KİK Kararı: 2012/UH.II-1265

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/018
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 12.03.2012
Karar No : 2012/UH.II-1265
BAŞVURU SAHİBİ:
Filiz Gıda Tarım Hay. Teks. İnş. Tur. Nak. Top. Tem. Oto Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. , Eskişehir Yolu No : 6733 Söğütözü ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı Ordu Kadın Doğum Ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi, Bucak Mahallesı Ibnı Sına Caddesı 16 52200 ORDU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/133584 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Pişirme,Dağıtımı Ve Sonrası Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

08.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[4276].(0256)./2011-90Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sağlık Bakanlığı Ordu Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları HastanesiBaşhekimliği tarafından 01.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Filiz Gıda Tarım Hay. Teks. İnş. Tur. Nak. Top. Tem. Oto Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 30.11.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 14.12.2011tarih ve 52920sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1- 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2- İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine, gerekli incelemeyi yapmadığı anlaşılan ihale komisyon üyeleri ile ihale yetkilisi hakkında gerekli soruşturma ve değerlendirme yapılmak üzere Sağlık Bakanlığı’na bildirimde bulunulmasına,

3- Kanunun 53 üncü maddesinde Kurum tarafından istenen belgelerin istenilen süre içinde verilmesi zorunluluğuna karşın, istenen belgeyi süresi içinde Kuruma göndermeyen serbest muhasebeci Aygün Bora Akat hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının belli kısımları itibariyle belgelere dayalı olmadığı, sunulan belgelerin mevzuata uygun olmadığı, tutanakların son geçici vergi beyanname döneminde düzenlenmiş olan ilgili malların alış faturaları ile uyumluluğunun incelenmesi gerektiği, isteklinin sunmuş olduğu proforma faturaları imzalayan serbest muhasebeci mali müşavirler ile firmalar arasında bir sözleşme bulunmadığı, faturaların geçersiz olduğu,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesindeki tutarın yetersiz olduğu,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin diğer yeterlik belgelerinin de mevzuatın aradığı kriterleri taşımadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

_“Madde 38-_İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

“Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53 üncü maddesinde;

“…Kurum, görevlerinin yerine getirilmesinde resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden belge, bilgi ve görüş isteyebilir. Belge, bilgi ve görüşlerin istenilen süre içinde verilmesi zorunludur. ...” Hükmü,

Anılan Kanunun “Görevlilerin Ceza Sorumluluğu” başlıklı 60 ıncı maddesinde;

“İhale yetkilisi ile ihale komisyonlarının başkan ve üyeleri ile ihale işlemlerinden sözleşme yapılmasına kadar ihale sürecindeki her aşamada görev alan diğer ilgililerin; 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulunduklarının, görevlerini kanuni gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmadıklarının, taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde, haklarında ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezası uygulanır. Ayrıca, fiil veya davranışlarının özelliğine göre haklarında ceza kovuşturması da yapılır ve hükmolunacak ceza ile birlikte tarafların uğradıkları zarar ve ziyan genel hükümlere göre kendilerine tazmin ettirilir. (Değişik son cümle: 30/7/2003-4964/36 md.) Bu Kanuna aykırı fiil veya davranışlardan dolayı hüküm giyen idare görevlileri, bu Kanun kapsamına giren işlerde görevlendirilemezler.

Bu Kanun kapsamına giren işlerden dolayı yargı organlarınca herhangi bir ceza verilmiş olanlar, bu Kanun kapsamına giren bütün kamu kurum ve kuruluşlarınca bu Kanunun ve ilgili diğer mevzuatın uygulanması ile görevli ve yetkili kadrolara atanamaz ve görev alamazlar.

_(Değişik üçüncü fıkra: 30/7/2003-4964/36 md.)_5 inci maddede belirtilen ilkelere ve 62 nci maddede belirtilen kurallara aykırı olarak ihaleye çıkılmasına izin verenler ve ihale yapanlar hakkında da yukarıda belirtilen müeyyideler uygulanır.” hükmü,

“İdareye Şikâyet Başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde;

“…İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. …” hükmü,

“Görevlilerin Ceza Sorumluluğu” başlıklı 60 ıncı maddesinde;

“İhale yetkilisi ile ihale komisyonlarının başkan ve üyeleri ile ihale işlemlerinden sözleşme yapılmasına kadar ihale sürecindeki her aşamada görev alan diğer ilgililerin; 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulunduklarının, görevlerini kanuni gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmadıklarının, taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde, haklarında ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezası uygulanır. Ayrıca, fiil veya davranışlarının özelliğine göre haklarında ceza kovuşturması da yapılır ve hükmolunacak ceza ile birlikte tarafların uğradıkları zarar ve ziyan genel hükümlere göre kendilerine tazmin ettirilir. (Değişik son cümle: 30/7/2003-4964/36 md.) Bu Kanuna aykırı fiil veya davranışlardan dolayı hüküm giyen idare görevlileri, bu Kanun kapsamına giren işlerde görevlendirilemezler.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“ 79.1. (Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

79.4.2.13. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

….

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

79.6. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilere, açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin kesinleşen ihale kararı ile birlikte bildirilmesi zorunludur.

79.7. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Kurumca ilgililerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “işçilik hesaplama modülü”ne (www.kik.gov.tr) adresinden ulaşılabilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Söz konusu ihaleye ait idari şartnamenin 2 nci maddesinde; ihalenin adının “Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri” olduğu, “Teklif Fiyata Dahil Giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“Madde 25 - Teklif fiyata dahil olan giderler

25.1. İstekliler tekliflerine vergi(KDV Hariç), resim, harç ve benzeri, giderlerini dahil edeceklerdir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” Düzenlemesi bulunmaktadır.

Ekinde ise miktarı;

“

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Kahvaltı

Öğün

99500,000

2

Normal Yemek(Öğle-Akşam)

Öğün

282000,000

3

Diyet Yemeği(Öğle-Akşam)

Öğün

28000,000

4

Ara Öğün

Öğün

13000,000

” olarak düzenlenmiştir.

Teknik şartnamede örnek öğünler, yemek girdileri vs. bulunmaktadır.

01.11.2011 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, bir isteklinin açıklamada bulunmadığı, 21.11.2011 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararı ile açıklamada bulunan isteklilerden Hasan Avcı ile Fer - Ah Yemekhane Temizlik Nak. İnş. Taah. Turz. Yazılım Servis Hizm. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının uygun bulunmadığı, ihalenin açıklaması uygun bulunan Turkuaz Yem. Tem. Güv. Hiz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. – Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Filiz Gıda Tarım Hay. Amb. Teks. İnş. Tur. Nak. Top. Tem. Oto Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan isteklilerden tekliflerini açıklamak için teknik şartnamede yer alan örnek menülerin dikkate alınmasının istendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Turkuaz Yem. Tem. Güv. Hiz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. – Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasında;

• Teklif icmali,
• Yemek maliyet analizleri
• Genel maliyet analizleri
• Çeşitli girdilere ait hal fiyat listesi
• Proforma faturalar
• Maliyet/Satış tutarı tespit tutanakları
• İşçilik hesaplama modülü çıktıları

ve bir takım belgeler sunduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan öğün maliyet analizleri ve maliyet belgeleri incelendiğinde;

• Çay, reçel-bal, bisküvi, buğday, nişasta, fındık, vanilya vd. bazı girdilere ait maliyetleri gösteren belgelerin bulunmadığı,
• 200 gr yoğurt için proforma faturada 0,60 TL fiyat bulunmasına karşın analizlerde söz konusu girdinin maliyetinin 0,45 TL olarak yer aldığı,
• Normal kahvaltı menü örneklerinden menü 2’de yumurtanın; menü 6’da zeytin ve eritme peynirin; menü 7’de zeytin ve sarellenin eksik olduğu,
• Diyet yemek listesi örneklerinden menü 12’de çorba / makarna / pirinç pilavı çeşitlerinden birinin bulunması gerekirken bulunmadığı,

Tespit edilmiştir.

Anılan isteklinin açıklamasında maliyet /satış tutarı tespit tutanaklarının sadece ilk sayfalarının bulunduğu, ilk sayfalarda ise maliyet veya satış fiyatlarına ilişkin bedellerin bulunmadığı, ayrıca proforma faturalarda yer alan fiyatların hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabulünü yapacak kadar düşük değerlerde olmadığı, dolayısı ile tutanaklara dayanak teşkil eden faturaların istenmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibinin dilekçesinde yer vermiş olduğu proforma faturaları düzenleyen mükellefler ile söz konusu proforma faturaları onaylayan serbest muhasebeciler, serbest muhasebeci mali müşavirler, yeminli mali müşavirler arasında sözleşme bulunmadığı bu sebeple proforma faturaların geçersiz olduğu yönündeki iddiasına ilişkin olarak;

İhale işlem dosyasında yer alan belgeler incelendiğinde idare tarafından söz konusu hususa ilişkin olarak herhangi bir işlem yapmadığı görülmüştür.

Turkuaz Yem. Tem. Güv. Hiz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. – Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasında proforma fatura / fiyat teklifi aldığı firmaların maliyet satış tutarı tespit tutanaklarını düzenleyip onaylayan serbest muhasebeci / serbest muhasebeci mali müşavirlerden mükelleflerle yaptıkları tam tasdik sözleşmeleri veya mükelleflerin beyannamelerini imzalamaya yetkili olduklarını gösteren belgelerin birer onaylı örnekleri ../01/2012 tarihli yazılarımız ile istenmiştir.

Belge istenen SMMM Ercan Kır, SMMM Coşkun Üçüncü, SMMM Ali Tahir İshak, SMMM Erol Kurucu, SMMM Mümtaz Dilek istenen belgeleri Kuruma ulaştırmıştır.

06.01.2012 tarihinde SMMM Aygün Bora Akat’a gönderilen yazının PTT kayıtlarına göre 13.01.2012 tarihinde ulaştırıldığı görülmekle birlikte, söz konusu yazıda istenen belgeler Kuruma ulaştırılmamıştır. Ancak, Aygün Bora Akat tarafından onaylanan belgenin ilaçlama maliyetine (2.400 TL) ait olduğu ve ilaçlamanın yemek alımı hizmetinde esaslı bir unsur olmadığı anlaşıldığından esasa etkili bir eksiklik olarak değerlendirilmemiştir.

Sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklaması mevzuata uygun bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Söz konusu idari şartnamenin 7.5.2 maddesinde;

“7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70?ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10?unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30?undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.” Düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan ortak girişimin teklif bedelinin 1.352.275,00 TL olduğu, iş ortaklığında pilot ortak olan Turkuaz Yem. Tem. Güv. Hiz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin % 95, Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin ise % 5 ortaklık oranına sahip olduğu, pilot ortağın sunmuş olduğu iş deneyim belgesinde sözleşme tarihinin 28.07.2008, belge tutarının 569.579,20 TL; özel ortak Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu iş deneyim belgesindeki belge tutarının ise 1.989.600,00 TL olduğu görülmüştür.

İdari şartnamenin anılan maddesi uyarınca anılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin belge tutarları toplamının 405.682,50 TL’den az olmaması gerekmektedir. Ortak girişimi oluşturan ortakların sundukları iş deneyim belgelerindeki en düşük belge tutarının 569.579,20 TL olduğu dikkate alındığında, anılan isteklinin iş deneyim belge tutarının yeterli olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığında, her iki ortak tarafından sunulan iş deneyim belgelerindeki tutarlar şartnamede istenen oranları karşılamaktadır. İdari şartnamenin 7.5.2 maddesinde yer alan yeterlik kriteri sağlanmıştır.

Başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Söz konusu iddiaya ilişkin olarak herhangi bir somut bilgi veya belgenin sunulmadığı, iddianın varsayımlara dayalı ve soyut olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanununun 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, şikayet ve itirazen şikayet başvuru dilekçelerinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de aynı hükme yer verilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin 11 inci maddesinin sekizinci fıkrasında, anılan yönetmelik hükmü gereğince, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği, işlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin salt varsayımlara dayalı iddialara yer verilmesi halinde, başvurunun reddedileceği yönünde bir açıklama yapılmıştır.

Bu itibarla, yukarıdaki mevzuat hükümleri gereğince iddianın reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde komisyonun diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük isteklileri tespit ederek tekliflerini sorgulamaları gerektiği hükmü bulunmaktadır.

Söz konusu ihalede, yaklaşık maliyetin 1.554.327,00 TL olduğu ve yaklaşık maliyet içinde yüklenici kârının da bulunduğu ve hizmet alımı ihalelerinde % 20 oranına kadar yüklenici kârına izin verildiği hususları dikkate alındığında, teklif fiyatları idarece aşırı düşük bulunan Fer - Ah Yemekhane Temizlik Nak. İnş. Taah. Turz. Yazılım Servis Hizm. ve Tic. Ltd. Şti.’nin (teklif fiyatı 1.331.555,00 TL) ve Turkuaz Yem. Tem. Güv. Hiz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. – Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin (teklif fiyatı 1.352.275,00 TL) teklif fiyatlarının aşırı düşük olmadığı dolayısıyla tekliflerinin sorgulanmaması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca Kanunun “Görevlilerin Ceza Sorumluluğu” başlıklı 60 ıncı maddesinde ihale yetkilisi ile ihale komisyonlarının başkan ve üyeleri ile ihale işlemlerinden sözleşme yapılmasına kadar ihale sürecindeki her aşamada görev alan diğer ilgililerin; 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulunduklarının, görevlerini kanuni gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmadıklarının, taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde, haklarında ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezası uygulanacağına yönelik hüküm yer almaktadır.

Kanunun “İdareye Şikâyet Başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde ise şikâyet başvurusu üzerine idarenin gerekli incelemeyi yapması gerektiği düzenlenmiştir. Dolayısı ile ihale komisyonları yapılan şikâyet başvuruları üzerine hareketsiz kalma hakları bulunmamaktadır. Zira anılan maddenin devamında idarenin belirtilen sürede karar almaması durumu düzenlenmiştir ki inceleme süresi on günü aşabilir. Diğer bir anlatımla, Kanun komisyon görevlilerine incelemeyi zorunlu tutmuş ancak 10 günlük sürede karar alınması hususunda ise esneklik sağlamıştır.

Söz konusu ihalede aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, komisyon görevlileri tarafından gerekli özenin gösterilmediği, ayrıca şikâyet başvurusu üzerine dilekçede yer alan bazı hususların incelenmediği tespit edilmiştir. Bu itibarla, idare yetkililerinin görevlerini kanuni gereklere uygun yerine getirmediği kanaatine ulaşıldığından haklarında ilgili mevzuatları gereğince gerekli işlemlerin yapılmak üzere Ordu Valiliği’ne bildirimde bulunulması gerekmektedir.

Ayrıca Kanunun 53 üncü maddesi uyarınca Kurum, görevlerinin yerine getirilmesinde resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden istediği belgelerin istenilen süre içinde verilmesi zorunlu olmasına karşın, kendisinden, mükellef ile yapmış olduğu sözleşme istenen serbest muhasebeci Aygün Bora Akat tarafından istenen belge Kuruma ulaştırılmamıştır. Anılan kişi hakkında Kanunun gereğinin yerine getirilmemesi nedeniyle Trabzon Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulmana karar verilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Fer- Ah Yemekhane Temizlik Nak. İnş. Taah. Turz. Yazılım Servis Hizm. ve Tic. Ltd. Şti ve Turkuaz Yem. Tem. Güv. Hiz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. – Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemesi nedeniyle, anılan isteklilere yapılan aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin geri alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1- Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2- İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine, gerekli incelemeyi yapmadığı anlaşılan idare yetkilileri hakkında gerekli soruşturma ve değerlendirme yapılmak üzere Ordu Valiliği’ne bildirimde bulunulmasına,

3- Kanunun 53 üncü maddesinde Kurum tarafından istenen belgelerin istenilen süre içinde verilmesi zorunluluğuna karşın, istenen belgeyi Kuruma ulaştırmayan serbest muhasebeci Aygün Bora Akat hakkında Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulmasına,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının belli kısımlarının belgelere dayalı olmadığı ve sunulan belgelerin mevzuata uygun olmadığı, tutanakların son geçici vergi beyanname döneminde düzenlenmiş olan ilgili malların alış faturası ile uyumluluğunun incelenmesi gerektiği, isteklinin sunmuş olduğu proforma faturaları imzalayan SMMM ile firmalar arasında bir sözleşme bulunmadığı, faturaların geçersiz olduğu” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alım işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 1.554.327,00 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 9 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 1.352.275,00 TL bedel karşılığında Turkuaz Yemek Tem. Güv. Hiz. Ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti,-Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. Ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ortak girişimi üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi