KİK Kararı: 2012/UH.I-537 (23 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/007
Gündem No : 54
Karar Tarihi : 23.01.2012
Karar No : 2012/UH.I-537
BAŞVURU SAHİBİ:
Mavi Tem. Gıda İnş. Ltd. Şti. , Yeni Mah. Ziraat Cad. Altuncu Apt. Kat: 2 No: 4 SİİRT

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Başbakanlık Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Siirt İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü, Yenı Mahalle Hamı Efendı Caddesı 51 56100 SİİRT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/169584 İhale Kayıt Numaralı "İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü Ve Bağlı Kuruluşlarına Toplam 45 Kişilik Temizlik, Ziyaretçi Danışma Ve Yönlendirme, Aşçı Ve Kaloriferci" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

19.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.H.[4586].(0065)./2012-26Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Siirt İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğütarafından 29.11.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ve Bağlı Kuruluşlarına Toplam 45 Kişilik Temizlik, Ziyaretçi Danışma ve Yönlendirme, Aşçı ve Kaloriferci” ihalesine ilişkin olarak Mavi Tem. Gıda İnş. Ltd. Şti.’nin 13.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.12.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.12.2011tarih ve 54951sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.12.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu ve yapmış olduğu açıklamada sunduğu proforma faturanın ihale tarihinden önce düzenlenmediği, kaşelenmeden ve mühürlenmeden verildiği, son geçici beyanname dönemine ait olup olmadığının değerlendirilmediği, alış faturası ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, giyim bedeline ilişkin olarak sunulan proforma faturadaki tutarların hayatın olağan akışına uygun olması gerektiği, sadece proforma fatura sunularak açıklama yapılmasının uygun olmadığı, bu nedenlerle yapılan açıklamanın 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa ve Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihale, İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ve Bağlı Kuruluşlarına Toplam 45 Kişilik Temizlik, Ziyaretçi Danışma ve Yönlendirme, Aşçı ve Kaloriferci hizmet alımı olup, İdari şartnamenin teklif fiyata dahil olan giderlere ilişkin 25.3 maddesinde;

“25.3.2.3. Giyecek giderleri:

…

Hizmet alımı personeline aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

1- iş önlüğü (1'er adet)

2- pantolon (1'er adet )

3- gömlek (1'er adet)

4 - iş tulumu (1'er adet)”

…

düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde;

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır. ”

hükümleri bulunmaktadır.

Hizmet Alımı ihalelerinde teklif bedelinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerin 4734 sayılı Kanunun 38 inci ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 60 ıncı maddesi uyarınca yapacakları açıklamada uyacakları usul ve esaslar Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“ 79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.”

açıklamaları yer almaktadır.

İncelenen ihalede Belpa İnş. Tem. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilerek teklifi hakkında açıklama istendiği, adı geçen isteklinin 6.12.2011 tarihli yazılı açıklamasında giyim bedeline ilişkin olarak Yaşam Endüstriyel Ltd. Şti.’den alınan 25.11.2011 tarihli proforma faturayı sunduğu, sözkonusu proforma faturanın SMMM Derya ŞEN tarafından “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği anlaşılmıştır. Proforma faturada iş önlüğü birim fiyatı 2 kr., İş pantolonu birim fiyatı 3 kr., gömlek birim fiyatı 2 kr. İş tulumu birim fiyatı 4 kr. olarak belirtilmiştir.

27.6.2011 tarihli ve 7845 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nden Yaşam Endüstriyel Ltd. Şti.’nin amaç ve konuları arasında proforma fatura konusu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Yapılan bu tespitler doğrultusunda Belpa İnş. Tem. Ltd. Şti.’nin giyim bedelini tevsik için sunduğu proforma faturada, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.3, 79.4.2.4 ve 79.4.2.14 maddelerine bir aykırılık bulunmamaktadır.

Diğer yandan; ihale üzerinde bırakılan Belpa İnş. Tem. Ltd. Şti.’nin yazılı açıklaması ekinde giyim bedeline ilişkin sunduğu proforma faturaya esas Ek-O5: maliyet/satış tutarı tespit tutanağını da sunduğu, söz konusu tutanağın incelenmesinden, tutanağın ihale tarihinden önceki son geçici beyanname dönemine göre düzenlendiği, proforma fatura konusu mallara ilişkin olarak satışlar üzerinden ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının hesaplandığı, son geçici vergi beyanname döneminde proforma faturaya konu her bir mal cinsine ilişkin birer kayıt bulunduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

Kurumun 09.01.2012 tarihli ve 114 sayılı yazısı ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağını düzenleyen SMMM Derya Şen’den, proforma faturaya esas Ek-O5: maliyet/satış tutarı tespit tutanağının onaylı bir örneğinin gönderilmesi ile proforma faturaya konu mallara ilişkin olarak, mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde (Temmuz, Ağustos, Eylül 2011) 600 yurtiçi satışlar (ve varsa 601 yurtdışı satışlar) hesabında kaç adet yevmiye defteri kaydı olduğu ve her bir kayda ilişkin toplam tutar, toplam miktar ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının bildirilmesi istenmiştir. Adı geçen yetkili meslek mensubu tarafından Kuruma gönderilen bilgi notu ekinde; ihale işlem dosyasında yer alan tutanağın bir örneği ile Yaşam Endüstriyel Ltd. Şti.’nin 15.8.2011 tarihli ve 260978 nolu bir adet irsaliyeli fatura örneği gönderilmiştir. Gönderilen maliyet/satış tutarı tespit tutanağında son geçici vergi beyanname döneminde iş önlüğüne ait 250 adetlik 1 yevmiye defteri satış kaydı, iş pantoluna ait 250 adetlik 1 yevmiye defteri satış kaydı, gömleğe ait 150 adetlik 1 yevmiye defteri satış kaydı ve iş tulumuna ait 150 adetlik 1 yevmiye defteri satış kaydı belirtilmekte iken irsaliyeli faturada 20 adet iş önlüğü, 5 adet gömlek ve 3 adet tulum yer aldığı, dolayısıyla son geçici vergi beyanname döneminde sözkonusu mallara ilişkin olarak birden fazla kayıt bulunmasının gerektiği anlaşılmış olup açıklanan bu nedenle maliyet/satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliğinin ekinde yer alan Ek-O5: maliyet/satış tutarı tespit tutanağına uygun olarak düzenlenmediği anlaşılmıştır.

Belirtilen bu nedenle Belpa İnş. Tem. Ltd. Şti.’nin yapmış olduğu açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5 maddesi uyarınca reddedilmesi gerekmekte iken ihalenin üzerinde bırakılması işleminde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine uyarlık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak; yukarıda mevzuata aykırılığı belirtilen işlemin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Belpa İnş. Tem. Ltd. Şti.’nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi