KİK Kararı: 2012/UH.I-633

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/009
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 30.01.2012
Karar No : 2012/UH.I-633
BAŞVURU SAHİBİ:
Aşhane Yemek Hizmetleri İnş. Nak. Tur. Tem. Tic. Ltd. Şti. , Sanayi Sitesi No:1/A TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık Bakanlığı Müsteşarlık Sinop Atatürk Devlet Hastanesi, Osmanıye Köyü - 57000 SİNOP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/140285 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

26.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06-101.04-.H.[4578].(0255)./2011-86Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sinop Atatürk Devlet HastanesiBaşhekimliği tarafından 31.10.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Aşhane Yemek Hizmetleri İnş. Nak. Tur. Tem. Tic. Ltd. Şti.’nin 13.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.12.2011tarih ve 54925sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.12.2011tarihli dilekçe ile itirâzen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirâzen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan istekli ile ikinci en avantajlı teklif sahibi isteklinin tekliflerinin yaklaşık maliyete ve tekliflerin ortalamasına göre oldukça düşük olduğu, söz konusu isteklilerin teklif ettikleri fiyatları belgelendirmelerinin mümkün olmadığı, bu nedenle bahse konu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 37 nci maddesinde; belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesinin yapılacağı, ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine uymayan, teklifleri ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olmayan ve birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır.

Başvuruya konu ihaleye 5 isteklinin katıldığı, idarece isteklilerin tekliflerinin bahsi geçen madde hükmü uyarınca değerlendirildiği ve 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Aynı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunun, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen kriterleri esas alacağı, Kurumun bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

İncelenen ihalede, idarece 8 isteklinin teklifi aşırı düşük bulunarak söz konusu isteklilerden tekliflerine ilişkin açıklama talep edildiği, 3 isteklinin belirlenen süre içinde açıklama sunmadığı, açıklamada bulunan 5 istekliden 4’ünün açıklamalarının idarece uygun bulunduğu ve ihalenin söz konusu istekliler arasında en düşük fiyatı teklif etmiş olan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibince ihale üzerinde bırakılan istekli ile ikinci en avantajlı teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği iddiasıyla itirâzen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde; “...

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

...

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

...

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

...__” açıklamaları bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalede, idarece aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan Turkuaz Yem. Tem. Güv. Hiz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. – Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinde;

a) Taşımada kullanılacak aracın teminine ilişkin olarak öngörülen bedeli kanıtlamak amacıyla araç sahibiyle imzalanan kiralama sözleşmesinin sunulduğu tespit edilmiştir. Ancak, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.3 üncü maddesinde sayma yoluyla belirlenen, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulabilecek tevsik edici belgeler arasında kiralama sözleşmesi yer almamaktadır. Aynı maddede; sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabileceği belirtilmiş olmakla birlikte, araç kiralama bedeli, bahse konu maddede öngörülen belgelerden “Fiyat Teklifi”ne konu edilebilecek niteliktedir.

b) Teknik şartnamenin 3 üncü maddesinde, yüklenici tarafından hizmetin gerçekleştirilmesi için kullanılması amacıyla temin edilmesi istenen araç, gereç ve demirbaşlar için herhangi bir bedel öngörülmediği, söz konusu malzemelerin depolarında bulunduğu belirtilerek buna ilişkin noter onaylı eşya defterinin sunulduğu belirlenmiştir.

Amortismana tabi araç, gereç ve demirbaşlara sahip olunması durumunda dahi, amortisman süresi henüz dolmamış olan bu gibi iktisadi kıymetlerin, sahibi olan kişiye bir maliyetinin bulunduğu ortadadır.

Başvuruya konu ihalede, teknik şartnamede istenen ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin sahip olduğu demirbaş malzemelerden çoğunun amortisman müddetini henüz tamamlamadığı (Örneğin, amortisman süresi; 15 yıl olan yer ocağı, 10 yıl olan buzdolabı, kıyma makinesi, fırın, sebze doğrama makinesi, 5 yıl olan elektronik kantar vb.) görülmektedir.

Söz konusu ekipman için bahse konu istekli tarafından amortisman bedeli öngörülmesi gerekirken, yalnızca bunların bakım onarımları için bir bedel öngörüldüğü anlaşılmıştır.

c) Mali sorumluluk sigortası yaptırılmasına ilişkin olarak bir sigorta acentesinden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, ancak, söz konusu fiyat teklifi üzerinde fiyat teklifi verenin imzasının bulunmadığı, ayrıca, ihale konusu iş 2 yıl sürecek olmasına rağmen, sigorta teklifinin 365 gün için alındığı ve teklife bu şekilde yansıtıldığı belirlenmiştir.

Açıklanan nedenlerle, Turkuaz Yem. Tem. Güv. Hiz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. – Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Erdem Oğdenmert Sos. Hiz. Tur. Gıda Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Egeli Sos. Hiz. Tur. İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. – Kardelen Süt ve Süt Ürü. Gıda Taş. Hiz. Org. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinde;

a) Yufka maliyeti için öngörülen bedeli tevsiken piyasada faaliyet gösteren bir kişiden alınan proforma faturanın üzerinde, bahsi geçen Tebliğin 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı, ancak proforma faturada mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubunun kaşe/imzasının bulunmadığı, bahse konu proforma faturanın “Muhasebe Elemanı” unvanlı bir kişi tarafından imzalandığı belirlenmiştir.

b) Yoğurt ve ayran için öngörülen bedeli tevsiken piyasada faaliyet gösteren bir kişiden alınan proforma faturanın üzerinde, bahsi geçen Tebliğin 79.4.2.4 üncü maddesinde yer alan “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı ve “Serbest Muhasebeci” unvanlı bir kişi tarafından imzalandığı belirlenmiştir.

01.06.1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununda “Meslek Mensubu” ifadesinin, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) veya Yeminli Mali Müşavir (YMM) unvanına sahip kişiler için kullanıldığı görülmektedir.

Anılan Kanunun geçici 11 inci maddesinde; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce; serbest muhasebeci unvanını almış olanlar ile serbest muhasebecilik stajına devam edenlerden başarılı olanların; altı ayı geçmemek üzere, TÜRMOB tarafından verilen mesleki uyum eğitimine katılarak bu eğitimi tamamladıkları tarihten itibaren beş yıl içinde yapılacak özel serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavlarına beş defa girebilecekleri, bu sınavlarda başarılı olanların, SMMM unvanını almaya hak kazanacakları, söz konusu sınavlarda başarılı olamayanlar veya sınava katılmayanların ise sadece Serbest Muhasebeci unvanı ile çalışabilecekleri, SMMM unvanını kullanamayacakları, bunların, 2 nci maddenin (A) fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapamayacakları, 45 inci maddede belirtilen yasaklara uymak zorunda oldukları ve meslek mensuplarına ilişkin düzenlemelere tabi tutulacakları hükme bağlanmıştır.

Bahsi geçen 2 nci maddenin (A) fıkrasında; “Muhasebecilik ve mali müşavirlik mesleğinin konusu:

Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;

a) Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak.

b) Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak.

c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak.

Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlara serbest muhasebeci mali müşavir denir.” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerine göre, Serbest Muhasebeci unvanı ile çalışanların meslek mensubu olarak değerlendirilmediği ortadadır. Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili düzenlemelerinde; proforma fatura, fiyat teklifi ve ilgili tutanaklarının; 3568 sayılı Kanununa göre çalışan “Meslek Mensupları”ndan, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından onaylanması/düzenlenmesi öngörülmüştür.

Nitekim, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerine yazılarak onaylanması gereken ibarelere dayanak teşkil eden bilgiler ve ilgili tutanaklar, mükellefin muhasebe kayıtlarının incelenmesi ve tahlil edilmesi sonucu elde edilebilir nitelikte olup, bahsi geçen Kanunun geçici 11 inci maddesi uyarınca, Serbest Muhasebeci unvanıyla çalışanların bu gibi tahlile dayalı bilgilere ilişkin rapor vb. belge düzenleme yetkisi bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuruya konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ve Serbest Muhasebeci tarafından ilgili ibare yazılarak imzalanan söz konusu proforma faturanın mevzuata uygun bir belge olarak kabulü söz konusu değildir.

c) İhale konusu işin gerçekleştirilmesi aşamasında kullanılacak araç, gereç, ekipman ve demirbaşlara ilişkin herhangi bir bedelin öngörülmediği ve bunlara ilişkin belgelere dayalı açıklamada bulunulmadığı tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, Erdem Oğdenmert Sos. Hiz. Tur. Gıda Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Egeli Sos. Hiz. Tur. İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. – Kardelen Süt ve Süt Ürü. Gıda Taş. Hiz. Org. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1. İdarece aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun görülen başvuru sahibi Aşhane Yemek Hiz. İnş. Nak. Tur. Tem. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinde;

a) Sunulan proforma faturalarda, proforma faturayı düzenleyenlerin ismi/unvanı ve imzasının bulunmadığı tespit edilmiştir.

b) İhale konusu işin gerçekleştirilmesi aşamasında kullanılacak araç, gereç, ekipman ve demirbaşlara ilişkin herhangi bir bedelin öngörülmediği ve bunlara ilişkin belgelere dayalı açıklamada bulunulmadığı belirlenmiştir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. İdarece aşırı düşük teklif açıklamaları uygun kabul edilen Demirkır Tur. Gıda Tem. Hiz. Sağ. Bil. San. ve Tic Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinde;

a) Sunulan proforma faturalarda, proforma faturayı düzenleyenlerin kaşelerinin bulunduğu, ancak, proforma faturaların çoğunda proforma faturayı düzenleyenlerin/yetkililerinin imzasının bulunmadığı tespit edilmiştir.

b) Yemekhane takip sistemi ve kurulumu için piyasada faaliyet gösteren bir kişiden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifi üzerinde, bahsi geçen Tebliğin 79.4.2.5 inci maddesinde belirtilen, teklif edilen birim fiyatların mükellefin muhasebe kayıtlarına uygunluğuna ilişkin ibarenin meslek mensubunca yazılarak onaylanmadığı belirlenmiştir.

c) İhale konusu işin gerçekleştirilmesi aşamasında kullanılacak araç, gereç, ekipman ve demirbaşlara ilişkin herhangi bir bedelin öngörülmediği anlaşılmıştır.

d) Mali sorumluluk sigortası yaptırılmasına ilişkin olarak bir sigorta acentesinden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, ancak, söz konusu fiyat teklifi üzerinde fiyat teklifi verenin imzasının bulunmadığı görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle; Demirkır Tur. Gıda Tem. Hiz. Sağ. Bil. San. ve Tic Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, Turkuaz Yem. Tem. Güv. Hiz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. – Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Erdem Oğdenmert Sos. Hiz. Tur. Gıda Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Egeli Sos. Hiz. Tur. İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. – Kardelen Süt ve Süt Ürü. Gıda Taş. Hiz. Org. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Aşhane Yemek Hiz. İnş. Nak. Tur. Tem. Tic. Ltd. Şti. ve Demirkır Tur. Gıda Tem. Hiz. Sağ. Bil. San. ve Tic Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması neticesinde ihalede geçerli teklif kalmayacağı anlaşıldığından, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan tekliflerin yaklaşık maliyete ve tekliflerin ortalamasına göre oldukça düşük olduğu, söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 3.347.876,15 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 11 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 2.649.800,00 TL bedel karşılığında Pegasus-Turkuaz Ortak Girişiminin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi