KİK Kararı: 2012/UH.II-1466

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/020
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 26.03.2012
Karar No : 2012/UH.II-1466
BAŞVURU SAHİBİ:
Savan Yemek San. Tic. Ltd. Şti. - Doğu Yemek Tem. Medikal San. Ve Tic. Ltd. Şti., ÖZ ANKARA TOPTANCILAR SİRESİ 3.BLOK NO:94 MACUNKÖY / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yenimahalle Devlet Hastanesi Baştabipliği, Yeni Batı Mah. 2026 Cad. 06370 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/172107 İhale Kayıt Numaralı "24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama Ve Dağıtım Hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[669].(0258)./2012-11Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Yenimahalle Devlet Hastanesi Baştabipliğitarafından 19.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Savan Yemek San. Tic. Ltd. Şti. & Doğu Yemek Tem. Medikal San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 23.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 09.02.2012tarih ve 5858sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygunolacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale uhdesinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, dolayısıyla teklifinin reddedilmesi gerektiği,

2. İdarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Testem Temsilcilik Tur. İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.'nin, yine idarece 20.07.2011 tarihinde yapılan 2011/91153 İKN’li ihalede, bilançosunun uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak, şikâyet konusu ihalede anılan isteklinin bilançolarının uygun bulunduğu belirtilerek, isteklinin geçmiş dönem evraklarında oynama yapmak suretiyle bilanço için öngörülen yeterlik kriterini sağladığı, bu nedenle, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin (c) bendi uyarınca işlem tesis edilmesi gerektiği,

3. Testem Temsilcilik Tur. İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.'nin teklif dosyası kapsamında sunduğu Ticaret Sicili Gazetesi suretlerinin mevzuatın belgelerin sunuluş şekline dair düzenlemelerine aykırı olduğu,

4. Testem Temsilcilik Tur. İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yarıdan fazla hissesine sahip olan şirket müdürü Fehmi Suna'nın sahte çürük raporu düzenlemek, suç örgütü kurmak ve yönetmek ve kamu görevlilerine rüşvet vermek suçları nedeniyle açılan davada yargılandığı belirtilerek, 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin (a) bendi, 58 inci ve 59 uncu maddeleri gereği anılan isteklinin ihalelere katılamayacağı, buna rağmen ihaleye katılan istekli hakkında söz konusu Kanunun 17 nci maddesinin (e) bendi uyarınca işlem tesis edilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, inceleme konusu ihaleye ilişkin olarak, başvuru sahibinin anılan iddiasını da içeren diğer bir itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kurulun aldığı 20.02.2012 tarihli ve 2012/UH.II-991 sayılı kararla “İhale uhdesinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, dolayısıyla teklifinin reddedilmesi gerektiği” şeklinde iddianın yerinde bulunmadığı görülmüştür.

Anılan Kurul Kararında; “İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının “24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmetleri Alımı” olarak belirtildiği; miktarı ve türüne ise şartname ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Kahvaltı (normal)

Öğün

200000,000

2

Kahvaltı (diyet)

Öğün

45000,000

3

Normal yemek (öğle, akşam)

Öğün

600000,000

4

Diyet yemeği(öğle, akşam)

Öğün

100000,000

5

Ara Kahvaltı

Öğün

75000,000

şeklinde yer verildiği, 19 uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, 25.3 üncü maddesinde; “25.3.1. Çalıştırılacak 25 işçiye ait yol gideri (gidiş-dönüş) ayni olarak karşılanacaktır. (Personelin yol bedeli; her birine aylık 26 gün için ve her güne 2 şer adet olmak üzere 52 adet toplu taşıma EGO kartı verilerek karşılanacaktır.) Yüklenici tarafından karşılanacak bu giderlerin aylık gün sayısı olarak 26 (Yirmialtı) gün esas alınacaktır.

Çalıştırılacak işçilerin yemek ihtiyaçları ise hastane mutfağından çıkan yemekten karşılanacak olup istekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

Yüklenici, çalıştırılacak işçilerin teknik şartnamenin 6.4. maddesinde cins ve miktarı belirtilen giyeceklere ilişkin giyim bedelini ayni olarak karşılayacaktır.

24 ay için 4857 sayılı İş Kanunu 47. maddesi uyarınca; resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışmalar için çalışılacak gün sayısı 28,5 (yirmisekiz buçuk) gündür. Bu çalışılacak günlerde çalışacak toplam kişi sayısı: 1 adet aşçı, 2 adet aşçı yardımcısı, 6 adet garson, 2 adet bulaşıkçı olmak üzere 11 (onbir) kişidir. Tatilde çalışılacak toplam gün sayısı: 1 adet aşçı için 128,5=28,5 gün, 2 adet aşçı yardımcısı için 2 28,5=57 gün,6 adet garson için 628,5=171 gün ve 2 adet bulaşıkçı için 228,5=57 gündür. Bugünler için yaptırılacak çalışma için ödenecek ücret teklif fiyata dâhildir.

Teknik şartnamenin 11. maddesinde nitelikleri belirtilen 25 işçi için işçilik ücretleri ve diğer işçilik ödemeleri yükleniciye aittir. Ayrıca bu işe ait sözleşmenin uygulanması esnasında çalıştırılacak vasıflı personele ödenecek ücret, asgari ücrete göre yüzde fazlası oranı aşağıdaki şekilde olacaktır.

1 adet diyetisyen veya gıda mühendisi Asgari Ücretin % 100 Fazlası

1 adet aşçıbaşı Asgari Ücretin % 200 Fazlası

2 adet aşçı Asgari Ücretin % 100 Fazlası

1 adet diyet aşçı Asgari Ücretin % 100 Fazlası

2 adet Aşçı Yardımcısı Asgari Ücretin % 75 Fazlası

24 aylık hizmet süresince tüketilecek damacana su yüklenici tarafından ödenecektir. 24 aylık toplam damacana su miktarı: 19 lt lik 7310 adet olup teklif fiyata dahildir.

Hizmet süresince hastane mutfağında tüketilecek, su elektrik ve doğalgaz giderleri teklif fiyata dahildir.

Aylık ortalama kullanılan su miktarı: 87 m3

Aylık ortalama kullanılan elektrik miktarı: 2325 kw

Aylık ortalama kullanılan doğalgaz miktarı: 1138 m3

Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünce yayınlanmış olan ve teknik şartnamede ve Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinde belirtilen gramajlara göre hazırlanacak yemeklerin malzeme giderleri teklif fiyata dahildir.

Sözleşme giderlerine ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı teklif fiyata dahildir.” düzenlemesinin bulunduğu, 25.5 inci maddesinde kısa vadeli sigorta prim oranının % 1,0 olarak belirlendiği, sözleşme tasarısının 9 uncu maddesinde, işin süresinin 24 ay olarak belirtildiği, teknik şartnamenin 6.4 üncü maddesinde çalıştırılacak personele verilecek giyim malzemesi cins ve sayılarına yer verildiği, 12 nci maddesinde yüklenici tarafından temin edilmesi istenilen araç-gereç cins ve sayılarının bulunduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Kanunun anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanacak ikincil mevzuatın esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede; ihale komisyonunca geçerli teklif olarak belirlenen isteklilerden, kârsız yaklaşık maliyetin (3.583.385,83 TL) altında fiyat teklif eden Eren Kurumsal Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. (2.951.000 TL), Can Gıda Tur. İnş. Tic. Ltd. Şti. (3.425.000 TL) ve Fesleğen Tem. Bil. Yem. Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’ye (3.486.500 TL) ait tekliflerin aşırı düşük teklifler olarak belirlendiği ve bu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Eren Kurumsal Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. ile Can Gıda Tur. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin süresi içerisinde açıklamasını idareye sunmadığı, bu nedenle anılan isteklilere ait tekliflerin reddedildiği ve ihalenin, süresi içerisinde açıklamasını idareye sunan ve açıklaması uygun bulunan Fesleğen Tem. Bil. Yem. Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İhale uhdesinde kalan istekli aşırı düşük teklif açıklamasında, teklif edilen öğün birim fiyat cetveli ile birim öğün çiğ malzeme maliyeti cetvelini, genel teklif icmalini, icmalde yer alan işçilik, personel kıyafeti, demirbaş/temizlik sarf malzeme, ilaçlama, portör muayene, sözleşme gideri v.b. maliyet kalemlerine ait cetvelleri, normal/diyet kahvaltı, normal/diyet öğle/akşam yemeği ve ara öğünler için çiğ yemek malzemesi maliyeti hesaplamalarını, anılan hesaplamalarda kullanılan yemek malzemelerine ait fiyatları tevsik etmek üzere piyasada faaliyet gösteren tedarikçilerden alınmış proforma faturalarını ve yaş sebze ve meyve fiyatları için Ankara Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali tarafından yayımlanmış fiyat listelerini, portör muayenesi, personel giyim malzemeleri, ilaçlama, demirbaş malzeme, temizlik sarf malzeme fiyatlarını tevsik etmek üzere alınmış proforma fatura/fiyat tekliflerini, İşçilik Hesaplama Modülü sayfalarını, kullanma suyu, elektrik, doğalgaz, personel ulaşım giderleri için teklif edilen fiyatları tevsik etmek üzere ilgili Kurum ve Kuruluşlarca ilan edilen fiyat tarifelerini sunmuştur.

İhale uhdesinde kalan istekli açıklamasında teklif bileşenlerini aşağıdaki şekilde belirtmiştir.

Sıra No

Maliyet Bileşeni

Tutar (TL)

1

Çiğ yemek malzemesi maliyeti

2.034.894,286

2

Personel giderleri (normal çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması ve yol ücreti)

981.373,496

3

Personel diğer giderleri (Giyim malzemesi ve portör muayenesi maliyeti)

6.022,563

4

Sözleşme giderleri

76.528,675

5

Demirbaş malzeme gideri

53.290,400

6

Temizlik ve sarf malzeme gideri

45.871,457

7

Diğer giderler (İlaçlama, arıza bakım onarım, doğalgaz, elektrik, su, damacana su, genel giderler)

141.227,336

8

Numune alım maliyeti

41.260,569

Ara toplam:

3.380.468,782

Kâr:

106.031,218

Toplam:

3.486.500,000

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde; “…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

…

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

…

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan Tebliğ açıklaması ve ihaleye ait teknik şartname çerçevesinde ihale uhdesinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Açıklama kapsamında sunulan normal/diyet kahvaltı, normal/diyet öğle/akşam yemeği ve ara öğünler için çiğ yemek malzemesi maliyeti hesaplamalarının ihale teknik şartnamesinde yer alan örnek menülere göre yapıldığı ve hesaplamalarda yer alan yemek girdisi çeşit ve gramajlarının yine teknik şartnamedeki çeşit ve gramajlar ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

Öte yandan, işçilik maliyeti hesaplamalarında idari şartnamenin 25 inci maddesindeki düzenlemelerin göz önünde bulundurulduğu, hesaplamaların 4 adet 6 aylık dönem için ayrı ayrı yapıldığı, ilk altı aylık dönem için 2012 yılı ilk yarısında geçerli olan, ikinci 6 aylık dönem için 2012 ikinci yarısında geçerli olan brüt asgari ücretin (çalıştırılacak personel için şartnamede öngörülen yüzde fazlaları) üzerinden hesaplamaların yapıldığı görülmüştür. Sonraki iki 6 aylık dönem için brüt asgari ücretin belirlenmediği ve ihale konusu işte fiyat farkı verilmeyeceği dikkate alınarak, istekli tarafından, kalan iki 6 aylık dönem için tahmini ücret artışı öngörülmüştür. Gerçekten, üçüncü 6 aylık dönem için 2012 ikinci yarısında geçerli olan brüt asgari ücretin (çalıştırılacak personel için şartnamede öngörülen yüzde fazlaları) % 5 fazlası ve dördüncü 6 aylık dönem için üçüncü altı aylık dönem için öngörülen brüt asgari ücretin (çalıştırılacak personel için şartnamede öngörülen yüzde fazlaları) % 5 fazlası üzerinden işçilik ücreti hesaplamaları yapılmıştır.

Çiğ yemek malzemesi maliyeti hesaplamalarında kullanılan malzeme fiyatlarını tevsik etmek üzere Angora Tavukçuluk Ltd. Şti., Çamlıca Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Ahmet Aydeniz Gıda San. ve Tic. A.Ş., Baki Toptan Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Kayseri Yufka ve Gıda Maddeleri, Özkanlar Sakadat Et San. ve Tic. Ltd. Şti., Pınarbaşı Gıda Fethullah Kaçar, Üstün Kardeşler Tük. Mad. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Un-Tat Unlu Mam. Gıda Tic. Ltd. Şti.’den alınmış proforma faturalar ile yaş sebze ve meyve fiyatları için Ankara Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali tarafından yayımlanmış fiyat listelerinin sunulduğu görülmüş olup, anılan belgelerin Tebliğin 79.4.24 üncü ve 79.4.2.11 inci maddelerine uygun olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca, personel giyim malzemeleri, demirbaş malzeme ve temizlik sarf malzeme fiyatlarının açıklanmasını teminen sunulan proforma faturalar ile ilaçlama ve portör muayenesi maliyetine ilişkin sunulan fiyat tekliflerinin sırasıyla Tebliğin 79.4.2.4 üncü ve 79.4.2.5 inci maddelerine uygun olduğu tespit edilmiştir.

Netice itibariyle, ihale uhdesinde kalan isteklinin açıklamasının mevzuata ve ihale teknik şartnamesine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.” hususlarına yer verilmiştir.

Neticede, söz konusu Kurul kararı göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 7.4.2 nci maddesinde; “İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50?den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Öte yandan, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35 inci maddesinde; “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

…

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur…” hükmü bulunmaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmünden, idarece istenilmesi halinde ekonomik ve mali yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere isteklilerin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli bölümlerini ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen eşdeğer belgeyisunmaları gerektiği, sunulan belgelerin mevzuatın öngördüğü bilanço yeterlik kriterlerini sağlaması gerektiği, bilançonun veya yeterlik kriterlerini sağladığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Testem Temsilcilik Turizm İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. teklif dosyası kapsamında SMMM tarafından düzenlenmiş “Bilanço Bilgileri Tablosu” nu ve istekliye ait bilançonun da yer aldığı, söz konusu SMMM tarafından onaylı Kurumlar Vergisi Beyannamesini (05.08.2011 tarihinde onaylanmış) sunmuştur.

Sözü edilen belgeler incelendiğinde, bilanço rasyolarının aşağıdaki gibi olduğu ve isteklinin yukarıda yer verilen şartname maddesinde belirtilen bilanço yeterlik oranlarını sağladığı görülmüştür.

Cari oran: 2,50 > 0,75

Öz kaynak oranı: 0,73 > 0,15

KVBB/Öz kaynak: 0,00 < 0,50

Diğer taraftan, başvuru sahibinin iddiasında sözü edilen, idarece 20.07.2011 tarihinde yapılan 2011/91153 İKN’li ihalede Testem Temsilcilik Turizm İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan bilanço veya eşdeğer belgeler idareden yazı ile istenilmiştir. İdarece gönderilen belge incelendiğinde; söz konusu ihalede anılan isteklinin SMMM tarafından düzenlenmiş bilanço rasyolarını gösteren tabloyu ve istekliye ait bilançonun da yer aldığı SMMM tarafından onaylı Kurumlar Vergisi Beyannamesini (11.04.2011 tarihinde onaylanmış) sunduğu görülmüştür. Bilanço yeterliğinin sağlanmasına ilişkin sunulmuş bahse konu belgelerden, isteklinin cari oranının (Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Borçlar) mevzuatın öngördüğü yeterlik oranının (0,75) altında olduğu ve bu nedenle, 12.08.2011 tarihli ihale komisyonu kararı ile istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespit ve açıklamalardan, Testem Temsilcilik Turizm İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.’nin Kurumlar Vergisi Beyannamesinde düzeltme yapmak suretiyle bilançosunu değiştirdiği anlaşılmış olup, bu durum mükellefin bağlı olduğu Ostim Vergi Dairesi Müdürlüğünden de teyit edilmiştir. Gerçekten anılan Müdürlüğün gönderdiği belgelerden, isteklinin Kurumlar Vergisi Beyannamesini 11.04.2011 tarihinde verdiği, bu beyanname üzerinde 29.04.2011 ve 05.08.2011 tarihlerinde düzeltme yaptığı ve söz konusu beyannamelerin anılan Müdürlükçe kabul edilip onaylandığı anlaşılmıştır. Diğer bir ifadeyle, istekli tarafından inceleme konusu ihalede sunulan, 05.08.2011 tarihli Kurumlar Vergisi Beyannamesi kapsamında yer alan bilançonun ilgili mevzuata uygun olarak düzenlendiği sonucuna varılmıştır.

İsteklinin 29.04.2011 tarihinde onaylanan Kurumlar Vergisi Beyannamesi bünyesinde bulunan bilanço ile 05.08.2011 tarihinde onaylanan Kurumlar Vergisi Beyannamesi bünyesinde bulunan bilanço birlikte incelendiğinde, 29.04.2011 tarihinde onaylanmış bilançonun aktif sütununun “Duran Varlıklar” kısmında yer alan “Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar” ının 05.08.2011 tarihinde onaylanmış bilançoda “Dönen Varlıklar” kısmında bulunan “Stoklar” a aktarıldığı, bilançoda yapılan bu düzeltmenin dönen varlıklar toplamının dolayısıyla cari oranın artmasına sebep olduğu görülmüştür.

Netice itibariyle, inceleme konusu ihalede Testem Temsilcilik Turizm İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan bilançonun anılan isteklinin Kurumlar Vergisi Beyannamesinde yapmış olduğu düzeltme kapsamında tanzim edildiği, bu düzeltmenin ilgili resmi otorite olan Ostim Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından kabul edilip onaylandığı, idari şartnamenin yukarıda yer verilen maddesindeki yeterlik oranlarını sağlayan bilançonun SMMM tarafından onaylı olduğu ve kamu ihale mevzuatında ihalelerde düzeltilmiş bilanço sunulmasını yasaklayan bir hükmün bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, istekli tarafından sunulan bilançonun mevzuatın aradığı tüm şartları taşıdığı anlaşılmış olup, idarece anılan bilançoyu sunan istekliye ait teklifin bilanço değerlendirmesi neticesinde yeterli teklif olarak belirlenmesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Testem Temsilcilik Tur. İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi kapsamında sunduğu Ticaret Sicili Gazetesi suretleri incelendiğinde; sunulan belgelerde Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Müdürlüğü’nün mührünün, anılan Müdürlüğün bir çalışanının kaşe ve imzası ile “Aslının Aynıdır” kaşesinin ve “Belgenin Aslı İdarece Görülmüştür” kaşesi ile Hastane Müdür Yardımcısının kaşesi ve imzasının bulunduğu görülmüştür. Dolayısıyla, isteklinin ihaleden önce, Ticaret Sicili Müdürlüğünce onaylı Gazete suretlerini idare görevlisine göstererek, bunların fotokopilerini idare görevlisine “Belgenin Aslı İdarece Görülmüştür” şeklinde onaylattığı ve “Belgenin Aslı İdarece Görülmüştür” şerhi düşülmüş suretlerini teklif dosyası kapsamında sunduğu anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir…” hükmü bulunmaktadır.

Anılan Yönetmelik düzenlemesinden, idarelerin kural olarak belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isteyecekleri, bununla birlikte, isteklilerin belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini teklifleri kapsamında sunabilecekleri, ilgili mevzuatı uyarınca Türkiye Ticaret SiciliGazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretlerinin de idarelerce kabul edileceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, anılan Yönetmelik hükmü gereğince, Türkiye Ticaret SiciliGazete İdaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretlerinin asıl belgeler gibi değerlendirildiği görülmekte olup, asıl belge niteliğini kazanmış olan bahsedilen Gazete suretlerinin ihale tarihinden önce idare yetkilisine ibraz edilerek bu suretlerin idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin teklif kapsamında sunulabileceği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, Testem Temsilcilik Tur. İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.'nin teklif dosyası kapsamında sunduğu Ticaret Sicili Gazetesi suretlerinin mevzuatın belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükümlerine aykırılık taşımadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, Fehmi Suna’nın Testem Temsilcilik Tur. İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.'nin % 77 hissesine sahip ortağı ve şirket müdürü olduğu anlaşılmıştır. EKAP üzerinden yapılan yasaklı sorgulamasında, iddia konusu edilen Fehmi Suna hakkında herhangi bir ihalelere katılma yasağının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin dilekçesinde; Fehmi Suna'nın sahte çürük raporu düzenlemek, suç örgütü kurmak ve yönetmek ve kamu görevlilerine rüşvet vermek suçları nedeniyle açılan davada İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesinde yargılandığı belirtilerek, 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin (a) bendi, 58 inci ve 59 uncu maddeleri gereği anılan isteklinin ihalelere katılamayacağı, buna rağmen ihaleye katılan istekli hakkında söz konusu Kanunun 17 nci maddesinin (e) bendi uyarınca işlem tesis edilmesi gerektiği iddia edilmiştir.

Bu bağlamda, iddiaya ilişkin incelemeye esas teşkil etmek üzere anılan Mahkemeden yazı ile bilgi ve belge istenilmiş olup, gelen cevabi yazı ve ekindeki iddianameden Fehmi Suna’nın da aralarında bulunduğu şüphelilerin,

- Cebir ve tehdit uygulayarak haksız ekonomik çıkar sağlamak amacıyla suç örgütü kurmak ve yönetmek, kurulan bu örgüte üye olmak,

- Birden fazla yağmaya teşebbüs etmek ve irtikap,

- Kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan onlar nezdinde hatırı sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak başkasından menfaat temin etmek suretiyle nitelikli dolandırıcılık yapmak ve bu suça teşebbüs,

- Fuhşa aracılık yapmak ve yer temin etmek,

- Devletin güvenliğine ilişkin bilgileri temin etmek, yetkili makamların kanun ve düzenleyici işlemlere göre yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgileri temin etmek suçları nedeniyle açılan davada yargılandığı ve yargılamanın devam ettiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 11 inci maddesinde; “Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar:

a) Bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan veya örgütlü suçlardan veyahut kendi ülkesinde ya da yabancı bir ülkede kamu görevlilerine rüşvet verme suçundan dolayı hükümlü bulunanlar…” hükmü bulunmaktadır. Anılan Kanun hükmünden, geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile Terörle Mücadele Kanuna giren suçlardan veya örgütlü suçlardan ya da rüşvet verme suçundan dolayı yapılan yargılama sonucunda mahkum olanların hiçbir şekilde ihalelere katılamayacağı anlaşılmıştır.

Kanun hükmü ve yapılan açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda, Fehmi Suna’nın üzerine atılı suçun niteliği anılan Kanun hükmünde geçen suçlarla aynı olmasına karşın, söz konusu şahıs hakkındaki yargılama devam ettiğinden, başka bir ifade ile anılanın mahkûmiyetine karar verilmediğinden, anılan Kanunun 11 inci maddesinde yer alan ihalelere katılamama yaptırımının Fehmi Suna ve müdürü olduğu Testem Temsilcilik Tur. İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.’ye tatbik edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, anılan Kanunun “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17 nci maddesinde; “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır…” hükmü, “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58 inci maddesinde; “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise İçişleri Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir…” hükmü, “İsteklilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 59 uncu maddesinde ise; “Taahhüt tamamlandıktan ve kabul işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa dahi, 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlardan Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre ceza kovuşturması yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Hükmolunacak cezanın yanı sıra, idarece 58 inci maddeye göre verilen yasaklama kararının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmak şartıyla bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar bu Kanun kapsamında yer alan bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan mahkeme kararıyla 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanırlar.

Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelerden dolayı haklarında birinci fıkra gereğince ceza kovuşturması yapılarak kamu davası açılmasına karar verilenler ve 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlar yargılama sonuna kadar Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılamaz. Haklarında kamu davası açılmasına karar verilenler, Cumhuriyet Savcılıklarınca sicillerine işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna bildirilir…” hükmü bulunmaktadır.

Anılan Kanun hükümlerinden de, Kanunun 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil ve davranışlardan Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiilleri işleyenler hakkında yapılacak kovuşturma ve yargılama sonucunda hükmolunacak ceza yanında, idarece verilen yasaklama kararının bitiş tarihinden itibaren geçerli olmak üzere mahkeme tarafından ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verileceği, Kanun kapsamında yapılan ihalelerden dolayı haklarında kamu davası açılanlar ile Kanunun 58 inci maddesinin ikinci fıkrasında sayılanların yargılama sonuna kadar ihalelere katılamayacağı anlaşılmaktadır.

Mahkeme tarafından gönderilen iddianameden, Fehmi Suna hakkında kamu davasının açılmasına sebep olan suç isnadında 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılmış bir ihale ve ihaleye ilişkin olarak işlenmiş yasak bir fiilden bahsedilmediği görüldüğünden, anılan Kanunun 59 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ihaleye katılamama durumunun söz konusu şahıs ve müdürü olduğu şirket bakımından geçerli olmadığı sonucuna varılmıştır.

Son olarak, Fehmi Suna ve şirketinin Kanun kapsamındaki ihalelere katılmasını engeller bir durum bulunmadığından, anılanların Kanunun 17 nci maddesinin (e) bendinde yer alan fiili işlemeleri mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle, inceleme konusu ihaleye katılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen şirket hakkında anılan Kanunun 17 nci maddesinin son fıkrası gereğince Kanunun ihalelerden yasaklamaya ilişkin hükümleri uygulanamayacaktır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde kalan isteklinin teklifine ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu” …………… iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; 24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmetleri Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 4.300.063,00 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 12 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 3.486.500,00 TL bedel karşılığında Fesleğen Tem. Bil. Yem. Gıda Org. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ninüzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi