KİK Kararı: 2012/UH.II-1467

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/020
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 26.03.2012
Karar No : 2012/UH.II-1467
BAŞVURU SAHİBİ:
N Y Sosyal Hizmetler Bilg. Danş. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti., DİKMEN CADDESİ NO:554/10 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Eğitim Ve Araştırma Merkezi Sosyal Tesisleri, Yunus Emre Mah. Kübra Sok. 1 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/179546 İhale Kayıt Numaralı "2012 Mali Yılı 11 Aylık Sosyal Tesis" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

20.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[802].(0264)./2012-12Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Merkezi Sosyal Tesisleritarafından 03.01.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012 Mali Yılı 11 Aylık Sosyal Tesis” ihalesine ilişkin olarak NY Sosyal Hizmetler Bilg. Danş. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 30.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 20.02.2012tarih ve 7261sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Kısmetim İş Elbiseleri ve Güvenlik Malzemeleri firması tarafından düzenlenen ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan proforma fatura ve maliyet/satış tespit tutanağında yer alan maliyetlerin, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı değerlendirildiğinden, söz konusu maliyetlerin hayatın olağan akışına aykırı olduğunun tespitinin mükellefin bağlı olduğu Kızılbey/Ankara Vergi Dairesine bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale uhdesinde bırakılan istekliye ait teklif bedel analiz edildiğinde kişi başına teklif edilen kıyafet giderinin 2,98 TL olduğu ve bu durumun hayatın olağan akışına aykırılık teşkil ettiği, ihale üzerinde bırakılan isteklice sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında proforma fatura eki maliyet satış/tespit tutanağı sunulmuş ise “satışlar üzerinden işlem yapılmış olmasına rağmen % 80 inin altında olmadığı” ibaresinin bulunup bulunmadığının, proforma faturaya esas teşkil eden giriş faturalarının Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen dönemlere ait olup olmadığının, idarece istenen kıyafet miktarı ve özelliklerinin sunulan proforma fatura içeriğinde bulunup bulunmadığının incelenmesi gerektiği,

2. İhale komisyonunca herhangi bir usulsüzlük yapılıp yapılmadığının ve şikâyete konu edilebilecek bir durumun olup olmadığının anlaşılabilmesi için şikâyet konusu ihaleye ilişkin idareden istenen bilgi ve belgelerin Başbakanlık Bilgi Edindirme Kurulunun 07.11.2007 tarih ve 2007/1236 sayılı kararı gereğince şikâyet sahibine verilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu ihalenin 03.01.2012 tarihinde yapıldığı, idarece yaklaşık maliyetin 31.10.2011 tarihinde ihale yetkilisince onaylandığı, kârsız yaklaşık maliyetin 327.557,62 TL ve giyim hariç yaklaşık maliyetin 320.824,12 TL olduğu, 09.01.2012 tarihinde yaklaşık maliyetin güncellendiği, asgari işçilik maliyetinin 340.076,12 TL ve kârsız yaklaşık maliyetin 346.613,50 TL olarak yeniden hesaplandığı, tekliflerin değerlendirilmesinin güncellenen yaklaşık maliyet dikkate alınarak yapıldığı görülmüştür.

Şikâyetkonusu ihaleye ait idari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;_“25.1._İstekliler vergi (KDV hariç)resim,harç ve benzeri giderleri tekliflerine dahil edecektir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

_Yönetici1 kişi Asgari ücretin % 50 fazlası
Resepsiyon görevlisi 3 kişi, Garson 2 kişi, Bulaşık görevlisi 1 kişi, Kat temizlik görevlisi 5 kişi, Çamaşır görevlisi 1 kişi Asgari ücretin % 20 fazlası
Büro elemanı 2 kişi Asgari ücretin %30 fazlası
Aşçıbaşı 1 kişi ve Aşçı 1kişi Asgari ücretin %75 fazlası öngörülmüştür.
Tüm personel için Ulusal Bayram ve genel tatil günleri çalışması öngörülmüştür. Buna göre;
Sorumlu 1 kişi için Ulusal Bayram ve genel tatil günleri çalışması 1x13=13 gün
Resepsiyon görevlisi 3 kişi, Garson 2 kişi, Bulaşık görevlisi 1 kişi, Kat temizlik görevlisi 5 kişi, Çamaşır görevlisi 1 kişi olmak üzere toplam 12 kişi için Ulusal Bayram ve genel tatil günleri çalışması 12x13=156 gün
Büro elemanı 2 kişi için Ulusal Bayram ve genel tatil günleri çalışması 2x13=26 gün
Aşçıbaşı 1 kişi ve Aşçı 1kişi için Ulusal Bayram ve genel tatil günleri çalışması 2x13=26 gün olarak belirlenmiştir. _

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

1. Personellerinin yemek ihtiyaçları idare tarafından karşılanacaktır.İstekliler tekliflerine yemek bedeli dahil etmeyecektir.

2. Personele 26 ( Yirmialtı ) gün üzerinden Brüt 9,80 TL (Dokuz Türk Lirası Seksen Kuruş) yol bedeli verilecek, Yol Bedeli ücret bordrosunda gösterilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik Şartnamenin 4.10 maddesinde belirlenen kıyafet giderleri yükleniciye ait olup teklif birim fiyata dahil edilmesi zorunludur.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale konusu işte çalışacak personellerin kısa vadeli risk prim oranları %1.5 (bir buçuk) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait teknik şartnamenin “ Meslek gruplarına göre ihale süresinde her çalışana verilecek iş kıyafetleri” başlıklı 4.10 uncu maddesinde;

a) Resepsiyon X (3 )

Sıra no

Kıyafetin cinsi

Miktarı

1

Takım elbise ( yazlık)

1

Takım

2

Takım elbise ( kışlık)

1

Takım

3

Kısa kollu gömlek

2

Adet

4

Uzun kollu gömlek

2

Adet

5

Ayakkabı (yazlık)

1

Çift

6

Ayakkabı (kışlık)

1

Çift

7

Flar-kravat

2

Adet

b)Garson X 2

Sıra no

Kıyafetin cinsi

Miktarı

1

Açık yaka ceket (kışlık)

1

Takım

2

Pantolon (kışlık)

2

Takım

3

Gömlek (kışlık)

2

Takım

5

Ayakkabı (kışlık)

1

Takım

6

Çorap (kışlık)

2

Adet

7

Yelek (yazlık)

1

Takım

8

Pantolon (yazlık)

2

Takım

9

Gömlek (yazlık)

2

Takım

10

Ayakkabı (yazlık)

1

Takım

11

Çorap siyah (yazlık)

2

Takım

12

Papyon-fular-kravat

1

Takım

13

Önlük

1

Takım

C) Aşçıbaşı - aşçı x 2

Sıra no

Kıyafetin cinsi

Miktarı

1

Aşçı ceketi (kışlık)

2

Adet

2

Aşçı pantolonu (kışlık)

2

Adet

3

Aşçı ceketi (yazlık)

2

Adet

4

Aşçı pantolonu (yazlık)

2

Adet

5

Aşçı önlüğü

2

Adet

6

Aşçı ayakkabısı

1

Çift

7

Aşçıbaşı şapkası

2

Adet

8

Aşçı şapkası

2

Adet

9

Terlik

2

Çift

D) Kat temizlik görevlisi x 5

Sıra no

Kıyafetin cinsi

Miktarı

1

Önlük (kışlık)

2

Takım

2

Önlük (yazlık)

2

Takım

3

Pantolon (kışlık)

1

Adet

4

Pantolon (yazlık)

1

Adet

5

Terlik

1

Çift

E) Bulaşıkçı x 1

Sıra no

Kıyafetin cinsi

Miktarı

1

Pantolon (kışlık)

2

Adet

2

Pantolon (yazlık)

2

Adet

3

Tişört

3

Adet

4

Önlük

2

Adet

5

Çizme

1

Çift

6

Terlik

1

Çift

F) Çamaşırcı x 1

Sıra no

Kıyafetin cinsi

Miktarı

1

Pantolon (kışlık)

2

Adet

2

Pantolon (yazlık)

2

Adet

3

Tişört

3

Adet

4

Önlük

2

Adet

5

Çizme

1

Çift

6

Terlik

1

Çift

düzenlemesine yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.3, 79.4, 79.4.2.3, 79.4.2.4 ve 79.4.2.5 inci maddelerinde sırasıyla; “79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir. ….

…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamaları bulunmaktadır.

İhale dokümanındaki düzenlemeler esas alınarak yapılan hesaplamada giyim hariç asgari işçilik maliyeti 340.076,12 TL olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelenmiş olup aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Söz konusu isteklinin teklif bedelinin 340.177,58 TL olduğu, bahse konu isteklinin açıklamasında; giyim giderine ilişkin öngördüğü bedeller toplandığında 98,20 TL’ye ulaşıldığı, bu bedele %3 sözleşme giderleri ve genel giderler dahil edildiğinde (98,20*1,03) bulunan 101,15 TL’lik tutarın isteklinin teklif bedeline yansıtması gereken giyim maliyeti olduğu, dolayısıyla asgari işçilik maliyeti olarak bulunan 340.076,12 TL’lik tutara 101,15 TL’lik giyim bedeli dahil edildiğinde ulaşılan 340.177,27 TL’lik tutarın isteklinin teklif bedeli ile karşılanması gerektiği, nitekim isteklinin 340.177,58 TL teklif bedelinin bu bedeli karşıladığı anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında giyim giderini için öngördüğü bedeli tevsik etmek üzere, 02.01.2012 tarihli Kısmetim İş Elbiseleri ve Güvenlik Malzemeleri firması tarafından düzenlenen proforma faturanın sunulduğu, bu proforma faturanın SMMM Sinan Gökçe tarafından iletişim bilgileri belirtilerek kaşelenmesi suretiyle onaylandığı ve söz konusu proforma fatura üzerinde; “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu, maliyet/satış tespit tutanağının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, proforma faturada belirtilen kıyafet miktarlarının ihaleye ait teknik şartnamenin “Meslek gruplarına göre ihale süresinde her çalışana verilecek iş kıyafetleri” başlıklı 4.10 uncu maddesinde belirtilen miktarlarla aynı olduğu görülmüş olup, bu itibarla giyim giderine ilişkin yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, ihale işlem dosyası incelendiğinde, idarece ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında öngördüğü giyim bedeline ilişkin proforma faturayı onaylayan SMMM Sinan Gökçe’den 16.01.2012 tarihli ve 168 sayılı yazı söz konusu proforma faturaya dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, 03.02.2012 tarihli 381 sayılı yazı ile söz konusu Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağına dayanak teşkil eden, fatura ve yevmiye defteri ve mükellefin ana faaliyet konularını gösteren Ticaret Sicil Gazetesinin onaylı örneklerinin istenildiği, anılan SMMM tarafından idarece istenilen belgelerin idareye sunulduğu görülmüştür. Bu belge ve bilgiler incelendiğinde, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan bilgiler ile giyim giderine ilişkin proforma faturadaki bilgilerin birbiriyle uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Ancak, Kısmetim İş Elbiseleri ve Güvenlik Malzemeleri firması tarafından düzenlenen ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan maliyetlerin, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı değerlendirildiğinden, söz konusu maliyetlerin hayatın olağan akışına aykırı olduğunun tespitinin mükellefin bağlı olduğu Kızılbey/Ankara Vergi Dairesine bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklice teklif edilen bedelin asgari işçilik maliyetinin üzerinde olduğu, asgari işçilik maliyeti olarak bulunan tutara bu isteklice giyim için öngördüğü bedel dahil edildiğinde ulaşılan tutarın bu isteklinin teklif fiyatı ile karşılandığı, giyim malzemeleri için öngörülen bedellerin proforma faturalar ile tevsik edildiği ve bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Aynı Kanunun“Bilgi ve belgeleri açıklama yasağı”başlıklı 61 inci maddesinde;“Bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanlar; ihale süreci ile ilgili bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve malî yönlerine ilişkin olarak gizli kalması gereken bilgi ve belgelerle işin yaklaşık maliyetini ifşa edemezler, kendilerinin veya üçüncü şahısların yararına kullanamazlar. Aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyideler uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanununun “Ticari Sır” başlıklı 23 üncü maddesinde yer alan ; “Kanunlarda ticarî sır olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile, kurum ve kuruluşlar tarafından gerçek veya tüzel kişilerden gizli kalması kaydıyla sağlanan ticarî ve malî bilgiler, bu Kanun kapsamı dışındadır.” şeklindeki hüküm ile ticarî sır olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile, kurum ve kuruluşlar tarafından gerçek veya tüzel kişilerden gizli kalması kaydıyla sağlanan ticarî ve malî bilgilerin Kanun kapsamı dışında olduğu belirtilmiştir.

4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine bakıldığında, idarelerin ihalelerde saydamlığı sağlamakla yükümlü olduğu gibi, aynı şekilde gizlilik ilkesinin gereklerinin de yerine getirmekle yükümlü olduğu görülmektedir. Gizlilik ilkesi yine Kanunda hüküm altına alınan “Bilgi ve belgeleri açıklama yasağı” 61 inci maddesi ile birlikte değerlendirildiğinde, ihaleye teklif veren isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve malî yönlerine ilişkin bilgilerin gizli kalmasını zorunlu tutmakta, aksi yönde davrananlar hakkında müeyyide uygulanmasını hükmetmektedir.

Bu çerçevede, kamu ihale mevzuatı bakımından, ihale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu proforma fatura ve buna dayanak teşkil eden belge ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5) başvuru sahibine verilmesi hususu değerlendirildiğinde, bir isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde bulunan ve ilgili kişi veya firma tarafından yapılan araştırma ve çalışma sonucu tanzim edilen bilgi ve belgelerin bir diğer istekliye verilmesinin, 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanununun “Ticari Sır” başlıklı 23 üncü maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, 4734 sayılı Kanunun 61 inci maddesine aykırılık teşkil edeceği sonucuna varılmış olup, bu itibarla başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Bununla birlikte, somut olayda, başvuru sahibince ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklaması kapsamında sunduğu proforma fatura ve buna dayanak teşkil eden belge ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddiası 1 inci iddia kapsamında incelenmiş ve söz konusu belgelerde herhangi bir mevzuata aykırılığın olmadığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda, başvuru sahibinin amacının nihai olarak söz konusu belgelerde herhangi bir mevzuata aykırılığın olup olmadığının incelenmesi olduğu hususu dikkate alındığında, itirazen şikâyet yoluyla bu amacın gerçekleştirildiği görülmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Kısmetim İş Elbiseleri ve Güvenlik Malzemeleri firması tarafından düzenlenen ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan proforma fatura ve maliyet/satış tespit tutanağı gönderilmek suretiyle söz konusu belgelerde yer alan maliyetlerin, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin mükellefin bağlı olduğu Kızılbey/Ankara Vergi Dairesine bildirilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle;

1. İhale uhdesinde bırakılan istekliye ait teklif bedel analiz edildiğinde kişi başına teklif edilen kıyafet giderinin 2,98 TL olduğu ve bu durumun hayatın olağan akışına aykırılık teşkil ettiği, ihale üzerinde bırakılan isteklice sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında proforma fatura eki maliyet satış/tespit tutanağı sunulmuş ise “satışlar üzerinden işlem yapılmış olmasına rağmen % 80 inin altında olmadığı” ibaresinin bulunup bulunmadığının, proforma faturaya esas teşkil eden giriş faturalarının Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen dönemlere ait olup olmadığının, idarece istenen kıyafet miktarı ve özelliklerinin sunulan proforma fatura içeriğinde bulunup bulunmadığının incelenmesi gerektiği,

2. İhale komisyonunca herhangi bir usulsüzlük yapılıp yapılmadığının ve şikayete konu edilebilecek bir durumun olup olmadığının anlaşılabilmesi için şikayet konusu ihaleye ilişkin idareden istenen bilgi ve belgelerin Başbakanlık Bilgi Edindirme Kurulunun 07.11.2007 tarih ve 2007/1236 sayılı kararı gereğince şikayet sahibine verilmesi gerektiği, iddia edilmekte ve itirazen şikâyet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Merkezi Sosyal Tesisleri tarafından 2012 Mali Yılı 11 Aylık Sosyal Tesisişinin açık ihale usulüile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin piyasadan alınan fiyat teklifleri ve işçilik hesaplama modülü esas alınarak toplam 343.458,48 TL olarak belirlendiği,

İdare, yaklaşık maliyet içerisinde personele verilecek giyim maliyetini toplam 6.537,38 TL olarak belirlediği, karsız yaklaşık maliyetin (346.613,50 TL) altındaki teklifleri ise aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutmuştur. Hesaplanabilir asgari işçilik maliyeti %3 sözleşme giderleri dahil giyim hariç 340.076,12 TL olarak belirlenmiştir.

İdarece, aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra 340.177,58 TL bedeli teklif eden Anadolu firması ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak kabul belirlenmiştir.

Kurul tarafından yapılan değerlendirmede ise, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin karar verilmiştir.

Kurul çoğunluğunun vermiş olduğu karara aşağıda yapmış olduğum açıklamaya istinaden katılmıyorum.

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen ve kurul tarafından aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun görülen Anadolu firması açıklamasında; giyim için %3 sözleşme giderleri dahil toplam 101,15 TL bedel öngördüğü anlaşılmıştır.

Her ne kadar Kurul tarafından, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak kabul edilen Anadolu firmasının aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmüş ise de; bu firmanın giyim için teklif ettiği 101,15 TL tutar ile (idarenin yaklaşık maliyetinde giyim için öngördüğü, 6.733,50 TL tutarın karşılanmasının mümkün olmadığı) söz konusu maliyetlerin karşılanmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

Söz konusu anadolu firmasının aşırı düşük teklif açıklamasına bakıldığında, hem söz konusu maliyetleri teklif ettiği bedel ile karşılamasının mümkün olmadığı hem de piyasada bu şekilde ticari faaliyetini yürüten bir şirketin yıllık karının ülkemizde geçerli olan asgari ücreti dahi kazanamayacak olması ticari hayatın gerçekleri ile örtüşmemektedir.

Ticari şirketlerin iktisadi amacının kar elde etmek olduğu, kar elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kar elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu,

Kurul tarafından aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Anadolu firmasının ihale konusu işi yerine getirmesinin mümkün olmadığı, bu sebeple bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerekçesiyle Kurul çoğunluğunun vermiş olduğu karara katılmıyorum.

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi