KİK Kararı: 2012/UH.I-583

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/008
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 26.01.2012
Karar No : 2012/UH.I-583
BAŞVURU SAHİBİ:
Yeniçeri Temizlik Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti., KELKİT CADDESİ NO:4 GÜMÜŞHANE

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Etimesgut Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü, 30 Agustos Mahallesı Sehıt Hasan Öztürk Caddesı 5 06790 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/170612 İhale Kayıt Numaralı "10 Kişilik Personeli İle Birlikte Belediyeye Ait Aşevinde Yemek Pişirilmesi Ve Dağıtımı Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[4].(G027)./2012-1Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Etimesgut Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğütarafından 28.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “10 Kişilik Personeli ile Birlikte Belediyeye Ait Aşevinde Yemek Pişirilmesi ve Dağıtımı Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yeniçeri Temizlik Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 23.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.01.2012tarih ve 5sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; “… aşırı düşük teklif açıklamasında sunmuş oldukları maliyet bileşenlerine ilişkin açıklamaların uygun olduğu, ancak teknik şartnamenin 10.1.8 nci maddesinde istenen 2000 kişilik bir adet çadırın maliyet hesaplarında gösterilmediği, açıklanan maliyet bileşenleriyle ilgili açıklamış oldukları kâr marjının düşük olduğu ve açıklamalarında sunulmayan çadır maliyetinin kar marjını aşması nedeniyle ” tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece kendilerine gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan normal gün yemeği ve Ramazan yemeğinin 11 ve 12 nolu kalemlerine ait fiyatların maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama istenildiği, Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak açıklamalarını sundukları, açıklamaları kapsamında Ramazan çadırına ilişkin fiyat teklifi bulunduğu, ancak sehven Ramazan çadırı fiyatının maliyet analizine dahil edilmemiş olduğu, Ramazan çadırı için teklif aldıkları firmaların 22.000 TL ile 34.220 TL arasında fiyat teklif ettikleri, şirket kârı olarak 49.318,89 TL gösterildiği göz önünde bulundurulduğunda, çadır maliyetinin şirket kârından karşılanabileceğinin açıkça görüldüğü, belirtilen nedenden dolayı aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartnamenin 2 nci maddesinde ihaleye konu işin miktarı ve türüne ilişkin olarak; “Belediyemiz hizmet binası -2 katta bulunan aş evinde 10 kişilik personeli ile birlikte, (1 Gıda Mühendisi, 1 Aşçı Başı, 3 Aşçı, 2 Aşçı Yardımcısı, 1 Bulaşıkçı ve 2 Şoför olmak üzere toplam 10 kişi) yüklenici tarafından pişirilen yemeklerin ((günlük 1000 adet 3 çeşit 366.000-(Üçyüzaltmışaltıbin) Adet, Ramazan ayı boyunca çadırda verilmek üzere günlük 2000 adet 4 çeşit 60.000-Adet olmak üzere 366 gün için toplam 426.000-(Dörtyüzyirmialtıbin) Adet))Dağıtım Hizmeti Alımı” düzenlemesi,

Aynı şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler”başlıklı 25 inci maddesinde;

_“ …25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1**.** İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1-Gıda Mühendisi asgari brüt ücretin % 145 fazlası maaş ödemesi yapılacaktır.
2-Aşçı başı asgari brüt ücretin % 110 fazlası maaş ödemesi yapılacaktır.
3-Aşçı asgari brüt ücretin % 70 fazlası maaş ödemesi yapılacaktır.
4-Aşçı yardımcısı asgari brüt ücretin % 35 fazlası maaş ödemesi yapılacaktır.
5-Bulaşıkçı-şoför asgari brüt ücretin % 30 fazlasımaaş ödemesi yapılacaktır

…

25.3.4. Diğer giderler:

Resmi ve Dini Bayramlarda (13 gün) toplam 10 personelin tamamına çalıştıkları gün üzerinden ödeme yapılacaktır

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu İhalede çalıştırılacak olan personeller için ilgili sigorta işleri genel müdürlüğü tarafından iş kolu kotu (1085) iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası pirim oranı ise % 1 olarak belirlenmiştir.” düzenlemesi,

Teknik Şartnamenin “Kullanılacak Araç ve Gereçler” başlıklı 10 uncu maddesinde; “10.1.8-Yüklenici tarafından Belediye Şefkat Evi üzerinde bulunan otoparka kurulacak olan 2000 kişilik Ramazan çadırında, yemek servis kaplarının (Tabldot, Kepçe, Kevgir, Çatal, Kaşık, Bıçak, Sürahi, Bardak. Tuzluk vb. malzemelerin,) temini yükleniciye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Gıda Mühendisi

Ay

1,00

12

2

Aşçı Başı

Ay

1,00

12

3

Aşçı

Ay

3,00

12

4

Aşçı Yardımcısı

Ay

2,00

12

5

Bulaşıkçı-Şoför

Ay

3,00

12

6

Gıda Mühendisi(Resmi Tatil Çalışma Günleri)

Gün

1,00

13

7

Aşçı Başı (Resmi Tatil Çalışma Günleri)

Gün

1,00

13

8

Aşçı (Resmi Tatil Çalışma Günleri)

Gün

3,00

13

9

Aşçı Yardımcısıı (Resmi Tatil Çalışma Günleri)

Gün

2,00

13

10

Bulaşıkçı- Şoför (Resmi Tatil Çalışma Günleri)

Gün

3,00

13

11

Normal Gün Yemeği

Gün

1000,00

366

12

Ramazan Yemeği

Gün

2000,00

30

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesindede aynı doğrultuda hükümlere yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilme esaslarına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.

Başvuru konusu ihaleye altı isteklinin teklif sunduğu, teklif fiyatları kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kalan Yeniçeri Tem. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Mendika Gıda ve Yem. Paz. İnş. San ve Tic. A.Ş.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, her iki isteklinin de açıklama sunduğu, sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun kabul edilmeyen Yeniçeri Tem. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklaması uygun kabul edilen Mendika Gıda ve Yem. Paz. İnş. San ve Tic. A.Ş.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

02.12.2011 tarih ve 21807 sayılı yazıyla Yeniçeri Tem. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, açıklama talep yazısında; “… teklifinize ait birim fiyat teklif cetvelindeki 11 ve 12 nci kalemlerde belirtmiş olduğunuz fiyatların maliyet bileşenlerinin … uyarınca mevzuata uygun bir şekilde kanıtlayıcı belgelerle birlikte ayrıntılı olarak …” ifadesine yer verildiği görülmüştür. Yeniçeri Tem. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 08.12.2011 tarihinde 42996 sayı ile idare kayıtlarına alınan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinden;

Gıda malzemeleri ve nakli için Ankara Ticaret Borsası’ndan alınan fiyatlarla belgelendirme yapıldığı,

Sebze ve Meyve için Trabzon Belediyesi Hâl Müdürlüğünce ilân edilen fiyatların kullanıldığı,

Sigorta gideri için Allianz Sigorta A.Ş.’den 4.550,00 TL tutarında Üçüncü Şahıs Sorumluluk Sigorta teklifi alındığı,

“İlaçlama” gideri için İstanbul İlaçlama – Çağlar Civil’den alınan 06.12.2011 tarihli aylık 220,00 TL tutarında SMMM onay ve beyanını taşıyan proforma faturanın sunulduğu,

“Ayran”, “Yoğurt” “Kadayıf Tatlısı”, “Hurma”, “Meyve Suyu-200 ml”kalemleri için muhtelif proforma faturalarla açıklama yapıldığı, proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olduğu,

Teknik şartnamenin 10.1.8 inci maddesinde yer verilen “2.000 kişilik Ramazan çadırı”giderine ilişkin tevsik edici bir belge sunulmadığı,

“Ford Transit 330-S Van”aracı içinTunalar Otomotiv Ticaret Ltd. Şti.’den 15.11.2011 tarihli 47.925,00 TL tutarında fiyat teklifi alındığı, ancak bu fiyat teklifinde, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu onayı bulunmadığı, bu yönüyle belgenin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.5 inci maddesine uygun olmadığı,

2.000 kişilik ramazan çadırı giderine ilişkin tevsik edici belge sunulmadığı ve Ford Transit 330-S Van aracı için sunulan tevsik edici belgenin Tebliğe uygun olmadığı görüldüğünden, Yeniçeri Tem. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun kabul edilmeyerek, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Mendika Gıda ve Yem. Paz. İnş. San ve Tic. A.Ş.’nin 06.12.2011 tarihinde idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinden;

Tatlı giderini tevsik için sunulan Camuzhanoğlu Baklava Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.’den alınmış 03.12.2011 tarihli proforma fatura ve sebze-meyve giderini tevsik için sunulan Gündüz Mey-Pak Gıda İnş Oto. Ltd. Şti.’den alınmış 05.12.2011 tarihli proforma faturanın “serbest muhasebeci” tarafından imzalandığı ve kaşelendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde; “…79.4.2.4 Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir …” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğinin 79.4.2.15 inci maddesinde, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerektiği düzenlenmesine yer verilmiştir.

13.06.1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3568 sayılı “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu” incelendiğinde, Kanun metinlerinde geçen “serbest muhasebeci” ibarelerinin 10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kanunla yapılan değişiklik neticesinde metinlerden çıkarıldığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan “serbest muhasebeci” sıfatını haiz meslek mensubuna ilişkin 2008 yılında yapılan değişiklikle Kanunda oluşan bu boşluğun doldurulması amacıyla da anılan Kanununun Geçici 11 inci maddesinde bir takım hükümlere yer verilmiştir.

Bu bağlamda, 3568 sayılı Kanununun Geçici 11 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, bu maddenin (10.07.2008 tarih ve 5786 sayılı Kanunla getirilen madde) yürürlüğe girdiği tarihten önce serbest muhasebeci unvanını almış olanlar ile serbest muhasebecilik stajına devam edenlerden başarılı olanların altı ayı geçmemek üzere TÜRMOB tarafından verilen mesleki uyum eğitimine katılarak bu eğitimi tamamladıkları tarihten itibaren 5 yıl içinde yapılacak özel serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavlarına beş defa girebilecekleri ve bu sınavlarda başarılı olanların serbest muhasebeci mali müşavir unvanını almaya hak kazanacakları hükme bağlanmıştır.

Söz konusu maddenin 2 nci fıkrasında ise, bahse konu sınavlarda başarılı olamayanların veya sınava katılmayanların sadece serbest muhasebeci unvanı ile çalışabileceği, serbest muhasebeci mali müşavir unvanını kullanamayacakları ayrıca bu durumda olanların Kanunun 2 nci maddesinin (A) fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işleri yapamayacakları hükmüne yer verilmiştir.

3568 sayılı Kanununun “Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik Mesleğinin Konusu” başlığı altında düzenlenen 2 nci maddesinin (A) fıkrasında;

“ Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;

a) Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kar-zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak.

b) Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak,

c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak.

Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlara serbest muhasebeci mali müşavir denir. ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede, serbest muhasebeci unvanını taşıyan bir meslek mensubunun, Kanunen yukarıda maddeler halinde sayılmış işlerden sadece (a) bendinde ifade edilen işleri yapmaya yetkili kılındığı görülmektedir.

Daha açık bir anlatımla, serbest muhasebeci unvanını taşıyan bir meslek mensubunun Kanunen sadece muhasebe prensipleri doğrultusunda defter tutabilmesi, mali tablo ve beyannameleri düzenleyebilmesi ve buna benzer işleri yapabilmesine imkan tanınmış olup, bu işlere ek olarak söz konusu meslek mensubunun (c bendi doğrultusunda) bu belgelere dayanarak inceleme, tahlil, denetim yapabilmesine, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermesine, rapor ve benzerlerini düzenlemesine, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapabilmesine Kanun cevaz vermemektedir.

Öncelikle, “serbest muhasebeci” unvanını taşıyan meslek mensuplarının, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.15 maddesinde de ifade edilen, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensupları arasında yer aldığında tereddüt bulunmadığını ifade etmek gerekir.

Bununla birlikte**,** ihale tarihi itibariyle son geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak hazırlanmış olan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ancak mükellefin defterlerinin incelenmesi ve tahlili sonucunda düzenlenebileceği açıktır.

Oysa, 3568 sayılı Kanun, kamu ihale mevzuatı gereği, aşırı düşük teklif açıklamalarında isteklilerce sunulan proforma faturalar ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ilgili meslek mensuplarınca yazılması/imzalanması/kaşelenmesi istenilen ve belgelerin belli bir tahlilini ve incelenmesini gerekli kılan bu tespitlerin ve işlemlerin, “serbest muhasebeci” tarafından yapılabilmesini mümkün kılmamakta, başka bir deyişle bu yetkiyi sadece SMMM veya YMM sıfatını taşıyan meslek mensuplarına vermiş bulunmaktadır.

Şu halde, ihale üzerinde bırakılan Mendika Gıda ve Yem. Paz. İnş. San ve Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tatlı ve sebze-meyve giderini tevsik için sunulan proforma faturaların s erbest muhasebeci tarafından imzalanıp onaylanmasının, dolayısıyla da belgelendirme işleminin 3568 sayılı Kanun ve kamu ihale mevzuatı gereği kabulünün mümkün olmadığı ve adı geçen isteklinin aşırı düşük teklifine ilişkin sunduğu tevsik edici belgelerden anılan proforma faturalarımevzuata uygun bir şekilde vermediği anlaşıldığından, Mendika Gıda ve Yem. Paz. İnş. San ve Tic. A.Ş.’nin teklifi değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesinde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mendika Gıda ve Yem. Paz. İnş. San ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “…aşırı düşük teklif açıklamasında sunmuş oldukları maliyet bileşenlerine ilişkin açıklamaların uygun olduğu, ancak teknik şartnamenin 10.1.8 nci maddesinde istenen 2000 kişilik bir adet çadırın maliyet hesaplarında gösterilmediği, açıklanan maliyet bileşenleriyle ilgili açıklamış oldukları kâr marjının düşük olduğu ve açıklamalarında sunulmayan çadır maliyetinin kar marjını aşması nedeniyle” tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece kendilerine gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan normal gün yemeği ve Ramazan yemeğinin 11 ve 12 nolu kalemlerine ait fiyatların maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama istenildiği, Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak açıklamalarını sundukları, açıklamaları kapsamında Ramazan çadırına ilişkin fiyat teklif bulunduğu, ancak sehven Ramazan çadırı fiyatının maliyet analizine dahil edilmemiş olduğunu, Ramazan çadırı için teklif adlıları firmaların 22.000 TL ile 34.220 TL arasında fiyat teklif ettikleri, şirket kârı olarak 49.318,89 TL gösterildiği göz önünde bulundurulduğunda, çadır maliyetinin şirket kârından karşılanabileceğinin açıkça görüldüğü, belirtilen nedenden dolayı aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin uygun olmadığı” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; 10 Kişilik Personeli İle Birlikte Belediyeye Ait Aş Evinde Yemek Pişirilmesi ve Dağıtımı Hizmet Alım işi olup,idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 3.142.963,01 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin 2.687.954,20 TL bedel karşılığında Mendika Yemek Paz. İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi