızaları gidermek yükleniciye aittir. Bulaşık ve her türlü temizlikte kullanılacak malzemeler, sağlık hijyen kurallarına uygun özellikte olacaktır.” düzenlemesinin,

Aynı şartnamenin 53 üncü maddesinde;

“Hizmetin yürütülmesi için gerekli işçi sayısı ve nitelikleri ile istenilen araç-gereç sayıları aşağıda belirtilmiştir. Yüklenici firma; hastanemizin genel mutfağında ve diyet mutfağında vereceği hizmetin sağlık, hijyen, kalite bakımından düzenli olarak işlemesini sağlamak üzere bir adet diyetisyen veya bir adet gıda mühendisi çalıştırmak zorundadır.

Çalışma saatleri ve işçi dağılımı iş akışı idarenin görüşü alınarak, firmanın diyet uzmanı tarafından hazırlanır ve uygulanır. Firma eksik işçi çalıştıramaz. İzinli veya raporlu personel olması durumunda hizmet aksatılmayacaktır. Mesailer, çıkacak imza cetveli ile takip edilecektir.

İşçilerin nitelikleri ve sayıları;

1. Aşçı Başı 1 Kişi

2. Aşçı Yardımcısı 1 Kişi

3. Garson (Erkek) 1 Kişi

4. Garson (Bayan) 1 Kişi

5. Bulaşıkçı 1 Kişi

6. Meydancı 1 Kişi

TOPLAM 6 Kişi

Yukarıda belirtilen personel sayısı hizmetin yürütülebilmesi için gerekli olan asgari personel sayısıdır, ve bu personelin tamamı haftalık çalışma saatlerinin (mesai’sinin) tamamını Hastanemizde geçirecektir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmektedir.

Öte yandan, ihale dokümanı kapsamında verilen birim fiyat teklif cetveline ilişkin standart formun aşağıdaki şekilde tanzim edildiği görülmüştür.

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Normal Yemek + Diyet Yemeği

Adet

140000

2

Normal Kahvaltı+ Ara Öğün

Adet

56000

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

İhale süreci incelendiğinde, ihaleye teklif veren 1 isteklinin teklifinin iş deneyim belgesinin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli kabul edilen 8 istekliden İlke Tabldot Gıda Temz. Taş. Hayv. İnş. Bak. Hizm. San. Ltd. Şti., Sakarya Elit Yemek Gıda Temz. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. ile Manavoğlu Yem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, ancak anılan istekliler tarafından açıklama yapılmadığından tekliflerinin reddedildiği ve ihalenin geçerli teklifler arasından en düşük teklif sahibi istekli olan FGS Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup benzer hükümler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler”başlıklı 59 uncu maddesinde de yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

_“79.1.__(Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.)_Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir… ” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, komisyonun; verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük tekliflerin geçerli teklif olarak dikkate alınacağı, buna ek olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin 59 uncu maddesinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonunun bu düzenlemeyi esas alması gerektiği hüküm altında alınmış, Kamu İhale Genel Tebliğinde de personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklanmıştır.

İdarece hesaplanan yaklaşık maliyet incelendiğinde, bu maliyetin piyasa araştırılması esas alınarak hesaplandığı, bu kapsamda fiyat teklifi istenilen firmalara gönderilen yazı ekinde teknik şartname gönderilerek KDV hariç olarak fiyat teklifi vermeleri istenildiği ve gelen fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması esas alınarak yaklaşık maliyetin 763.000,00 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde, yaklaşık maliyet hesabında; % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı öngörülebileceği düzenlenmiştir.

Bu itibarla, inceleme konusu ihalenin yaklaşık maliyetindeki kâr oranının % 20 olduğu kabul edildiğinde, kârsız yaklaşık maliyet (763.000,00 / 1,20=) 635.833,33 TL olarak hesaplanacaktır.

İstikrar kazanmış Kurul kararları paralelinde kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif verdikleri kabul edildiğinden, bu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

Bu durumda, ihale üzerinde bırakılan FGS Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 635.600,00 TL’lik teklifinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin altında kaldığı anlaşılmış olup, söz konusu istekliye ait teklifin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif verdiği tespit edilen FGS Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi uyarınca yaklaşık maliyetteki kâr oranının en fazla %20 olabileceği dikkate alınarak, yaklaşık maliyet üzerinden %20 kâr oranı düşülmek suretiyle bulunan kârsız yaklaşık maliyet tutarının 635.833,33 TL olduğu, bu tutarın altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük kabul edilerek sorgulamaya tabi tutulması” iddiasına yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihale; 2012-2013 Yılı 22 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 763.000,00 TL olarak belirlendiği, 03.02.2012 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin teklif verdiği, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 635.600,00 TL en düşük teklif veren FGS Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde belirtilen iddialarına yönelik olarak Kurul çoğunluğunca alınan Kararda belirtilen;

“….

İdarece hesaplanan yaklaşık maliyet incelendiğinde, bu maliyetin piyasa araştırılması esas alınarak hesaplandığı, bu kapsamda fiyat teklifi istenilen firmalara gönderilen yazı ekinde teknik şartname gönderilerek KDV hariç olarak fiyat teklifi vermeleri istenildiği ve gelen fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması esas alınarak yaklaşık maliyetin 763.000,00 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde, yaklaşık maliyet hesabında; % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı öngörülebileceği düzenlenmiştir.

Bu itibarla, inceleme konusu ihalenin yaklaşık maliyetindeki kâr oranının % 20 olduğu kabul edildiğinde, kârsız yaklaşık maliyet (763.000,00 / 1,20=) 635.833,33 TL olarak hesaplanacaktır.

İstikrar kazanmış Kurul kararları paralelinde kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif verdikleri kabul edildiğinden, bu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

Bu durumda, ihale üzerinde bırakılan FGS Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 635.600,00 TL’lik teklifinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin altında kaldığı anlaşılmış olup, söz konusu istekliye ait teklifin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.” gerekçeleri üzerinden “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Yapılan incelemede;

Hendek Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından gerçekleştirilen “ 2012-2013 Yılı 22 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı ” işine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak (lokantacılar odasından fiyat teklifi ile birlikte, 3 firmadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması) toplam 763.000,00 TL olarak hesaplandığı, anılan ihalede 15 adet ihale dokümanı satın alındığı ve ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği,

İhaleye teklif veren 1 isteklinin teklifinin iş deneyim belgesinin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli kabul edilen 8 istekliden 557.200,00 TL teklif bedeli üzerinden teklif veren İlke Tabldot Gıda Temz. Taş. Hayv. İnş. Bak. Hizm. San. Ltd. Şti., 596.120,00 TL teklif bedeli üzerinden teklif veren Sakarya Elit Yemek Gıda Temz. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. ile 614.600,00 TL teklif bedeli üzerinden teklif veren Manavoğlu Yem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, ancak anılan istekliler tarafından açıklama yapılmadığından tekliflerinin reddedilerek ihalenin geçerli teklifler arasından en düşük teklif sahibi istekli olan FGS Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu ihale Kanununun "Aşırı düşük teklifler " başlıklı 38 inci maddesinde ;

"İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşın düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

1. İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3. Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşın düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir,”

Hükmü yer almaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan başvuruya konu hizmet alımı olan ihalesinde, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde dikkate alınması gereken kriterlerden idarece yapılan yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde, bu maliyetin piyasa araştırılması esas alınarak hesaplandığı, bu kapsamda fiyat teklifi istenilen firmalara gönderilen yazı ekinde teknik şartname gönderilerek KDV hariç olarak fiyat teklifi vermeleri istenildiği ve gelen fiyat tekliflerinin ortalaması esas alınarak yaklaşık maliyetin 763.000,00 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyet hesabında, lokantacılar odasından fiyat teklifi ile birlikte, 3 firmadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması alındığı görülmekte olup, fiyat teklifi veren firmalardan Sakarya Elit Yemek Gıda Temz. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.nin aynı zaman ihaleye teklif verdiği görülmüştür. Adı geçen isteklinin yaklaşık maliyet hesabı için verdiği fiyat teklifinin 728.000,00 TL, ihaleye verdiği teklifin ise 596.120,00 olduğu, bu iki tutar arasında 131.880,00 TL’lik farkın bulunduğu, diğer bir ifadeyle ihaleye verdiği teklif bedelinin yaklaşık maliyet hesabı için verdiği fiyat teklifinden % 22 oranında daha düşük olduğu anlaşılmaktadır. Basiretli bir tacir olma yükümlülüğü gereği isteklilerin bu hizmeti zararına yapmayacağı kabul edilerek değerlendirme yapıldığında, bunun sonucunda söz konusu isteklinin yaklaşık maliyet için verdiği fiyat teklifindeki kâr oranının % 22’den daha yüksek olacağı sonucunu doğurmaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin yaklaşık maliyetteki kâr oranının en fazla % 20 olabileceği dikkate alınarak, yaklaşık maliyet üzerinden % 20 oranındaki kâr oranı düşülmek suretiyle bulunan kârsız yaklaşık maliyet tutarının 635.833,33 TL olduğu, bu tutarın altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması yönündeki iddiası yaklaşık maliyet hesabı içindeki kâr oranının % 20 olduğu kabulüne dayanmaktadır. Ancak, Gerek yaklaşık maliyet hesabı için fiyat teklif vermesi gerekse ihaleye teklif vermesi nedeniyle Sakarya Elit Yemek Gıda Temz. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. her iki teklifi dikkate alındığında, bu iki teklif fiyatı arasında ciddi oranda farklılıklar bulunması dolayısıyla, bu ihale özelinde böyle bir kabulün yapılamayacağı değerlendirilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunundaki tekliflerin, diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olanların idarece belirleneceğine ilişkin hükmünün, bahse konu ihalede olduğu gibi, ihale konusu işin niteliği dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı ile diğer isteklilerin teklif fiyatlarının birbirine yakın olduğundan bahisle, aşırı düşük açıklamanın yapılmayacağının kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük olarak belirlenemeyeceği şeklinde değerlendirilemeyeceği, böyle bir durumda öncelikle yaklaşık maliyetin doğru hesaplanıp hesaplanmadığının idarece irdelenmesinin gerektiği, bir yanlışlık yok ise idarece yaklaşık maliyette öngörülen kâr oranı da dikkate alınarak (Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca kâr oranı en fazla % 20 olabilir) tekliflerin aşırı düşük olanlarının belirlenmesi gerektiği hususunun açık olduğu,ihale konusu hizmetin önemi ve özelliği de dikkate alınarak, konu bir başka açıdan somut olay değerlendirildiğinde, yaklaşık maliyet hesabı için fiyat teklifi veren Sakarya Elit Yemek Gıda Temz. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.nin ihaleye verdiği teklif bilindiğinden, bu teklif esas alınarak yaklaşık maliyet revize edildiğinde, aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 730.030,00 TL olacağı, başvuru sahibinin iddiası doğrultusunda, bu tutar üzerinden % 20 düşüldüğünde bulunan 608.358,33 TL’lik tutarın aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değer olarak kabul edilmesi gerektiği, böyle bir kabul sonucunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaması gerekeceği gibi bu istekliden daha düşük teklif sahibi Manavoğlu Yem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin dahi aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaması gerekecektir.

Açıklanan nedenlerle; 608.358,33 TL lik kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurulca alınankarara katılmıyorum.

Bahattin IŞIK Kurul Üyesi