KİK Kararı: 2012/UH.I-550 (23 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/007
Gündem No : 67
Karar Tarihi : 23.01.2012
Karar No : 2012/UH.I-550
BAŞVURU SAHİBİ:
Ufuk Özel Güvenlik Ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti., CUMHURİYET MAH. MİLLET CAD. EFE PLAZA NO:34 KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Vakıflar Genel Müdürlüğü Kayseri Vakıflar Bölge Müdürlüğü, Sahabıye Mahallesı Bor Sokak 4 38010 KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/146455 İhale Kayıt Numaralı "Kayseri Vakıflar Bölge Müdürlüğü Hizmet Binasının 01.01.2012 Tarihinden 31.12.2012 Tarihine Kadar 12 Ay Süre İle Güvenliğinin Sağlanması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[4569].(0225)./2011-83Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Vakıflar Genel Müdürlüğü Kayseri Vakıflar Bölge Müdürlüğütarafından 27.10.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kayseri Vakıflar Bölge Müdürlüğü Hizmet Binasının 01.01.2012 Tarihinden 31.12.2012 Tarihine Kadar 12 Ay Süre İle Güvenliğinin Sağlanması” ihalesine ilişkin olarak Ufuk Özel Güvenlik Ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.’nin 07.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.12.2011tarih ve 54879sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedelin ihalede teklif edilmesi gereken giyim, malzeme ve sigorta giderlerini karşılamasının mümkün olmadığı, bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu,

2 ) İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklilerin iş deneyimini gösteren belge olarak özel sektöre taahhüt edilmiş bir işe ilişkin sözleşme ve faturaları sundukları, ancak bu sözleşmelerde personel için sunulması gereken sosyal güvenlik mevzuatı kaynaklı belgelerin uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak;

4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.

Aktarılan mevzuattan hareketle, kamu ihale hukukunda aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda iki ölçüt bulunduğu, bunların yaklaşık maliyet ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, bu nedenle ihale sürecinde oluşan serbest fiyat rekabeti sonucunda oluşan diğer fiyatlara göre aşırı derecede düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerektiği ancak idare tarafından belirlenen yaklaşık maliyetin kâr hariç tutarına eşit ya da bundan yüksek tekliflerde böyle bir tereddüt bulunmayacağı için sorgulama yapılmaması gerektiği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede üç istekli geçerli teklif sunmuş ve en düşük fiyat esasına göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedelin ihalede teklif edilmesi gereken giyim, malzeme ve sigorta giderlerini karşılamasının mümkün olmadığı, bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddia edilmektedir.

İhale dokümanının incelenmesi sonucunda hizmet alımı ihalesinin, idarenin görev alanına giren birimlerde, on iki ay süreyle beş adet özel güvenlik personeli çalıştırılmasına dayalı olarak kurgulandığı anlaşılmaktadır. Öte yandan idari şartnamenin 25 inci maddesinde, beş personel için asgari ücretin, aylık 22 gün üzerinden günde 4,00 TL yemek ve 3,00 TL yol bedelinin, makine ve teçhizat bedellerinin teklif fiyata dahil olduğu, ihaledeki iş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranının yüzde 1 olduğu düzenlenmiştir. Ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde de özel güvenlik mali sorumluluk sigortası için teklif sunulacağı belirtilmiştir. Bu bilgiler çerçevesinde ihaledeki teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti malzeme, teçhizat ve sigorta hariç 74.866,44 TL olarak hesaplanmıştır.

Başvuruya konu ihale personel çalıştırılmasına dayalı olup Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde; “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir. ” açıklaması yer almaktadır. Her ne kadar söz konusu açıklamada kârsız yaklaşık maliyetin altında yer alan tekliflere ilişkin bir ifade yer almamakta ise de, istikrar kazanmış Kurul Kararlarına göre ise Hizmet Alımı İhalelerinde kârsız yaklaşık maliyetin altında kalan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması, üstünde kalan isteklilere ise sorgulama yapılmaması esastır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında yüzde 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyet içerisindeki kar oranının tespit edilmesi mümkün olmamakla birlikte, anılan Yönetmelik hükmü gereği en fazla yüzde 20 oranında kar belirlenebileceğinden hareketle, 91.495,57 TL olan yaklaşık maliyetin 1,20’ye bölünmesi sonucu kârsız yaklaşık maliyetin asgari 76.246,56 TL olabileceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu bedelin altında fiyat teklifi sunan isteklinin teklifi için aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiğinden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

2 ) Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak;

4734 sayılı Kanunun ihaleye katılımda yeterlik kurallarını düzenleyen 10 uncu maddesinin ilk fıkrasının (b) bendinin 2 numaralı alt bendinde, istekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak, son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgelerin istenebileceği hüküm altına alınmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 43 üncü maddesinde, iş deneyim belgelerinin Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak yurt içinde veya yurt dışında gerçekleştirilen işler ya da denetlenen veya yönetilen yapımla ilgili hizmet işleri için, iş sahibi tarafından düzenlenip, sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanacağı; aynı Yönetmeliğin 47 nci maddesinde, yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin, iş deneyimini gösteren belgeler olduğu düzenlenmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuatın incelenmesi sonucunda sadece kamu sektörüne değil özel sektöre taahhüt edilen işler için de sözleşme ve faturaların iş deneyimini göstereceği, bu iki belgenin birbiriyle uyumlu olması gerektiği, ayrıca sözleşme konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olması durumunda, yüklenicinin sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirdiğini gösteren belgelerin sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalenin idari şartnamesinin 7.5.1 nci maddesinde, yukarıdaki düzenlemeler çerçevesinde, istekli tarafından teklif edilen bedelin yüzde 35’inden az olmamak üzere ihale konusu iş veya benzer işlere ait belgelerin sunulacağı düzenlenmiştir. İhaleye üç geçerli teklif sunulmuş ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenmiştir.

Başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklilerin iş deneyimini gösteren belge olarak özel sektöre taahhüt edilmiş bir işe ilişkin sözleşme ve faturaları sundukları, ancak bu sözleşmelerde personel için sunulması gereken sosyal güvenlik mevzuatı kaynaklı belgelerin uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddia edilmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Tim-Sa Savunma Özel Güv. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti., Kayseri Ticaret Borsası ile imzalanmış 5188 sayılı Kanun kapsamında güvenlik ile koruma hizmetlerini konu alan 69.996,48 TL bedelli ve 05.02.2010 ile 31.12.2010 tarihleri arasını kapsayan özel hukuk sözleşmesi ve sözleşme ekine bu kapsamda kesilen faturalar ile personelin sosyal güvenlik belgelerini sunmuştur. İlgilinin fatura bedelleri incelendiğinde asgari 26.282,63 TL’lik deneyim oranını karşıladığı görülmüştür.

Ancak yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri gereğince, ilgilinin sunmak zorunda olduğu sosyal güvenlik belgelerinde 2010-2 ile 2010-7 dönemleri arasında altı işçiden az kişi için prim ödendiği fakat yukarıda atıf yapılan sözleşme kapsamında altı kişinin çalıştırılacağının belirtildiği, bu nedenle de isteklinin prim ödemelerinin sözleşme düzenlemeleri ile uyumlu olmadığı için ilgilinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Pusula 38 Özel Güvenlik ve Eğitim Ltd. Şti., iş deneyimine esas olmak üzere, Kayseri Spor Kulübü Derneği ile imzalanmış kulübün oynayacağı futbol karşılaşmalarında stadyum güvenlik ile koruma hizmetlerini konu alan güvenlik görevlisi başına 50 TL bedelli ve 2010-2011 futbol sezonunu kapsayan özel hukuk sözleşmesi ve sözleşme ekine bu kapsamda kesilen faturalar ile personelin sosyal güvenlik belgelerini sunmuştur. İlgilinin fatura bedelleri incelendiğinde asgari 27.999,94 TL’lik deneyim oranını karşıladığı görülmüştür.

Ancak yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri gereğince, ilgilinin sunmak zorunda olduğu sosyal güvenlik belgelerinin 2010-12 dönemi ile 2011-5 dönemini kapsadığı oysa ki sözleşme konusu edimin 2010 yılının Ağustos ayında başladığı ve aynı yılın Aralık ayına kadar çeşitli faturalar düzenlendiği, dolayısıyla isteklinin 2010-8 ile 2011-11 dönemi için personel çalıştırıldığına ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeleri sunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak başvuru sahibinin iddiası yerinde görüldüğünden Pusula 38 Özel Güvenlik ve Eğitim Ltd. Şti. ile Tim-Sa Savunma Özel Güv. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. adlı isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi