KİK Kararı: 2012/UH.I-4319

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/066
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 14.11.2012
Karar No : 2012/UH.I-4319
BAŞVURU SAHİBİ:
Tortamışlar Nakliyat Gıda Temizlik San. Ve Tic. Ltd. Şti., AKINCILAR MAHALLESİ KIZILAY SOKAK NO:1 MANİSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Turgutlu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Yedieylül Mahallesi Arabacılar Sokak No: 28 45450 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/127505 İhale Kayıt Numaralı "Turgutlu İlçesi Ortaöğretim Öğrencilerine Öğle Yemeği Verilmesi İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Turgutlu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 12.09.2012 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Turgutlu İlçesi Ortaöğretim Öğrencilerine Öğle Yemeği Verilmesi” ihalesine ilişkin olarak Tortamışlar Nakliyat Gıda Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 02.10.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.10.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.10.2012 tarih ve 33819 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.10.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3721 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği fiyat ile kaliteli ve eksiksiz bir hizmet verilemeyeceği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma fatura ve/veya fiyat tekliflerinde beyanı ve onayı bulunan meslek mensuplarından maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesi ve bilgilerin doğruluğunun teyit edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihalenin adının “Turgutlu İlçesi Ortaöğretim Öğrencilerine Öğle Yemeği Verilmesi İhalesi” olduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/b maddesine göre pazarlık usulü ile gerçekleştirildiği, yaklaşık maliyetin 257.810,40 TLolduğu, ihaleye beş firmanın davet edildiği, dört isteklinin teklif verdiği, bir isteklinin yeterlik kriterini taşımadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifi geçerli kabul edilen Habitat Gıda Tem. Med. Hay. İnş. Taah. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti., Uşak Akdağ Gıda Teks. Yemek Ltd. Şti. ve Tortamışlar Nakliyat Gıda Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin birinci fiyat tekliflerinin 257.810,40 TLolduğu, ikinci fiyat tekliflerinde Habitat Gıda Tem. Med. Hay. İnş. Taah. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti.nin 170.112,60 TL, Uşak Akdağ Gıda Teks. Yemek Ltd. Şti.nin 178.565,40 TL ve Tortamışlar Nakliyat Gıda Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 214.842,01 TL fiyat teklif ettiği, Habitat Gıda Tem. Med. Hay. İnş. Taah. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti. ve Uşak Akdağ Gıda Teks. Yemek Ltd. Şti.nin teklif fiyatları aşırı düşük olarak değerlendirilerek, anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, Uşak Akdağ Gıda Teks. Yemek Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Habitat Gıda Tem. Med. Hay. İnş. Taah. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunduğu ve Habitat Gıda Tem. Med. Hay. İnş. Taah. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Tortamışlar Nakliyat Gıda Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale dokümanı incelendiğinde, idarenin Teknik Şartname ekinde ihale konusu işe ait örnek yemek listesi hazırladığı, ancak Teknik Şartname veya bir başka ihale dokümanında yemek listesinde yer alan yemekler için miktar, adet, kg, gr gibi parametreler öngörülmediği (sadece ekmek gramajına yer verildiği) anlaşılmıştır. Bu durumda ihale konusu hizmet işinin ana bileşeni olan yemek maliyetinin ihaleye katılan tüm istekliler tarafından eşit koşullarda belirlenmesini sağlayacak şekilde yemek malzeme miktarlarına ilişkin idarece ihale dokümanı kapsamında bir belirleme yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla isteklilerin tekliflerini ve aşırı düşük teklif açıklamalarını hangi esaslara göre oluşturacaklarının belirli olmadığı, idarenin teklifleri ve sonrasında aşırı düşük teklif açıklamalarını nesnel ve eşit şartlarda değerlendirme imkânının bulunmadığı sonucuna varıldığından ihalenin iptali gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği fiyat ile kaliteli ve eksiksiz bir hizmet verilemeyeceği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma fatura ve/veya fiyat tekliflerinde beyanı ve onayı bulunan meslek mensuplarından maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesi ve bilgilerin doğruluğunun teyit edilmesi gerektiği” şeklinde ifade edilen iddiası hakkında Kurulca, idarenin teklifleri ve sonrasında aşırı düşük teklif açıklamalarını nesnel ve eşit şartlarda değerlendirme imkânının bulunmadığı sonucuna varıldığından “ ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Turgutlu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “ Turgutlu İlçesi Ortaöğretim Öğrencilerine Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin MEB Temel Eğitim Genel Müdürlüğü’nün 21.03.2012 tarihli ve 4667 sayılı yazısı esas alınarak, 180 gün süre ile 587 adet yemek için 2,44 TL birim fiyatlar ile toplam 257.810,40 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 4 adet ihale dokümanı satın alındığı, 12.09.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ hizmet yeterlik belgesi olmadığı ” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan üç teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Habitat Gıda tem. Med. Hay. İnş. Taah. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti.

170.112,60

(1. teklif 257.810,40)

Uşak Akdağ Gıda Teks. Yemek Ltd. Şti.

178.565,40 (1. teklif 257.810,40)

Tortamışlar Nakliyat Gıda Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.

214.842,01

(1. teklif 257.810,40)

Şeklinde verildiği, başvuruya konu ihalede idarece, Habitat Gıda Tem. Med. Hay. İnş. Taah. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti. ve Uşak Akdağ Gıda Teks. Yemek Ltd. Şti.’nin teklif fiyatları aşırı düşük olarak değerlendirilerek, anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, Uşak Akdağ Gıda Teks. Yemek Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Habitat Gıda Tem. Med. Hay. İnş. Taah. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunduğu ve Habitat Gıda Tem. Med. Hay. İnş. Taah. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Tortamışlar Nakliyat Gıda Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm son teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak tekliflerin değerlendirilmesi hususlarında idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi