KİK Kararı: 2012/UH.II-1150

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/015
Gündem No : 84
Karar Tarihi : 27.02.2012
Karar No : 2012/UH.II-1150
BAŞVURU SAHİBİ:
Yılmazlar Tur. Nakl.Taah. ve Tic. Ltd. Şti., ÇARŞIİÇİ NO:26/2 ÖREN MUĞLA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bodrum Belediyesi Zabıta Müdürlüğü, Türkkuyusu Mahallesi Belediye Meydanı 48400 MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/172148 İhale Kayıt Numaralı "Bodrum İlçesinde Zabıta Hizmetlerinde Çalıştırılmak Üzere Yardımcı Personel Desteğinin Sağlanması İşidir" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

20.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[540].(0224)./2012-9Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bodrum Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğütarafından 30.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bodrum İlçesinde Zabıta Hizmetlerinde Çalıştırılmak Üzere Yardımcı Personel Desteğinin Sağlanması” ihalesine ilişkin olarak Yılmazlar Tur. Nakl. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 13.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.01.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 31.01.2012tarih ve 4549sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

2. 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen “Temel İlkeler”e ilişkin aykırılıklar nedeniyle konunun incelenmesive/veya soruşturma yapılması için İçişleri Bakanlığı’na bildirimde bulunulmasına,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale komisyonu tarafından kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 1.765.126,80 TL olarak açıklandığı, bu durumda 1.778.809,20 TL’lik teklif bedellerinin kârsız yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu, ancak idarece gönderilen kesinleşen ihale kararında tekliflerinin “aşırı düşük olduğu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesi gereğince teklif bedeli aşırı düşük bulunan isteklilerden açıklama istenilmeden teklifinin reddedilemeyeceği, buna karşın idare tarafından kendilerine aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı gönderilmeden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu hususa ilişkin yaptıkları şikâyet başvurusuna idarece verilen cevapta yaklaşık maliyet tutarının sehven yanlış açıklandığının ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile % 20 oranındaki yüklenici giderleri dahil edilerek yaklaşık maliyetin yeniden açıklandığının ifade edildiği, idarenin değerlendirmesinin yerinde olmadığı iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelemeye konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının; “Bodrum İlçesinde Zabıta Hizmetlerinde Çalıştırılmak Üzere Yardımcı Personel Desteğinin Sağlanması İşi” olarak belirtildiği, işin miktarı ve türünün 2.1.(b) maddesinde; “Zabıta Müdürlüğü Zabıta hizmetlerinin hızlı bir şekilde sunulması, denetim kontrol işleri ve yasaklanan faaliyetlerin meni ile diğer zabıta hizmetlerinin yürütülmesinde yardımcı olmak amacıyla 01.01.2012-31.12.2012 tarihleri arasında 12 (on iki ay) süreli 60 (altmış) kişilik Bodrum İlçesinde Zabıta Hizmetlerinde Çalıştırılmak üzere Yardımcı personel desteğinin sağlanması işidir.” şeklinde belirlendiği,

Anılan şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

çalıştırılması düşünülen zabıta personeline asgari ücretin %75 fazlası ödenecektir ve teklif fiyata dahildir. personele resmi tatilde çalışma yaptırılacaktır. 840 gün resmi tatil karşılığı ücret teklif fiyata dahildir. personele fazla mesai yaptırılacaktır. 9360 saat fazla mesai ücreti teklif fiyata dahildir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

personele günlük brüt 10,80 tl yol bedeli 26 gün üzerinden ödenecek ve teklif fiyata dahil edilecektir.personele ödenecek yol bedeli nakti olup bordroda gösterilecektir.teknik şartnamede adet ve özellikleri belirtilen giyim bedeli teklif fiyata dahildir.

…25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir:%1,5.” düzenlemesinin,

Teknik şartnamenin “Personelin Kıyafeti” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“Ş ekil ve cinsi İdare tarafından tayin edilmek üzere yılda bir kez (yazlık ve kışlık) ve bir takım olmak üzere Yüklenici tarafından karşılanacaktır.

Yüklenici tarafından İdareye temin edilen personel göreve gidiş gelişlerde ve izinli olduğu günlerde kesinlikle görev kıyafetini giyemez.

A.Giyim( (Yazlık)

_1-_2 adet gömlek kısa kol ( pamuklu poplin gömlek)

2 - 2 adet pantolon (yazlık)

_3-_1 çift ayakkabı (Kösele deri, siyah)

_4-_2 çift çorap (siyah)

_5-_1 Şapka

_6-_1 adet kemer

B.Giyim (Kışlık)

_1-_2 adet pantolon (Kışlık)

_2-_2 adet gömlek (uzun kol ) pamuklu poplin

_3-_1 çift bot (yarım) siyah altı kauçuk üstü deri

_4-_2 çift çorap siyah

_5-_1 adet yağmurluk

_6-_1 adet mont

_7-_1 adet kışlık ve yaka kazak” düzenlemesinin yer aldığı,

Görülmüştür.

İdari şartnamenin yukarıda anılan 25 inci maddesinde belirtilen teklif fiyata dahil masraflar esas alınarak, Kamu İhale Kurumunun işçilik hesaplama modülünde yapılan hesaplamada teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin (giyim gideri hariç, % 3 sözleşme giderleri dahil olmak üzere) 1.745.672,40 TL’ye tekabül ettiği belirlenmiştir.

Başvuru sahibi tarafından, ihale komisyonu tarafından kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 1.765.126,80 TL olarak açıklandığı, bu durumda 1.778.809,20 TL’lik teklif bedellerinin kârsız yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu, ancak idarece gönderilen kesinleşen ihale kararında tekliflerinin “aşırı düşük olduğu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği, bu hususa ilişkin yaptıkları şikâyet başvurusuna idarece verilen cevapta yaklaşık maliyet tutarının sehven yanlış açıklandığının ifade edildiği iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanunun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36 ncı maddesinde;

“ Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü bulunmaktadır.

İhale işlem dosyasında yer alan ihale onay belgesi ve yaklaşık maliyet icmalinde yaklaşık maliyetin “2.126.846.30 TL” olarak belirtildiği görülmüştür. Buna karşın, ihalenin ilk oturumunda düzenlenmesi gereken İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlar Tutanağının ihale komisyonunca düzenlenmemesi nedeniyle, ihale işlem dosyası üzerinden ihalenin ilk oturumunda açıklanan yaklaşık maliyet tutarına ilişkin bir belirleme yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Diğer taraftan; idarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda; başvuruya konu ihaleye 12 teklif verildiği, Dibo İnş. Gıda Tar. Pet. Ürn. Taş. Tem. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin “teklif mektubu sunmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, FRS Tem. Gıda İnş. Reh. Ant. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Livar İns. Kayn. Hizm. Tem. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öztaşlar Nak. Gıda Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti., Panaroma Tem. İnş. Elek. Taş. Tic. Ltd. Şti., DFM Tem. Turz. Oto. Yem. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti., Kral Tem. Güv. Gıda İnş. Bilg. ve İlt. San. Tic. Ltd. Şti., Den-ser Oto. İnş. Yaz. San. Tic. Tur. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Yılmazlar Tur. Nakl.Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin ise aşırı düşük olarak nitelendirildiği görülmüştür.

İhale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde; DFM Tem. Turz. Oto. Yem. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.’ne gönderilen 08.12.2011 tarih ve 10259 sayılı yazıda, Livar İns. Kayn. Hizm. Tem. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne gönderilen 08.12.2011 tarih ve 10260 sayılı yazıda, Öztaşlar Nak. Gıda Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne gönderilen 08.12.2011 tarih ve 10261 sayılı yazıda, Kral Tem. Güv. Gıda İnş. Bilg. ve İlt. San. Tic. Ltd. Şti.’ne gönderilen 08.12.2011 tarih ve 10262 sayılı yazıda, FRS Tem. Gıda İnş. Reh. Ant. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’ne gönderilen 08.12.2011 tarih ve10263 sayılı yazıda ve Panaroma Tem. İnş. Elek. Taş. Tic. Ltd. Şti.’ne gönderilen 08.12.2011 tarih ve 10264 sayılı yazıda; “Bodrum İlçesinde Zabıta Hizmetlerinde Çalıştırılmak Üzere Yardımcı Personel Desteğinin Sağlanması İşine ait ihalenin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında sunmuş olduğunuz teklifin aşırı düşük olduğu kararına varılmıştır. 22.12.2011 tarihine kadar ek’te verilmiş olan forma göre açıklamalarınızı bilgi ve belgeleriyle birlikte sunmanız gerekmektedir.” ifadesine yer verildiği, söz konusu yazıların ekinde de “açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi” ile “birim fiyat teklif cetveli formu” nun gönderildiği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, ihale işlem dosyasında yer alan başvuru sahibi Yılmazlar Tur. Nakl.Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’ne hitaben hazırlanmış, 08.12.2011 tarihli ve 10-75 sayılı yazıda; Bodrum İlçesinde Zabıta Hizmetlerinde Çalıştırılmak Üzere Yardımcı Personel Desteğinin Sağlanması İşine ait ihalenin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında sunmuş olduğunuz teklifin aşırı düşük olduğu kararına varılmıştır. 09.01.2011 tarihine kadar ek’te verilmiş olan forma göre açıklamalarınızı bilgi ve belgeleriyle birlikte sunmanız gerekmektedir.” ifadesine yer verildiği, yazı ekinde ise “birim fiyat teklif cetveli formu” nun yer aldığı tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, başvuru sahibine hitaben düzenlenen 08.12.2011 tarih ve 10-75 sayılı aşırı düşük açıklaması talep yazısında başvuru sahibine açıklama sunması için 08.12.2011 tarihi ile 09.01.2012 tarihleri arasında süre tanındığı, ancak aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan diğer 6 istekliye 08.12.2011 tarihi ile 22.12.2011 tarihleri arasında süre tanındığı anlaşılmıştır.

Ayrıca idarece aynı gün düzenlendiği belirtilen 08.12.2011 tarih ve 10259, 10260, 10261, 10262, 10263, 10264 sayılı yazıların ekinde “açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi” ile “birim fiyat teklif cetveli formu” na yer verilmesine karşın, başvuru sahibine gönderilmek üzere düzenlenmiş 08.12.2011 tarih ve 10-75 sayılı yazının ekinde yalnızca “birim fiyat teklif cetveli formu” na yer verilmiştir.

Diğer yandan; başvuru sahibine hitaben düzenlenen aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının ihale komisyonu başkanı tarafından imzalandığı, diğer isteklilere gönderilen talep yazılarının ise ihale komisyon başkanı ve belediye başkan vekili tarafından imzalandığı görülmüştür.

Den-ser Oto. İnş. Yaz. San. Tic. Tur. Ltd. Şti.’ne hitaben düzenlenmiş 23.12.2011 tarih ve 11035 sayılı yazıda ise; “ Bodrum İlçesinde Zabıta Hizmetlerinde Çalıştırılmak Üzere Yardımcı Personel Desteğinin Sağlanması İşine ait ihalenin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında sunmuş olduğunuz teklifin aşırı düşük olduğu kararına varılmıştır. 30.12.2011 tarihine kadar ek’te verilmiş olan forma göre açıklamalarınızı bilgi ve belgeleriyle birlikte sunmanız gerekmektedir.” ifadesinin yer aldığı, yazı ekinde “açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi” ile “birim fiyat teklif cetveli formu” na yer verildiği ve yazının belediye başkanının imzasını taşıdığı görülmüştür.

Bu itibarla, Den-ser Oto. İnş. Yaz. San. Tic. Tur. Ltd. Şti.’ne aşırı düşük teklif açıklaması sunması için 23.12.2011 tarihi ile 30.12.2011 tarihi arasında süre tanındığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Bildirim ve Tebligat Esasları” başlıklı 24 üncü maddesinde;

“…(3) Tebligatlar idare veya Kurum tarafından;

a) İmza karşılığı elden,

b) İadeli taahhütlü mektupla,

c) Elektronik posta yoluyla,

ç) Faksla,

yapılabilir.

…(5) Başvuru sahibi tarafından ön yeterlik veya ihale dokümanının satın alındığına ilişkin formda veya başvuru dilekçesinde elektronik posta yoluyla veya faks ile yapılacak bildirimlerin kabul edileceğinin taahhüt edilmesi halinde, elektronik posta adresinin veya faks numarasının başvuru dilekçesinde belirtilmesi kaydıyla, başvuru sahibine elektronik posta yoluyla veya faksla bildirim yapılabilir.

(6) Elektronik posta yoluyla veya faks ile yapılan bildirimlerde, bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır. Bu şekilde yapılan bildirimlerin aynı gün idare veya Kurum tarafından teyit edilmesi zorunludur. Aksi takdirde bildirim yapılmamış sayılır. Teyit işleminin gerçekleşmiş kabul edilmesi için tebligatın iadeli taahhütlü mektupla bildirime çıkarılmış olması yeterlidir. Elektronik posta yoluyla veya faks ile yapılan bildirimler, bildirim tarihi ve içeriğini de kapsayacak şekilde ayrıca belgelenir.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibine hitaben düzenlenen 08.12.2011 tarih ve 10-75 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında, bahse konu yazının “08.12.2011 tarihinde faks ile gönderildiği” belirtilmiştir.

07.02.2012 tarih ve 455 sayılı yazımız ile idareye başvuru sahibi Yılmazlar Tur. Nakl.Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’ne hitaben düzenlenen 08.12.2011 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının iadeli taahhütlü mektupla tebligata çıkarılıp çıkarılmadığı sorulmuştur.

İdarenin 08.02.2012 tarih ve 1755 sayılı cevap yazısında, Yılmazlar Tur. Nakl.Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’ne gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının mektupla tebligata çıkarıldığı ifade edilmiştir.

Bununla birlikte, söz konusu yazının ekinde yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde, idare tarafından başvuru sahibi Yılmazlar Tur. Nakl. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’ne 26.02.2011 tarihinde 77-979 sayılı şikâyet başvurusuna cevabın iadeli taahhütlü mektupla gönderildiği, buna karşın 08.12.2011 tarihli ve 10-75 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talebinin iadeli taahhütlü mektupla gönderildiğine ilişkin bir bilginin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibinin teklif mektubu incelendiğinde; “Yukarıda yer alan [elektronik posta adresime tebligat yapılmasını kabul ediyorum./ faks numarama tebligat yapılmasını kabul ediyorum./ elektronik posta adresime ve faks numarama tebligat yapılmasını kabul ediyorum./ elektronik posta adresime ve faks numarama tebligat yapılmasını kabul etmiyorum.]” ibaresinin yer aldığı görülmüştür.

İhale dokümanı satın alınmasına ilişkin formda ise “elektronik posta veya faks ile bildirim yapılmasını kabul etmiyorum.” seçeneğinin işaretlendiği tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, başvuru sahibinin teklif mektubunda faks ile yapılacak tebligatları kabul ettiğine dair açık bir beyanının bulunmadığı, doküman satın alınmasına ilişkin formda ise faks ile bildirim yapılmasını kabul etmediğini açıkça belirttiği anlaşılmıştır. Ayrıca, teklif mektubunda başvuru sahibinin faks numarasının yazılmadığı, telefon numarası alan kodunun ise “252” olarak belirtildiği görülmüştür. Öte yandan; ihale işlem dosyasında yer alan faks iletim raporları incelendiğinde, alan kodu “252” olan herhangi bir faks numarasına faks gönderilmediği belirlenmiştir.

Söz konusu tespitler bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibine hitaben düzenlenen 08.12.2011 tarih ve 1075 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında, başvuru sahibine açıklama sunması için diğer isteklilere göre daha uzun bir süre tanındığı, bahse konu yazının ekinde diğer isteklilere gönderilen yazılardan farklı olarak yalnızca “birim fiyat teklif cetveli standart formu”na yer verildiği, başvuru sahibine yazılan aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının ihale komisyonu başkanı, diğer isteklilere gönderilen yazıların belediye başkanı vekilinin imzasını taşıdığı, ayrıca başvuru sahibinin faks ile yapılacak bildirimleri kabul etmemesine rağmen idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının faks ile gönderildiğinin beyan edildiği, anılan isteklinin faks ile yapılacak bildirimleri kabul etmesi halinde ise iadeli taahhütlü mektupla teyidinin yapılması gerekmesine karşın teyit işleminin gerçekleştirilmediği, kaldı ki ihale işlem dosyasında kapsamında yer alan belgelerden başvuru sahibine faks yoluyla bildirim yapıldığına dair bir bilgiye ulaşılamadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

İncelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan 2 istekliye gönderilmek üzere hazırlanan yazıların diğer 6 istekliye gönderilen yazılardan farklı içerikte olduğu ve açıklama sunulması için farklı süre verildiği görülmüş olup, 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkeler arasında yer alan “eşit muamele” ilkesinin ihlâl edildiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; _“79.1._Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

… 79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

10.01.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile, FRS Tem. Gıda İnş. Reh. Ant. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., Livar İns. Kayn. Hizm. Tem. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Panaroma Tem. İnş. Elek. Taş. Tic. Ltd. Şti. ve Den-ser Oto. İnş. Yaz. San. Tic. Tur. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları “asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılamadığı, teklif fiyatalarının teklif edilmesi gereken asgari bedelin altında kaldığı, teklif edilen bedeller ile ihale konusu işin yapılmasının mümkün olmadığı” gerekçesiyle uygun görülmemiştir.

İdare tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda, aşırı düşük teklif açıklaması sunan 4 isteklinin açıklamaları incelendiğinde aşağıda yer verilen hususlar tespit edilmiştir:

a) İdarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan Livar İns. Kayn. Hizm. Tem. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; asgari işçilik maliyetini (giyim hariç) Kamu İhale Kurumu asgari işçilik modülü üzerinden hesapladığı, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamını 1.745.672,40 TL olarak öngördüğü, giyim giderini tevsik etmek üzere; Artmest Grup Temizlik Hizmetleri Org. Teks. Gıda Turizm İnş. Taah. ve Tic. Ltd.Şti.’nden alınmış proforma faturanın sunulduğu, proforma faturada 1 çift çorap için 0,50 TL, 1 adet şapka için 0,50 TL, 1 adet kemer için 1,00 TL, 1 çift bot için 3,00 TL, 1 adet yağmurluk için 2,00 TL, 1 adet mont için 3,00 TL ve 1 adet kışlık kazak için 2,00 TL olmak üzere toplam 60 personel için 810,00 TL fiyat öngörüldüğü,

Bahse konu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan satışlar üzerinden açıklama yapılmasına ilişkin; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresini içerdiği ve SMMM tarafından onaylanarak kaşelendiği, söz konusu proforma ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5) bulunduğu ve proforma faturada yer alan teklife konu malların birim fiyat tutarlarının maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının altında olmadığı,

Bununla birlikte, teknik şartnamede özellikleri belirtilen giyim malzemeleri arasında yer alan gömlek, pantolon ve ayakkabı için SMMM tarafından onaylanıp kaşelenmiş stok tespit tutanağı (Ek-O.8) ve Çam Tekstil Kimya Temizlik Reklam Promosyon San. Tic. (Serdar Çam)’dan alınmış alış faturasının sunulduğu,

Görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.3 üncü maddesinde isteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler sayılmış olup, bu belgeler arasında stok tespit tutanağı yer almamaktadır. Bu çerçevede hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında isteklilerin teklif fiyatlarını stoklarında bulunan mallara/malzemelere dayandırması ve bu durumu tevsik etmek üzere “stok tespit tutanağı” sunmaları mümkün bulunmamaktadır. Dolayısıyla, anılan isteklinin giyim giderini Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olarak belgelendirmediği anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde görülmüştür.

b) İdarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan Panaroma Tem. İnş. Elek. Taş. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; bahsi geçen isteklinin asgari işçilik maliyetini (giyim hariç) Kamu İhale Kurumu asgari işçilik modülü üzerinden hesapladığı, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamını 1.745.672,40 TL olarak öngördüğü, giyim giderini tevsik etmek için Tahiroğulları Güvenlik Elbiseleri Deri Tekstil Tem. İş. Elb. Teçhizat İnş. Elk. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınmış proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma faturada 1 yazlık gömlek için 2,37 TL, 1 kışlık gömlek için 3,00 TL, 1 yazlık pantolon için 2,80 TL, 1 kışlık pantolon için 2,89 TL, 1 adet yazlık ayakkabı için 3,14 TL, 1 adet kışlık bot için 4,52 TL, 1 çift yazlık çorap 0,20 TL, 1 çift kışlık çorap için 0,21 TL, 1 adet şapka için 0,75 TL, 1 kemer için 1,00 TL, 1 adet mont için 5,00 TL, 1 adet kazak için 3,09 TL ve 1 adet yağmurluk için 3,00 TL olmak üzere toplam 2.606,40 TL fiyat öngörüldüğü, giyim giderine % 3 oranında sözleşme gideri eklenmesi halinde bu tutarın 2.684,59 TL’ye tekabül ettiği,

Bahse konu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan maliyete dayalı açıklama yapılmasına ilişkin; “ “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresini içerdiği ve SMMM tarafından onaylanarak kaşelendiği, söz konusu proforma fatura ekinde maliyet /satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5) bulunduğu, proforma faturada yer alan teklife konu malların birim fiyat tutarlarının maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarlarının altında olmadığı,

Belirlenmiştir.

Bu çerçevede, Panaroma Tem. İnş. Elek. Taş. Tic. Ltd. Şti.’nin giyim giderini Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olarak belgelendirdiği ve 1.748.365,20 TL teklif bedeli ile asgari işçilik maliyetini ve giyim gideri maliyetini (%3 sözleşme gideri dahil) karşıladığı anlaşılmıştır. Söz konusu tespitler bir arada değerlendirildiğinde, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun tevsik ettiği anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi mevzuata uygun bulunmamıştır.

c) İdarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan FRS Tem. Gıda İnş. Reh. Ant. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; asgari işçilik maliyetinin Kamu İhale Kurumu asgari işçilik modülü üzerinden hesaplandığı, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamını 1.745.672,40 TL olarak öngördüğü,

Giyim giderini tevsik etmek üzere Nader Tekstil Bilg. Sis. Güvenlik San. Tic. Ltd. Şti.’den alınmış proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma faturada 1 adet yazlık gömlek için 0,01 TL, 1 adet yazlık pantolon için 0,02 TL, 1 çift ayakkabı için 0,02 TL, 1 çift çorap için 0,01 TL, 1 adet şapka için 0,01 TL, 1 adet kemer için 0,01 TL, 1 adet kışlık gömlek için 0,01 TL, 1 adet kışlık pantolon için 0,02 TL, 1 çift bot için 0,03 TL, 1 adet yağmurluk için 0,02 TL, 1 adet mont için 0,06 TL ve 1 adet kazak için 0,02 TL olmak üzere toplam 19,80 TL fiyat öngörüldüğü, giyim giderine % 3 oranında sözleşme gideri eklenmesi halinde bu tutarın 20,39 TL’ye tekabül ettiği,

Bahse konu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan satışlar üzerinden açıklama yapılmasına ilişkin; “ “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresini içerdiği ve SMMM tarafından onaylanarak kaşelendiği, söz konusu proforma ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5) bulunduğu ve proforma faturada yer alan teklife konu malların birim fiyat tutarlarının maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının altında olmadığı,

Görülmüştür.

Bu itibarla, FRS Tem. Gıda İnş. Reh. Ant. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun tevsik ettiği anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi mevzuata uygun bulunmamıştır.

d) İdarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan Den-ser Oto. İnş. Yaz. San. Tic. Tur. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; anılan isteklinin asgari işçilik maliyetini Kamu İhale Kurumu asgari işçilik modülü üzerinden hesapladığı, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamını 1.745.672,40 TL olarak öngördüğü,

Giyim giderini tevsik etmek üzere Kantaş Tekstil İş Elbiseleri Üniforma Pazarlama-Kadir Kantaş’tan alınmış proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma faturada 1 adet yazlık gömlek için 13,00 TL, 1 adet yazlık pantolon için 16,00 TL, 1 çift ayakkabı için 20,00 TL, 1 çift çorap için 1,50 TL, 1 adet şapka için 4,00 TL, 1 adet kemer için 8,00 TL, 1 adet kışlık gömlek için 13,00 TL, 1 adet kışlık pantolon için 16,00 TL, 1 çift bot için 33,00 TL, 1 adet yağmurluk için 8,00 TL, 1 adet mont için 33,00 TL ve 1 adet kazak için 25,00 TL olmak üzere toplam 15.180,00 TL fiyat öngörüldüğü, giyim giderine % 3 oranında sözleşme gideri eklenmesi halinde bu tutarın 15.635,40 TL’ye tekabül ettiği,

Bahse konu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan maliyete dayalı açıklama yapılmasına ilişkin; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresini içerdiği ve SMMM tarafından onaylanarak kaşelendiği,

Görülmüştür.

Bu itibarla, Den-ser Oto. İnş. Yaz. San. Tic. Tur. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun tevsik ettiği anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi mevzuata uygun bulunmamıştır.

Sonuç olarak, Kararın (A) bölümünde mevzuata aykırılığı belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

2. 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen “Temel İlkeler”e ilişkin aykırılıklar nedeniyle konunun incelenmesive/veya soruşturma yapılması için İçişleri Bakanlığı’na bildirimde bulunulmasına,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi