KİK Kararı: 2012/UH.II-1263

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/018
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 12.03.2012
Karar No : 2012/UH.II-1263
BAŞVURU SAHİBİ:
Kahvecioğlu Gıda Enerji San. ve Tic.Ltd.Şti., Karapınar Mah. Organize san. Bölgesi 1169 Sok. No : 14/1 ORDU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kocaeli Üniversitesi Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı, Umuttepe Merkez Yerleskesi 41380 KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/157389 İhale Kayıt Numaralı "2012 Yılı Kocaeli Üniversitesi Öğrenci Ve Personeline Malzeme Dahil Öğlen Ve Akşam Yemeği Verme İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[805].(0224)./2012-16Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kocaeli Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığıtarafından 14.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012 Yılı Kocaeli Üniversitesi Öğrenci ve Personeline Malzeme Dahil Öğlen ve Akşam Yemeği Verme Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kahvecioğlu Gıda Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 02.02.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.02.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.02.2012tarih ve 7296sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli olan Sofra Yemek Ür. ve Hizm. A.Ş.'nin ve açıklama sunan diğer isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun tevsik edilmediği, ilaçlama, sigorta, işçilik, portör gideri, elektrik, su ve doğal gaz gideri, yemek naklinde kullanılacak araçlara ilişkin yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği, demirbaşların nasıl tedarik edileceğine ve aylık hak edişten kesilen binde 8,25’lik damga vergisine yönelik açıklama sunulmadığı, ihale konu işte kullanılacak temizlik malzemelerinin sağlık ve hijyen kurallarına uygun özellikte olduğunu gösteren belgelerin açıklama kapsamında sunulmadığı, anılan isteklinin açıklamasının teknik şartnamenin ekindeki yemek gramaj listesi ile uyumlu olmadığı, teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturalardaki YMM ve SMMM beyanlarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesine uygun olmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının; “2012 yılı Kocaeli Üniversitesi Öğrenci ve Personeline Malzeme Dahil Öğlen ve Akşam Yemeği Verme İşi” şeklinde belirlendiği,

Anılan şartnamenin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1.Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olacaktır. İşin yapılışı esnasında idareye ait mutfak ve yemekhanelerde kullanılacak elektrik, su ve doğalgaz bedelleri istekliye ait olacaktır (Bir aylık tüketim miktarları yerinde üretim yönteminde ortalama; doğalgaz 90000 kwt, elektrik 45000 kwt, su 1000 metreküp olup kullanılan miktarlar pişirme yöntemlerine göre farklılık göstermektedir). Yukarıda belirtilen giderler yaklaşık maliyet hesabında göz önüne alınmış olup, bu giderler isteklinin vereceği teklif fiyatına dahil olacaktır.

25.2.25.1.maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış yada farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3.Teklif fiyata dahil giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesine yer verildiği,

Söz konusu ihaleye ilişkin sözleşme tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “İşe başlama tarihi 02.02.2012; işi bitirme tarihi 31.12.2012” düzenlemesinin yer aldığı,

Bahse konu ihaleye ilişkin teknik şartnamenin “İşin mahiyeti” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu teknik şartname Kocaeli Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi’nin Kocaeli Üniversitesi öğrenci ve personeline verilen öğle yemeği ve akşam yemeğinin üniversitemiz mutfağında hazırlanması, bağlı bulunulan yüksekokul ve meslek yüksekokullarına taşınması, servis edilmesi ve servis sonrası temizlik hizmetlerini kapsamaktadır.” şeklinde düzenleme yapıldığı,

Görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda; başvuruya konu ihaleye 10 teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda Temaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin “birim fiyat teklif mektubunda teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Bilintur Bilkent Tur. İnş. Yatırım ve Tic. A.Ş., Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Dervişoğlu Kardeşler Gıda İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti., Savan Yemek San. Tic. Ltd. Şti., Altıntat Yemek Temizlik İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- Yenibahar Yem. Tem. Bil. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak nitelendirildiği anlaşılmıştır.

Anılan isteklilere gönderilen 16.11.2011 tarihli yazılarda, “21.11.2011 pazartesi günü saat 11.00’e kadar” aşırı düşük teklif açıklaması sunmalarının istenildiği, yazının isteklilere gönderildiği tarih olan 16.11.2011 tarihinin çarşamba gününe denk gelmesi nedeniyle idarece açıklama sunulması için verilen sürenin 2 iş gününe tekabül ettiği görülmüştür.

Bunun üzerine, Dervişoğlu Kardeşler Gıda İnşaat Taah. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından “ aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması için Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesine göre en az 3 iş günü süre verilmesi gerekirken idarece bu süreden daha kısa bir süre verildiği” iddiasıyla 28.11.2011 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Bahse konu itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin alınan 19.12.2011 tarih ve 2011/UH.II-4215 sayılı Kurul kararında; “…Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden idare tarafından aşırı düşük teklif olarak nitelendirilen isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” değerlendirmesinde bulunularak, “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Söz konusu karar doğrultusunda, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yeniden gerçekleştirilmiş, teklifi aşırı düşük bulunan 6 istekliye gönderilen 03.01.2012 tarihli yazılarda; “yemek maliyet analizi (teknik şartnamenin ekinde yer alan örnek menü ve yemek gramaj listesi dikkate alınarak yıllık yemek maliyetinin hesaplanması), işçilik giderleri, temizlik giderleri, ilaçlama giderleri, elektrik, su ve doğalgaz giderleri, demirbaş ve amortisman giderleri, taşıma giderleri, sözleşme giderleri ve genel giderler, firma kârı, seçilen teknik çözümler ve işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar” hususlarında 5 iş günü içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmaları istenilmiştir.

Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin idarece belirlenen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, Dervişoğlu Kardeşler Gıda İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti., Savan Yemek San. Tic. Ltd. Şti. ve Bilintur Bilkent Tur. İnş. Yatırım ve Tic. A.Ş.’nin sunduğu açıklamaların mevzuata uygun tevsik edilmediği gerekçesiyle uygun görülmediği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’nin üzerinde bırakıldığı, Altıntat Yemek Temizlik İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. -Yenibahar Yem. Tem. Bil. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde ise;

“…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması,

Yer almaktadır.

a) İhale üzerinde bırakılan istekli olan Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmesi sonucunda aşağıda yer verilen hususlar tespit edilmiştir:

- İdarenin 03.01.2012 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında, “teknik şartnamenin ekinde yer alan örnek menü ve yemek gramaj listesi dikkate alınarak yıllık yemek maliyetinin hesaplanması” istenilmiştir. Buna karşın, söz konusu istekli tarafından yalnızca bir haftalık yemek menüsüne ilişkin açıklama sunulduğu görülmüştür. Dolayısıyla “balık, mantar sote, kadınbudu köfte, çiftlik kebabı, yörük kebabı, orman kebabı, karnabahar gratine, islim köfte, sarı burma, kemalpaşa tatlısı, keşkül, tulumba” gibi yemeklere ilişkin açıklama sunulmadığı tespit edilmiştir.

- “Salça” fiyatını tevsik etmek üzere sunulan Öztürk Gıda’dan alınmış proforma faturada, “un” fiyatını tevsik etmek üzere sunulan Eksper Ev Dışı Tüketim’den alınmış proforma faturada ve “makarna” fiyatını tevsik etmek üzere sunulan Kom Gıda Kombassan Gıda İth. Mad. ve Petr. Ürn. San. Tic. A.Ş.’den alınmış proforma faturada proforma faturayı düzenleyen firmalara ait imza ve kaşelerin bulunmadığı görülmüştür.

- Yemek malzemesi fiyatlarını tevsik etmek için sunulan Kocalar Gıda ve Tarım Ürn. San. Tic. Ltd. Şti., Ayfer Kaur Baharatları ve Özbağ Sebze - Meyve Ticaret’ten alınmış proforma faturaların faks çıktısı olarak sunulduğu, bu hususun Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31 inci maddesinde yer alan; “Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.” hükmüne uygun olmadığı anlaşılmıştır.

- Ayrıca, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ekinde sunulan tüm proforma faturalarda yer alan;Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin aynı yeminli mali müşavir tarafından imzalanıp mühürlendiği, ancak proforma faturada anılan meslek mensubunun iletişim bilgilerine yer verilmediği tespit edilmiştir.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun olarak tevsik edemediği sonucuna ulaşılmıştır.

b) İdare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Altıntat Yemek Temizlik İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. -Yenibahar Yem. Tem. Bil. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

- Teknik şartnamenin ekinde yer alan yemek gramaj listesinde, etli kuru baklagillerde 100 gram kuru baklagil öngörülmesine rağmen, anılan istekli tarafından sunulan açıklamada “etli kuru fasulye” ve “etli nohut” yemeklerinde 60 gram kuru baklagil kullanılacağı belirtilmiştir. Ayrıca, makarna ve çorba gramajlarının teknik şartnamede belirtilen gramajların altında olduğu tespit edilmiştir.

- Tavuk, dana eti ve kuzu eti fiyatlarını tevsik etmek için Yalçın Et Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınmış proforma faturada proforma faturayı düzenleyen şirkete ait imza ve kaşenin bulunmadığı görülmüştür. Bu nedenle söz konusu malzemelere ilişkin açıklamanın idarece geçerli kabul edilmesi mevzuata uygun bulunmamıştır.

- Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesi uyarınca, satışlar üzerinden açıklama yapılması halinde proforma faturaya; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” ibaresinin yazılması, SMMM/YMM tarafından imzalanarak kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Buna karşın, teklif açıklaması kapsamında yemek malzemesi fiyatlarını tevsik etmek üzere sunulan SMA Metrostar Gıda Mad. Paz. San. ve Tic. A.Ş. ve RMA Gıda Petr. Hay. İnş. Teks. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturalarda yer verilen; “ Birim malzeme tutarının mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutar tespit tutanağındaki satışın % 80’nin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesine uygun olmadığı tespit edilmiştir.

- Teknik şartnamenin 62 nci maddesinde; “Mutfak ve yemekhanelerin ilaçlanması Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirilecektir. Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine sahip olması durumunda ilaçlama yüklenici tarafından yapılabilecektir. Bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlama anılan izin belgesine sahip olan firmalarca düzenli olarak gerçekleştirilecektir.” düzenlemesine yer verilmiş, idarenin 03.01.2012 tarihli yazısında da ilaçlama gideri önemli teklif bileşeni olarak belirlenmiştir.

Altıntat Yemek Temizlik İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. -Yenibahar Yem. Tem. Bil. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından söz konusu gider kalemini tevsik etmek için sunulan Forum Sosyal Hizm. Tem. İlaç. Gıda ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş proforma faturada, proforma faturayı düzenleyen firmaya ait imza ve kaşenin bulunmadığı görülmüştür.

Söz konusu tespitler bir arada değerlendirildiğinde, bahse konu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun tevsik edemediği sonucuna ulaşılmıştır.

c) Diğer yandan; aşırı düşük teklif açıklamaları idarece yeterli görülmeyen Bilintur Bilkent Tur. İnş. Yatırım ve Tic. A.Ş.’nin açıklaması incelendiğinde, yemek malzemesi fiyatlarını tevsik etmek için teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturalarda, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.4 üncü maddesinde belirtilen ibarelere yer verilmediği belirlenmiştir.

Ayrıca bazı malzeme fiyatlarını tevsik etmek için yiyecek stok raporlarının sunulduğu görülmüş olup, stok tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.3 üncü maddesinde isteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler arasında sayılmadığı göz önüne alındığında, anılan isteklinin açıklamasını Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olarak belgelendirmediği anlaşılmıştır. Dolayısıyla teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde görülmüştür.

d) Aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunmayan Dervişoğlu Kardeşler Gıda İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamaları incelendiğinde, “piliç çıtırburger” fiyatını tevsik etmek üzere sunulan proforma faturanın faks çıktısı olduğu, dolayısıyla Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31 inci maddesinde belirtilen “belgelerin sunuluş şekli”ne uygun olmadığı, ayrıca patates fiyatını tevsik etmek üzere Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Hal Müdürlüğü’nden 15.11.2011 tarihindeki fiyatın alındığı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.11 inci maddesinde yer alan; “İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.” açıklaması uyarınca, alınan fiyatın ihale tarihinden sonraki bir tarihe ilişkin olması nedeniyle açıklamanın mevzuata uygun sunulmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, anılan isteklinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde görülmüştür.

e) Aşırı düşük teklif açıklamaları idarece yeterli görülmeyen Savan Yemek San. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklaması incelendiğinde; teknik şartnamenin ekinde yer alan örnek yemek menüsüne uygun açıklama sunulmadığı, örnek menüde her gün verilmesi gerektiği belirtilen salata ve suyun hesaplamaya dahil edilmediği, yemek gramajlarının teknik şartname ile uyumlu olmadığı, örneğin tavuk yemeklerinde 175 gram kemiksiz et verilmesi gerekirken 125 gram tavuk eti öngörüldüğü, etli kuru baklagillerde 100 gram kuru baklagil öngörülmesine rağmen, anılan istekli tarafından sunulan açıklamada “etli nohut” yemeğinde 60 gram nohut öngörüldüğü belirlenmiştir. Bu itibarla, söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun olmayan Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. ve Altıntat Yemek Temizlik İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. -Yenibahar Yem. Tem. Bil. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan istekli olan Sofra Yemek Ürnl. ve Hizm. A.Ş.’nin ve açıklama sunan diğer isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun tevsik edilmediği, ilaçlama, sigorta, işçilik, portör gideri, elektrik, su ve doğal gaz gideri, yemek naklinde kullanılacak araçlara ilişkin yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği …………………” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; 2012 Yılı Kocaeli Üniversitesi Öğrenci ve Personeline Malzeme Dahil Öğlen ve Akşam Yemeği Verilmesi işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 5.533.000,00 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 10 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 4.840.000,00 TL bedel karşılığında Sofra Yemek Ürnl. ve Hizm. A.Ş.’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi