KİK Kararı: 2012/UH.I-4591

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/072
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 05.12.2012
Karar No : 2012/UH.I-4591
BAŞVURU SAHİBİ:
Aktur Turizm Yatırımcılık Ve İşletmecilik Ltd. Şti., EHLİBEYT MAH. CEYHUN ATUF KANSU CAD. NO : 130/27 BALGAT ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Zonguldak Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Terakki Mahallesi Acılık Caddesi Belediye Bulvarı No:1 67100 ZONGULDAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/140570 İhale Kayıt Numaralı "Araç Kiralama" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Zonguldak Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 05.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Aktur Turizm Yatırımcılık ve İşletmecilik Ltd. Şti.nin 30.10.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.11.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.11.2012 tarih ve 37431 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.11.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4188 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale dokümanı ekindeki birim fiyat teklif cetvelinin iki bölümden oluştuğu, birinci bölümün 3 adet iş kaleminden, ikinci bölümün 49 adet iş kaleminden meydana geldiği, her iki bölümdeki iş kalemlerinin toplamının ise teklif bedelini oluşturduğu, birim fiyat teklif cetvelinin idarece doldurulması gereken (A) sütununun, ikinci bölümünün "miktarı" sütununun mevzuata aykırı olarak düzenlendiği, bu haliyle ihaleye teklif verecek olan firmalarının ve diğer isteklilerin yanılmasına neden olabilecek hükümler ihtiva ettiğinden düzeltilmesinde zaruret bulunduğu, birim fiyat teklif cetvelinin 1 ila 15. Sıra no.lu iş kalemlerinin biriminin gün miktarının 23, 16 - 17 sıra no.lu iş kalemlerinin biriminin ay miktarının 14, 24 no.lu iş kalemi hariç 18 ila 32 no.lu İş kalemlerinin biriminin ay miktarının 21, 24 no.lu iş kaleminin ise biriminin ay miktarının 8 olarak belirlendiği, araçlar için 2012 yılında gün hesabı üzerinden, 2013 ve 2014 yıllarında ise ay hesabı üzerinden teklif verilmesi ön görüldüğü, ancak, her iki konumda da miktar sütununun sadece bir araca hitap ettiğinden hatalı işlem yapılmasına ve aritmetik hataya neden olabilecek bir durum ortaya çıktığı,

2. Yapılacak İhalenin araç kiralama ihalesi olmasına karşılık istenen loder (kırıcılı) kepçenin özellikli bir iş makinası olduğu, Loder kepçenin araç kiralama ile eş değer tutulmaması ve aynı kapsamda mütalaa edilmemesi gerektiği, aynı kapsamda tutulması halinde ise, ihale dokümanında bu hususa yer verilmesi ve benzer iş tanımına dahil edilmesi gerektiği, Loder (kırıcılı) kepçenin özellikleri itibarıyla maliyetli olduğu, bu tür iş makinasının isteklinin öz malı olacaktır şeklindeki düzenlemenin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41. maddesinde tanımı yapılan idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebilir nitelikte olmadığı, bu koşulun getirilmesiyle isteklilerin henüz ihale kendi üzerlerinde kalmadan en az 2009 model loder (kırıcılı) kepçe satın almasını zorunlu hale getirdiği, bu haliyle söz konusu düzenlemenin fırsat eşitliğini engelleyici nitelikte olduğu gibi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5. maddesinde yer alan kaynakların verimli kullanılması ve ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ilkelerinin de ihlali anlamına geldiği, ayrıca, loder kepçeyi kullanacak kişinin sadece şoför olmasının tek başına yeterli olmadığı, bu tür iş makinalarını kullanabilmek için operatör ehliyetine sahip olunması gerektiği, teknik şartnamede bu hususa ilişkin hiçbir düzenlemenin yer almadığı,

3. Teknik şartnamede yapılan düzenleme ile araçların teknik özelliklerinin yanında markalarının da belirlendiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Şartnameler başlıklı 12’nci maddesinin üçüncü fıkrasındaki; "Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir." hükmü dikkate alındığında, marka belirtilmek suretiyle yapılan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

4. Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 6’ncı maddesi uyarınca söz konusu ihale için K1 yetki belgesi istenmesinin mevzuata aykırı olduğu,

5. İdari şartnamenin teklif fiyata dahil olan giderler başlıklı 25’inci maddesinde yapılan düzenlemenin yetersiz olduğu, madde metni isteklileri yanılgıya düşürecek muğlak ifadeler kullanılmak suretiyle düzenlendiği, örneğin; amortisman giderlerinin, araç kiralama hizmetinin önemli bir unsuru olmasına ve teklif fiyatın yaklaşık % 20'lik kısmına tekabül etmesine rağmen 25’inci maddede bu hususa hiç değinilmediği, "araçların tüm giderleri" ifadesi kullanıldığı, bu ifadeden hareketle, amortisman giderleri teklif fiyata dahil edilecek midir, dahil edilmeyecek midir, dahil edilirse yaklaşık maliyetin üzerinde teklif, dahil edilmezse aşırı düşük teklif olarak mı değerlendirileceği hususunda belirsizlik olduğu, kasko ve trafik sigortaları ile motorlu taşıtlar vergisi giderlerine ilişkin ayrıntıya madde metninde yer verilmediği, sadece "sigorta vergi” ifadesi kullanıldığı, bu hususta da belirsizlik söz konusu olduğu, madde metninde şoför maaşından bahsedildiği ancak, loder operatörünün maaşından bahsedilmediği, operatörle şoförün aynı kategoride mütalaa edildiği, her şoförün iş makinası olarak kabul edilen loder kullanma ehliyetine sahip olmadığı, bu tür kişilerin maaşının da şoförlere nazaran bir hayli fazla olması ve bu hususun madde metninde belirtilmesi gerektiği, yemek, yol ve giyecek giderlerine ilişkin 25.3.2. madde, malzeme giderlerine ilişkin 25.3.3. madde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği ile Kurumun diğer düzenleyici işlemlerine aykırı olmamak kaydıyla teklif fiyata dahil olan diğer giderlere ilişkin 25.3.4. maddelerin boş bırakıldığı,

6. Şikayet dilekçesi üzerine İdarece 01.11.2012 tarihinde karar alındığı ancak kararın 05.11.2012 tarihinde kendilerine tebliğ edildiği, konunun önemine ve gecikmesi halinde telafisi güç sonuçlarla karşılaşılacağı bilinmesine rağmen söz konusu kararın faksla ya da elektronik posta yoluyla tebliğ edilmesi gerekirken bilinçli olarak bu yolun tercih edilmediği ve ihaleye usulüne uygun teklif vermelerinin bir anlamda engellendiği, bundan dolayı fuzuli ihale dosya giderleri yapılmaması adına ihale teklif zarfında teşekkür sunulduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde işçilik üzerinden teklif alınan iş kalemlerine ilişkin bölümün Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ekinde yer alan KİK015.3./H nolu standart forma uygun olduğu görülmüştür. Birim fiyat teklif cetvelinin işçi üzerinden teklif alınmayacak iş kalemlerine ilişkin “İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması” sütununda iş kaleminin adı ve kısa açıklaması ile birlikte araç sayısına ilişkin miktara yer verildiği, bu durumda, isteklilerin iş kalemine teklif ettikleri birim fiyatları tespit ederken, iş kaleminin adında yer alan araç sayısını da dikkate almaları gerekmektedir. Örneğin; 19 sıra numaralı iş kaleminin adı “Sürücüsüz 4x4 çift kabin 5 adet kamyonet: 2006 model üzeri dizel yakıtlı ve (aylık yevmiye ve 2700 km yakıt dahil)” şeklinde düzenlendiğinden, anılan iş kalemine ait birim fiyatın, 1 adet aracın 1 aylık birim fiyatı olarak değil, 5 adet aracın 1 aylık birim fiyatı olarak esas alınması ve o iş kaleminin toplam tutar sütununa, 5 adet araç için teklif edilen 1 aylık birim fiyatın, miktar sütununda yer alan 21 ay sayısıyla çarpılması sonucunda ulaşılan tutarın yazılması gerekmektedir. Birim fiyat teklif cetvelinde idare tarafından iş kalemlerinin teklif tutarının hesaplanmasında kullanılacak verilere yer verildiği, bu verilerin 19 sıra numaralı iş kalemi için 5 adet araç ve 21 ay olduğu, miktar sütunun 21 ay*5 adet araç=105 olması halinde ay bazında teklif edilen birim fiyatın çarpılması sonucu ulaşılan tutar ile 5 adet araç için teklif edilen birim fiyatın 21 ay ile çarpılması sonucunda ulaşılan tutarın aynı olacağı, bu haliyle söz konusu veriler dikkate alındığında isteklilerin teklif fiyatı oluşturmaları açısından tereddüt yaratan bir durum olmadığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun 55’inci maddesinde, açık ihale usulüyle yapılan ihalelerde şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı ifade edilerek, ilanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresinin ilk ilan tarihinden başlayacağı hükme bağlanmıştır.

Yapılan incelemede, 05.10.2012 tarihinde yayımlanan ihale ilanında, araç kiralama hizmeti kapsamında idare tarafından istenen beko loder (kırıcılı) lastikli kepçenin isteklilerin kendi öz malı olması gerektiğinin düzenlendiği, benzer iş tanımına yer verildiği, isteklinin şikâyet başvurusunun 01.11.2012 tarihinde idare kayıtlarına alındığı tespit edilmiştir.

Anılan Kanun hükmüne göre, ihale ilanında yer hususlara ilişkin şikâyet başvurularının, ilan tarihinden itibaren 10 gün içerisinde yapılması gerektiği açık olup, başvuru sahibinin bu hususlara ilişkin şikâyet başvurusunun belirtilen süre geçtikten sonra yapıldığı anlaşıldığından, bu başvurunun süre yönünden reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Teknik şartnamenin “Sürücüler İle İlgili Şartlar” başlıklı 5’inci maddesinde “İhale konusu iş için kullanılacak taşıtın niteliğine uygun sürücü ve src belgelerine sahip olacaktır.” düzenlemesine yer verildiğigörüldüğünden başvuru sahibinin iş makinalarını kullanabilmek için operatör ehliyetine sahip olunması gerektiği, teknik şartnamede bu hususa ilişkin hiçbir düzenlemenin yer almadığı iddiası uygun görülmemiştir.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhaleye ilişkin teknik şartnamede camlı kamyonet için diğer teknik özellikler (yakıt, koltuk sayısı, model yılı, kasa tipi) dışında parantez içinde “doblo, kango vb.” ve “Doblo, Kango tipi” ifadelerine, çift kabin kamyonet için de diğer teknik özellikler dışında “FORD TRANSİT-Renault Master vb.” ve “FORD TRANSİT-Renault master” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Teknik şartnameler” başlıklı 16 ncı maddesinde; “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.”

düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından yakıt, koltuk sayısı, model yılı, kasa tipi tanımlamaları haricinde araçlara ilişkin yapılan belirlemelerin isteklilerce teklif edilmesi gereken araç türü ve kasa tipine ilişkin yol gösterici ve piyasada genellikle kullanılan araçlar üzerinden istenilen araç türü ve kasa tipini tanımlayıcı mahiyetinde olduğu, belirli bir marka ve modeli işaret etme amacı taşımadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

4 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun 55’inci maddesinde, açık ihale usulüyle yapılan ihalelerde şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı ifade edilerek, ilanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresinin ilk ilan tarihinden başlayacağı hükme bağlanmıştır.

Yapılan incelemede, 05.10.2012 tarihinde yayımlanan ihale ilanında, isteklilerce K1 yetki belgesinin sunulması gerektiğinin düzenlendiği, isteklinin şikâyet başvurusunun 01.11.2012 tarihinde idare kayıtlarına alındığı tespit edilmiştir.

Anılan Kanun hükmüne göre, ihale ilanında yer hususlara ilişkin şikâyet başvurularının, ilan tarihinden itibaren 10 gün içerisinde yapılması gerektiği açık olup, başvuru sahibinin bu hususlara ilişkin şikâyet başvurusunun belirtilen süre geçtikten sonra yapıldığı anlaşıldığından, bu başvurunun süre yönünden reddine karar verilmesi gerekmektedir.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde;

“25.1. Ulaşım, nakliye, sigorta vergi, resim, harç ve araçların tüm giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Çalıştırılacak olan şoför personelin maaşı asgari ücret üzerinden ücretlendirilecektir.

25.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta prim oranı %3 tür.” düzenlemesine,

İhale dokümanı kapsamındaki teknik şartnamenin “Tüm Araçların Taşıması Gereken Genel Özellikler” başlıklı 3 üncü maddesinde;

“3-1- Araçların, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre, fenni muayeneleri, zorunlu mali mesuliyet (trafik) sigortaları, egzoz emisyon muayeneleri, kaskoları iş başlamadan yapılmış ve poliçeleri idareye verilmiş olacaktır….

3-4- Lastikleri (stepne dahil) mevsim şartlarına uygun olacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari şartname ve teknik şartname düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde; personel ilişkin yemek, yol, giyecek ve malzeme gideri öngörülmediği, dolayısıyla istekliler tarafından söz konusu hususların teklif fiyatına dahil edilmesine gerek bulunmadığı, işçilik ücreti ve araçlara ilişkin olarak teknik şartnamede ifade edilen fenni muayeneler, zorunlu mali mesuliyet (trafik) sigortaları, egzoz emisyon muayeneleri, kasko sigortası ile lastik ve akaryakıt giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağının anlaşıldığı, ihalenin araç kiralama hizmet alımı işi olduğu göz önüne alındığında diğer giderler ile birlikte amortisman giderinin önemli bir gider kalemi olduğu, amortismana tabi araç teklif edilmesi durumunda amortisman süresi henüz dolmamış olan bu gibi iktisadi kıymetlerin, sahibi olan kişiye bir maliyetinin bulunduğu, ihale konusu sektörde faaliyet gösteren ve basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü bulunan isteklilerin teklifini idari ve teknik şartname düzenlemelerindeki maliyetlerin yanı sıra amortisman maliyetini içerek şekilde hazırlamış olmaları gerekeceğinden anılan düzenlemedeki “araçların tüm giderleri” ifadesinin teklif vermeye engel mahiyette olmadığı sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde;

“Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 24’üncü maddesinde;

“3) Tebligatlar idare veya Kurum tarafından;

a) İmza karşılığı elden,

b) İadeli taahhütlü mektupla,

c) Elektronik posta yoluyla,

ç) Faksla,

yapılabilir.

(4) Şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan kararlara ilişkin olarak iadeli taahhütlü mektupla yapılan tebligatlarda mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün, yabancı isteklilerde ise ondokuzuncu gün kararın istekliye tebliğ tarihi sayılır. Tebligatın bu tarihten önce muhataba ulaşması halinde ise fiili tebliğ tarihi esas alınır.

(5) Başvuru sahibi tarafından ön yeterlik veya ihale dokümanının satın alındığına ilişkin formda veya başvuru dilekçesinde elektronik posta yoluyla veya faks ile yapılacak bildirimlerin kabul edileceğinin taahhüt edilmesi halinde, elektronik posta adresinin veya faks numarasının başvuru dilekçesinde belirtilmesi kaydıyla, başvuru sahibine elektronik posta yoluyla veya faksla bildirim yapılabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıya aktarılan kanun hükmü gereğince, idarece ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının ihale tarihinden önce sonuçlandırılması esas olmakla birlikte ihale tarihi ve şikayet tarihi ile şikayet edilen hususların niteliği dikkate alındığında başvuru sahibinin şikâyetinin esasına ilişkin olarak idarece alınan kararın ihale tarihinden sonra başvuru sahibinin elinde olacak şekilde tebliğ edilmesinin söz konusu işlemi hukuka aykırı hale getirmeyeceği, kararın Yönetmeliğin 24’üncü maddesinde öngörülen tebligat şekillerinden iadeli taahhütlü mektupla ihale tarihinden sonra tebliğ edildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi