KİK Kararı: 2012/UH.I-4293

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/066
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 14.11.2012
Karar No : 2012/UH.I-4293
BAŞVURU SAHİBİ:
Er Yemek Tem. Gıda İnş. Tur. Mad. İmal. San. ve Tic. Ltd. Şti., İVEDİK ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ 30.CADDE 530.SOKAK NO:5 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı (Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı), Emniyet Mahallesi Hipodrom Caddesi No: 5/9 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/88562 İhale Kayıt Numaralı "Sabah Yemeği (Çorba) Dağıtımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı (Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı)tarafından 09.08.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sabah Yemeği (Çorba) Dağıtımı” ihalesine ilişkin olarak Er Yemek Tem. Gıda İnş. Tur. Mad. İmal. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 05.10.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.10.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.10.2012 tarih ve 35449 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.10.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3934 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece objektif değerlendirme yapılarak yeniden değerlendirilmesi, teklif bileşenlerine ilişkin önemli ayrıntıların belgelere dayanarak açıklama yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesi, sunulan proforma faturalarda ve fiyat tekliflerinde beyanı ve onayı bulunan meslek personelinden Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.15 inci maddesi uyarınca maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilerek sunulan proforma faturaların ve fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının tespit edilmesi ve sunulan belgelerin uygunsuzluğu durumunda ise ilgililer hakkında gerekli işlemlerin yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Yapılan incelemede ihale konusu işin günlük ortalama 4.500 adet üzerinden 275 gün sürecek olan toplam 1.237.500,00 adet çorba dağıtım işi olduğu anlaşılmıştır. İşe ait idari şartnamenin 25.3.1 inci maddesinde söz konusu hizmet alım işinde teknik şartnamede belirtilen personel giderinin, tüm malzeme ve diğer giderlerin teklif fiyata dâhil olduğu belirtilmektedir. Söz konusu işin yaklaşık maliyeti 915.750,00 TL olup söz konusu meblağın %20 oranında tenzilata tabi tutulmuş tutarı 763.125,00 TL olarak hesaplanmıştır.

Başvuru konusu ihalede idare tarafından 763.125,00 TL’nin altında teklif fiyatı sunan Çokça Gıda Nak. Oto. Taş. Tem. Bil. Kırt. Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti., Sedkar Gıda Paz. Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti. ve Sarmaşık Bil. Yem. İmal. Gıda Tem. İnş. Taah. Taş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. olmak üzere 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği anlaşılmıştır. Anılan isteklilerden Çokça Gıda Nak. Oto. Taş. Tem. Bil. Kırt. Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin açıklama sunmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. Sedkar Gıda Paz. Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti. nin ise aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında proforma fatura sunmadığı bunun yanında fiyat teklifi olarak sunulduğu belirtilen belgelerin ise fiyat teklifi olmadığı zira söz konusu belgelerde mevzuata düzenlemeleri uyarınca yer alması gereken matbu ifadelerin yer almadığı ve yetkili meslek mensubu imza ve onayının bulunmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği anlaşılmıştır. Diğer yandan söz konusu ihale aşırı düşük açıklaması uygun görülen Sarmaşık Bil. Yem. İmal. Gıda Tem. İnş. Taah. Taş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmıştır.

Söz konusu ihalede idarece aşırı düşük teklif sorgulaması talep yazısında teknik şartname doğrultusunda hazırlanmış yirmi beş kalemden oluşan kira giderleri, üretim giderleri, yemek ve temizlik malzemeleri ve akaryakıt giderleri gibi söz konusu işin maliyetini oluşturan önemli bileşenlerin listesi verilerek isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında;

Teklifin ayrıntılı dökümünün gösterildiği ayrıntılı üst yazı,

Maliyet hesaplama tablosu, (Kar olarak 742,11 TL gösterilmiştir)

Yemek fabrikası kira hesaplaması ve buna dayanak oluşturan kira sözleşmesi,

Akaryakıt, araç kira bedeli, araçların dış yüzeylerine yazılacak yazı ve resim giydirilmesi, temizlik malzemeleri, yangın tüpü, trafik sigortası, ekmek, bakliyat giderleri, yoğurt gideri, demirbaş eşya giderleri için proforma fatura,

İlaçlama ve portör muayenesi giderleri için fiyat teklifi,

Elektrik, su ve doğalgaz giderleri için üretim giderleri maliyet hesaplaması ve bu hesaplamaya dayanak oluşturan elektrik, su ve doğalgaz faturaları,

Çorba yapımında kullanılacak malzeme için Ankara Büyükşehir Toptancı Halinden alınan yaş meyve ve sebze fiyat listesi,

İşçilik hesaplama modülü çıktısı,

Araçların motorlu taşıtlar vergisi için internet vergi dairesinden alınan motorlu taşıtlar vergi hesaplaması

sunmuştur.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, anılan maddenin gerekçesinde de konuya ilişkin olarak; “..işin gerektiği şekilde yapılmasına imkan verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkan tanınmıştır.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” açıklaması bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde ise;

”…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

…

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

…” açıklamalarına yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelenmiş olup aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturaların, fiyat tekliflerinin, yaş sebze ve meyve fiyat listesi ve diğer belgelerin mevzuatta öngörülen şartları taşıdığı, kar olarak 742,11 TL’nin gösterildiği, bu belgelerde yer alan tutarların ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından hazırlanan maliyet tablosuna tutarlı bir şekilde aktarıldığı, sunulan belgeler arasında herhangi bir uyumsuzluk bulunmadığı ve bu belgelerin teknik şartnamede öngörülen miktarları ve şartları karşıladığı anlaşılmış olup, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece mevzuata uygun görülmesinde aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibi istekli tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu proforma fatura ve fiyat tekliflerinde beyanı ve onayı bulunan meslek personelinden Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.15 inci maddesi uyarınca maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilerek sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının tespit edilmesi gerektiği iddia edilmekte ise de; yapılan inceleme neticesinde hem idare tarafından maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının yetkili meslek mensubundan istenilmediği hem de ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu teklif kapsamında sunulan fiyatların ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olduğu sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibi isteklinin iddiası bu yönüyle de yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece objektif değerlendirme yapılarak yeniden değerlendirilmesi, teklif bileşenlerine ilişkin önemli ayrıntıların belgelere dayanarak açıklama yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesi, sunulan proforma faturalarda ve fiyat tekliflerinde beyanı ve onayı bulunan meslek personelinden Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.15 inci maddesi uyarınca maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilerek sunulan proforma faturaların ve fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının tespit edilmesi ve sunulan belgelerin uygunsuzluğu durumunda ise ilgililer hakkında gerekli işlemlerin yapılması gerektiği” şeklinde ifade edilen iddiası hakkında Kurulca, “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı (Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı) tarafından gerçekleştirilen “ Sabah Yemeği (Çorba) Dağıtımı Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri esas alınarak, 1.237.500 adet günlük çorba için 0,74 TL birim fiyat üzerinden toplam 915.750,00 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 8 adet ihale dokümanı satın alındığı, 09.08.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Çokça Gıda Nak. Oto. Taş. Tem. Bil. Kırt. Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti.

556.875,00

Sedkar Gıda Paz. Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti.

587.812,50

Sarmaşık Bil. Yem. İmal. Gıda Tem. İnş. Taah. Taş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.

688.050,00

Er Yemek Tem. Gıda İnş. Tur. Mad. İmal. San. ve Tic. Ltd. Şti.

767.250,00

Şeklinde verildiği, başvuruya konu ihalede, idare tarafından 763.125,00 TL’nin altında teklif fiyatı sunan Çokça Gıda Nak. Oto. Taş. Tem. Bil. Kırt. Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti., Sedkar Gıda Paz. Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti. ve Sarmaşık Bil. Yem. İmal. Gıda Tem. İnş. Taah. Taş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. olmak üzere 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, anılan isteklilerden Çokça Gıda Nak. Oto. Taş. Tem. Bil. Kırt. Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin açıklama sunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Sedkar Gıda Paz. Tur. Sey. Tic. Ltd. Şti. nin ise aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme bırakıldığı, Sarmaşık Bil. Yem. İmal. Gıda Tem. İnş. Taah. Taş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu açıklamaların kabul edilerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm son teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak tekliflerin değerlendirilmesi hususlarında idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi