KİK Kararı: 2012/UH.I-5087

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/080
Gündem No : 9
Karar Tarihi : 31.12.2012
Karar No : 2012/UH.I-5087 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Aksaray Anadolu Özel Güvenlik Ve Eğt. Hiz. Tekno. End. Güv. Sis. Danş. San. Tic. Ltd. Şti. (05.12.2012 Tarih ve 2012/072 numaralı Kurul Toplantısı Kararı; Gündem No:139), MEYDAN MAH. 950 NOLU SOK. NO : 14 AKSARAY

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adana Numune Hastanesi, Serinevler Mh.Ege Bagatur Bulvarı Üzeri ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/127106 İhale Kayıt Numaralı "Koruma Ve Özel Güvenlik Görevlisi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adana Numune Hastanesi Başhekimliği tarafından 17.10.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Koruma ve Özel Güvenlik Görevlisi” ihalesine ilişkin olarak Aksaray Anadolu Özel Güvenlik ve Eğt. Hiz. Tekno. End. Güv. Sis. Danş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 07.11.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.11.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.11.2012 tarih ve 38223 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.11.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4301-01 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedelle ihale konusu işin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı, sunulan aşırı düşük teklif açıklamanın Tebliğ'in 79'uncu maddesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

01.11.2012 tarihli ihale komisyonu kararının incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihaleye 5 teklif zarfının sunulduğu, Arsemia Ltd. Şti. tarafından teşekkür mektubu sunulduğu, geriye kalan 4 isteklinin tekliflerin değerlendirilmesi neticesinde tümünün geçerli bulunduğu, Aras Ltd. Şti. tarafından sunulan teklif bedelinin ihale komisyonu tarafından aşırı düşük bulunduğu ve kendisinden teklif bileşenlerine ilişkin olarak yazılı açıklama talep edildiği, süresi içerisinde sunulan açıklamanın komisyon tarafından kabul edildiği anlaşılmış olup, Aras Ltd. Şti. ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

İdari şartnamenin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı, Özel güvenlik hizmeti alımı şeklinde belirtilmiş olup, aynı şartnamenin 25’inci maddesinde; “25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

_* Koruma ve Özel Güvenlik Görevlisi Personeli (Brüt Asg.Ücret )(12 Ay) 150 Kişi

• Yılbaşı Resmi ve dini bayramda çalışacak Koruma ve Özel Güvenlik Görevlisi Personeli(Brüt Asg.Ücr.) (14,5 gün) 84 Kişi teklif fiyata dahil edecektir._

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

_Yüklenici tarafından karşılanacak yol masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (yirmialtı) gün esas alınacaktır.
Personelin yol gideri günlük brüt (3,63 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yol giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir.
Çalışanlara yol ücreti nakdi olarak ödenecek ve her ay bordroda gösterilecektir.Ayda 26 gün üzerinden gidiş dönüş bir günlük 3,63 - TL. olarak ücretlendirilecektir.Çalışanların yemek ihtiyaçları Hastanemiz mutfağında çıkan tablottan idaremizce karşılanacak olup teklif fiyata dahil edilmeyecektir.Çalışanların giyecek gideri ayni olarak verilecektir.Teknik şartnamede özellikleri belirtilen giyim kalemleri ve miktarları: Çalıştırılacak personelin, teknik şartnamenin 4.1. maddesinde miktar ve özelliği belirtilen kıyafetleri ( yazlık ve kışlık üniformaları ) ayni olarak sağlayacaktır. Buna ilişkin giderler teklif fiyata dahildir. _

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

İstekli Özel Güvenlik görevlilerinin üçüncü kişilere verecekleri zararları tazmini amacıyla yaptırılması zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını teklif fiyata dahil edecektir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Personelin kısa vadeli sigorta prim oranı %1 (bir) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaların hazırlanması ve idareler tarafından aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi hususlarına ilişkin olarak usul ve esaslara yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır…” açıklaması yer almaktadır.

İsteklileri bilgilendirme amaçlı hazırlanan ve kullanma zorunluluğu bulunmayan işçilik hesaplama modülü üzerinden yukarıda anılan Şartname maddesi çerçevesinde yapılan hesaplama neticesinde nakdi olarak ödenecek yol bedeli, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak olan mesai maliyeti ile % 3 oranında sözleşme ve genel gider dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 2.378.962,14 TL olduğu anlaşılmıştır. Modül tarafından yapılan hesaplama incelendiğinde % 18,5 işveren sigorta primi, % 2 işsizlik primi ve % 1 risk prim oranı olmak üzere toplam % 21,5 oranı dikkate alınarak işveren payının hesaplandığı ve yuvarlamanın sadece bu aşamada yapıldığı, her bir oran üzerinden ayrı ayrı prim tutarı hesaplanmak suretiyle toplam prim tutarının belirlenmediği görülmüştür.

Sosyal Güvenlik Kurumu Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü’nün 07.12.2012 tarih ve 40321 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan görüş yazısında işveren hisselerinin prime esas kazanç tutarı üzerinden 5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinde belirtilen her bir sigorta koluna ait prim oranına göre ayrı ayrı hesaplanması, yuvarlamanın da her bir işlem sonucunda bulunan rakam üzerinden yapılması gerektiği ifade edilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prim oranları ve Devlet katkısı” başlıklı 81’inci maddesinde,

“Bu Kanun gereğince alınacak sigorta prim oranları aşağıdaki şekildedir:

a) Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % 20'sidir. Bunun % 9'u sigortalı hissesi, % 11'i işveren hissesidir.

...

c) Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre % 1 ilâ % 6,5 oranları arasında olmak üzere, 83 üncü maddeye göre Kurumca belirlenir. Bu primin tamamını işveren öder.

...

f) Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olanlar için 82 nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın % 12,5'idir. Bu primin % 5'i sigortalı, % 7,5'i ise işveren hissesidir. Yalnızca genel sağlık sigortasına tâbi olanların genel sağlık sigortası primi, prime esas kazancın % 12'sidir…” hükmü,

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun “İşsizlik sigortası primleri ile sosyal güvenlik primlerine ilişkin hükümler” başlıklı 49’uncu maddesinde “İşsizlik sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere, bu Kanunun 46 ncı maddesi kapsamına giren tüm sigortalılar, işverenler ve Devlet, işsizlik sigortası primi öder. İşsizlik sigortası primi, sigortalının 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 80 ve 82 nci maddelerinde belirtilen prime esas aylık brüt kazançlarından % 1 sigortalı, % 2 işveren ve %1 Devlet payı olarak alınır.

...

İşsizlik sigortası primlerinin toplanmasından, sigortalı ve işyeri bazında kayıtların tutulmasından, toplanan primler ile uygulanacak gecikme cezası ile gecikme zammının Fona aktarılmasından, teminat ve hak edişlerin prim borcuna karşılık tutulmasından, yersiz olarak alınan primlerin iadesinden Sosyal Güvenlik Kurumu görevli, yetkili ve sorumludur...” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun hükümlerinden bir işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin % 11 oranında “malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi”, % 7,5 oranında “genel sağlık sigortası primi”, % 2 oranında “işsizlik sigortası primi” ve % 1- ile % 6,5 oranında “kısa vadeli sigorta kolları primi şeklinde olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun anılan yazısından da işveren priminin hesabında prime esas kazanç tutarı üzerinden belirtilen oranların ayrı ayrı dikkate alınması ve yuvarlama işleminin de her bir işlem için ayrı ayrı yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede yapılan hesaplama neticesinde yol bedeli ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak mesai gideri ile % 3 oranında sözleşme ve genel gideri dahil asgari işçilik maliyetinin 2.378.980,14 TL olduğu tespit edilmiştir. Bir aylık yol gideri ve %3 sözleşme gideri dahil asgari işçilik maliyetinin 1.295,11 TL olduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Aras Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklama incelendiğinde, özel güvenlik personelinin 12 aylık maliyetine (ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak mesai bedel hariç) 2.331.180,00 TL, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak toplam (84*14,5) 1218 gün mesai bedeline 47.782,14 TL bedel öngörüldüğünün açıklamada beyan edildiği, giyim bedeli hariç %3 sözleşme gideri ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak mesai gideri dahil 12 aylık 150 personelin maliyetine (2.331.180,00+47.782,14) 2.378.962,14 TL bedel öngörüldüğü, söz konusu bedelin teklif edilmesi gereken asgari 2.378.980,14 TL’nin altında kaldığı anlaşılmış olup, 2.378.962,14 TL bedelin üzerine 20,57 TL kâr bedeli eklediği de tespit edilmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, işçilik maliyeti satırlarında firma kârının da eklenmesinden dolayı birim fiyat ve toplam tutarların teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti üzerinde olduğu, ancak aşırı düşük teklif açıklaması içerisinde istekli tarafından sunulan beyandan, öngörülen karsız bedelin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin altında kaldığı anlaşılmıştır.

Söz konusu durum yukarıda yer alan mevzuat maddeleri ile yapılan hukuki yorum gereği mevzuata aykırı bulunmuş olup ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca uygun görülmeyerek teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklama içerisinde giyim bedeline ilişkin olarak proforma fatura ve ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, teknik şartnamede istenen giyim malzemelerine ilişkin olarak 12 aylık 150 kişi için toplam 106,00 TL bedel öngörüldüğü, sunulan proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının Tebliğ’in 79’uncu maddesinde yer alan şekil şartlarına uygun olduğu anlaşılmıştır.

Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası giderine ilişkin olarak Neova Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenmiş olan poliçe teklifine yer verildiği, imza kısmında Neova Sigorta A.Ş. ile Simetri Sigorta Ara. Hizm. Ltd. Şti.nin ünvanlarının yer aldığı, idarenin söz konusu teklifin Tebliğin 79.4.2.23’üncü maddesinde yer alan şartlara uygun olup olmadığına ilişkin tereddüde düştüğü, Neova Sigorta A.Ş. Genel Müdürlüğü’nden söz konusu teklifin teyidini talep ettiği, anılan teklifin genel müdürlükçe yapıldığının teyit edildiği de anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Aras Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamanın uygun görülmeyerek teklifin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde dile getirdiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan Aras Özel Güv. Kor. ve Eğt. Hizm. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihale işlemlerine devam edilmesi hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde dile getirdiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak; ihale üzerinde bırakılan Aras Özel Güv. Kor. ve Eğt. Hizm. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük açıklaması yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

İhale üzerinde bırakılan istekli Aras Özel Güv. Kor. ve Eğt. Hizm. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; “ 450 adet yazlık gömlek, 300 adet kışlık gömlek, 300 adet yazlık pantolon, 300 adet kışlık pantolon, 150 çift kışlık ayakkabı, 150 çift yazlık ayakkabı, 150 adet mont, 150 adet kaban, 150 adet kazak, 150 adet kemer, 150 adet kravat, 150 adet kep, 25 adet yağmurluk ve 25 adet fosforlu yelek ” şeklindeki giyim malzemelerinin herbirine ilişkin olarak 0,01 TL birim fiyatın öngörüldüğü Ezel Endüstriyel Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 17.10.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde dile getirdiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik yapılan incelemeye göre, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturadaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen, idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak; ihale üzerinde bırakılan Aras Özel Güv. Kor. ve Eğt. Hizm. Ltd. Şti.’ninteklifinin bu gerekçe üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki değerlendirmenin de, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına ilişkin Kurul kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi