KİK Kararı: 2012/UH.I-545 (23 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/007
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 23.01.2012
Karar No : 2012/UH.I-545
BAŞVURU SAHİBİ:
Uluğbey Nak. Petrol Ürün. Ve Müth. Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti, BABALIK MAHALLESİ DEMİRCİ İŞ MERKEZİ A BLOK 8/808 KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tokat Belediye Başkanlığı, Yeni Mahalle Gültekin Topçam Caddesi Otogar Karşısı No:7 Tokat 60100 TOKAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/165741 İhale Kayıt Numaralı "Su Ve Kanalizasyon Müdürlüğü Personel Çalıştırılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

17.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[38].(0201)./2012-3Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Tokat Belediye Başkanlığıtarafından 29.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Su Ve Kanalizasyon Müdürlüğü Personel Çalıştırılması” ihalesine ilişkin olarak Uluğbey Nak. Petrol Ürün. ve Müth. Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti’nin 26.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 03.01.2012tarih ve 318sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin asgari işçilik maliyetinin 8,64 TL üzerinde olduğu, bu tutar ile personele verilecek kıyafetlerin bedelinin karşılanamayacağı, anılan isteklinin teklif ettiği fiyat ile işi yerine getiremeyeceğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İncelenen ihaleye ait idari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı “Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü Personel Çalıştırılması” olarak tanımlanmış, işin miktarı ve türüne ilişkin olarak; “Belediyemiz Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü emrinde 2012 yılı çalışma programı dahilinde çalıştırılmak üzere 20 adet Düz İşçi, 25 adet Su Ustası, 7 adet Kanalizasyon Ustası, 1 adet Harita Teknikeri, 2 adet Elektrik Teknikeri, 1 adet Metal İşleri Teknisyeni, 1 adet Büro Elemanı, 5 adet İş Makinesi Operatörü, 1 adet Elektrik Ustası, 1 adet Kaynak Ustası, 6 adet E Sınıfı Ehliyetli Şoför, 1 adet Traktör Şoförü, 1 adet Elektrik İşçisi toplam 72 işçinin 12 Ay süre ile çalıştırılması Hizmet Alım İşi” düzenlemesi yapılmıştır.

Aynı şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “25.1. Her türlü resim, vergi, harçlar ve işe ait teknik şartnamede belirtilen diğer giderler teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Düz işçi = 28 adet, 12 ay süre ile çalışacak olup, toplam 3360 saat fazla çalışma yapılması öngörülmektedir.

Vasıflı işçi=44 adet, 12 ay süre ile çalışacak olup, toplam 5280 saat fazla çalışma yapılması öngörülmektedir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenicinin çalıştıracağı personel için yemek ve yol gideri;

- Ayda 21 gün üzerinden yemek bedeli ödenecek olup; Günlük yemek gideri brüt 6,00 TL dir.

- Ayda 25 gün üzerinden yol bedeli ödenecek olup; Günlük yol gideri brüt 4,00 TL dir.

Yüklenici bu bedelleri her ayki ücret bordosunda gösterecek, yapılan kesintilerden sonra kalan net yemek ve yol bedeli miktarını da bu bordroda ya da ekinde belirtilecektir.

Yüklenici çalıştırılacak personele 2012 yılı için bir defaya mahsus olmak üzere idarenin belirleyeceği nitelik ve kalitede kışlık kaban verecektir

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Sigorta Risk Prim Oranı % 3 (yüzde üç) olarak belirlenmiştir.” düzenlemesi yapılmıştır.

Teknik şartnamenin 2 nci maddesinde; “İhale konusu işlerin yapılabilmesi için gerekli olan (Kazma, Kürek, Çizme, eldiven, maske, baret, iş gözlüğü, iş önlüğü v.s) tüm malzemeler Müdürlüğümüzce düzenlenecek olan tutanakla yükleniciye teslim edilecek olup sözleşme bedelinin dışında, malzemeler için ayrıca bir bedel ödenmeyecektir.” düzenlemesine,

Aynı şartnamenin 3 üncü maddesinde; “İşçilerin Kıyafetleri, muntazam bir şekilde olacak; yırtık elbiseler giyilmeyecektir. İşçiler saç ve sakal uzatmayacak, daima tıraşlı, muntazam bir şekilde tertipli-düzenli olacaktır.” düzenlemesine,

17 nci maddesinde; “Personelin iş dağılımı idarece yükleniciye verilecek olan program dahilinde yapılacaktır. Yapılan çalışmalar için sözleşme bedeli dışında ayrıca bir ücret ödenmeyecek olup iş aksatılamayacaktır. İdarece gerek görülen durumlarda resmi tatil, resmi bayram ve dini bayram günlerinde de personelin çalıştırılmasını talep edebilecektir.” düzenlemesine,

19.2 nci maddesinde; “Asgari ücret ödenecek personel (20 adet Düz İşçi, 1 adet Elektrik İşçisi, 6 adet E Sınıfı Ehliyet Şoför, 1 adet Traktör Şoförü), brüt asgari ücretin üzerinde % 20 fazla ödeme yapılacak personel (25 Adet Su Ustası, 7 adet Kanalizasyon Ustası, 1 adet Harita Teknikeri, 2 Adet Elektrik Teknikeri, 1 adet Metal İşleri Teknisyeni, 1 adet Büro Elemanı, 5 adet İş Makinesi Operatörü, 1 Adet Elektrik Ustası, 1 adet Kaynak Ustası) dır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari şartnamenin 25 inci maddesinde belirtilen teklif fiyata dahil olan masraflar esas alınarak, Kamu İhale Kurumunun işçilik hesaplama modülünde yapılan hesaplama sonucu; asgari ücretin %20 fazlası ücret alacak 44 personelin 12 ay üzerinden hesaplanan asgari işçilik maliyeti toplamının (fazla çalışma ücreti dahil, giyim gideri hariç olmak üzere) 866.807,04 TL olduğu, asgari ücret üzerinden ödeme yapılacak 28 personelin 12 ay üzerinden hesaplanan asgari işçilik maliyeti toplamının (fazla çalışma ücreti dahil, giyim gideri hariç olmak üzere) 475.288,80 TL olduğu, toplamda ise 1.342.095,84 TL olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru konusu ihaleye yedi isteklinin katıldığı, teklifi geçerli kabul edilen beş istekliden Şey-Sam İnş. Tem. Yem. Ür. Oto. Öz. Sağ. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin 1.342.104,48 TL, Ahmet AYDIN’ın 1.486.560,00 TL, Turkuaz Sos. Hiz. Tem. Oto. Pey. İnş. Taş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin 1.502.496,00 TL, Uluğbey Nak. Pet. Ür. Müt. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti’nin 1.408.368,00 TL, İtaf İnş. Elk. Tem. Güv. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin 1.422.589,44 TL tutarında teklif verdiği, idarece yaklaşık maliyetin ise 1.476.297,60 TL olarak hesaplandığı, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan en düşük teklifi veren Şey-Sam İnş. Tem. Yem. Ür. Oto. Öz. Sağ. Taah. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmüne,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir…” açıklamasına yer verilmiştir.

Başvuru konusu ihalede idarece yaklaşık maliyet hesabında giyim gideri hesaba katılmadığından, yaklaşık maliyetin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde sağlıklı bir veri olarak dikkate alınamayacağı anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan Şey-Sam İnş. Tem. Yem. Ür. Oto. Öz. Sağ. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin 1.342.104,48 TL tutarındaki teklifinin, Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülüne göre hesaplanan giyim hariç asgari işçilik maliyeti olan 1.342.095,84 TL’nin yalnızca 8,64 TL üzerinde bulunduğu, bu tutar ile idari şartnamede öngörülen giyim giderinin karşılanıp karşılanamayacağı hususunun tereddüt oluşturduğu, bu itibarla anılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının yukarıda anılan mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, asgari işçilik maliyetinin, dolayısıyla aşırı düşük tekliflerin sağlıklı olarak tespiti, aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ve değerlendirilebilmesi için, ihale dokümanında maliyet kalemlerinin açık ve net bir şekilde belirlenmiş olması gerekmektedir. İncelenen ihaleye ait teknik şartnamenin 17 nci maddesinde; “… İdarece gerek görülen durumlarda resmi tatil, resmi bayram ve dini bayram günlerinde de personelin çalıştırılmasını talep edebilecektir.” düzenlemesine yer verilmiş olup, sözkonusu düzenlemenin asgari işçilik maliyetinin sağlıklı olarak hesaplanmasını etkileyip etkilemediği hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir.

4857 sayılı İş Kanununun “Genel tatil ücreti” başlıklı 47 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.” hükmüne,

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.8 inci maddesinde; “Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Teknik şartnamenin 17 inci maddesinde resmi tatil günlerinde de idarece personel çalıştırılmasının talep edilebileceğinin belirtilmesinin, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda anılan 78.8 inci maddesinde çalışılacak gün ve personel sayısının belirtilmesi gerektiği yönündeki düzenlemeye aykırı olduğu anlaşılmıştır. İhale dokümanında yer alan mevcut verilerle resmi ve dini bayram günleri için ödenecek ilave ücretin, dolayısıyla da asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, ihale dokümanının mevzuata uygun olarak düzenlenmemesinin tekliflerin verilmesine ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine doğrudan etkili olacağı, dolayısıyla bu aşamada aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasının mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi