KİK Kararı: 2012/UH.II-1254

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/018
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 12.03.2012
Karar No : 2012/UH.II-1254
BAŞVURU SAHİBİ:
Oskar Tem. Kimyevi Madde Tur. İnş. Nak. Gıda Tarım Hayv. Yayıncılık İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Şazi Mah. Cılkoğlu Sok. No:11 AFYONKARAHİSAR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bolvadin Belediye Başkanlığı, Imaret Mahallesı Santral Caddesı 1 03300 AFYONKARAHİSAR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/209727 İhale Kayıt Numaralı "33 Kişi İle Malzemeli Temizlik" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[749].(0199)./2012-14Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bolvadin Belediye Başkanlığıtarafından 24.01.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “33 Kişi İle Malzemeli Temizlik” ihalesine ilişkin olarak Oskar Tem. Kimyevi Madde Tur. İnş. Nak. Gıda Tarım Hayv. Yayıncılık İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 06.02.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.02.2012tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibinin 16.02.2012tarih ve 6800sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan firmanın yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının ticari hayatın olağan koşullarına uygun olmadığı; söz konusu firmanın teklif tutarı olan 503.077,86 TL’den işçilik gideri olan 449.310,96 TL çıkartıldığında geriye 53.766,90 TL kaldığı; şartnameye göre günlük olarak yapılacak yol miktarı 50 km olmasına karşın, ihale konusu işin yapılacağı tesislerin haftada 7 gün günde 24 saat çalıştığı dikkate alındığında üç vardiyalı sistem olması ve üç vardiya için günde 50 km x 3= 150 km yol kat edilmesi gerektiği; kilometre başına 0,65 TL mazot tüketildiği varsayılırsa bir yıllık mazot giderinin 35.587,50 TL olması gerektiği; bu tutarın ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif ettiği tutardan işçilik maliyeti düşüldüğünde geriye kalan tutar olan 53.766,90 TL’den çıkarıldığında elde edilen 18.179,40 TL ile kıyafet, araç bakım ve onarımı, amortisman, temizlik malzemeleri vb. bir çok gider kaleminin karşılanmasının mümkün olmadığı; 42 kalem temizlik malzemesinin ciddi bir gider oluşturduğu, bunun dışında tesis içinde kullanılan sulama aracının ve binek aracın mazot gideri ile ilgili olarak idari ve teknik şartnamede bir düzenleme mevcut olmadığı ve bu iki aracın mazot giderinin göz ardı edilmesi mümkün olmamasına karşın bu giderin de söz konusu isteklinin teklif fiyatına dahil edilmediğinin aşikar olduğu, sonuç olarak, 18.179,40 TL ile 42 kalem malzeme, 66 takım elbise, şirket gideri, şirket kârı, araç ve demirbaşların bakım ve onarım masrafları, ilaçlama gideri, tesis içinde kullanılacak iki aracın görünmeyen mazot giderlerinin karşılanmasının mümkün olmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan mevzuata uygun olarak verilmiş proforma faturaların ise vergi dairesine bildirilmeleri ve ihalenin firmaları üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu işle ilgili olarak, idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler”başlıklı 2 nci maddesinde;

“ 2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 33 Kişi İle Malzemeli Temizlik

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Heybeli Termal Tesisleri…” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler”başlıklı 25 inci maddesinde;“25.1. Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin iş mevzuatı gereğince tesis edilmiş ve edilecek her çeşit işçi sigortasına ait primler ile sigorta, vergi, resim, harç giderleri ve bu işle ilgili olarak firma tarafından diğer merciler nezdinde yapılacak teşebbüs ve işlemler sırasında ödenecek her türlü hukuki ve cezai sorumluluk teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

%3 Sözleşme Gideri dahil Asgari Ücret Bedeli (33 kişi x 12 ay)

Resmi Bayram ve Tatiller Gideri (20 kişi x 13,5 gün = 270 gün verilecek)

Yazlık ve Kışlık İş Elbisesi (33 kişi x 2 Tk = 66 Takım hesaplanacak)

Bolvadin - Kaplıca arası 50 Km gidiş-geliş (33 kişi x 12 ay hesaplanacak )

Teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Bolvadin - Kaplıca arası gidiş-geliş 50 km 33 kişi x 12 ay üzerinden hesaplama yapılacak, ayni olarak ödenecek, teklif fiyata dahil edilecektir.

Yazlık ve Kışlık iş elbisesi gideri ayni olarak ödenecektir. 33 kişi x 2 takım = 66 takım hesaplanacak teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Yüklenicinin Kullanacağı Demirbaş Makineleri:

a) Döner Prestli Temizlik Seti Çift kovalı

b) Halı ve Koltuk Yıkama Makinesi vakumlu

c) Benzinli Çim Biçme Makinesi

d) Çamaşır Makinesi Sanayi tipi

e) İlaçlama Makinesi elektrikli

f) Çit Budama Makinesi benzinli

g) Elektrik Süpürgesi

h) Sanayi Tipi Ütü Makinesi

ı) Sanayi tipi ayaklı ütü sehpası

i) El Arabası

j) Büyük Boy Merdiven

k) Motorlu tırpan sırt tipi misinalı

l) Motorlu İlaçlama makinesi sırt tipi

m) Zemin temizleme cilalama makinesi

Yukarıda sayılan malzemelerin elektrikle çalışan makinelerin elektrikleri idare tarafından karşılanacak, teklif fiyata dahil edilmeyecektir.

Benzinle çalışan makinelere 200 litre benzin verilecek olup, teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.4. Diğer giderler:

Kullanılacak Temizlik Malzemeleri:

S.No Temizlik Maddesinin Cinsi Miktar Birimi

1 Sıvı Sabun 3000 Litre

2 Sıvı bulaşık deterjanı 3000 Litre

3 Ovma tozu 2000 Kg.

4 Camsil 1000 Litre

5 Leke çıkarıcı 500 Litre

6 Yağ çöz 2500 Litre

7 Kireç Çözücü 2500 Litre

8 Matik deterjan 3000 Litre

9 Yer dezenfektanı 2000 Litre

10 Toz yüzey temizleyici 1000 Litre

11 Çamaşır suyu 1500 Litre

12 Ağartıcı 2000 Kg.

13 Havuz dezenfektan maddesi 600 Litre

14 Fosforik asit eşanjör/kalorifer tesisatı 1200 Litre

15 Hidroklorik asit 8000 Litre

16 Islak Mop Püskülü vilada tipi 100 Adet

17 ıslak Mop Sapı Metal Geniş 100 Adet

18 Isak Mop Sapı Metal dar 75 Adet

19 Nemli Mop 60 cm 75 Adet

20 Nemli Mop Aparatı telli 60 cm 75 Adet

21 Aluminyum sap 120 cm 100 Adet

22 Yerçek Metal Standart 45 cm 50 Adet

23 Yerçek Metal Standart 55 cm 50 Adet

24 Yerçek Metal Standart 75 cm 50 Adet

25 Vidalı sap gürgen 120 cm 100 Adet

26 Kapaklı Çöp Kovası Y:37 cm(25LT) 150 Adet

27 Çöp torbası orta boy 55x60 cm 20' li koli 200 Adet

28 Fırça ve tahta sapı 50 Adet

29 Temizlik seti (Vileda) 120 Adet

30 Ernet askılı koku giderici 12? ad. kolilerde 200 Koli

31 Wc Kağıdı çift katlı 72? li rulolu 1000 Koli

32 Kağıt Havlu 24?lü rulolu 1000 Koli

33 Saman Süpürge 150 Adet

34 Faraş Plastik 200 Adet

35 Vilada temizlik bezi 3 lü pk. 100 Adet

36 Toz bezi sarı 40x40 cm 12'li pk. 100 Adet

37 Cam bezi 36x40 cm 100 Adet

38 Kapalı alan ilacı kokusuz 25 Litre

39 Açık alan sinek ve larva mücadelesi ilacı kokusuz 50 Litre

40 Lavabo fırçası 300 Adet

41 Eldiven sarı 200 Çift

42 Wc fırçası (kutulu) takım 120 Adet

Yukarıda sayılan temizlik malzemeleri teklif fiyata dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 21.12.2011 sayılı yazısına istinaden Temizlik Hizmeti Sigorta Risk Prim Oranı 1 (Bir) olarak bildirilmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme tasarısının “İşin süresi”başlıklı 9 uncu maddesinde;“9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (Onik) aydır.

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında isteklilere verilen birim fiyat teklif cetveli örneği aşağıdaki gibidir:

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 3

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

%3 Sözleşme Bedeli dahil Asgari Ücret Bedeli (33 kişi x 12 ay)

Kişi

33,00

12

2

Resmi Bayram ve Tatiller Gideri (20 kişi x 13,5 gün = 270 gün)

Gün

20,00

13,5

3

Yazlık İş Elbisesi yıllık

Takım

33,00

12

4

Kışlık İş Elbisesi yıllık

Takım

33,00

12

5

Bolvadin-Hey.Ter.Tes arası 50 km gidiş - geliş Yol Gideri (33 kişi x 12 aylık)

Kişi

33,00

12

I. Ara Toplam (K.D.V Hariç) 5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Çim Biçme Makinesi Akaryakıt Gideri (12 aylık)

Litre

200

Birim fiyat teklif cetvelinin devamında 42 adet sarf malzemesi ve diğer ekipmana ait malzeme kalemi vardır.

…

II. Ara Toplam (K.D.V. Hariç) 7

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

Teknik şartnamenin “İstenilen makine ekipman sayıları ve malzeme listesi”başlıklı 2 nci maddesinde;“Bolvadin Belediyesi Heybeli kaplıcalarına ait apart dairelerin, kapalı havuzların, park ve bahçenin 33 personel ile temizlik, bakım ve onarım, rezervasyon çamaşır yıkama ve ütüleme hizmet alımı işinde kullanılacak araç, gereç ve temizlik malzemeleri yüklenici firma tarafından temin edilecek olup malzeme listesi aşağıda sunulmuştur. Çalışacak personele işçi başına 2 takım iş elbisesinden toplam 66 takım iş elbisesi ve ıslak zeminde çalışan işçilere çizme yüklenici firma tarafından tedarik edilecektir. İş elbisesinin rengi ve modeli idarenin belirleyeceği şekilde alınacaktır. İhale süresi, yer tesliminden itibaren 1 yıldır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Giyim giderine ilişkin olarak, teknik şartnamenin aynı maddesinde yer alan tablo aşağıdaki gibidir:

Sıra no

Malzemenin cinsi

Miktarı

Birimi

1

Yazlık iş elbise

33

Takım

2

Kışlık iş elbise

33

Takım

3

Kısa çizme

11

Çift

Aynı şartnamenin “Çalışacak Personel Sayıları” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu sözleşmede yazılı hizmetlerin yerine getirilmesi için Yüklenici firma belirtilen mahallerde haftalık 45 saat üzerinden toplam 33 işçi çalıştırmakla yükümlüdür.” düzenlemesi,

“Havuzların temizliğinde uygulanacak program” başlıklı 9 uncu maddesinde; “a) Havuzlar saat 24:00 te boşaltılarak temizlik işlemleri gerçekleştirilecektir.” düzenlemesi,

“Diğer hususlar” başlıklı 12 nci maddesinde; “a) Çalıştırılacak personel Bolvadin Belediyesi tarafından belirlenecektir. Çalıştırılan personellerin işe giriş ve işten çıkışları Bolvadin Belediyesinin onayı alınarak yapılacaktır.

b) Bolvadin Belediyesine ait Ford kamyonet ve İsuzu kamyon (Sulama Aracı) idare tarafından verilecek olup, yüklenici tarafından kullanılacak, aracın bakım, onarım ve akaryakıt giderleri yüklenici tarafından karşılanacak, Bolvadin Belediyesinden bu konuda ücret talep edilmeyecektir.

c) Park bahçe işlerinde kullanılacak çim biçme makinesin bakım, onarım, motor yağı ve akaryakıt giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Teklif fiyata dahil edilecektir.

d) Yüklenici kullanmış olduğu tüm demirbaşların tamir ve bakımını üstlenecek, bundan dolayı Bolvadin Belediyesinden her hangi bir ücret talep etmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan bilgiler doğrultusunda, giyim gideri ve ayni olarak karşılanacak yol gideri hariç, % 3 sözleşme ve genel giderler dahil olmak üzere teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 449.310,96 TL’dir.

İhale işlem dosyasında bulunan yaklaşık maliyet hesabına ilişkin belgelerden, idare tarafından tespit edilen kâr hariç yaklaşık maliyetin 602.144,77 TL olduğu görülmektedir.

Konuyla ilgili olarak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler”başlıklı 59 uncu maddesinde;“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

...

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında;

“79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Mezkûr Tebliğ açıklamasına göre, personel çalıştırılmasına dayalı bir ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Buna göre, idarece tespit edilen kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında üç istekli vardır. Bu istekliler sırasıyla, ihale üzerinde bırakılan Hazarpir Taah. Paz. İnş. Tem. Bilg. Donanım San. ve Tic. Ltd. Şti., Bolvadin Giyim İnş. Tur. Tem. Bilgisayar San. ve Tic. A.Ş. ve başvuru sahibi Oskar Tem. Kimyevi Madde Tur. İnş. Nak. Gıda Tarım Hayv. Yayıncılık İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’dir.

Ancak, ihale işlem dosyasında bulunan ihale komisyon kararı ve aşırı düşük teklif sorgulamasına dair belgelerden, yalnızca Hazarpir Taah. Paz. İnş. Tem. Bilg. Donanım San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Bolvadin Giyim İnş. Tur. Tem. Bilgisayar San. ve Tic. A.Ş.’den aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği; buna karşın, mevzuata aykırı olarak, başvuru sahibi Oskar Tem. Kimyevi Madde Tur. İnş. Nak. Gıda Tarım Hayv. Yayıncılık İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’den açıklama istenilmediği belirlenmiştir.

İdarece yukarıda bahsi geçen iki istekliye hitaben yazılan 24.01.2012 tarihli yazılarda; “...sunmuş olduğunuz teklifinizin hesaplama sonucu bulunan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olduğu tespit edilmiştir. Bu düşüklüğe neden olan maliyet bileşenleri (verilecek faturalar ilgili kişilerce kaşe ve imzalı olacak) ile ilgili açıklamalarınızı belgeleriyle birlikte 30.01.2012 tarihi mesai bitimine kadar idaremize ulaştırmanız gerekmektedir...” ifadeleri bulunmaktadır.

Kamu ihale mevzuatının yukarıda aktarılan hüküm ve açıklamaları doğrultusunda, teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen bileşenlerin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında isteklilere bildirilmesi gerekirken, mevzuata aykırı olarak, idare tarafından söz konusu bileşenlerin belirtilmediği görülmektedir.

Açıklama yapılması gereken teklif bileşenleri hususunda idarece bir tespit yapılmamakla birlikte, Tebliğin zikredilen 79 uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceğinden, idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler”başlıklı 25 inci maddesinde belirtilen giderler ile birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemleri dikkate alınarak aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesini ilgilendiren bir husus olarak, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda, idari şartnameye göre günlük olarak yapılacak yol miktarının 50 km olarak belirtilmesine karşın, ihale konusu işin yapılacağı tesislerin haftada 7 gün günde 24 saat çalışması sebebiyle üç vardiyalı sistem olması gerektiği ve bu durumda üç vardiya için günde 50 km x 3= 150 km yol kat edilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Konuyla ilgili olarak, idari şartnamenin yukarıda aktarılan 25.3.2 numaralı maddesinde, yol giderinin Bolvadin-Kaplıca arasında gidiş-geliş 50 km olarak üzerinden ayni olarak hesaplanması gerektiği düzenlenmiştir. Birim fiyat teklif cetvelinin beşinci satırında yer alan yol gideri hakkındaki iş kaleminde; “Bolvadin- Hey. Ter. Tes. arası 50 km gidiş-geliş yol gideri (33 kişi x 12 aylık)” ibaresi bulunmaktadır. Ancak söz konusu kalemin birimi “kişi” , miktarı 33 adet işçidir.

Verilen bu bilgilere göre, 33 personelin günde bir kere işyerine geleceği ve tekrar geri döneceği sonucuna varılabilirse de, ihale dokümanında mesai saatlerinin ne olduğu konusunda bir bilgi bulunmamakta ve konuya ilişkin dolaylı bir veri olarak teknik şartnamenin yukarıda aktarılan 9 uncu maddesinde, saat 24:00’te havuzlara ait temizlik işlemlerinin gerçekleştirileceğinden bahsedilmekte ve dolayısıyla söz konusu işte birden fazla vardiya olabileceği kanısı oluşmaktadır.

Lakin, söz konusu hususun istekliler açısından çelişkiye yol açabileceği neticesine ulaşılsa da konuyla ilgili olarak ihale dokümanına yönelik bir itiraz olmaması nedeniyle dokümanın kesinleştiği ve tekliflerin 50 km üzerinden verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Netice itibariyle, işçilik maliyeti, kıyafet gideri, yol gideri, çim biçme makinesi akaryakıt gideri, temizlik sarf malzemeleri ile diğer temizlik ekipmanları sorgulamaya tabi tutulan isteklilerce açıklanması gereken unsurlar olarak kabul edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre amortismanın genel giderler içinde yer alacağı kabul edildiğinden aşırı düşük teklif sorgulamasında bu gider önemli teklif bileşeni olarak sayılmamakta ve başvuru sahibinin iddiasında geçen amortisman giderinin açıklanmasına gerek bulunmamaktadır.

Yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda bir inceleme yapıldığında, ihale üzerinde bırakılan Hazarpir Taah. Paz. İnş. Tem. Bilg. Donanım San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması dahilinde, 26.01.2012 tarihli açıklama yazısı, işçilik hesaplama modülü yardımıyla yapılan işçilik hesabı, kıyafet ve temizlik sarf malzemeleri hakkında proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, araç kiralama sözleşmesi ile kiralayana ait ruhsat ve nüfus cüzdanı sureti ve Petrol Ofisi A.Ş.’nin internet sitesinden alınan KDV’siz akaryakıt fiyatlarına ilişkin çıktı mevcuttur.

Adı geçen firmanın birim fiyat teklif cetvelinden, giyim gideri hariç olmak üzere işçilik ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmalara ilişkin olarak teklif edilen birim fiyatların, işçilik hesaplama modülündeki birim fiyatlarla aynı olduğu görülmüştür.

Kıyafet giderine ilişkin olarak sunulan, Biltaş İnş. Petrol Tekstil Tem. Mad. Yedek Parça San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihale üzerinde bırakılan firma adına düzenlenmiş 23.01.2012 tarihli proforma faturada yer alan giyim kalemleri, teknik şartnamenin yukarıda aktarılan 2 nci maddesindeki tabloya uygundur. 33 adet yazlık ve 33 adet kışlık iş elbisesi ile 11 adet çizme için toplam 55,55 TL teklif edilmiştir. Proforma fatura üzerinde, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 numaralı maddesinde yer alan açıklamaya uygun olarak “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi vardır ve bahsi geçen belge SMMM Hikmet Almas tarafından onaylanmıştır.

Açıklama kapsamında bulunan giyim giderine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarları ile proforma fatura teklif edilen birim fiyatların uyumlu olduğu ve proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının şekil şartları açısından mevzuata uygun olduğu görülmekle birlikte, kıyafet gideri için teklif edilen tutarın ticari hayatın olağan koşullarına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bunun dışında, ihale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan proforma faturada, yazlık iş elbisesi için 0,75 TL, kışlık iş elbisesi için 0,80 TL ve kısa çizme için 0,40 TL birim fiyat teklif edilmiştir. Buna karşın, aynı firmanın birim fiyat teklif cetvelinde, yazlık iş elbisesi için 0,05 TL, kışlık iş elbisesi için ise 0,10 TL teklif edilmiştir. Teknik şartnamede talep edilen kısa çizme için idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir kalem bulunmadığından, ihale üzerinde bırakılan firmanın birim fiyat teklif cetvelinde de böyle bir kalem yoktur.

Giyim kalemleri için teklif edilen birim fiyatlara ilişkin olarak, ihale dokümanı kapsamında bulunan birim fiyat teklif cetveli örneğinde, yazlık ve kışlık iş elbisesi kalemlerinin birimleri “takım” olarak belirtilmiştir ve “ Ay/gün/saat ” sütununun boş olarak düzenlenmiş olması gerekirken bu sütunda 12 ibaresinin bulunduğu görülmektedir. Aynı durum, birim fiyat teklif cetvelinin beşinci satırında bulunan yol giderine ilişkin iş kaleminde de mevcuttur. Buna paralel olarak, ihale üzerinde bırakılan firmanın da, kıyafet giderine ilişkin birim fiyat teklifini 33 x 12 x 0,05 = 19,80 TL ve 33 x 12 x 0,10 = 39,60 TL şeklinde verdiği görülmektedir. İhalede teklifleri değerlendirmeye alınan diğer iki istekli olan Bolvadin Giyim İnş. Tur. Tem. Bilgisayar San. ve Tic. A.Ş. ile Oskar Tem. Kimyevi Madde Tur. İnş. Nak. Gıda Tarım Hayv. Yayıncılık İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ise söz konusu kalemlerdeki tekliflerini doğrudan 33 ile çarparak verdikleri tespit edilmiştir.

Dolayısıyla, ihale üzerinde bırakılan firmanın birim fiyat teklif cetvelindeki birim fiyatlar ile giyim giderine ilişkin proformadaki birim fiyatlar arasındaki uyumsuzluğun mevzuata aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmış ve bu durumun, idarece hatalı olarak düzenlenen birim fiyat teklif cetvelinden kaynaklandığı neticesine ulaşılmıştır.

42 kalem temizlik sarf malzemesine ilişkin olarak sunulan, Biltaş İnş. Petrol Tekstil Tem. Mad. Yedek Parça San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihale üzerinde bırakılan firma adına düzenlenmiş 23.01.2012 tarihli proforma faturada yer alan temizlik malzemeleri, idari şartnamenin yukarıda aktarılan 25.3.4 numaralı maddesindeki listeye uygundur. 42 kalem malzeme için toplam 20.566,50 TL teklif edilmiştir. Proforma fatura üzerinde, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 numaralı maddesinde yer alan açıklamaya uygun olarak “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi vardır ve bahsi geçen belge SMMM Hikmet Almas tarafından onaylanmıştır.

Açıklama kapsamında bulunan temizlik sarf malzemeleri giderine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarı ile proforma fatura teklif edilen birim fiyatların uyumlu olduğu ve proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının şekil şartları açısından mevzuata uygun olduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması yazısında, tüketilecek yakıt miktarı idare tarafından birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen çim biçme makinesi haricinde idari ve teknik şartnamede talep edilen çit budama makinesi, motorlu tırpan, motorlu ilaçlama makinesi vb. aletlerin yakıt giderlerine ilişkin olarak 1.210,00 TL öngörüldüğü belirtilmiş ise de bu tutarın nasıl tespit edildiğine dair bir izahat ve belgelendirme bulunmadığından bu durumun mevzuata aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamasında çim biçme makinesi için teklif edilen tutarın 746,00 TL olduğu ve bu tutarın birim fiyat teklif cetvelindeki ilgili kaleme aktarıldığı görülmesine karşın, akaryakıtla çalışan diğer makinelerle ilgili iş kalemleri idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinde mevcut olmadığından söz konusu makineler için hesaplanan 1.210,00 TL tutarındaki giderin birim fiyat teklif cetveline nasıl yansıtıldığı anlaşılmamaktadır.

Açıklama kapsamında, ihale üzerinde bırakılan firma ile Mehmet Kaya arasında düzenlendiği belirtilen 23.01.2012 tarihli “Araç kiralama sözleşmesi” başlıklı bir belge bulunmaktadır. Bu belgede, bir adet otobüsün aylık kirasının 2.520,00 TL olduğu ve bu tutara her türlü vergi, sigorta, arıza, bakım, onarım ve yakıt giderinin dahil olduğu belirtilmektedir. Ancak, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.3 numaralı maddesinde, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin teklif açıklamaları kapsamında sunabilecekleri, açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler arasında proforma faturalar ve fiyat teklifleri sayılmasına karşın, teklif açıklamasındaki herhangi bir hususun hizmeti veren ve alan arasında yapılmış bir sözleşme ile açıklanabileceğine dair bir düzenleme mevcut değildir. Başvuru konusu ihalede, ihale üzerinde bırakılan firma tarafından aşırı düşük teklif açıklaması dahilinde personelin taşınması hizmetine dair sunulan sözleşmenin kamu ihale mevzuatında belirtilen fiyat teklifi kapsamında olduğu değerlendirildiğinde, mezkûr sözleşmenin, bir fiyat teklifinin taşıması gereken SMMM/YMM onayı, beyan vs. gibi şekil şartlarını taşımadığı ve sözleşmede belirtilen aylık fiyatın nasıl oluştuğunun anlaşılamadığı görüldüğünden, söz konusu sözleşme ile yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Bunun dışında, çim biçme makinesinin akaryakıt giderini tevsik için Petrol Ofisi A.Ş.’nin internet sitesinden alınmış 23.01.2012-24.01.2012 tarih aralığındaki KDV’siz akaryakıt fiyatlarına ilişkin bir çıktı sunulmuştur. Bu çıktıya göre teklif edilen KDV’siz benzin fiyatı 3,73 TL’dir. Konuyla ilgili olarak, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.8 numaralı maddesinde; “İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)” açıklaması yer almaktadır. EPDK’nın internet sitesinden yapılan incelemede, 24.01.2012 tarihindeki 95 oktan benzin fiyatı KDV dahil 4,36625 TL, KDV hariç bırakıldığında 3,70 TL’dir. Buna göre, söz konusu isteklinin akaryakıt fiyatına ilişkin olarak yaptığı açıklamanın kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan sebeplerle, ihale üzerinde bırakılan Hazarpir Taah. Paz. İnş. Tem. Bilg. Donanım San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata açısından uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

a) İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilmeyerek teklifi reddedilen Bolvadin Giyim İnş. Tur. Tem. Bilgisayar San. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelenmiştir:

Açıklama kapsamında bulunan araç kiralama sözleşmesi üç ay süre ile yapılmıştır ve ihale sürecini kapsamamaktadır.

Temizlik sarf malzemelerine ait proforma fatura üzerinde YMM/SMMM onayı yoktur ve şekil şartları açısından mevzuata uygun değildir.

Giyim giderine ilişkin proforma fatura üzerinde SMMM onayı olması karşın Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 numaralı maddesinde yer alan açıklamada belirtilen beyan yoktur ve mevzuata uygun değildir.

Aşırı düşük teklif açıklaması dahilinde akaryakıt giderine ilişkin bir belgelendirme mevcut değildir.

Açıklanan nedenlerle, Bolvadin Giyim İnş. Tur. Tem. Bilgisayar San. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmemesi işleminin mevzuat açısından yerinde olduğu neticesine ulaşılmıştır.

b) Yukarıda yapılan tespitlere göre, ihale üzerinde bırakılan Hazarpir Taah. Paz. İnş. Tem. Bilg. Donanım San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata açısından uygun olmadığı, Bolvadin Giyim İnş. Tur. Tem. Bilgisayar San. ve Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmemesi işleminin mevzuat açısından yerinde olduğu ve başvuru sahibi Oskar Tem. Kimyevi Madde Tur. İnş. Nak. Gıda Tarım Hayv. Yayıncılık İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Ancak, idari şartnamenin 25.3.3 numaralı maddesindeki listede,“benzinli çim biçme makinesi”, “çit budama makinesi benzinli”, “motorlu tırpan sırt tipi misinalı” ve “motorlu ilaçlama makinesi sırt tipi” isimli ekipmanlar yer almasına karşın, ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen birim fiyat teklif cetveli örneğinde sadece çim biçme makinesinin akaryakıt giderine ilişkin bir kalem bulunmakta, akaryakıtla çalışan diğer kalemler için bir kalem bulunmamaktadır.

Bunun dışında, idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler”başlıklı 25 inci maddesinde belirtilmemiş olmasına karşın, Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.21 numaralı maddesinde yer alan “Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dahil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır.” açıklamasına aykırı olarak, teknik şartnamenin 2 nci maddesinde düzenlenen kıyafet kalemleri arasında, idari şartnamede belirtilen iş elbiselerine ek olarak “kısa çizme” kalemi bulunmakta, bunun yanı sıra, teknik şartnamenin yukarıda aktarılan 12 nci maddesinin (b) bendinde, Bolvadin Belediyesine ait iki aracın idare tarafından yüklenicinin kullanımına verileceği ancak araçların bakım, onarım ve akaryakıt giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı ve Bolvadin Belediyesinden bu konuda ücret talep edilmeyeceği belirtilmektedir.

Yukarıda aktarılan çelişkili ve mevzuata aykırılık teşkil eden düzenlemelerin, isteklileri tereddüde düşürebileceği ve tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı bir şekilde yapılamayacağı sonucuna varıldığından, başvuru konusu ihalenin iptalinin gerektiği neticesine ulaşılmıştır. (örneğin, çim biçme makinesi haricindeki akaryakıtla çalışan makinelere münhasıran birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemi bulunmadığından, Hazarpir Taah. Paz. İnş. Tem. Bilg. Donanım San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında, söz konusu ekipmanın bakım onarım ve akaryakıt gideri için tespit edilen tutarın teklife nasıl yansıtıldığı anlaşılamamaktadır.)

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi