KİK Kararı: 2012/UH.II-1147

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/015
Gündem No : 81
Karar Tarihi : 27.02.2012
Karar No : 2012/UH.II-1147
BAŞVURU SAHİBİ:
Bupe Tabildot Gıda Tekstil Temizlik İlaçlama Personel Ve Sosyal Hizmetler Pazarlama Tic.Ve San.Ltd.Şti., Akçakoyunlu Mah. kazımkarabekir Cad. No : 67 KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Başbakanlık Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Kahramanmaraş Çocuk Yuvası, Mımarsınan Mah. Alparslan Türkes Bulvarı 78 46050 KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/176582 İhale Kayıt Numaralı "Kuruluş Mutfağında Malzemeli Mamul Yemek Alımı Ve Dağıtımı Ve Sonrası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

31.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.H.[353].(0223)./2012-5Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Kahramanmaraş Çocuk Yuvasıtarafından 13.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kuruluş Mutfağında Malzemeli Mamul Yemek Alımı ve Dağıtımı ve Sonrası” ihalesine ilişkin olarak Bupe Tabildot Gıda Tekstil Temizlik İlaçlama Personel ve Sosyal Hizmetler Pazarlama Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 02.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin18.01.2012tarih ve 2798sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İdarece gönderilen kesinleşen ihale kararı ekinde ihale komisyon kararının bulunmadığı,

2. İdareye yapılan şikâyet başvurusuna verilen cevabın, ihale komisyonu tarafından değerlendirilmesinin ve ihale komisyon başkanı tarafından imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, yaş sebze ve meyveye ilişkin fiyat açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3 üncü maddesi (f) bendinde yapılan açıklamalara aykırılık teşkil ettiği ve teklif bedelinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyete konu ihalenin, Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Kahramanmaraş Çocuk Yuvası tarafından gerçekleştirilen “Kuruluş Mutfağında Malzemeli Mamul Yemek Alımı ve Dağıtımı ve Sonrası” hizmet alımı işi olduğu, söz konusu iş için yıllık 27649 öğün kahvaltı, 60376 öğle ve akşam ana öğün, 55695 ara öğün, 1488 özel gün menüsü olmak üzere toplam 145208 öğün yemek verileceği ve 6 personelin 1 yıl süre ile çalıştırılacağı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli, idarenin 13.12.2011 tarih ve 2011/176582 İKN’li ihaleye ait kesinleşen ihale kararı bildiriminde ihale komisyon kararını göndermediği iddiasında bulunmuştur.

İdarenin başvuru sahibi istekliye ihale sonucunu bildirmek için gönderdiği yazıda, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin unvanına yer verdiği, tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği ve teklifi değerlendirmeye alınmayan veya uygun görülmeyen isteklilerin, ilgili yazının tebliğinden itibaren 5 gün içinde yazılı talepte bulunmaları halinde, tekliflerinin değerlendirmeye alınmama veya uygun görülmeme nedenlerinin ayrıntılı olarak bildirileceğinin belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi**”** başlıklı 41 inci maddesinde:

“İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen kanun hükmü uyarınca, idarenin ihale sonucu bildiriminde bulunurken isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının ya da uygun görülmemesinin nedenlerini belirtmekle yükümlü olduğu açıktır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı 66 ncı maddesinin birinci fıkrasında; “ Kesinleşen ihale kararı, ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil, ihaleye teklif veren bütün isteklilere 65 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca alınan ihale komisyonu kararı ile birlikte bildirilir. ” hükmüne yer verilmiştir.

KİK019.1/H nolu standart form uyarınca, kesinleşen ihale kararında, ihalenin hangi istekli üzerinde kaldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin kim olduğu ile anılan karar ekinde ihale komisyon kararına yer verilmesi gerekmektedir.

İhale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede; ihale komisyon kararının ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmek suretiyle usulüne uygun olarak düzenlendiği; ancak başvuru sahibi istekliye gönderilen kesinleşen ihale kararı bildiriminde, sadece ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi istekli oluğu ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin kendilerinin olduğunun belirtildiği; ancak kesinleşen ihale kararı ekinde ihale komisyon kararına yer verilmediği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekliye gönderilen kesinleşen ihale kararı bildirimi ekinde, yukarıda yer verilen yönetmelik hükmü ile standart forma aykırı bir biçimde ihale komisyon kararı gönderilmemiş olsa da başvuru sahibi idareye şikâyetve kuruma itirazen şikâyetbaşvurusunda bulunmuş, şikâyetve itirazen şikâyethakkından mahrum kalmamış, kesinleşen ihale kararı ekinde ihale komisyon kararının bulunmaması sebebiyle herhangi bir hak kaybına uğramamıştır. Bu nedenle şikâyetve itirazen şikâyetbakımından hak kaybı olmayan başvuru sahibine gönderilen kesinleşen ihale komisyon kararı ekinde ihale komisyon kararına yer verilmemesinin esasa etkili bir aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarenin şikâyet dilekçesine cevap yazısında, şikâyete yönelik hususların ihale komisyonu tarafından değerlendirildiği ve uygun bulunmadığının belirtildiği, yazının ihale komisyon başkanı tarafından imzalandığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Şikâyet başvurusu üzerine inceleme başlıklı 10 uncu maddesinde:

“İhalelere ilişkin olarak öncelikle ihaleyi yapan idareye şikâyet başvurusunda bulunulur. Bu şikâyet başvuruları, süresinde ve usulüne uygun sözleşme imzalanmadan önce yapılmış olması halinde idare tarafından incelenerek sonuçlandırılır.

…

İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Tebliğ’nin “Şikâyetin sonuçlandırılması” başlıklı 7 nci maddesinde:

“ Şikâyet başvuruları üzerine idare tarafından yapılacak inceleme ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. İhale komisyonu üyeleri de raportör olarak görevlendirilebilir. Yapılacak inceleme sonucunda, ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli olarak ikinci fıkrada belirtilen kararlardan biri alınır.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmü uyarınca, şikâyet başvurusuna yönelik inceleme, ihale yetkilisi veya ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından yapılabilir. Tebliğ açıklaması uyarınca ise şikâyet başvurusunun, ihale yetkilisince ihale komisyon üyelerinin görevlendirilmesi suretiyle incelenmesi mümkün kılınmıştır.

İncelenen ihalede, başvuru sahibi istekliye verilen cevapta, ihale komisyon başkanının imzası bulunduğu ve şikâyetin, ihale komisyonu tarafından yapılan inceleme sonucunda reddedildiği anlaşılmaktadır. Yukarıda anılan Tebliğ açıklaması uyarınca şikâyete ilişkin incelemenin ihale komisyonu tarafından yapılması mümkün kılınmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Öte yandan yer verilen mevzuata göre inceleme sonucunda ihale yetkilisi tarafından karar alınması gerekmektedir. Bu itibarla başvuru sahibine verilen şikâyete cevap yazısında ihale komisyonu başkanının imzasının yer alması mevzuata uygun değildir. Ancak her ne kadar başvuru sahibine verilen cevapta usul kuralına aykırı olarak ihale yetkilisi yerine ihale komisyon başkanı tarafından karar alınmış ise de başvuru sahibinin diğer iddialarının Kurum tarafından yapılan inceleme ile karşılandığı ve itirazen şikâyet hakkının engellenmediği göz önüne alındığında, söz konusu aykırılığın esas etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

23.12.2011 tarihli ihale komisyon kararı incelendiğinde, idareye 12 geçerli teklif sunulduğu, Sünbül Gıda Bes. Taş. Tem. Güv. İnş. San. Ltd. Şti., Megastar Oto. Taş. Tem. Gıda Teks. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Kahraman Gıda San. Tic. Taah. ve Paz. Ltd. Şti., Şölen Taş. Tem. Ür. Gıda Pet. Ür. Tur. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ATS Yemekçilik Ahmet Türksayar’ın tekliflerinin idarece belirlenen karsız yaklaşık maliyetin altında olması sebebiyle aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, bu nedenle adı geçen isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulaması istenildiği; Sünbül Gıda Bes. Taş. Tem. Güv. İnş. San. Ltd. Şti., Şölen Taş. Tem. Ür. Gıda Pet. Ür. Tur. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti., Megastar Oto. Taş. Tem. Gıda Teks. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ATS Yemekçilik Ahmet Türksayar’ın aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermemeleri nedeni ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Kahraman Gıda San. Tic. Taah. ve Paz. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, teklifi karsız yaklaşık maliyetin üzerinde yer alan Bupe Tab. Gıda Teks. Tem. İlaç Per. Sos. Hiz. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. ’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari şartnamenin 25 inci maddesinde:

“25.3.1. 27649 adet sabah kahvaltısı, 55695 adet ara öğün, 60376 adet öğle yemeği, ve akşam yemeği 1488 adet özel menü olmak üzere toplam 145208 adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.

25.3.2. Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (30) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;
(1.) aşçı, (sertifikalı)
(1) aşçı yardımcısı,(sertifikalı)
(2) servis elemanı,
(2) bulaşıkçı personelin
toplam 6 personel
işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol) teklif fiyata dahildir.
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan (6) personele çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecek olup, teklif fiyata dâhildir.
Kuruluş mutfağında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.
1 - Yazlık Kışlık İş Elbisesi 12 adet
2 - Bone
3 - Maske yeteri kadar
4 - Çizme bulaşıkhanede çalışan
5 - eldiven yeteri kadar

25.3.3. Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda on iki defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı _?_Özel Gün Menüsü ?__(en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.”

düzenlemeleri yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79 uncu maddesinde:

“…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdarece, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Kahraman Gıda San. Tic. Taah. ve Paz. Ltd. Şti.’ne yazılan 14.12.2012 tarih ve 1136 sayılı aşırı düşük teklif sorgulaması talebini içeren yazıda; “…Tarafınıza tevdi edilen ihale dokümanları doğrultusunda teknik şartname, gıda rasyonu, gıda maddeleri, idari şartname ve teklif mektubunda belirtilen bileşenlere göre ayrıntılı bir şekilde belgeleri ile birlikte bu hizmeti nasıl karşılayacağınızı 3 iş günü içerisinde komisyonumuza bildirilmesi gerekmektedir. ” denilmiş olup, anılan isteklinin sunduğu aşırı düşük açıklaması incelendiğinde:

İstekli tarafından 12 ay için asgari işçilik maliyet olarak 87.825,96 TL; giyim bedeli için 1.052,00 TL; hizmetin sunulmasında kullanılacak malzemelerin toplam maliyeti için 5.106,50 TL öngörüldüğü ve bu maliyeti tevsik etmek amacıyla üretici/tedarikçilerden alınan proforma faturaların sunulduğu, elektrik, su ve doğal gaz giderleri için toplam 8.549,17 TL öngörüldüğü, isteklinin 2011 yılında aynı idareye yüklenici sıfatıyla sunduğu hizmet karşılığında idarece, elektrik ve su sarfiyatının hesaplanarak hak edişten kesilmesi için il defterdarlık muhasebe müdürlüğüne sunulmak üzere bir belge hazırladığı ve şikâyete konu ihalede aşırı düşük açıklamasına konu olan elektrik ve su giderinin maliyetini tevsik etmek amacıyla idare tarafından hazırlanmış olan bu belgelerin; doğal gaz giderini tevsik etmek amacıyla doğal gaz abone kaydı dökümü sunulduğu, yemek maliyeti için toplam 129.466,47 TL öngörüldüğü ve maliyeti tevsik etmek amacıyla proforma faturaların sunulduğu tespit edilmiş, isteklinin toplam teklifinin sözleşme ve genel giderler ve 38.902,65 TL firma kârı dahil 274.081,15 TL olduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Kahraman Gıda San. Tic. Taah. ve Paz. Ltd. Şti. tarafından, idarece hazırlanan tablodan hareketle örnek menülerin oluşturulduğu ve bu menülerde yer alan malzemeler için proforma faturalar sunulduğu, bu proforma faturaların, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan maliyete/satışa dayalı açıklama yapılmasına ilişkin ibareyi içerdiği ve SMMM tarafından onaylanarak kaşelendiği görülmüş, açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir. Öte yandan isteklinin öngördüğü “Tavuk Haşlama-Nohutlu Bulgur Pilavı-Yoğurt” menüsünde aritmetik hata yaptığı, bu itibarla örnek menü maliyeti 2,17635 TL iken isteklinin 1,9568 TL hesapladığı, daha açık bir ifadeyle maliyeti daha düşük gösterdiği değerlendirildiğinden, açıklamanın bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmış, benzer şekilde isteklinin “portakal”ın 1 kilosu için sunduğu proforma faturada 4 TL teklif verilmiş olmasına rağmen öngördüğü örnek menüde birim fiyatı 0,40 TL olarak gösterdiği, bu durumun sonuç olarak örnek menü maliyetinin daha düşük çıkmasına sebebiyet verdiği anlaşıldığından, açıklamanın bu yönüyle de mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Ayrıca başvuru sahibi istekli tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yaş sebze ve meyve için öngörülen maliyeti tevsik etmek amacıyla sunduğu belgenin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3 üncü maddesinin (f) bendinde düzenlenen Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgelerden olmadığı, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu iddiasında bulunulmuştur.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Kahraman Gıda San. Tic. Taah. ve Paz. Ltd. Şti. tarafından, sebze ve meyve bedelini tevsik etmek için “Dostlar Komisyonevi, Cemal Karatutlu” adlı gerçek kişi tarafından düzenlenen bir proforma fatura sunulduğu görülmüştür. Söz konusu proforma faturanın, Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili maddesi açıklamasına uygun olduğu değerlendirilmiş olup, sebze-meyve komisyoncusundan, faaliyet alanına ilişkin olarak alınan proforma faturanın sunulmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı, anılan belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3 üncü maddesinin (f) bendinde öngörülen belgelerden biri olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin yaş sebze ve meyveye ilişkin fiyat açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3 üncü maddesi (f) bendinde yapılan açıklamalara aykırılık teşkil ettiği iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırı olduğu belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden Kahraman Gıda San. Tic. Taah. ve Paz. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

GEREKÇEDE KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak; idareye yapılan şikâyet başvurusuna verilen cevabın, ihale komisyonu tarafından değerlendirilmesinin ve ihale komisyon başkanı tarafından imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Kamu İhale Kanunun 55. maddesinde, idarenin şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak ongün içinde gerekçeli bir karar alınacağı belirtilmiş, bu kararı alacak yetkili makam hakkında bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Anılan Kanunun 53. maddesinde, Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu belirtilmiş olup, anılan yetkiler uyarınca yapılan Kurum düzenlemelerinden;

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesinin 4. fıkrasında; “ _İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda,ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır.”_hükmü bulunmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin 7. maddesinin 1. fıkrasında ise; “ _Şikayet başvuruları üzerine idare tarafından yapılacak inceleme ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. İhale komisyonu üyeleri de raportör olarak görevlendirilebilir. Yapılacak inceleme sonucunda,ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli olarak ikinci fıkrada belirtilen kararlardan biri alınır.” _açıklaması yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmü ve Tebliğ açıklaması uyarınca, idareye yapılan şikâyet başvurusunun ihale yetkisince görevlendirilecek, ihale komisyon üyelerince (raportör olarak görevlendirilen) incelenebileceği, ancak yapılacak inceleme sonucunda, ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak görevlendirilen yetki devri yapılmış kişi tarafından karar alınacağı anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin şikâyetine ilişkin olarak idarece verilen cevabi yazıda, ihale komisyon başkanının imzasının bulunduğu, şikâyetin ihale komisyonu tarafından yapılan inceleme sonucunda reddedildiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu ihalede, ihale komisyonu başkanına yetki devri yapıldığına ilişkin bilgi, belge dosyada bulunmadığından, ihale yetkisince alınması gereken kararın ihale komisyonu başkanınca alınmasının yetki aşımı olduğu, dolayısıyla alınan kararın yetkisiz bir makam tarafından verilmiş olduğu, halbuki söz konusu karar yetkili makam tarafından alınmış olsaydı, ihtilafın o aşamada ortadan kalkabileceği ve Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmayabileceğinden, başvuru sahibinin şikâyet başvurusuna ilişkin olarak idarece alınan kararda yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Ancak, başvuru sahibinin şikâyet konuları ile ilgili olarak, bu aşamada Kamu İhale Kurulu tarafından karar verilmesi, usul ekonomisi açısından uygun görüldüğünden, yukarda belirtilen gerekçeyle, ancak bu durumun ihaleyi yapan idarenin üst idaresine bildirilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, karara katılıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “………… ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, yaş sebze ve meyveye ilişkin fiyat açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Kuruluş Mutfağında Malzemeli Mamul Yemek Alımı, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 414.227,80 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 16 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 274.081,15 TL bedel karşılığında Karaman Gıda San. Tic. Taah. ve Paz. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi