KİK Kararı: 2012/UH.II-1257

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/018
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 12.03.2012
Karar No : 2012/UH.II-1257
BAŞVURU SAHİBİ:
Sembol Hazır Yemek Ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti., ATAKENT MAHALLESİ BURC CADDESİ ATA SOKAK BALIKÇI PLAZA NO:2 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Zonguldak Atatürk Devlet Hastanesi Baştabipliği, Meşrutiyet Mahallesi Huzur Sokak No: 10 67030 ZONGULDAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/210535 İhale Kayıt Numaralı "Yemek Hazırlama/Dağıtım Ve Sonraki Hizmet Alım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[679].(0223)./2012-10Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Zonguldak Atatürk Devlet Hastanesi Baştabipliğitarafından 02.02.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonraki Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Sembol Hazır Yemek ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin 25.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.02.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin10.02.2012tarih ve 5880sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; teknik şartnamenin 4.32 inci maddesinde yer alan düzenlemenin ve sözleşme tasarısının 21.2.1 inci maddesinde yer alan düzenlemede sigortalanacak kıymetlerin tam değerinin belirtilmemesinin mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikâyete konu ihalenin, Zonguldak Atatürk Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından yapılan “Yemek Hazırlama/Dağıtım ve Sonraki Hizmet Alımı” olduğu, söz konusu işin kapsamında 1.191.667 öğün normal yemek, 385.000 öğün diyet yemek, 385.000 öğün normal kahvaltı, 343.750 öğün diyet kahvaltı olmak üzere toplam 2.305.417 öğün yemek hizmeti sunulacağı anlaşılmıştır.

Teknik şartnamenin “Personel Maaş ve Yol” başlıklı 4.32 nci maddesinde:

“ 32.Personel Maaş ve Yol:

a) TC. SB. Genelgeleri Uyarınca; “Hizmet alımı kapsamında çalıştırılan işçilerin hakları (özellikle işçi ücretleri) ve çalışma şartları hususunda, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 6. Bölümünde yer alan hükümlere göre hareket edilecektir.

b) TC. SB. Genelgeleri Uyarınca; İşçi alacaklarının işçiler adına açılacak banka hesaplarına yatırılmasının sağlanması maddesine istinaden yüklenicinin çalıştırdığı tüm personelin maaşları çalışanlara kendileri için açılmış olan (idarenin görüşü doğrultusunda) bir banka hesabına;

c)İdare tarafından firmaya hak ediş ödemesi yapıldıktan sonra en geç 3 (üç) gün içerisinde, işçi ücretlerinin işçilerin hesaplarına aktarılması ve işçi ücretlerinin hesaplara aktarıldığına dair banka dekontunun aynı gün veya takip eden gün içerisinde kuruma ibrazının sağlanması,

d)Herhangi bir sebeple idarenin yapacağı hak ediş ödemelerinde bir gecikme olması durumunda, hak edişlerin ödenmesi beklenilmeden işçi ücretlerinin firma tarafından ödenmesinin sağlanması yapılarak,

e)İlgili aya ait hak ediş ödemesi yapılmadan, ödemesi yapılan bir önceki aya ilişkin belgelerin (işçi ücretlerinin işçiler adına açılacak banka hesaplarına yatırıldığına dair her işçinin adının görüldüğü belgeler ile bu ücretlere ilişkin SSK primleri ile vergilerin ilgili yerlere yatırıldığına dair belgeler yüklenici tarafından ibraz edilecektir.

f) Yüklenici çalıştırılan işçilere ait SSK primlerinin ödendiğine dair SSK’dan alınacak SSK tarafından onaylı isim listesinin bir örneğini de ilan panosuna işçilerin görmesi için asacaktır.

g) İşçinin maaşında 4857 sayılı İş Kanunu’na uygun olmayan bir sebep olmadan kesinti yapılmayacaktır. Yüklenici bu maddeye aykırı davrandığı takdirde idari şartnamede belirtilen cezai hükümler uygulanacaktır. İşe başlanılan ilk hafta içinde çalışanların maaşlarını alabilecekleri banka hesap numaraları kontrollüğe bildirilecektir.

h)TC. SB. Genelgeleri Uyarınca; “Yol ihtiyaçlarının ise, istekliler tarafından nakdi olarak karşılanacağına dair şartnamelere hüküm konulması ve yaklaşık maliyet hesaplamalarında yol dikkate alınması” gereğince; yüklenici her bir çalışanının yol ihtiyacını, 26 (yirmi altı) işgünü üzerinden 2 (iki) adet yol ücreti karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “Çalışanların Özlük Hakları” başlıklı 38 inci maddesinde:

“Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır.

Kontrol teşkilatı işyerinde çalışanlar arasında yüklenici veya alt yüklenicilerce ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığını, vasıflı personel çalıştırılması ihale dokümanında öngörülen işlerde bu personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme yapılması istenmişse, belirlenen asgari ödeme tutarının ilgili personele ödenip ödenmediğini kontrol ederek veya bu konuda kendisine gelen talep ve ihbarları değerlendirerek, yükleniciden ve alt yüklenicilerden istenecek bordrolara göre bu ücretlerin yüklenicinin hakedişinden ödenmesini sağlar.

Bu amaçla yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur. İlanın yapıldığı, kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyası hakedişin ödeme yerine gönderilir.

Personel alacakları, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır. Bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmez.

Bildirilen alacak iddiaları, yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları ile varsa puantaj ve daha önceki hesap pusulalarından incelenip anlaşmaya varılan miktarların (üç aylık ücret tutarını geçmemek üzere) yüklenici tarafından bordroya bağlanması sağlanır ve bu bordrolar hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilir.

Yüklenicinin hakedişinin ödenmesi gereken kısmından indirilen bu bordro tutarı ayrı bir çekle ödeme biriminin ilgili mutemedine verilir ve bordroda gösterilen alacaklar ilgililere kontrol teşkilatı, yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin önünde ödenir. Bu husus ayrıca bir tutanakla tespit olunur. Yapılacak tebligata rağmen yüklenici veya vekili ödemede hazır bulunmazsa bu husus tutanakta belirtilir.

Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır.

Personel alacaklarının kontrol edilebilmesi için yüklenici, teknik ve yönetici personeli ile işçilerine yaptığı ödemelerin bordrolarından birer kopyasını, bordroların düzenlenmesi tarihinden başlayarak en çok bir ay içinde, kontrol teşkilatına verecek ve bu bordrolarda teknik ve yönetici personel ile işçilerin sanatları ve çalıştıkları yerler, ad ve soyadları ile doğum yerleri ve tarihleri belirtilecektir.

Bordrolarda yüklenicinin veya vekilinin imzası bulunacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu düzenlemede, işçi ücretlerinin yüklenici tarafından ödenmesi ve kontrol teşkilatınca işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğinin takibinde izlenecek yol ve yöntemler belirlenmiştir. Düzenlemenin lafzından, idarelere, 4734 sayılı Kanun kapsamında yaptığı hizmet alımlarında sözleşmenin yürütülmesi aşamasında, yüklenici ile işçi arasında akdedilen sözleşme uyarınca ödenmesi gereken işçi ücretlerinin ödenmesini takip etme ve ödenmeyen işçi aylıklarının hakedişten kesilerek işçilere ödeme yapılmasını sağlama yetki ve görevi verildiği anlaşılmaktadır.

Teknik şartnamenin şikâyete konu edilen 4.32 inci maddesinin (b) bendinde yapılan düzenleme ile ihale konusu hizmette çalıştırılacak personele ödenecek ücretin idarenin görüşü doğrultusunda belirlenecek bir bankada işçilerin kendi adlarına açılacak bir hesaba yatırılacağı düzenlenmiştir. Anılan düzenlemenin, yüklenicinin çalıştıracağı işçilere yapacağı ödemelerin idarece takibinin ve ücret ödenmesinin temini amacına yönelik olduğu anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, idarenin yüklenici tarafından işçi ücretlerinin ödenmesini takip ve temin görevi bulunduğu dikkate alındığında, idarenin işçi ücretlerinin ödenmesine ilişkin yöntem belirlemesini engelleyen bir kısıtlama olmadığı gibi idarenin işçi ücretlerinin ödenmesine ilişkin takip ve temin yükümlülüğünü zamanında yerine getirmesi ve işçi haklarının korunmasına yönelik bir düzenleme yapıldığı anlaşılmakla birlikte işçilerin maaşlarının yatırılacağı hesapların açılacağı bankanın, idarenin görüşü doğrultusunda belirlenecek olması şartının, isteklilerin ticari faaliyetlerine müdahale niteliği taşıdığı, ayrıca isteklilerin sürekli çalıştıkları banka dışında başka bir banka ile çalışmak zorunda bırakılmalarının isteklilere ek bir maliyet getirebileceği düşünülerek başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin, sözleşme tasarısının 21.2.1 inci maddesinde yer alan düzenlemede sigortalanacak kıymetlerin tam değerinin belirtilmemesinin mevzuata uygun olmadığı iddiasına yönelik olarak, sözleşme tasarısının “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21 inci maddesinde:

“21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

_21.2.1. İş ve işverenin korunması ve sigortalanmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir. İstekli, ihale üzerinde kaldığı takdirde genel mutfak, yemekhane, vs. yangın, besin zehirlenmesi gibi rizikolara karşı sigorta poliçesi verecek olup;

Sigorta türleri ve teminat kapsam ve limitler

Hazırlanan Yemeklerin yenmesi sonucu;_

1) Yüklenicinin yemek hazırlanması ve dağıtılması hizmeti için kullandığı tüm alanlarda yangın olması ya da mal veya binaya zara verecek başka risklere karşı sözleşme bedelinin %20`si oranında,

2) Besin zehirlenmesi olması, yemek hazırlanması ve dağıtımı sırasında III. şahısların zarar görmesi durumuna karşı toplam sözleşme bedelinin %30`u oranında maddi tazminat sigortası yapılması” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme tasarısının şikâyete konu maddesinde, yüklenicinin hizmeti sunarken kullandığı tüm alanlarda yangın çıkması ya da mal veya binaya zarar verecek başka risklere karşı; ayrıca hizmet sunumu sonucunda meydana çıkabilecek besin zehirlenmeleri, yemek hazırlanması ve dağıtımı sırasında III. şahısların zarar görmesi durumuna karşı sigorta yaptırmakla yükümlü olduğu, sigorta bedelinin ise ihale üzerinde bırakılan istekli ile imzalanacak sözleşme bedeli üzerinden orantısal (% 20 ve % 30 oranlarında) olarak belirleneceği anlaşılmıştır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19 uncu maddesinde:

“ İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.

Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.

Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir.

Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur.

….” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği Eki Hizmet Alımları Tip Sözleşmesinin “İş ve İşyerlerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 21 inci maddesinin idarelerce düzenlenmesine ilişkin 35 nolu dipnotta “21.1. maddesinde işin ve/veya işyerlerinin yüklenici tarafından sigortalattırılacağı belirtilmişse, işin nitelik ve özelliğine göre, sigorta türleri ile teminat kapsam ve limitleri tereddüde yer bırakmayacak şekilde burada belirtilecektir. İdare tarafından 21.1. maddesinde işin ve/veya işyerlerinin yüklenici tarafından sigortalattırılmasına ilişkin bir düzenleme yapılmaması halinde ise 21.2.1. maddesine “Bu madde boş bırakılmıştır” yazılacaktır.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

Söz konusu düzenleme uyarınca, idarece uygulanması gerekli görülen sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşme tasarısında veya eklerinde belirtilmesinin zorunlu olduğu açıktır.

Öte yandan, idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25.1 inci maddesinde; “ Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, (KDV hariç), resim ve harç giderlerinin tümü isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen idari şartname düzenlemesinden, sigorta giderlerinin isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edileceği anlaşılmaktadır.

İdarece ihale dokümanı kapsamında verilen sözleşme tasarısındaki sigorta ile ilgili düzenleme incelendiğinde, idarenin yalnızca sigortaların türünü ve teminatın neye göre hesaplanacağını belirttiği görülmüş; ancak teminat limitinin hesaplanmasında esas alınacak bedelin belirsiz olduğu, bunun da tekliflerin hazırlanmasında tereddüte yol açacağı sonucuna varılmıştır. İdarenin teminatın kapsam ve limitlerini, tereddüte yer bırakmayacak şekilde düzenlemesi gerekirken, tekliflerin hazırlanması aşamasında henüz belli olmayan “sözleşme bedeli”nin belli bir yüzdesi üzerinden hesaplama yapılarak teminat limitinin belirlenmesini öngörmesinin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumun, isteklilerce sigorta için öngörülen teminat kapsam ve limitlerinin farklı belirlenmesine neden olacağı ve sonuç olarak, tekliflerin değerlendirilmesini de etkileyeceği açık olup, idarece yapılan düzenlemenin, yukarıda yer verilen dipnot gereğince tip sözleşmenin hazırlanması esaslarına uygun olmadığı değerlendirilmiş, söz konusu aykırılığın düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu kanaatine varıldığından, ihalenin iptal edilmesinin yerinde olacağı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde, “ teknik şartnamenin 4.32 inci maddesinde yer alan düzenlemenin ve sözleşme tasarısının 21.2.1 inci maddesinde yer alan düzenlemede sigortalanacak kıymetlerin tam değerinin belirtilmemesinin mevzuata uygun olmadığı, ” şeklinde ifade edilen ihale dokümanı hakkındaki iddialarına yönelik olarak Kurul çoğunluğunca verilen karada belirtilen;

“…

Bu bağlamda, idarenin yüklenici tarafından işçi ücretlerinin ödenmesini takip ve temin görevi bulunduğu dikkate alındığında, idarenin işçi ücretlerinin ödenmesine ilişkin yöntem belirlemesini engelleyen bir kısıtlama olmadığı gibi idarenin işçi ücretlerinin ödenmesine ilişkin takip ve temin yükümlülüğünü zamanında yerine getirmesi ve işçi haklarının korunmasına yönelik bir düzenleme yapıldığı anlaşılmakla birlikte işçilerin maaşlarının yatırılacağı hesapların açılacağı bankanın, idarenin görüşü doğrultusunda belirlenecek olması şartının, isteklilerin ticari faaliyetlerine müdahale niteliği taşıdığı, ayrıca isteklilerin sürekli çalıştıkları banka dışında başka bir banka ile çalışmak zorunda bırakılmalarının isteklilere ek bir maliyet getirebileceği düşünülerek başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

……….

İdarece ihale dokümanı kapsamında verilen sözleşme tasarısındaki sigorta ile ilgili düzenleme incelendiğinde, idarenin yalnızca sigortaların türünü ve teminatın neye göre hesaplanacağını belirttiği görülmüş; ancak teminat limitinin hesaplanmasında esas alınacak bedelin belirsiz olduğu, bunun da tekliflerin hazırlanmasında tereddüte yol açacağı sonucuna varılmıştır. İdarenin teminatın kapsam ve limitlerini, tereddüte yer bırakmayacak şekilde düzenlemesi gerekirken, tekliflerin hazırlanması aşamasında henüz belli olmayan “sözleşme bedeli”nin belli bir yüzdesi üzerinden hesaplama yapılarak teminat limitinin belirlenmesini öngörmesinin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumun, isteklilerce sigorta için öngörülen teminat kapsam ve limitlerinin farklı belirlenmesine neden olacağı ve sonuç olarak, tekliflerin değerlendirilmesini de etkileyeceği açık olup, idarece yapılan düzenlemenin, yukarıda yer verilen dipnot gereğince tip sözleşmenin hazırlanması esaslarına uygun olmadığı değerlendirilmiş, söz konusu aykırılığın düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu ” gerekçeleri üzerinden 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince “ ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin yapılan incelemede;

Zonguldak Atatürk Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından gerçekleştirilen “ Yemek Hazırlama/Dağıtım ve Sonraki Hizmeti Alımı ” işine ilişkin teknik şartnamede yapılan düzenleme ile, 9 aylık hizmeti ifa edecek 1 yönetici, 1 gıda mühendisi ve 57 işçi olmak üzere toplam 59 personel ücretinin hesaplanan yaklaşık maliyetin içinde anlamlı bir gider oluşturduğu, bahse konu ihalede 33 adet ihale dokümanı satın alındığı, söz konusu ihaleye 8 istekli tarafından teklif verildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddialarına konu ettiği, ihaleye ilişkin teknik şartnamenin “Personel Maaş ve Yol” başlıklı 4.32 nci maddesinin (b) bendinde:

“ 32.Personel Maaş ve Yol:

a) ……

b) TC. SB. Genelgeleri Uyarınca; İşçi alacaklarının işçiler adına açılacak banka hesaplarına yatırılmasının sağlanması maddesine istinaden yüklenicinin çalıştırdığı tüm personelin maaşları çalışanlara kendileri için açılmış olan (idarenin görüşü doğrultusunda) bir banka hesabına;

c)….” ,

Düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu düzenlemenin lâfzından, idarelere, 4734 sayılı Kanun kapsamında yaptığı hizmet alımlarında sözleşmenin yürütülmesi aşamasında, yüklenici ile işçi arasında akdedilen sözleşme uyarınca ödenmesi gereken işçi ücretlerinin ödenmesini takip etme ve ödenmeyen işçi aylıklarının hakedişten kesilerek işçilere ödeme yapılmasını sağlama yetki ve görevi verildiği anlaşılmaktadır.

Şikayete konu ihalenin, Zonguldak Atatürk Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından yapılan “Yemek Hazırlama/Dağıtım ve Sonraki Hizmet Alımı” olduğu, söz konusu işin kapsamında 1.191.667 öğün normal yemek, 385.000 öğün diyet yemek, 385.000 öğün normal kahvaltı, 343.750 öğün diyet kahvaltı olmak üzere toplam 2.305.417 öğün yemek hizmetinin 9 ay süre ile, 1 yönetici, 1 gıda mühendisi ve 57 işçi olmak üzere toplam 59 personel çalıştırılarak yerine getirileceği anlaşılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu uyarınca hangi sektörde olursa olsun çalışma hayatında işçiliğin maliyetine göre maksimum faydasının sağlanmasına yönelik, fazla mesai, genel tatil ve hafta tatili için hesaplama tekniği değişmemektedir. 4857 sayılı kanun çerçevesinde personelin çalışması gereken zamanlar hafta tatili ve genel tatil günleri dışındaki çalışma saatleri olup, haftalık çalışma süresi 45 saat olarak belirlenmiştir. Bu çalışma süresini aşan kısımlarda, hafta tatilinde ve genel tatil günlerinde işçinin nasıl ve ne şekilde çalışılacağı, hadleri, ne kadar ücret ödeneceği ilgili yasada mevcuttur.

İhale konusu işin 9 aylık sürede yapılması planlanarak yaklaşık maliyetin hazırlandığı, hizmet verilecek alanın büyüklüğü ve bu alan çevresinde bulunan banka veya para çekme makineleri varlığı/yokluğu ve bunların hastaneye uzaklıkları göz önüne alındığında, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işçi sayısının çok olduğu bu tür temizlik ihalesinde, işçilerin para çekme ihtiyaçlarının hastane ve bahçesi dışındaki bir banka veya para çekme makinesinden teminlerinin plânlanan zamandan fazla zaman alacağının çalışma hayatında bu ihale için planlanmış işçilik maliyetini karşısında elde edilecek maksimum faydayı olumsuz etkileyeceği düşüncesi ile, idarece, hastane ve bahçesi içinde bulunan banka veya başka banka para çekme makinesi mevcudiyeti durumuna göre bu işlemlerin yönlendirilmesine yönelik olarak dokümanın bir parçasını oluşturan teknik şartnamenin 4.32 nci maddesinin (b) bendindeki; “ _TC. SB. Genelgeleri Uyarınca; İşçi alacaklarının işçiler adına açılacak banka hesaplarına yatırılmasının sağlanması maddesine istinaden yüklenicinin çalıştırdığı tüm personelin maaşları çalışanlara kendileri için açılmış olan (idarenin görüşü doğrultusunda) bir banka hesabına _“ düzenlenmenin yapıldığı,

Bir başka anlatımla, hastane binasında yapılacak söz konusu yemek hizmeti, dağıtımı ve sonrası hizmetleri işinde toplam 9 ay süre ile personel çalıştırılmasına ilişkin işçilik ücretinin hesaplanan yaklaşık maliyet içinde kayda değer bir işçilik gider kalemi olduğu, bu işçiliğe ilişkin maksimum faydanın sağlanmasına yönelik olarak, her bir işçinin hastane ve bahçesi dışında bir merkezdeki banka veya para çekme makinesinden para çekmesi işlemlerinin işin plânlanan süresinin dışında bir zaman alacağı ve yemek dağıtım hizmetini aksatacağı, bu yönde oluşacak artık sürenin sözleşme süresini de olumsuz etkileyebileceği, bu durumda, yaklaşık maliyet hesabında hizmetin ifası gereği göz önüne alınan maksimum işçilik faydasının oluşmayacağı açıktır. İdarece hastane ve bahçesi imkanları dahilindeki banka mevcudiyeti göz önüne alınarak bu düzenlemenin yapılmış olduğu, bu düzenlemenin sözleşmenin yürütülmesi süresinin optimum kullanılması açısından olumlu yönde etkileyeceği, bu düzenlemenin isteklilerin ticari faaliyetlerine müdahale niteliği taşımadığı ve ihalede tekliflerin değerlendirmesine yönelik bir yeterlik kriteri olmadığı ve belirtilen düzenleme ile bu aşamada 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesindeki ilkelerin zedelenmediği, aksine yapılan düzenlemenin çalışma hayatında maksimum faydanın alınmasına yönelik olması nedeni ile temel ilkeler ile uyumlu olduğu,

Değerlendirilmiştir.

Diğer yandan, söz konusu ihaleye ilişkin sözleşme tasarısının “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21 inci maddesinde:

“21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. İş ve işverenin korunması ve sigortalanmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir. İstekli, ihale üzerinde kaldığı takdirde genel mutfak, yemekhane, vs. yangın, besin zehirlenmesi gibi rizikolara karşı sigorta poliçesi verecek olup;

Sigorta türleri ve teminat kapsam ve limitler

Hazırlanan Yemeklerin yenmesi sonucu;

1) Yüklenicinin yemek hazırlanması ve dağıtılması hizmeti için kullandığı tüm alanlarda yangın olması ya da mal veya binaya zara verecek başka risklere karşı sözleşme bedelinin %20`si oranında,

2) Besin zehirlenmesi olması, yemek hazırlanması ve dağıtımı sırasında III. şahısların zarar görmesi durumuna karşı toplam sözleşme bedelinin %30`u oranında maddi tazminat sigortası yapılması” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan sözleşme tasarısına ilişkin düzenlemeden, sözleşme tasarısının şikâyete konu maddesinde, yüklenicinin hizmeti sunarken kullandığı tüm alanlarda yangın çıkması ya da mal veya binaya zarar verecek başka risklere karşı; ayrıca hizmet sunumu sonucunda meydana çıkabilecek besin zehirlenmeleri, yemek hazırlanması ve dağıtımı sırasında III. şahısların zarar görmesi durumuna karşı sigorta yaptırmakla yükümlü olduğu, sigorta bedelinin ise, ihale üzerinde bırakılan istekli ile imzalanacak sözleşme bedeli üzerinden mal veya binaya zarar verecek başka risklere karşı % 20, yemek hazırlanması ve dağıtımı sırasında III. şahısların zarar görmesi durumuna karşı % 30 oranlarında belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “ _İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması”_ başlıklı 19 uncu maddesinde _; “…Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir…_ ” hükmü yer almaktadır.

İşe ait sözleşme tasarısının 21 nci maddesinde, Hizmet Alımları Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dâhilinde tüm sigorta masraflarının yükleniciye ait olduğu, bu kapsamında, ihtiyaç duyulan sigorta türlerinin iki kalem olarak ele alındığı, mal veya binaya zarar verecek başka risklere karşı en fazla sözleşme bedelinin % 20 si, yemek hazırlanması ve dağıtımı sırasında III. şahısların zarar görmesi durumuna karşı en fazla sözleşme bedelinin % 30 u olmak üzere belirlenen limitlerin en fazla olmak üzere belirlenmesi gerektiğinin anlaşıldığı, isteklilerin verdikleri teklif bedelinin birinin idarece yapılacak değerlendiremeye göre, imzalanacak sözleşme bedelini oluşturacağı, dolayısıyla her bir isteklinin teklif ettiği bedele göre teminatın kapsam ve limitlerinin belli olduğu,% 20 ve % 30 limitleri oranlarında yapılacak hesaplama sonucunda sigorta teminat bedelinin bulunabileceği, teminat limitlerinin % 20 ve % 30 şeklinde belirlendiği ve bunun kolayca anlaşılabildiği, diğer yandan her isteklinin teklif ettiği teklif tutarının ihale bedelini oluşturabileceği düşüncesiyle teklif verdikleri, bu aşamada bu unsurların teklif verilmesine mani olmadığı, sözleme uygulanması sırasında bu olumsuzlukların yaşanması durumundaki konunun sözleşmenin yürütülmesi aşamasına yönelik hukuki durum olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu nedenle de bilinmeyen unsurun en fazla olarak anlaşılarak teklif edilen bedelden orantı yolu ile bulunabileceği hususları göz önüne alındığında; sigortaya ilişkin söz konusu doküman düzenlemesinin teklif verilmesini engelleyen mevzuata aykırılık unsurlar taşımadığı değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak, ihale dokümanında yer alan söz konusu düzenlemelere ilişkin olarak, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca verilen “ ihalenin iptaline ” kararına katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR Kurul Üyesi