KİK Kararı: 2012/UH.I-897

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/012
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 14.02.2012
Karar No : 2012/UH.I-897
BAŞVURU SAHİBİ:
Faik Gökmenoğlu / Altınkepçe Yemek Fabrikası, SANAYİ SİTESİ 2.BLOK NO:22 ANTALYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Antalya Gençlik Hizmetleri Ve Spor İl Müdürlüğü, Doğuyaka Mh. 1219 Sk. No:6 07100 ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/193118 İhale Kayıt Numaralı "Elmalı Gençlik Hizmetleri Ve Spor İlçe Müdürlüğü Yemek Hizmeti Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

09.02.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[437].(0183)/2012-8Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Elmalı Kaymakamlığı Gençlik Hizmetleri ve Spor İlçe Müdürlüğü tarafından 26.12.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Faik Gökmenoğlu-Altınkepçe Yemekçilik’in09.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.01.2012tarih ve 3598sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1 ) İhale uhdesinde bırakılan Nihat Küçet-Elmalı Yemekçilik'in ihaleye sunduğu iş bitirme belgesinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 43 ve 47 nci maddesine uygun olmadığı,

2 ) İhale uhdesinde bırakılan isteklinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olarak değerlendirilmediği, evraklardaki SMMM kaşe ve mühürlerinin eksik olduğu, proforma fatura ve 0-5 formlarının ilgili Yönetmeliğe aykırı olduğu, ayrıca yaklaşık maliyet ile ihale uhdesinde bırakılan teklif fiyatı arasında % 245 fark olduğu, işin bu fiyata yapılamayacağı,

iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli Elmalı Yemekçilik-Nihat Küçek’in teklifi kapsamında El-Ka İnş. Taah. Tur. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş yemek hizmetine ilişkin iş bitirme belgesi, bu işe ilişkin üç adet fatura ve tahakkuk fişleri sunduğu tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47 nci maddesinde;

“(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a)( Değişik 16/3/2011–27876 R.G./11.md.)Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.”

düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan düzenlemeye göre, yurt içinde özel sektöre gerçekleştirilen hizmet işlerinin iş deneyimi olarak kullanılabilmesi için teklif kapsamında o işe ait sözleşmenin de sunulması zorunlu olup, faturaların sunulması tek başına yeterli olmamaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Elmalı Yemekçilik-Nihat Küçek’in teklifi kapsamında iş deneyimine konu işe ait sözleşmeyi sunmadığı açık olup, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

1. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu iş, Elmalı Güreş Eğitim Merkezinde eğitim gören sporcu öğrencilere sabah, öğle ve akşam yemeğiverilmesidir. İşe ait teknik şartname kapsamında kahvaltı, öğle ve akşam yemeği olmak üzere 7 (yedi) günlük örnek menünün verildiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 1 (bir) günlük menü örneğini esas alarak hazırladığı ayrıntılı teklif bileşen hesabını, muhtelif sebze, meyve ve diğer yemek malzemelerine ilişkin proforma faturaları ve bu proforma faturalara ilişkin maliyet/satış tespit tutanakları sunmuştur.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde;

“79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

……………………………

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.”

açıklaması yapılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Elmalı Yemekçilik-Nihat Küçek’in aşırı düşük teklif açıklaması yukarıda yer verilen Tebliğ düzenlemelerine uygun olmakla birlikte, istekli tarafından teknik şartnamede verilen 7 (yedi) günlük örnek menünün tamamının açıklanması gerekmektedir. Dolayısıyla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 1 (bir) günlük menü esas alarak açıklama yapılması uygun bulunmamıştır.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmesi mevzuata aykırı olup, başvuru sahibinin iddiası bu yönüyle yerinde bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8 inci maddesinde yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespitinin ne şekilde yapılacağı ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Başvuru konusu ihalede idare üç firmadan aldığı teklif fiyatlarının ortalamasını kullanmak suretiyle yaklaşık maliyeti tutarını 171.745,50 TL olarak belirlemiştir.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işlerinde de kural olarak kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif fiyatı sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir. Bu çerçevede, Hizmet İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde işin niteliği dikkate alınarak eklenebilecek yüklenici kârının azami % 20 olarak belirlendiği göz önünde bulundurularak, başvuru konusu ihalede kârsız yaklaşık maliyet olarak esas alınabilecek 143.121,25 TL’nin altında teklif fiyatı sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

Bu itibarla, başvuru konusu ihalede 107.543,05 TL teklif fiyatı sunan Faik Gökmenoğlu-Altınkepçe Yemekçilik ile 109.037,50 TL teklif fiyatı sunan Demirkır Tur. Gıda Tem. Ltd. Şti.’den idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “İhale uhdesinde bırakılan isteklinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olarak değerlendirilmediği, evraklardaki SMMM kaşe ve mühürlerinin eksik olduğu, proforma fatura ve 0-5 formlarının ilgili Yönetmeliğe aykırı olduğu, ayrıca yaklaşık maliyet ile ihale uhdesinde bırakılan teklif fiyatı arasında % 245 fark olduğu, işin bu fiyata yapılamayacağı,

” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Yemek Hizmet Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 171.745,50 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 3 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 49.721,10 TL bedel karşılığında Nihat Küçek - Elmalı Yemekçilik üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum.

Adem KAMALI

Kurul Üyesi