KİK Kararı: 2012/UH.I-624

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/009
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 30.01.2012
Karar No : 2012/UH.I-624
BAŞVURU SAHİBİ:
Bayram Doğan Tur.Sey. Gıda.Tic. Ltd. Şti, Yenidoğan Mah. Ahmet Yesevi Cad. No : 5 KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bölge Müdürlüğü-6.Bölge Kayseri, Aydınlıkevler Mah. Fırat Cad. No:2 38060 Melikgazi/Kayseri 38060 KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/170883 İhale Kayıt Numaralı "Tck.6.Bölge Müdürlüğü Dahili Yollarında Tesisler Ve Bakım Başmühendisliğine Bağlı 61.62.63.64.Şube Şeflikleri Emrinde 6 Adet Küçük Otobüs Ve 1 Adet Çift Kabinli Pikap İle Malzeme, Araç, Gereç Ve Personel Nakli" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

26.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[113].(0197)./2012-3Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kayseri Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 25.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “TCK.6.Bölge Müdürlüğü Dahili Yollarında Tesisler ve Bakım Başmühendisliğine Bağlı 61.62.63.64.Şube Şeflikleri Emrinde 6 Adet Küçük Otobüs ve 1 Adet Çift Kabinli Pikap İle Malzeme, Araç, Gereç ve Personel Nakli 2 ve 3 üncü Kısım” ihalesine ilişkin olarak Bayram Doğan Tur. Sey. Gıda. Tic. Ltd. Şti’nin 20.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.12.2011tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibinin 05.01.2012tarih ve 811sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1 ) 2 nci kısımda ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 62’sine denk geldiği, aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından uygun bulunduğu, idarenin kararının gözden geçirilmesi gerektiği,

2 ) 3 üncü kısımda ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin % 62’sine denk geldiği, aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden ihalenin bu istekli üzerine bırakılarak sonuçlandırılmasının eşit muamele ilkesini ihlal ettiği

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde, ihale konusu işin adının; “TCK.6.Bölge Müdürlüğü dahili yollarında Tesisler ve Bakım Başmühendisliğine bağlı 61.62.63.64.Şube Şeflikleri emrinde 6 Adet Küçük Otobüs ve 1 Adet Çift Kabinli Pikap ile malzeme, araç, gereç ve personel nakli” olarak belirtildiği, işin miktarı ve türünün ise;

1. KISIM (61 Şube Şefliği KIRŞEHİR)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Küçük Otobüs Çalıştırılması (27 Koltuk,2005 Model, Günlük 24 Saat-125 Km. Çift Sürücü dahil) 1 Adet x 350 Gün

Gün

350,000

2. KISIM (62.Şube Şefliği PINARBAŞI)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Küçük Otobüs Çalıştırılması (27 Koltuk, 2005 Model ve üstü, Günlük 24 Saat- 250 Km. Çift sürücü dahil) 1 Adet x 350 Gün

Gün

350,000

3. KISIM (63.Şube Şefliği KAYSERİ)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Küçük Otobüs Çalıştırılması (27 Koltuk, 2005 Model ve üstü, Günlük 12 Saat-200 Km. sürücü dahil) 3 Adet x 350 Gün

Gün

1050,000

2

Çift Kabinli Pikap Çalıştırılması (4+1 Kişilik,1050 Kg.Yük Kapasiteli,2006 Model, Günlük 12 Saat-200 Km.sürücü dahil) 1 Adet x 350 Gün

Gün

350,000

4. KISIM (64.Şube Şefliği NİĞDE)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Küçük Otobüs Çalıştırılması (27 Koltuk,2005 Model ve üstü, Günlük 24 saat-150 Km. Çift sürücü dahil) 1 Adet x 350 Gün

Gün

350,000

Şeklinde belirlendiği,

“Teklif Fiyata Dahil Giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1. Yüklenici teklif fiyatına sürücü ücretleri (İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti), araç bakım-onarım, akaryakıt, amortisman giderleri ile ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerini ve otoyol geçiş ücretlerini dahil edecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Söz konusu ihaleye ilişkin sözleşme tasarısının 9.1 inci maddesinde;İşe başlama tarihi 02.01.2012; işi bitirme tarihi 31.12.2012” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, idari ve teknik şartnamede çalıştırılacak personele dair açık bir düzenlemenin bulunmadığı, ihale konusu hizmetin işin niteliği itibariyle personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet türü olmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde aşırı düşük teklif açıklamalarının hangi belgeler ile nasıl sunulması gerektiği ile bu belgelerin değerlendirilmesi ile ilgili açıklamalara yer verilmiştir.

Yaklaşık maliyet hesabında 2 nci kısım için 133.700,00 TL, 3 üncü kısım için ise 348.250 TL bedel öngörüldüğü, hesaplamada % 20 yüklenici kârı ile birlikte akaryakıt, personel ve servis giderlerinin dikkate alındığı, ihale komisyon üyelerinin imzalarının bulunduğu 30.11.2011 tarihli bir belge ile sadece şoför ve yakıt giderlerinin dikkate alınarak her kısım için aşırı düşük teklif sınır değerleri bulunduğu, 2 nci kısım için 82.894,00 TL, 3 üncü kısım için ise 212.548,00 TL altında teklif veren isteklilerin teklifleri aşırı düşük teklif olarak kabul edilerek 01.12.2011 tarih ve 35266 ve 35265 sayılı yazılar ile sürücülerin asgari işçilik tutarları, araçların maliyet giderleri ile genel giderlerin açıklanmasının talep edildiği, 2 nci kısımda ihale üzerinde bırakılan isteklinin 05.12.2011 tarih ve bila sayılı yazısı ile aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, bu isteklinin açıklaması uygun bulunarak ihalenin 2 nci kısmının üzerinde bırakıldığı, 3 üncü kısımda aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklinin bir açıklama sunmadığı ve teklifinin reddedildiği anlaşılmıştır.

2 nci kısımda ihale üzerinde bırakılan istekli Burhan Varlı’nın aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Sürücülerden birisi için işçilik hesaplama modülü ile hesaplanan 26 gün yemek dahil 1.233,05 TL işçilik giderine ilişkin modül çıktısının, diğer sürücünün istekli olması nedeniyle ayrıca işçilik gideri için Bağ-Kur primine ilişkin banka dekontunun sunulduğu, işçilik gideri için 295,00 TL öngörüldüğü, bu miktarlar üzerinden günlük işçilik maliyetinin 50,00 TL olarak hesaplandığı,

İşçilik günlük maliyetine yakıt, sanayi bakım, lastik, MTV pulu, trafik sigortası giderleri konularak toplam günlük maliyete (164,55 TL) ulaşıldığı, birim teklif tutarının 235,00 TL olduğu,

Sürücülerin ehliyetinin, araç ruhsatlarının, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin,

Akaryakıt giderine ilişkin olarak Petrol Ofisi A.Ş.’nin internet sitesinde yayımlanan 04.12.2011 tarihli tavsiye edilen akaryakıt satış fiyatı listesi ile araçların plakasının yer aldığı % 8’lik filo kit indirim tablosunun, Petrol Ofisi bayi ile istekli arasında imzalanan “AutoMatic Müşteri Sözleşmesi”nin

Mükellef ve araç bilgilerinin yer aldığı İnternet Vergi Dairesi çıktısının,

Sunulduğu görülmüştür.

Günlük toplam maliyette dikkate alınan lastik gideri için bir fiyat teklifi veya proforma fatura sunulmadığı, araçların 1 km yakıt sarfiyatı hesabının bir belgeye dayanmadığı, bu haliyle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğin 79.4.1 inci maddesinde yer alan; “İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.” açıklaması gereğince reddedilmesi gerektiği, ayrıca söz konusu maddede yer alan “ Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.” açıklaması gereği sözleşme ve genel giderlerin açıklanmadığı da görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmuştur.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği; Kamu İhale Kurumunun bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama ölçütleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda iki ölçüt bulunduğu, bunların yaklaşık maliyet ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, bu nedenle ihale sürecinde oluşan serbest fiyat rekabeti sonucunda oluşan diğer fiyatlara göre aşırı derecede düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerekmektedir.

İncelenen ihalenin yaklaşık maliyet hesabında 2 nci kısım için 133.700,00 TL, 3 üncü kısım için ise 348.250,00 TL bedel öngörüldüğü, hesaplamada % 20 yüklenici kârı ile birlikte akaryakıt, personel ve servis giderlerinin dikkate alındığı, ihale komisyon üyelerinin imzalarının bulunduğu 30.11.2011 tarihli bir belge ile sadece şoför ve yakıt giderlerinin dikkate alınarak her kısım için aşırı düşük sınır değerleri bulunduğu, 2 nci kısım için 82.894,00 TL, 3 üncü kısım için ise 212.548,00 TL altında teklif veren isteklilerin teklifleri aşırı düşük teklif olarak kabul edilerek açıklama talep edildiği görülmekle birlikte idarenin aşırı düşük teklif sınır hesabının yaklaşık maliyet içinde öngörülen giderlerin tümü hesaba alınmadan sadece yakıt ve işçilik maliyetine göre belirlendiği, bu maliyet hesabının yaklaşık maliyet hesabı ile örtüşmediği, aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda, yaklaşık maliyet ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olmak üzere iki ölçüt bulunduğu da göz önüne alındığında idarenin değerlendirmesinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde, yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamasında görüldüğü üzere, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri için Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen yöntemler mevcut olmasına karşın, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı ihalesinde, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda belirtilen 79 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında açıklanan hususlar dışında, tekliflerin aşırı düşük teklif konumunda olup olmadığını belirleyecek net bir metot bulunmamaktadır.

Buna karşın, ihale konusu iş ile benzer niteliğe sahip alımlardaki aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına göre, idarece belirlenebilecek azami kâr miktarı olan, yaklaşık maliyet hesabında bulunan tutarın % 20’si nispetindeki kâr bedelinin hariç tutulması sonucu elde edilen meblağın altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönünde çeşitli Kamu İhale Kurulu Kararları bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında yüzde 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği hüküm altına alınmıştır. Başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyet içerisindeki kâr oranının % 20 olarak tespit edildiğinden hareketle kârsız yaklaşık maliyetin 2 nci kısımda 111.416,67 TL, 3 üncü kısımda ise 290.208,33 TL olduğu anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, ihalenin 3 üncü kısmına teklif edilen fiyatlardan, kârsız yaklaşık maliyetten düşük fiyat teklifi sunan Yavuz Süt, Bayram Doğan Tur. Sey. Gıda. Tic. Ltd. Şti ve Burhan Varlı’ya ait tekliflerin aşırı düşük olduğu ve söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

İhalenin 2 nci kısmına teklif edilen fiyatlardan, kârsız yaklaşık maliyetten düşük fiyat teklifi sunan Gülpak Tur.Tic.Ltd.Şti, Bayram Doğan Tur. Sey. Gıda. Tic. Ltd. Şti ve Kadir Mercan’a ait tekliflerin aşırı düşük olduğu ve söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Burhan Varlı’nın teklifinin ise aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, yukarıdaki tespitler neticesinde uygun olmadığı değerlendirildiğinden bu kısımda söz konusu isteklinin teklifinin reddi gerekmektedir.

İnceleme konusu ihalenin 4 kalemden müteşekkil olduğu, başvuru sahibinin iddialarının ise ihalenin 2 ve 3 üncü kalemlere yönelik olduğu, bu kalemlere ilişkin yaklaşık maliyetin 481.950,00 TL, anılan kalemlere ilişkin başvuru bedelinin ise 1.152,00 TL olduğu, başvuru sahibinin itirazen şikâyet bedeli olarak Kurum hesaplarına 2.305,00 TL yatırdığı, bu çerçevede başvuru sahibi tarafından fazla yatırıldığı anlaşılan 1.153,00 TL’nin talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerekeceği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 2 nci kısmında Burhan Varlı’nın teklifi reddedilerek Gülpak Tur.Tic. Ltd. Şti, Bayram Doğan Tur. Sey. Gıda. Tic. Ltd. Şti ve Kadir Mercan’a ait tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması, ihalenin 3 üncü kısmında ise Yavuz Süt, Bayram Doğan Tur. Sey. Gıda. Tic. Ltd. Şti ve Burhan Varlı’ya ait tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak teklif değerlendirmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. İhalenin 2 nci ve 3 üncü Kısmında 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi