KİK Kararı: 2012/UH.II-1187

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/016
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 05.03.2012
Karar No : 2012/UH.II-1187
BAŞVURU SAHİBİ:
Filiz Gıda Tarım Hayv. Amb. Teks. İnş. Turz. Nakl. Top. Tem. Oto Paz. San. Tic. Ltd. Şti., ŞARKİYE MAHALLESİ ATATÜRK BULVARI NO:140/1 ORDU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Başbakanlık Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Tokat Yetiştirme Yurdu, Perakende Mahallesı Behzat Bulvarı 349 60100 TOKAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/205241 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Hazırlama,Dağıtım Ve Sonrası İşi Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.71.00.00-101.04-.H.[619].(0141)/2012-10Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Tokat Yetiştirme Yurdutarafından 17.01.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama,Dağıtım ve Sonrası İşi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Filiz Gıda Tarım Hayv. Amb. Teks. İnş. Turz. Nakl. Top. Tem. Oto Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 23.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.02.2012tarih ve 5456sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.02.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. Firmalarının tekliflerinin kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, bu itibarla idarece tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek açıklama istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

2. Açıklama sunan tüm isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde;

“2.1. İhale Konusu Hizmetin;

A) Adı: Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Dağıtım Ve Sonrası İşi Hizmet Alımı

B) Miktarı Ve Türü: Hizmetin Miktarı Ve Türü Ekte Yer Almaktadır.

Sabah Kahvaltısı: 11816 Öğün
Öğle Yemeği: 16903 Öğün
Akşam Yemeği: 13033 Öğün
Ara Öğün: 35656 Öğün

Toplam: 77408 Öğün

C) Yapılacağı Yer: Tokat Yetiştirme Yurdu Mutfağı Ve Yemek Salonu” düzenlemesi,

Anılan şartnamenin “ Teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. Maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

11816(onbirbinsekizyüzonaltı)adet sabah kahvaltısı, 16903(onaltıbindokuzyüzüç)adet öğle yemeği, 13033(onüçbinotuzüç) adet akşam yemeği, 35656(otuzbeşbinaltıyüzellialtı) adet ara öğün olmak üzere; toplam 77408 adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.
25.3.2. Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;
( 2 ) aşçı,

( 1 ) aşçı yardımcısı,
( 1 ) servis elemanı,
( 1 ) bulaşıkçı personelin giderleri ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan ( her ) personele çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecek olup, teklif fiyata dâhildir.
Çalışan personele aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 4,00-tl yol ücreti ödenecek olup, bordroda gösterilecektir.
25.3.3. Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. Gibi özel günlerde yılda 12 (on iki) defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı özel gün menüsü (en az beş çeşit olmak üzere 1-kuruyemiş, 2-kuru pasta, 3-yaş pasta, 4-meyve, 5-içecekler v.s.) Firma tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dâhil edilecektir.
25.3.4.yemek kuruma ait merkezi bir mutfakta pişirilerek diğer kuruluşlara dağıtımı yapılıyor ise pişirilen yemeğin diğer kuruluşlara dağıtımındaki nakliye giderleri teklif fiyata dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak katma değer vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde idare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

%1” düzenlemesi yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalede yaklaşık maliyetin, piyasa araştırması yapılmak suretiyle ortaya çıkan birim fiyatlar ile ticaret odasından alınan birim fiyatların aritmetik ortalaması alınarak 236.480,56 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesabına ait belgelerde yüklenici kârına ilişkin herhangi bir bilginin yer almadığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında;

“ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü uyarınca, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenen tutara en fazla % 20 oranında kâr eklenebileceğinden, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı başvuruya konu ihaleye ilişkin değerlendirmelerde yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabul edilmiştir. Bu itibarla 236.480,56 TL olan yaklaşık maliyetin % 20 kâr içerdiğinden hareketle, kârsız yaklaşık maliyet 197.067,13 TL olarak hesaplanmıştır.

Öğün Yem. Hiz. A.Ş.’nin teklif bedelinin 196.935,20 TL olduğu anlaşılmış olup, bu bedel %20 kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğundan, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasının yerinde olduğu ve adı geçen istekli teklifine ilişkin açıklama sunmadığından, sözkonusu teklifin idarece değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğu görülmüştür.

İdarece, teklifi yaklaşık maliyetin altında kalan Filiz Yem. Ltd. Şti.’nden 18.01.2012 tarihli ve 930/44 sayılı yazı ile aşırı düşük teklife ilişkin açıklama istenildiği, anılan isteklinin 23.01.2012 tarihinde “ tekliflerinin kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, bu nedenle aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemesi gerektiği ” gerekçesiyle ve aşırı düşük teklif açıklaması sunmadan idareye itirazda bulunduğu, ihale yetkilisi tarafından şikâyet başvurusunun 26.01.2012 tarihli ve 62 sayılı yazıyla reddedildiği, söz konusu firmanın 07.02.2012 tarihinde kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile mevzuata uygun olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Filiz Yem. Ltd. Şirketinden teklif fiyatının %20 kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu görüldüğünden, Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararları çerçevesinde, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerinde fiyat teklif eden isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaması gerekmekte olup, Filiz Yem. Ltd. Şirketinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanunun “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında ise ; “İdareye şikâyetbaşvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyetbaşvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyetve itirazen şikâyetüzerine alınanlar itirazen şikâyetkonu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin son fıkrasında; “ İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez. ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyetbaşvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması, yer almaktadır.

Başvuru sahibinin 23.01.2012 tarihinde idare kayıtlarına alınan şikâyet dilekçesi ile idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, söz konusu dilekçede; kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesinin mevzuata uygun olmadığının iddia edildiği, ancak aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığına yönelik iddiaya yer verilmediği anlaşılmıştır.

İncelenen iddiaya yönelik olarak idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığından, anılan mevzuat hükümleri gereği şikâyetçinin bu iddiasının reddi gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda:

1. Teklif fiyatları kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olan Atisal Ltd. Şti., Burç Tadım Gıda Tem. Ltd. Şti., S.C. Cansu Yem. Ltd. Şti.’ndenaşırı düşük teklif açıklaması istenildiği anlaşılmıştır. Söz konusu isteklilerden sadece S.C. Cansu Yem. Ltd. Şti.’nin açıklama sunduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararları çerçevesinde, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerinde fiyat teklif eden isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaması gerekmekte olup, Atisal Ltd. Şti., Burç Tadım Gıda Tem. Ltd. Şti., S.C. Cansu Yem. Ltd. Şti.’denaşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren ve aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan Öğün Yem. Hiz. A.Ş.’ nin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklifleri kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olan Filiz Yem. Ltd. Şti.,Atisal Ltd. Şti., Burç Tadım Gıda Tem. Ltd. Şti., S.C. Cansu Yem. Ltd. Şti.’nin, tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgusuna tabi tutulmadan değerlendirmeye alınmak suretiylebu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde özetle;

“1) Firmalarının tekliflerinin ise kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, bu itibarla idarece tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek açıklama istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

2) Açıklama sunan tüm isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alım işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 236.480,56 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 235.274,00 TL bedel karşılığında S.C. Cansu Yemek Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi