KİK Kararı: 2012/UH.II-1196

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/016
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 05.03.2012
Karar No : 2012/UH.II-1196
BAŞVURU SAHİBİ:
Ogtim İnş.Tur.Gıd.Med.Otom.Tem.San.Tic.Ltd.Şti., Degol Cad. No : 43/15 Beşevler ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Beyhekim Devlet Hastanesi Baştabipliği, Yazır Mah. Turgut Özal Cad. 14 42060 KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/145005 İhale Kayıt Numaralı "2012-2013 Yılı Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

01.03.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[732].(0218)./2012-10Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Beyhekim Devlet Hastanesi Baştabipliğitarafından 20.10.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2012-2013 Yılı Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ogtim İnş. Tur. Gıd. Med. Otom. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 30.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.02.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 15.02.2012tarih ve 6603sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihalede en düşük teklif sahibi Okyanus Taah. A.Ş. ve Fesleğen Temz. Bilgisayar Yermek Gıda. Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenerek, teklif bileşenlerine ilişkin açıklamanın belgelere dayalı olarak yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesi, teklif birim fiyatları tevsik edici belgelerin mevzuata uygun düzenlenip düzenlenmediğinin incelenmesi, sunulan belgelerde uyumsuzluk tespiti halinde ilgililer hakkında gerekli işlemlerin yapılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde, ihalenin adı; “2012-2013 Yılı Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” olarak belirtilmiştir. Söz konusu hizmetin miktarı ise, aynı şartnamenin ekinde yer alan tabloya göre aşağıdaki gibidir;

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Normal Kahvaltı

Öğün

344.230,000

2

Normal Gece Kahvaltısı

Öğün

66.740,000

3

Normal Öğle Yemeği

Öğün

666.440,000

4

Normal Akşam Yemeği

Öğün

348.300,000

5

Diyet Kahvaltısı

Öğün

103.430,000

6

Diyet Öğle Yemeği

Öğün

103.430,000

7

Diyet Akşam Yemeği

Öğün

103.430,000

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25.3 üncü maddesinde; “

İşçilerin ücretleri yüklenici firmaya aittir.

İşçilerin hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

Yol: İşçilerin yol (Aylık 52 gün gidiş + 52 gün geliş=104 Sefer) bedelleri AYNİ olarak yüklenici tarafından karşılanacaktır. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır.

Teknik şartnamemizde belirtilen kıyafetler ayni olarak karşılanacak olup, teklif fiyata dahildir.

Teknik şartnamede belirtilen kullanılacak her türlü makine-ekipman, araç, gereç teklif fiyata dahildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Sigorta prim oranı ve sorumluluğu yüklenici firmaya aittir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik şartnamenin 2 nci maddesinde işin konusunun; “ Hastane vardiyalı çalışma düzeni içinde verilen sağlık hizmetlerine 24 saat boyunca devamlılığı ve kesintisizliği esas alınarak, malzeme dahil her türlü, yemek pişirme, servis ve servis sonrası hizmetlerin zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirilmesine ait teknik özellikleri, hizmetin ifasını, muayene metotları ve ilgili diğer hususları kapsar. ” şeklinde açıklandığı görülmüştür. Anılan şartnamenin 3 üncü maddesinde işin gerçekleştirileceği yer olarak; Konya Beyhekim Devlet Hastanesi binası ile;

• Mutfak
• Yemekhaneler (Personel Yemekhanesi, Müteahhit Firma Personeli Yemekhanesi, Doktor Yemekhanesi)
• Servisler (1., 2., 3., ve 4. kat Yataklı Tedavi üniteleri)
• Yoğun Bakım
• Acil Servis
• Ameliyathane
• Doğumhane
• Zeki Altındağ Semt Polikliniği 7 km. (35-40 kişilik yemek Yüklenici Firma aracı ile taşımalı olarak götürülecektir.)
• Bosna Semt Polikliniği 9 km ( 25- 30 kişilik yemek Yüklenici Firma aracı ile taşımalı olarak götürülecektir.)
• Fizik Tedavi Hastanesi
• İhtiyaç halinde idarenin belirleyeceği yeni yerler, şeklinde belirtilmiştir.

Anılan şartnamenin “Hizmetin İfa Şekli” başlıklı 4 üncü maddesinde; “ a- … Günlük rasyona göre iaşe miktarlarının hesaplanması ve bu bilgilerin bilgisayar ortamında muhafaza edilebilmesi için Yüklenici Firma tarafından 1 adet Rasyon-İaşe Programı işe başlamadan 10 gün önce hastane idaresine teslim edilecektir.

b- Kurum personeli için elektronik kart sistemi uygulanacak (hastane idaresince uygun görülen yemekhane girişine hastanenin otomasyon sistemine uygun 3 turnike konulacak ) ve kartı olmayan personel için imza çizelgesi, yatan hastalar için ise, her öğün hastalara ve refakatçilerine verilen yemek sayısını tespit etmek üzere sorumlu hemşire rasyon düzenleyecek ve her gün hastaların aldığı diyet çeşidi ve varsa refakatçisinin ismi kat sekreterleri tarafından otomasyon sistemine işlenecek bu en geç saat 09:30’ da diyetisyenin bilgisayarında görülecektir. …. Şirkete yapılan ödeme rasyon üzerinden yapılacaktır. Turnike sistemi ve imza çizelgesi rasyonu kontrol amaçlı kullanılacaktır. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik şartnamenin 5 inci maddesinin (a) alt bölümünde çalışacak personel sayısının 45 kişi olduğu düzenlenmiştir.

12.12.2011 tarih ve 2011/UH.II-4153 sayılı Kurul kararında; “ Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Okyanus Taah. A.Ş., Fesleğen Temz. Bilgisayar Yermek Gıda. Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti., OGTİM İnşaat Turz. Med. Gıda Temz. Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti., Bilintur Bilkent Turz. İnş. Yatırım ve Tic. A.Ş., Özata Gıda Soğuk Hava Tes. Sosy. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. ile Mendika Gıda ve Yemek Paz. İnş. ve San. Tic. A.Ş.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. ” açıklamasına yer verilerek, düzeltici işlem kararı verildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından 30.12.2011 tarih ve 5886 sayılı yazı ile 6 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, 5 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, Bilintur Bilkent Turz. İnş. Yatırım ve Tic. A.Ş.’nin sunduğu açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili maddelerine uygun olmadığı gerekçesiyle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak Okyanus Taah. A.Ş.’nin belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “Kamu İhale Genel Tebliğin 79 uncu maddesinde; “ 79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

…

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

…

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

..

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

..

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede isteklilerin teklif ettiği birim fiyatların aşağıdaki tabloda yer verildiği şekilde olduğu görülmüştür;

Açıklama

Miktarı

Yaklaşık Maliyet

Okyanus Taah. A.Ş.

Fesleğen … San. Tic. Ltd. Şti.

OGTİM … San. ve Tic. Ltd. Şti

Bilintur …. A.Ş.

Özata …San. Tic. Ltd. Şti.

Mendika … A.Ş.

Normal Kahvaltı

344230

2,11

1,40

1,60

1,66

2,12

2,00

2,26

Normal Gece Kahvaltısı

66740

2,31

1,40

1,60

1,66

2,12

2,00

2,26

Normal Öğle Yemeği

666440

4,01

3,10

3,36

3,66

3,57

4,00

3,96

Normal Akşam Yemeği

348300

4,35

3,10

3,36

3,66

3,57

4,00

3,96

Diyet Kahvaltısı

103430

2,27

1,30

1,60

1,66

2,12

2,00

2,26

Diyet Öğle Yemeği

103430

4,02

3,10

3,36

3,66

3,99

4,00

3,96

Diyet Akşam Yemeği

103430

4,36

3,10

3,36

3,66

3,99

4,00

3,96

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında gramaj belirtilmek suretiyle oluşturulan örnek menülerde yer alan yemek malzemeleri ve yıllık sarfiyat miktarları belirtilmek suretiyle elektrik, su, doğalgaz giderleri, personele ait giderler, ilaçlama giderleri ve diğer giderlerin teklifte önemli bileşenler olarak belirtildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Okyanus Taah. A.Ş. tarafından sunulan aşı düşük teklif açıklamasında öğün maliyeti olarak toplam 2.851.598,77 TL, işçilik maliyeti olarak toplam 1.201.882,72 TL, sözleşme giderleri için 61.605,85 TL, portör giderleri için 5.400,00 TL, ilaçlama giderleri için 4.800,00 TL, yemek taşıma giderleri için 18.000,00 TL, elektrik, su doğalgaz gideri için 92.460,36, amortisman gideri olarak 69.522,12 TL, eksik demirbaş için yapılacak malzeme alımı ve rasyon iaşe programı ile higrometre ile probthermometre için 79.000,00 TL, temizlik malzeme gideri için 11.996,45 TL, diğer giderler için 100.510,73 TL öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Söz konusu isteklinin sunduğu örnek öğün maliyetlerini gösterir tabloda idarenin örnek menülerinde yer alan gramajların ve söz konusu girdilerin birim fiyatlarının yer aldığı, girdi maliyetlerine ilişkin; yaş sebze ve meyve için toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgelerin ve diğer girdilere ilişkin 7 adet proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma faturaların yetkili meslek mensubu tarafından maliyete dayalı veya satışlar üzerinden açıklama yapıldığında yer alması gereken ibarelerin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği görüldüğünden, söz konusu isteklinin öğün maliyetlerine ilişkin teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü ve 79.4.2.11 inci maddelerine uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Anılan istekli tarafından teknik şartnamede yemeğin taşınması öngörülen semt poliklinikleri için yemek taşıma kalemine ilişkin fiyat teklifi sunulduğu ve fiyat teklifinin SMMM tarafından üzerine “ Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresi yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği görüldüğünden, anılan kaleme ilişkin açıklamanın mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından ilaçlama giderine ilişkin olarak sunulan proforma faturanın üzerinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin bulunduğu ve SMMM tarafından imzalanarak, iletişim bilgileri belirtilmek suretiyle kaşelendiği tespit edilmiştir. Anılan kaleme ilişkin fiyat teklifinin mevzuata uygun olarak açıklandığı anlaşılmıştır.

Söz konusu istekli tarafından işçilik giderlerine ilişkin, Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülü çıktısını sunulduğu ve personelin yol giderine ilişkin olarak, SMMM tarafından üzerine “ Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresi yazılarak imzalanan ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmiş fiyat teklifi sunularak yol ücreti bedelinin tevsik edildiği görüldüğünden, anılan isteklinin personel giderine ilişkin maliyeti mevzuata uygun olarak açıkladığı anlaşılmıştır.

Söz konusu istekli tarafından elektrik doğalgaz ve su giderini tevsik amacıyla, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.3 üncü maddesinde yer alan kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifelerinin sunulduğu görüldüğünden, anılan kalemlere ilişkin teklif edilen fiyatların mevzuata uygun olarak açıklandığı sonucuna varılmıştır.

Söz konusu istekli tarafından temizlik malzeme giderlerine ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulduğu görülmüştür. Söz konusu tutanakta yer alan bilgilerden istekli tarafından ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar alış yapıldığı anlaşıldığından, anılan kaleme ilişkin teklif edilen fiyatların mevzuata uygun olarak açıklandığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca yapılan incelemede, istekli tarafından yüklenici tarafından temin edileceği öngörülen yardımcı malzemelerden firmanın demirbaşı olarak kayıtlı olanlarının fiyatlarının SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan özel amaçlı rapor ile açıklandığı anlaşılmıştır. Teknik şartnamede yüklenici tarafından karşılanması şartı bulunan ve işin sonunda yükleniciye iade edilecek olan demirbaş malzemelerinden, yukarıda belirtilen demirbaş listesinde bulunmayan malzemeler için yapılacak olan mal alımı ve rasyon iaşe programı ile higrometre ile probthermometre için proforma fatura sunulduğu, söz konusu proforma faturaların yetkili meslek mensubu tarafından maliyete dayalı veya satışlar üzerinden açıklama yapıldığında yer alması gereken ibarelerin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği görüldüğünden, anılan kalemlere ilişkin birim fiyatların mevzuata uygun tevsik edildiği sonucuna varılmıştır.

İstekli tarafından, teknik şartnamede belirtilen her personel için üç ayda bir portör taramasını yaptırmak, 6 ayda bir akciğer grafisi çektirmek ve Hbs taraması için öngördüğü fiyat için proforma fatura sunulduğu, anılan proforma faturanın üzerinde “ Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin bulunduğu ve SMMM tarafından imzalanarak, iletişim bilgileri belirtilmek suretiyle kaşelendiği tespit edilmiştir. Anılan kaleme ilişkin fiyat teklifinin mevzuata uygun olarak açıklandığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme sonucunda, Okyanus Taah. A.Ş. tarafından idarece açıklama yapılması talep edilen tüm kalemlerde öngördüğü birim fiyatları mevzuata uygun olarak açıkladığı anlaşıldığından, ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale komisyon kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Fesleğen Temz. Bilgisayar Yermek Gıda. Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinden; söz konusu istekli tarafından genel maliyet icmalinin toplam çiğ girdi maliyeti 3.037.160,196 TL, personel gideri olarak 1.445.286,122 TL, personel giyim bedeli ve portör maliyeti olarak toplam 13.592,250 TL, genel giderler olarak 108.161,171 TL, demirbaş malzeme gideri olarak 66.906,097 TL, temizlik ve sarf malzeme gideri olarak 24.772,584 TL, doğalgaz, elektrik ve su giderleri ile ilaçlama gideri dahil olan diğer giderler için toplam 172.782,150 TL bedelle oluşturulduğu anlaşılmıştır. Söz konusu gider kalemlerini tevsik amacıyla, proforma faturalar ile fiyat teklifleri, hal fiyatları listesi, KİK işçilik hesaplama modülü çıktısı, elektrik, doğalgaz, su ile personelin yol ücreti için kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifelerinin, ayrıca firmaya ait araca ilişkin envanter kaydının SMMM tarafından onaylı olarak sunulduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, söz konusu istekli tarafından sunulan açıklama kapsamında yer alan normal öğle akşam yemeği örnek menülerden 2 nci menüde yer alan “patlıcan kebabı” yemeğinin girdisi olan “dana eti (kemiksiz)” kaleminin idarece belirlenen gramajının 125 gr olmasına karşın istekli tarafından 100 gr olarak teklif verildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5 inci maddesinde açıklandığı üzere aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; teknik şartnameye aykırı hususlar içeren tekliflerin reddedilmesi gerektiğinden söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Fesleğen Temz. Bilgisayar Yermek Gıda. Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihalede en düşük teklif sahibi Okyanus Taah. A.Ş. ve Fesleğen Temz. Bilgisayar Yermek Gıda. Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenerek, teklif bileşenlerine ilişkin açıklamanın belgelere dayalı olarak yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesi, teklif birim fiyatları tevsik edici belgelerin mevzuata uygun düzenlenip düzenlenmediğinin incelenmesi, sunulan belgelerde uyumsuzluk tespiti halinde ilgililer hakkında gerekli işlemlerin yapılması gerektiği” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; 2012-2013 Yılı Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alım işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 6.231.249,14 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 4.496.777,00 TL bedel karşılığında Okyanus Taah. A.Ş.’nin üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi