KİK Kararı: 2012/UH.I-4421

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/068
Gündem No : 66
Karar Tarihi : 21.11.2012
Karar No : 2012/UH.I-4421
BAŞVURU SAHİBİ:
Ege Kurumsal Yemek Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret A.Ş., VALİ KAZIM DİRİK CADDESİ NO:13/1 İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Celal Bayar Üniversitesi Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı, Sehitler Mah. 700 Sok. No:2/C 45020 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/115887 İhale Kayıt Numaralı "Öğle Ve Akşam Yemeği Hizmet Alımı." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Celal Bayar Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığıtarafından 26.09.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Öğle ve Akşam Yemeği Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ege Kurumsal Yemek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin 23.10.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.11.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.11.2012tarih ve 37160sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.11.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4158sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin özel sektöre gerçekleştirilen işe ilişkin olduğu, iş deneyimi tevsik amacıyla sunulan belgelerin mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmesi gerektiği yönündeki şikâyet başvurularının idare tarafından firmanın bağlı bulunduğu vergi dairesi ve ilgili sosyal güvenlik kurumundan gerekli teyitler alındığı ve tüm belgelerin yasal ve geçerli olduğu belirtilerek reddedildiği, iş deneyim belgesi ile alakalı olarak yukarıda adı geçen kurumlar ile sözleşmenin tarafları ile yapılması muhtemel yazışmaların bile bu incelemenin doğru bir şekilde kontrolünde şüphelere yol açtığı,

2. Kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren istekliden teklif bileşenlerine ilişkin olarak açıklama istenilmeden ihalenin karara bağlanmasının mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’unun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmış olup anılan maddenin dördüncü fıkrasında;

“Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…..

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü yer almaktadır.

Diğer yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliği’n 4’üncü maddesinin 2’nci ve 3’üncü fıkralarında şikayet ve itirazen şikayet kavramları; “(2) Şikayet: İhale sürecindeki işlem ve eylemlerin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idareye yapılan başvuru...

(3) İtirazen şikayet:

a) Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması halinde,

b) Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından şikayet dilekçesinin kayıtlara alındığı tarih veya sonrasında herhangi bir nedenle alınan ihalenin iptali kararına karşı,

c) İtirazen şikayet üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verildikten sonra idare tarafından verilen ihalenin iptali kararına karşı,

Kuruma yapılan başvuru...” şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin 8’inci fıkrasında; “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesine ilişkin olarak hukuka aykırılık iddiası içermediği gibi Kanun’un 54’üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde gerekçe ve delilleri ile de ortaya konulmadığı anlaşılmış olup yukarda belirtildiği şekliyle, somut gerekçelere dayanan herhangi bir iddiada bulunulmadığı sonucuna varıldığından başvurunun reddi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesinde; ihale komisyonu tarafından verilen tekliflerin 37’nci maddeye göre değerlendireceği, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, komisyonun; verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük tekliflerin geçerli teklif olarak dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

Ayrıca bu hususa Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin 59 uncu maddesinde de yer verilmiş ve aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonunun bu düzenlemeyi esas alması gerektiği hüküm altına alınmış, Kamu İhale Genel Tebliğinde de personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklanmıştır.

İncelemeye konu ihalede toplam 400.000 öğün yemek için yaklaşık maliyetin tespitinde 3 Üniversiteden, Manisa Ticaret ve Sanayi Odası, Lokantacılar Odası ve 3 firmadan 02.08.2012 tarihli yazılar ile teknik şartnameye yazı ekinde yer verilmek suretiyle fiyat istenildiği, üniversitelerin bildirdiği öğün fiyatların 3,89 TL, 4.58 TL ve 5,28 TL, Manisa Ticaret ve Sanayi Odasının bildirdiği fiyatın 4,50 TL, Lokantacılar Odasının bildirdiği fiyatın 6,00 TL, başvuru sahibi dahil fiyat istenilen 3 firmadan, ikisinin fiyat bildirdiği, başvuru sahibi tarafından bildirilen fiyatın 5,25 TL diğer firmanın bildirdiği fiyatın ise 6,50 TL olduğu, idare tarafından gelen fiyatların ortalaması alınarak öğün başı 5,142 TL karşılığı toplam 2.057.142,80 TL yaklaşık maliyet hesaplandığı belirlenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde yer alan yaklaşık maliyet hesabında % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı öngörülebileceği yönündeki hükümden hareketle kârsız yaklaşık maliyetin 2.057.142,80 TL / 1,20 = 1.714.285,67 TL, kârsız öğün bedelinin ise 4,285 TL olarak hesaplandığında en düşük teklifi veren Temsa İnş. Tem. Sağ. Hiz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin %20 kârsız yaklaşık maliyetin altında kaldığı görülmüş olup bu istekliden teklif bileşenlerine ilişkin olarak belgeye dayalı yazılı açıklama istenilmeden ihalenin bu istekli üzerinde bırakılma işleminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ihale üzerinde bırakılan Temsa İnş. Tem. Sağ. Hiz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.ninden teklifin önemli bileşenlerinin neler olduğu belirtilerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi çerçevesinde teklif bileşenlerine ilişkin olarak belgeye dayalı yazılı açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 1. iddiasına ilişkin olarak; ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin özel sektöre gerçekleştirilen işe ilişkin olduğu, iş deneyimi tevsik amacıyla sunulan belgelerin, mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmesi gerektiği yönündeki şikâyet başvurularının, idare tarafından, firmanın bağlı bulunduğu vergi dairesi ve ilgili sosyal güvenlik kurumundan gerekli teyitler alındığı ve tüm belgelerin yasal ve geçerli olduğu belirtilerek reddedildiği, iş deneyim belgesi ile alakalı olarak yukarıda adı geçen kurumlar ile sözleşmenin tarafları ile yapılması muhtemel yazışmaların bile bu incelemenin doğru bir şekilde kontrolünde şüphelere yol açtığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin 1. iddiasına ilişkin olarak, anılan Kurul kararında; “… Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesine ilişkin hukuka aykırılık iddiası içermediği gibi Kanun’un 54’üncü maddesin de öngörüldüğü şekilde gerekçe ve delilleri ile de ortaya konulmadığı anlaşılmış olup, yukarda belirtildiği şekliyle,somut gerekçelere dayanan herhangi bir iddiada bulunulmadığı sonucuna varıldığından başvurunun reddi gerekmektedir. …” ifadelerine yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin, itirazen şikâyet dilekçesinde dile getirdiği birinci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56. maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin birinci iddiasına ilişkin içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilere itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından (başvuru sahibi tarafından, isteklilerin tekliflerinin içeriği bilinemeyeceğinden) , itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen iddiasına ilişkin, esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Bu kapsamda yapılan inceleme uyarınca;

Bahse konu yemek sözleşmesinin imza tarihi, sözleşmeye konu işin süresi, işe başlama ve iş bitirme tarihinin tespitine ilişkin olarak, herhangi bir bilgi yer almamakla birlikte, sunulan faturaları ihalenin ilk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde yer alan bir döneme 2009 ve 2010 ilişkin olduğu, toplam 46 adet faturanın tamamında 1 adet yemek bedelinin sözleşmede yer alan yemek bedeli ile aynı olduğu, 290.000 adet yemek karşılığı akde bağlanan sözleşmeye ilişkin sunulan 21.06.2009 tarihinden başlayan ve sıralı olarak 31.03.2010 tarihleri arası sıralı 46 adet faturadaki toplam yemek adedinin 287.258 adet olduğu, bu miktarın toplam sözleşmedeki yemek miktarının altında olduğu, her ne kadar Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda aktarılan 47’nci maddesinin (ç) fıkrasında yer alan düzenleme gereği sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda, tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunlu olmasına rağmen, isteklinin teklifinde bu hususu tevsik edici bir belgeye yer verilmediği ancak, sözleşmede belirtilen yemek miktarının yaklaşık %1 eksiğiyle sözleşmenin yerine getirildiğine ilişkin fatura kesildiği hususları ile fatura kesildiği dönemleri karşılayan SGK web sayfasından alınmış sigortalı hizmet çizelgesine yer verdiği, ayrıca başvuru sahibi tarafından söz konusu hizmetin yerine getirilmediğine ilişkin somut verilerin/belgelerin ortaya koyulmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, sunulan belgelerin iş deneyiminin tevsikine ilişkin asgari şartları sağladığı değerlendirilmiş olup, anılan istekli üzerinde ihalenin bırakılma işleminin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin 2. iddiasına ilişkin olarak, anılan Kurul kararında yer alan tespit ve değerlendirmelere katılmakla beraber, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin birinci iddiası içeriğinde, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmadığı ve dilekçe ve içeriğinin, 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, başvuru sahibinin, ihaleye giren diğer firmaların teklif dosyalarının içeriğini bilemeyecek durumda bulunduğu ve bu nedenle başvuruya konu iddiaları ile ilgili detaylı deliller sunmasının _mümkün olamayacağı hususu dikkate alındığında,_başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunun, yukarıda yer verilen mevzuatın öngördüğü şekil şartlarını taşıdığı değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin birinci iddiasının somut olarak ele alınarak iddianın esastan incelenmesi gerektiği yönünde yapılan inceleme uyarınca, idarece ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılma işleminin yerinde olduğu hususunda, karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, anılan Kurul kararının bu kısmına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ 1) İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin özel sektöre gerçekleştirilen işe ilişkin olduğu, iş deneyimi tevsik amacıyla sunulan belgelerin mevzuata hükümleri çerçevesinde incelenmesi gerektiği yönündeki şikayet başvurularının idare tarafından firmanın bağlı bulunduğu vergi dairesi ve ilgili sosyal güvenlik kurumundan gerekli teyitler alındığı ve tüm belgelerin yasal ve geçerli olduğu belirtilerek reddedildiği, iş deneyim belgesi ile alakalı olarak yukarıda adı geçen kurumlar ile sözleşmenin tarafları ile yapılması muhtemel yazışmaların bile bu incelemenin doğru bir şekilde kontrolünde şüphelere yol açtığı, 2) Karsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren istekliden teklif bileşenlerine ilişkin olarak açıklama istenilmeden ihalenin karara bağlanmasının mevzuata aykırı olduğu,” şeklinde ifade edilen iddiaları hakkında Kurulca, başvuru sahibinin birinci iddiası hakkında, iddianın şekil yönünden reddedilmesine ilişkin “** başvurunun reddine** ” yönünde karar verilmiş olup, ikinci iddia hakkında da, sadece en düşük teklifi veren Temsa İnş. Tem. Sağ. Hiz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin %20 karsız yaklaşık maliyetin altında kaldığı görüldüğünden bu istekliden teklif bileşenlerine ilişkin olarak belgeye dayalı yazılı açıklama istenilmeden ihalenin bu istekli üzerinde bırakılma işleminin yerinde olmadığı, bu nedenle adı geçen istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği huşularına yönelik “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin, itirazen şikâyet dilekçesinde dile getirdiği birinci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56. maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin birinci iddiasına ilişkin içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilere itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından (başvuru sahibi tarafından isteklilerin tekliflerinin içeriğini bilemeyeceğinden) , itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen iddiasına ilişkin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Bu kapsamda yapılan inceleme uyarınca;

Bahse konu yemek sözleşmesinin imza tarihi, sözleşmeye konu işin süresi, işe başlama ve iş bitirme tarihinin tespitine ilişkin olarak herhangi bir bilgi yer almamakla birlikte sunulan faturaları ihalenin ilk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde yer alan bir döneme 2009 ve 2010 ilişkin olduğu, toplam 46 adet faturanın tamamında 1 adet yemek bedelinin sözleşmede yer alan yemek bedeli ile aynı olduğu, 290.000 adet yemek karşılığı akde bağlanan sözleşmeye ilişkin sunulan 21.06.2009 tarihinden başlayan ve sıralı olarak 31.03.2010 tarihleri arası sıralı 46 adet faturadaki toplam yemek adedinin 287.258 adet olduğu, bu miktarın toplam sözleşmedeki yemek miktarının altında olduğu her ne kadar Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda aktarılan 47’nci maddesinin (ç) fıkrasında yer alan düzenleme gereği sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda, tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunlu olmasına rağmen, isteklinin teklifinde bu hususu tevsik edici bir belgeye yer verilmediği ancak, sözleşmede belirtilen yemek miktarının yaklaşık %1 eksiğiyle sözleşmenin yerine getirildiğine ilişkin fatura kesildiği hususları ile fatura kesildiği dönemleri karşılayan SGK web sayfasından alınmış sigortalı hizmet çizelgesine yer verdiği, ayrıca başvuru sahibi tarafından söz konusu hizmetin yerine getirilmediğine ilişkin somut verilerin/belgelerin ortaya koyulmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde sunulan belgelerin iş deneyiminin tevsikine ilişkin asgari şartları sağladığı değerlendirilmiş olup anılan istekli üzerinde ihalenin bırakılma işleminin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

Başvuru sahibinin, itirazen şikâyet dilekçesinde dile getirdiği ikinci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

Celal Bayar Üniversitesi Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “ Öğle ve Akşam Yemeği Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak toplam 2.057.142,80 TL (400.000 öğün x 5,142 TL) olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 16 adet ihale dokümanı satın alındığı, 26.09.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Temsa İnş.

1.696.000

Ege kurumsal yemek

1.740.000

Uşak Akdağ yemek –Tortamışlar Gıda iş Ortaklığı

1.752.000

Çankallar yemek

1.832.000

Şeklinde verildiği, başvuruya konu ihalede, idarece geçerli teklifler üzerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması yapılmadan en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu düşüncesiyle, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm son teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin birinci iddiası içeriğinde, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmadığı ve dilekçe ve içeriğinin, 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, başvuru sahibinin, ihaleye giren diğer firmaların teklif dosyalarının içeriğini bilemeyecek durumda bulunduğu ve bu nedenle başvuruya konu iddiaları ile ilgili detaylı deliller sunmasının _mümkün olamayacağı (_başvuru sahibi tarafından isteklilerin tekliflerinin içeriğini bilemeyeceğinden _) hususu dikkate alındığında,_başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunun, yukarıda yer verilen mevzuatın öngördüğü şekil şartlarını taşıdığı değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin birinci iddiasının somut olarak ele alınarak iddianın esastan incelenmesi gerektiği yönünde yapılan inceleme uyarınca idarece ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılma işleminin yerinde olduğu hususunda “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, başvuru sahibinin birinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca alınan “ başvurunun reddine ” niteliğindeki karara katılmamakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak, başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi hususlarında idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ itirazen şiklayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ ihalenin iptaline” niteliğindeki karara da katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi