KİK Kararı: 2012/UH.I-838

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/011
Gündem No : 82
Karar Tarihi : 06.02.2012
Karar No : 2012/UH.I-838
BAŞVURU SAHİBİ:
Hüseyin Çoban İnş. Tem. Taah. Tıbbi Malz. Bilg. Güv. Turz. Hiz. Müt. Tic. Ltd. Şti, CEBRAİL MAHALLESİ 3 VARLIK SOKAK FATİH CADDESİ ANLAR APT. NO:8 ANTAKYA / HATAY

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Harbiye Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Hürrıyet Atatürk Bulvarı 156 31080 HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/174812 İhale Kayıt Numaralı "Temizlik Ve Katı Atık Çöp Toplama Ve Taşıma İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

06.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[278].(0263)./2012-6Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Harbiye Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 28.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Temizlik ve Katı Atık Çöp Toplama ve Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Hüseyin Çoban İnş. Tem. Taah. Tıbbi Mal. Bil. Güv. Tur. Hiz. Müt. Tic. Ltd. Şti.’nin 04.01.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.01.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.01.2012tarih ve 2154sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde, ihale komisyonunun, teklifi aşırı düşük olan isteklilerden, teklifin önemli bileşenleriyle ilgili, hizmetin teklif fiyatıyla yapılmasına imkan veren yönteme, seçilen teknik çözümlere ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin kullanacağı avantajlı koşullara ve teklif edilen hizmetin özgünlüğüne ilişkin belgelere dayalı açıklama isteyeceği, isteklilerce yapılan açıklamaları değerlendirerek yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerini reddedeceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin esasların açıklandığı 79 uncu maddesinde, açıklamaların belgelere dayalı olması gerektiği belirtilmiştir.

Anılan maddenin devamında, isteklilerin açıklamalarını tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar, fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar, ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler, yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler ve isteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına dayanarak yapacakları ve bu belgelerin Tebliğin (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine uygun olacağı açıklamalarına yer verilmiştir.

Anılan Tebliğin, aşırı düşük tekliflerin belgelere dayalı olarak açıklanmasına ilişkin maddelerinde;

“79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.”

açıklamalarına yer verilmiştir.

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin miktarı ve türü, 366 gün süreli 2 adet en az 10 tonluk, 1 adet en az 5 tonluk sıkıştırmalı çöp kamyonu ve 1 adet damperli pikap ile 4 araç şoförü ve 18 düz işçi ile 85 km mesafede günlük 25 ton çöp toplanması olarak belirlenmiştir. Anılan şartnamenin 25 inci maddesinde ise, işin yürütülmesinde çalıştırılacak 4 şoförün asgari ücretten % 25 oranında fazla ücret alacağı, resmi ve dini bayramlar ile tatil günlerinde 1 araç şoförü ile 2 düz işçinin 64 gün süreyle çalışacağı düzenlenmiş ve kısa vadeli sigorta risk prim oranının % 2,5 olduğu belirtilmiştir.

İhale komisyonu tarafından, karsız yaklaşık maliyetin altında teklif verdiği tespit edilen Or-Sel Tur. Tem. Pey. İnş. Taah. Taş. Oto Kir. Yem. Hiz. Tic. Ltd. Şti., Hüseyin Çoban İnş. Tem. Taah. Tıb. Mal. Bil. Güv. Tur. Hiz. Müt. Tic. Ltd. Şti. ve Remzioğulları Tem. Taş. Pey. İnş. Pet. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenmiş, Remzioğulları Tem. Taş. Pey. İnş. Pet. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu açıklama, ihale konusu işte toplam 22 kişi çalıştırılması gerekirken 19 kişi çalıştırılması öngörüldüğü gerekçesiyle reddedilmiştir. Or-Sel Tur. Tem. Pey. İnş. Taah. Taş. Oto Kir. Yem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ve Hüseyin Çoban İnş. Tem. Taah. Tıb. Mal. Bil. Güv. Tur. Hiz. Müt. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamaları ise uygun görülerek, ihalenin Or-Sel Tur. Tem. Pey. İnş. Taah. Taş. Oto Kir. Yem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Başvuruya konu ihalede maliyet bileşenlerinin işçi ücretleri ile işin yapımında kullanılacak araçların bakım, onarım, sigorta ve akaryakıt giderlerinden oluştuğu anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması bu çerçevede incelendiğinde; işçi ücretlerinin işçilik hesaplama modülü üzerinden hesaplandığı, 2 adet kamyonun isteklinin kendi malı olduğunu göstermek üzere araç ruhsatlarının sunulduğu, satın alınacağı beyan edilen 1 adet kamyon ile 1 adet pikapın maliyetinin Ovalı Motorlu Araçlar ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen bir proforma faturalarla ile tevsik edildiği, ancak proforma faturalarda SMMM ya da YMM’nin imza ve kaşesi bulunmadığı gibi ağırlıklı birim ortalama maliyet ya da satış tutarının esas alındığını gösteren herhangi bir ifadenin yer almadığı anlaşılmıştır. Buna ek olarak, proforma faturaların ekinde bulunan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında hangi mal için düzenlendiğinin belirtilmediği, proforma faturada KDV dahil satış fiyatı 104.000,00 TL, KDV hariç satış fiyatı ise 88.135,59 TL olarak belirtilen kamyonun ağırlıklı birim ortalama maliyetinin 108.227,59 TL, satış tutarının ise 105.728,21 TL olarak belirtildiği, benzer bir durumun pikap için de geçerli olduğu, dolayısıyla proforma faturada teklif edilen bedelin tutanakta belirtilen birim ortalama maliyetin altında, birim satış tutarının % 80’inin ise üzerinde olduğu görülmüştür.

Diğer taraftan, söz konusu araçların akaryakıt giderinin, 2010 yılında ihaleyi yapan idareye 6 ay süreyle yapılan işte kullanıldığı belirtilen akaryakıt miktarı ile açıklandığı, ancak bu durumu tevsik eden herhangi bir belgenin açıklama kapsamında sunulmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihale konusu işte, sözleşme giderlerinin mevzuatına uygun olarak hesaplanması gerekirken buna ilişkin maliyetin, işçilik maliyetleri üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanarak açıklandığı, işin yapımında kullanılacak araçların sigorta bedellerine ilişkin bir açıklamanın ise yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının, satın alınacağı belirtilen kamyon ve pikapa ilişkin olarak sunulan proforma faturaların mevzuata uygun olarak düzenlenmemesi, ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının hangi mala ilişkin olduğunun belirtilmemesi ve kullanılacak akaryakıt miktarı ile araçların sigorta bedellerine ilişkin herhangi bir belge sunulmaması nedenleriyle reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, işçi ücretlerinin işçilik hesaplama modülü üzerinden hesaplandığı, dolayısıyla sözleşme ve genel giderlerin ilgili mevzuatına uygun olarak hesaplanması gerekirken, işçi ücretlerinin % 3’ünün esas alındığı belirlenmiştir.

Diğer taraftan, işin yürütülmesinde kullanılması öngörülen araçların amortisman giderlerini tevsik etmek üzere, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca yayımlanan “03.538 arazözün saatlik ücreti” pozunda yer alan amortisman katsayılarından yararlanıldığı görülmüştür. 10 tonluk sıkıştırmalı çöp aracının 1 saatlik bedeli, söz konusu analizde yer alan 0,000083 katsayısı ile araç bedeli olduğu belirtilen 53.942,86 TL’nin çarpılmasıyla çıkan tutar, pikapın ve 5 tonluk sıkıştırmalı çöp kamyonunun 1 saatlik bedelleri ise sırasıyla, 03.038 ve 03.038/1 poz numaralı rayiçlerin 2010 yılı tutarlarıyla belirtilen katsayının çarpılması sonucu bulunan tutarlarla açıklanmıştır. Ancak açıklama kapsamında, söz konusu araçların bedellerinin nasıl tespit edildiğinin belirtilmediği ve buna ilişkin bir belgenin sunulmadığı, 5 tonluk kamyon ile pikap fiyatları için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiçlerin kullanıldığı varsayıldığında da, bu bedellerin 2010 yılına ait bedeller olduğu ve 2011 yılında yapılan ihalede kullanılmalarının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Buna ek olarak, söz konusu araçların zorunlu trafik sigortası maliyetlerine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde kalan istekli olan Or-Sel Tur. Tem. Pey. İnş. Taah. Taş. Oto Kir. Yem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ile başvuru sahibi Hüseyin Çoban İnş. Tem. Taah. Tıb. Mal. Bil. Güv. Tur. Hiz. Müt. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi