KİK Kararı: 2012/UH.I-4533

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/070
Gündem No : 76
Karar Tarihi : 28.11.2012
Karar No : 2012/UH.I-4533
BAŞVURU SAHİBİ:
Ulusal Özel Güvenlik Ve Koruma Hiz. Tic. Ltd. Şti., RASİMPAŞA MAH. YAVUZTÜRK SK. NO : 5/5 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı - İhale İşleri Şube Müdürlüğü, Karabas Mahallesi Oramiral Salim Dervisoglu Caddesi 80 41040 KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/80136 İhale Kayıt Numaralı "Özel Güvenlik Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı İhale İşleri Şube Müdürlüğütarafından 26.07.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Özel Güvenlik Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Ulusal Özel Güvenlik ve Koruma Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin 22.10.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.10.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.11.2012tarih ve 36382sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.11.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4067sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, işin süresinin 25 ay olduğu, yılda bir veya iki kez verilmesi istenen giyeceklerin sayısının istekli tarafından 24 aylık süre esas alınarak belirlenmesiyle kalan 1 aylık süre için giyecek maliyeti öngörülmediği ve giyecek bedellerinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle uygun görülmemesinin yerinde olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun, teklifi aşırı düşük olan isteklilerden, teklifin önemli bileşenleriyle ilgili, hizmetin teklif fiyatıyla yapılmasına imkan veren yönteme, seçilen teknik çözümlere ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin kullanacağı avantajlı koşullara ve teklif edilen hizmetin özgünlüğüne ilişkin belgelere dayalı açıklama isteyeceği, isteklilerce yapılan açıklamaları değerlendirerek yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerini reddedeceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.19’uncu maddesinde, süresi 3 ay ve daha az olan personel çalıştırmasına dayalı hizmet alım ihalelerinde, teklif fiyata dahil olacak masraflar arasında giyecek giderine yer verilmeyeceği ve isteklilerin giyecek giderini tekliflerine dahil etmeyeceği açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Tebliğin 79’uncu maddesinde, isteklilerin tekliflerini tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalarla açıklayabilecekleri, bu belgelerin Tebliğin (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine uygun olacağı, ihale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda belgeler arasından bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifinin reddedilmeyeceği, ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderileceği açıklamalarına yer verilmiştir.

Anılan maddede ayrıca, özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edileceği ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının ekleneceği, bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerektiği açıklamalarına yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin25’inci maddesinde teklif fiyatın dahil giderler, 1 güvenlik amirine asgari ücretin % 110 fazlası tutarında ödenecek ücret, 10 güvenlik şefine asgari ücretin % 75 fazlası tutarında ödenecek ücret, 44 vardiya amirine asgari ücretin % 60 fazlası tutarında ödenecek ücret, 345 güvenlik görevlisine asgari ücretin % 45 fazlası tutarında ödenecek ücret, özel güvenlik şefleri için toplam 232 günlük, vardiya amirleri için toplam 957 gün, güvenlik görevlileri için toplam 7.511 günlük ulusal bayram ve resmi tatil çalışma ücreti, güvenlik amiri için toplam 50 saatlik, özel güvenlik şefleri için toplam 500 saatlik, vardiya amirleri için toplam 2200 saatlik, özel güvenlik amirleri için toplam 17.250 saatlik fazla çalışma ücreti, aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 5,50 TL yemek bedeli ile 8,00 TL yol bedeli, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası bedeli ile giyim bedelinden oluştuğu belirtilmiş ve personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %1 (bir) olarak tespit edilmiştir.

Şartnamede ayrıca personele verilecek giyim malzemeleri; yılda bir adet kep, bere, eldiven, yazlık ayakkabı, kışlık ayakkabı, kravat, kazak, yazlık mont ve kışlık kaban, yılda iki adet yazlık gömlek, kışlık gömlek, yazlık pantolon, kışlık pantolon ve kemer ile iki yılda bir adet yağmurluk olarak belirlenmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın 5’inci maddesinde işin 01.09.2012 - 30.09.2014 tarihleri arasındaki 25 aylık sürede yapılacağı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede 3G Öz. Güv. Hiz. Ltd. Şti.-Erka Öz. Güv. ve Eğit. Hiz. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, başvuru sahibi Ulusal Öz. Güv. ve Kor. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ve Delta-Up Öz. Güv. ve Eğit. Hiz. Ltd. Şti.-Güven Öz. Güv. ve Kor. Hiz. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nden özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri ile giyim giderlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, başvuru sahibi Ulusal Öz. Güv. ve Kor. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedildiği, diğer iki isteklinin ise açıklama sunmadığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi Ulusal Öz. Güv. ve Kor. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının, proforma fatura ile açıklanan giyim giderinin ticari hayatın olağan akışı ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı ve teklif edilen giyeceklerin sayısının 24 aylık süre esas alınarak belirlendiği, ihale konusu işin süresinin ise 25 ay olduğu belirtilerek reddedildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, giyim hariç asgari işçilik maliyetinin işçilik hesaplama modülü kullanılarak hesaplandığı, giyim bedeline ilişkin olarak Doğan Arma Güv. Mal. Deri Tek. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen ve mevzuata uygun olarak SMMM tarafından onaylanan toplam 99.600,00 TL tutarında proforma fatura ile açıklama yapıldığı, özel güvenlik mali sorumluluk sigorta bedelinin Işık Sigorta A.Ş. Marmara Bölge Müdürlüğü tarafından teyidi yapılan poliçe teklifi ile tevsik edildiği belirlenmiştir.

Anılan Tebliğ açıklamasına göre, ihale komisyonunca giyim giderine ilişkin açıklamanın ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifinin reddedilmemesi ve ilgili belgelerin mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, ihale komisyonunun yaptığı değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin ilgili vergi dairesine bildirimde bulunulması gerekirken teklifin reddedilmesinin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan İdari Şartname’de personel giyeceklerine ilişkin olarak, giyeceklerin türüne göre her personele yılda kaç kez verileceğine ilişkin düzenleme yapılmış olmakla birlikte, giyeceklerin toplam sayısına ve/veya 25 ay sürecek ihale konusu işte 24’üncü ayın sonunda kalan 1 ay için yeniden giyecek verilip verilmeyeceğiyle ilgili net bir bilgi verilmediği görülmüştür. Başvuru sahibinin teklifini hazırlarken ihale konusu işin yapılacağı her 12 aylık dönem için giyecek gideri öngördüğü, kalan 1 aylık dönem için bir bedel öngörmediği tespit edilmiştir. İdare tarafından, başvuru sahibinin teklifindeki giyecek miktarının ihale konusu işin süresiyle uyumlu olarak belirlenmediği gerekçesiyle teklifin reddine karar verilmiş olmakla birlikte, anılan Tebliğin süresi 3 ay ve daha az olan personel çalıştırmasına dayalı hizmet alım ihalelerinde, teklif fiyata dahil olacak masraflar arasında giyecek giderine yer verilmeyeceği ve isteklilerin giyecek giderini tekliflerine dahil etmeyeceği yönündeki açıklaması değerlendirildiğinde, kalan 1 aylık sürede kullanılacak giyeceklere ilişkin gider öngörülmemiş olmasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Kaldı ki idarenin yaklaşık maliyet hesabında da kalan 1 aylık süreyi dikkate almadığı ve bu sürede kullanılacak giyeceklerin maliyetini yaklaşık maliyete dahil etmediği görülmüştür. Bu itibarla başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ulusal Özel Güvenlik ve Koruma Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun kabul edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğuyla ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, işin süresinin 25 ay olduğu, yılda bir ve yılda iki kez verilmesi istenen giyeceklerin sayısının istekli tarafından 24 aylık süre esas alınarak belirlenmesiyle kalan 1 aylık süre için giyecek maliyeti öngörülmediği ve giyecek bedellerinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle uygun görülmemesinin yerinde olmadığı ” şeklinde dile getirdiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınmasına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede,başvuru sahibi Ulusal Öz. Güv. ve Kor. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının, proforma fatura ile açıklanan giyim giderinin ticari hayatın olağan akışı ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı ve teklif edilen giyeceklerin sayısının 24 aylık süre için yeterli olduğu, ihale konusu işin süresinin ise 25 ay olduğu belirtilerek idarece reddedildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Ulusal Öz. Güv. ve Kor. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin yapmış olduğu aşırı düşük açıklamaları yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin tevsiki için; 800 adet kravat için 1,00 TL birim fiyat, 800 adet bere için 1,00 TL birim fiyat, 800 çift eldiven için 1,00 TL fiyat öngören Doğan Arma Güv. Malz. Deri Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 31.07.2012 tarihli proforma faturanın sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturada, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdiği proforma faturadaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen başvuru sahibinin teklifinin, bu gerekçeler üzerinden idarece değerlendirme dışı bırakılması işlemlerinin yerinde olduğu hususlarında “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususa yönelik Kurul çoğunluğunca alınan “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi