KİK Kararı: 2012/UH.I-426 (19 Ocak 2012)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/006
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 19.01.2012
Karar No : 2012/UH.I-426
BAŞVURU SAHİBİ:
Ak Ay Turizm Nakliyat Yemekçilik Akaryakıt Orman Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti., YENİ MAHALLE 1534 SOKAK NO:7 SAKARYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık Hendek İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü-, Baspinar Mahallesi 101. Sokak 11 54300 SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2011/103362 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı İlköğretimokulu Öğrencilerine Verilecek Sıcak Öğle Yemeği Ve Sonrası Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.01.2012tarih ve B.07.6.KİK.0.06-101.04-.H.[4414].(0255)./2011-82Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

Hendek İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 11.08.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Taşımalı İlköğretimokulu Öğrencilerine Verilecek Sıcak Öğle Yemeği ve Sonrası Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Ak Ay Turizm Nakliyat Yemekçilik Akaryakıt Orman Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin 09.12.2011tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2011tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibinin 21.12.2011tarih ve 53885sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.12.2011tarihli dilekçe ile itirâzen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. İhalenin 5 inci ve 8 inci kısımlarına ilişkin olarak, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirâzen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Diğer kısımlara ilişkin olarak, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

İdarece aşırı düşük teklif açıklamalarının çeşitli gerekçelerle reddedildiği ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

1. Birinci değerlendirme dışı bırakılma sebebi ile ilgili olarak;

Kısmi teklife açık olan ihale kapsamında aşırı düşük teklif açıklamalarını her kısım için ayrı ayrı sundukları, açıklamaların 14 ayrı dosya olarak ayrı ayrı verilmesi hususunda bir zorunluluk olmaması gerektiği,

Açıklama kapsamında bazı maliyetlerin (okul uzaklığına göre ulaşım gideri, okul öğrenci sayısına göre yemek maliyeti vb.) ilgili kısım için direk yansıtıldığı, ancak bazı giderlerin ise (sigorta, amortisman, araç servis, zorunlu teknik personel vb.) genel teklifin tümü bazında değerlendirilip okul bazında kısmi yansıtmanın yapıldığı, tüm giderlerin kısımlara öğrenci sayıları ile orantılı olarak yansıtıldığı, her kısma eşit dağıtım yapılmasının yanlış olacağı, maliyet muhasebesinin temel ilkeleri gereği maliyete direk yansıyacak giderlerin (hammadde, işçilik, genel üretim giderleri) üretim maliyeti hesabında doğrudan gösterildiği, bazı endirekt giderlerin üretim maliyetine yansıtılarak eklendiği, bunların toplu olarak faaliyet giderleri olarak da gösterildiği, bu tür giderlerin teklif fiyatı ne olursa olsun katlanılması gereken giderler olduğu,

Aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi kapsamında idarece maliyet unsurlarının karşılanıp karşılanmadığı hususunun ve avantajlı koşulların dikkate alınması gerektiği, açıklamanın ilgili giderleri karşılamaması veya belgelendirilmemesi halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İşçilik hesaplamalarında belge olarak işçilik hesaplama modülünden örnek olarak indirilmiş olan işçilik maliyetlerini gösterir listeden faydalanıldığı, zorunlu teknik personel için örnek KİK dokümanında 7 ay hesaplatıldığı, asgari personel için 1 aylık örnek hesaplatıldığı, ilgili dokümanların aşırı düşük teklif maliyet hesaplamaları kapsamında belge olarak sunulduğu, maliyet açıklamalarında ise her iki işçilik için maliyetlere yansıtmalar yapılırken işin süresi dikkate alınarak 8 aylık hesaplama yapıldığı ve 8 aylık giderin maliyetlendirildiği, burada esas alınması gerekenin ilgili maliyet unsurunun giderleştirilmesi olması gerekirken, KİK işçilik hesaplama modülünden 8 aylık döküm alınmaması gerekçesi ile idarece açıklamalarının reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu,

2. İkinci değerlendirme dışı bırakılma sebebi ile ilgili olarak;

İhalenin kısmi teklife açık olması nedeni ile ihalesi kazanılan kısımların toplamı üzerinden tek bir sözleşme imzalanacağı dikkate alınarak taraflarınca sözleme gideri olarak katlanılması gereken giderler için idare tarafından ifade edilen oranları içeren toplamda 19.834,43 TL sözleşme giderinin öngörüldüğü, her kısım maliyetine de yansıtma yapılmak suretiyle bu tutarın eklendiği, dolayısıyla idarece belirtilen sözleşme giderlerinin ihtiva edilmediği veya yeterli olmadığı gerekçesinin yerinde olmadığı,

3. Üçüncü değerlendirme dışı bırakılma sebebi ile ilgili olarak;

Amortisman gideri olarak öngörülen giderlerin, resmi defter ve kayıtlarını tutan meslek mensubu Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) tarafından hesaplanarak imzalandığı, sunulan kısmi mizanda da görüleceği üzere amortismana tabi aracın bilanço değeri 14.830,51 TL olmasına rağmen açıklama kapsamında öngörülen amortisman giderinin toplamda 17.378,87 TL olduğu, dolayısıyla herhangi bir birikmiş amortisman indirimine dahi ihtiyaç bulunmadığı, bu anlamda idarece belirtilen eksik gider gösterme gerekçesinin yerinde olmadığı, aşırı düşük teklif açıklama dilekçesinde de belirtildiği üzere; güncel mizan, birikmiş amortismanlar veya herhangi bir bilanço kalemi ile ilgili bilgilerin talep edilmesi halinde, bunların taraflarınca veya ilgili meslek mensubunca sağlanabileceği, ayrıca önceki kurumlar vergisi dönem yılları ile ilgili bilanço ve gelir tablolarının ihale teklif dosyasında sunulduğu, bu sebeple birikmiş amortismanların yıl içerisindeki mizan durumunun bildirilmemesi nedeni ile idarece değerlendirme dışı bırakılmalarının anlamı ve hukuki bir gerekçesinin bulunmadığı,

4. Dördüncü değerlendirme dışı bırakılma sebebi ile ilgili olarak;

İdari şartnamede 3 üncü kişi mali sorumluluk sigortası yaptırılması hususunun öngörüldüğü, sigortaların bu alanda faaliyet gösteren sigorta kuruluşları tarafından standart olarak düzenlenmekte olduğu, idare tarafından 3 üncü kişi mali sorumluluk sigortasında standardın dışında olması gereken herhangi bir unsur belirtilmediği için sigorta teklifinin öğrenci sayısı ile orantılı olarak istenildiği, şartnamelerde belirtiliği şekilde düzenlenmiş olan fiyat teklifinin teklif veren sigortacı tarafından imzalanmış ve açıklama ekinde idareye sunulmuş olduğu, ayrıca bahse konu 3 üncü kişi mali sorumluluk sigortası açıklamasının fiyat teklifinin açıklama bölümünde de bulunduğu,

İdari şartnamede ilgili hususta 3 üncü kişi mali sorumluluk sigortası yaptırılacağının ve yemek yiyen öğrenci sayısının kişi sayısı olarak kabul edileceğinin ifade edildiği, iddia edildiği gibi sigorta teklifinin bir kerede alınmış olması iddiasının hukuki gerekçesi olmadığı gibi fiyat teklifinin kişi sayısı dikkate alınarak hazırlandığı, bu hususta belirtilen değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin hukuka aykırı olduğu,

5. İhale ile ilgili olarak Kamu İhale Kurumunun (KİK) almış olduğu 03.11.2011 tarihli ve 2011/UH.I-3713 sayılı düzeltici işlem kararının söz konusu olduğu, bu karara rağmen idare tarafından 21.11.2011 tarihinde sadece Adem Yemek ve Ak Ay Yemek firmalarından aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, ihale sürecinin hızlılığı ifade edilerek tebligatların elden alınması istendiği, ancak bu iki firma yetkililerince, KİK kararına göre Elit Yemek firmasından da aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği, Elit Yemek firmasından aşırı düşük teklif açıklaması istenmez ise yapılan tebligatların elden alınmayacağının ifade edildiği, bu aşamadan sonra her ne kadar üç firmadan (Ak Ay firmasından 14 kısım için, Adem Yemek ve Elit Yemek Firmalarından 12 kısım için) açıklama istenmişse de idarenin KİK’in kararına rağmen taraf olma davranışının değişmeyeceğinin ve eşit işlem yapmayacağının katılımcı diğer taraflarca anlaşıldığı,

Ayrıca KİK’in ilgili kararında sadece Adem Yemek firmasının 5 ve 8 inci kısımlarda açıklama sunmasına gerek olmadığının ifade edildiği, dolayısıyla bu kısımlarda açıklama sunmayan Elit Yemek firmasının teklifinin değerlendirmeye alınarak ihalenin uhdesinde bırakılmasının KİK kararının hiçe sayılması anlamına geleceği, kararın onaylanmasının ise mevzuata aykırı olacağı,

6. İhale uhdesinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan aşırı düşük açıklamaların objektif olarak incelenmediği, açıklamaların idari ve teknik şartnamede belirtilen gider unsurları taşımadığı ve ilgili mevzuata göre değerlendirilmediği, bu hususta ilgili isteklinin açıklamalarına objektif bir değerlendirme yapılması durumunda, belgelendirme ve bilgilendirmelerinin yetersiz olduğu sebebiyle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Anahtar teknik personelle ilgili olarak Gıda Mühendisi şartı bulunmasına rağmen, ilgili isteklinin açıklamalarında bu maliyete yer vermediği, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, ayrıca Sakarya merkezli ilgili isteklinin Hendek merkezli ilgili iş kısımları için dağıtım ve ulaşım gideri açıklamalarının farklı mesafeler nedeniyle yetersiz olduğu, tüm bu gider unsurlarını maliyetlerine yansıtmayan Sakarya Elit firmasının açıklamalarının geçersiz olması gerektiği,

7. İhale sürecinde ihale komisyonunun Sakarya Elit yemek lehine tutumu taraflarınca bilindiğinden KİK’in düzeltme kararından sonraki ihale süreci ile ilgili yapılacak değerlendirmelerin atanacak yeni bir komisyon başkanı, komisyon veya tayin edilecek raportör tarafından yapılmasının talep edildiği, idarece taraflarına gönderilen ihale kararında değerlendirmelerin müdürlükçe yapıldığının anlaşıldığı, ihale sürecinin başından itibaren ilk değerlendirme süreci, firmalarının değerlendirme dışı bırakılma sebepleri, ardından KİK’in çekinceli düzeltme kararı aşamalarından sonra, aşırı düşük teklif açıklamalarının yukarıda sayılan sebeplerle uygun bulunmaması hususlarının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda, idarenin Kanunun 5 inci maddesinde sayılan unsurları ihlal etme düşüncesinde ısrarlı olduğunun görüldüğü, bu anlamda ihalenin bu şekliyle devam etmesinin Kurumun güvenirliğini ve kamu vicdanını zedeleyeceği, ayrıca taraf olma adına basiretsiz hareket ederek, 11.08.2011 tarihinden itibaren ihale sürecinin uzamasına neden olan komisyon başkan ve üyeleri ile ilgili yasal işlemlerin yapılmasının gerektiği, tüm bu nedenlerle kamu menfaati adına ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

İncelenen ihaleye yönelik olarak başvuru sahibince daha önce 17.10.2011 tarihinde Kuruma yapılan itirâzen şikâyet başvurusu sonucunda Kurul tarafından 03.11.2011 tarihli ve 2011/UH.I-3713 sayılı karar ile; “...

Öte yandan, incelemeye konu ihalenin idari şartnamesinin 20 nci maddesinde; ihalede kısmi teklif verilebileceği, kısmi teklif verilebilecek kısımların listesinin ekte belirtildiği yönünde düzenlemeye yer verildiği, idari şartname ekinde ise; 14 ayrı ilköğretim okulunun her biri için kısmi teklif verilebileceği yönünde düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Bununla birlikte, ihale komisyonunca; tekliflerin değerlendirilmesi, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması, açıklamaların değerlendirilmesi ve nihayetinde ihalenin sonuçlandırılması işlemlerinin tamamında, ihalenin kısmi teklif verilmesine açık olarak gerçekleştirilmesi ile ulaşılmak istenen amacın göz ardı edildiği, tüm değerlendirmelerin, ihalenin tek bir kısımda gerçekleştirildiği kurgusuna göre yapıldığı tespit edilmiştir.

Teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin kısımlar bazında sunduğu teklifler dikkate alınmaksızın bu isteklilerden genel bir açıklama talep edildiği ve sunulan açıklamalar uygun bulunmayarak bu isteklilerin tekliflerinin tüm kısımlarda değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, bu isteklilerin bazı kalemlerde yaklaşık maliyet ile aynı birim fiyatı teklif etmiş olmaları ve bu birim fiyatın teklifi aşırı düşük olarak kabul edilmeyen isteklinin teklif birim fiyatından yüksek olması hususları değerlendirmeye alınmamış, bunun sonucunda bazı kalemlerde yüksek fiyat teklif etmiş istekliye sorgulama yapılmasına, daha düşük birim fiyat teklif etmiş istekliye ise sorgulama yapılmaksızın ihalenin bu istekli üzerinde kalmasına neden olunmuştur.

Örneğin, 5 ve 8 inci kısımlara yaklaşık maliyet hesabında idarece öngörülen birim fiyat olan 2,28 TL teklif eden Adem Yemek Üretim Tesisleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi, kısımlar bazında değil de genel bir aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve yapılan açıklamanın uygun bulunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmış, ancak, bu kalemlere 1,98 TL birim fiyat teklif eden istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmamış ve tüm kısımlarda ihale söz konusu istekli üzerinde bırakılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinde yer verilen temel ilkelerden biri olan eşit muamele ilkesinin sağlanabilmesini teminen; idarece teklifi geçerli bulunan 3 (üç) istekliden de kısımlar bazında aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi, 5 inci ve 8 inci kısımlarda yaklaşık maliyet tutarını teklif eden Adem Yemek Üretim Tesisleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’den söz konusu kısımlarda aşırı düşük teklif açıklaması istenmemesi, isteklilerce yapılacak açıklamaların kısımlar bazında değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.” şeklinde düzeltici işleme hükmedilmiştir.

Söz konusu Kararın gereklerinin yerine getirilmesini teminen ihale komisyonunun 17.11.2011 tarihinde toplanarak her bir kısım için yaklaşık maliyet birim fiyatlarından % 20 oranında olduğu değerlendirilen kâr payının düşürülmesi sonucu ulaşılan 1,90 TL tutarındaki birim fiyatın altında teklif sunmuş tüm isteklilere kısımlar bazında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği, isteklilere her bir kısım için ayrı aşırı düşük teklif açıklama isteme yazılarının gönderildiği tespit edilmiştir.

Tüm isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye süresi içinde ulaştırıldığı, idarece yalnızca Sakarya Elit Yemek Ltd. Şti. isimli isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunduğu ve ihalenin tüm kısımlarda bahse konu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesine gerekçe olarak;

1. 14 ayrı iş kısmı için 14 ayrı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine rağmen, başvuru sahibi tarafından tek bir dosya içinde açıklama yapıldığı, açıklamada iş kısımlarına ait ayrı tablo yapılmış olmasına rağmen, giderlere ilişkin hesaplamaların bir bölümünün kısım kısım bir bölümünün ise bütün olarak yapıldığı ve ulaşılan toplam tutarın toplam öğrenci sayısına bölünüp ilgili okulun öğrenci sayısı ile çarpılarak kısım bazında maliyete ulaşıldığı, ancak bu işlemin her gider kalemi için uygun olmadığı, örneğin; zorunlu teknik personelin işçilik giderleri, araç bakım ve servis giderleri için bu işlemin tutarlı olmadığı,

2. Kısımlara ilişkin sözleşme giderlerinin binde 4 olarak hesaplandığı, ancak doğru oranların binde 8,25 damga vergisi ve binde 4,95 karar pulu olması gerektiği,

3. Başvuru sahibinin araç amortisman bedeli tablosunda 2011 yılı 9-12 nci aylar arasında 6.222,67 TL, 2012 yılı ilk 7 ayında ise 11.156,20 TL amortisman gideri öngörüldüğü, ancak 01.01.2011-31.10.2011 mizan tablosunda “257-Birikmiş Amortisman” hesabının bulunmadığı, dolayısıyla bu hesaplamanın nasıl yapıldığının anlaşılamadığı,

4. 3 üncü kişi mali sorumluluk sigortası fiyat teklifinin toplam öğrenci sayısı üzerinden alındığı, ayrıca sigortanın kapsamına ilişkin bir metnin bulunmadığı,

Hususlarına yer verildiği anlaşılmış olup başvuru sahibi tarafından söz konusu gerekçelere ilişkin olarak itirâzen şikâyet başvurusunda bulunulmaktadır.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliğinin kısmi tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin 16.4 üncü maddesinde; “16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, kısmi teklif verilebilen ihalelerde isteklilerce her bir iş kısmına ayrı ayrı teklif vermek suretiyle işin tamamına teklif verilebileceği gibi, ihale dokümanında belirtilen kısımlardan bazılarına da teklif verilebilecektir.

16.4.2. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalede; aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. İstekli, teklif ettiği kalemlerin/kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat sunacaktır.

16.4.3. İşin tamamına veya bir kısmına teklif veren isteklinin teklif verdiği kısım veya kısımlardan birkaçı veya tamamı için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesi söz konusu olduğunda, yapım işleri ihaleleri hariç, bu istekli ile tek bir sözleşme imzalanacaktır. Ancak, mal ve hizmet alımlarında bir idareye bağlı birimlerin ihtiyaçlarının bir merkezden yapılan ihale ile karşılanması amacıyla kısmi teklife imkan verilen ihalelere münhasıran ve idari şartnamenin “Kısmi teklife ilişkin açıklamalar” başlığı altında idarece bu hususun düzenlenmiş olması kaydıyla her bir kısım için ayrı ayrı sözleşme imzalanabilecektir. Ayrı ayrı sözleşmeye bağlanacak her kısım için ayrı kesin teminat alınacaktır.

16.4.4. Kısmi teklife açık olan ihalelere yönelik şikâyet veya itirâzen şikâyet başvurusunda bulunulması halinde başvuru sonuçlandırılmadan sözleşme imzalanamaz. Bu durumda, başvuruya konu edilmeyen diğer kısım/kalem veya gruplara ilişkin sözleşmeler imzalanabilecektir.” açıklamaları bulunmaktadır.

Kısmi teklif verilmesine açık olarak gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede, idarece başvuru sahibi dahil teklifi geçerli olan tüm isteklilerden kısımlar bazında ayrı ayrı aşırı düşük teklif açıklaması istendiği belirlenmiştir.

Kısmi teklife açık ihalelerin doğası gereği, teklif verilebilecek kısımların her birinin ayrı bir ihale gibi değerlendirilmesi gerekliliği bulunmaktadır. Dolayısıyla, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ihalelerde idarece isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi halinde, isteklilerce sunulacak aşırı düşük teklif açıklamalarının, her bir kısmın ayrı bir şekilde ve birbirinden bağımsız olarak değerlendirilmesi mantığıyla oluşturulması, ayrıca, kısımlardan bağımsız olarak katlanılması gereken maliyetlerin söz konusu olması durumunda, bu maliyetlerin de tüm kısımlara ayrı ayrı eklenmek suretiyle açıklama kapsamında dikkate alınması gerekmektedir.

İncelenen ihalede, başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinde;

Yemek malzeme maliyetinin ihale dokümanında öngörülen örnek menü ve gramajlar dikkate alınarak belirlendiği ve kısımlar bazında dikkate alındığı,

İşçilik giderlerinin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde ilgililerce işçilik maliyetlerinin hesaplanmasında yardımcı olması amacıyla Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanan İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak hesaplandığı, söz konusu modülden birim fiyatların elde edildiği, bu nedenle işçi veya ay sayısının farklı yazılmasının herhangi bir eksiklik veya hataya neden olmadığı,

Hizmette kullanılacak tüm araç ve ekipmanın kendi malı olduğuna ilişkin makine, ekipman, araç ve demirbaş listesinin sunulduğu,

Görülmüştür.

Bununla birlikte; işçilik, amortisman, servis ve bakım giderlerinin ihalenin bütünü üzerinden hesaplandığı, toplam tutarların tüm kısımlardaki toplam öğrenci sayısına bölünmesi ve ilgili kısmın öğrenci sayısı ile çarpılması sonucunda kısımlara ilişkin maliyetlerin hesaplandığı anlaşılmıştır.

Ancak, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ihalelerde her bir kısmın ayrı bir ihalenin konusu olduğu anlayışıyla açıklamaların ve değerlendirmenin yapılması gerektiğinden, başvuru sahibince gerçekleştirilen bahse konu açıklama biçimi, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye ilişkin gerekli olan açıklama sistematiğine aykırılık teşkil etmektedir. Bu husus örneklendirilecek olursa; ihalenin tüm kısımlarda başvuru sahibi üzerinde kalması durumunda, sözgelimi taşımada kullanılacak aracın amortisman gideri, her bir kısım için başvuru sahibince açıklandığı şekilde olacak, ancak bir veya birkaç kısımda ihalenin başvuru sahibi üzerinde kalması halinde, ilgili kısımlarda söz konusu amortisman maliyetinin yansıması daha yüksek olacaktır.

Dolayısıyla, başvuru sahibince her bir kısma ilişkin hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan araç sayısı, ekipman vb. miktarının kısımlar bazında ayrı ayrı açıklanması gerekmekte iken, ihalenin bütününün üzerinde kalacağı kurgusuna göre tek bir maliyetin kısımlara dağıtılması suretiyle yapılan açıklamanın idarece reddedilmesi işleminde isabetsizlik bulunmamaktadır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 44.6 ncı maddesinde; sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderlerinin yükleniciye ait olduğu düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.19 uncu maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanmasının söz konusu olmayacağı, sözleşme giderlerinin ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verileceği ve tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiştir.

Aynı Tebliğin 78.3 üncü maddesinde ise; malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmetinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyeceği ifade edilmiştir.

Aktarılan düzenlemeler uyarınca, malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmetine ilişkin olarak gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede, isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sözleşme giderlerinin ilgili mevzuatına göre ayrıca hesaplanması gerekmektedir.

01.07.1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanununda belli parayı ihtiva eden mukavelenameler ile İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir. 29.12.2010 tarihli ve 27800 6. Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maliye Bakanlığının 54 Seri Numaralı Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile, 01.01.2011 tarihinden geçerli olmak üzere; sözleşme damga vergisi oranı binde 8,25 olarak, ihale kararı damga vergisi oranı ise binde 4,95 olarak tespit edilmiştir.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 53/j-1 maddesinde; bu Kanun kapsamında yapılan ihalelere ilişkin düzenlenecek sözleşmelerden, bedeli ikiyüzellidörtbin üçyüzonbeş Türk Lirasını aşanlar için yükleniciden tahsil edilecek sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki tutar Kamu İhale Kurumunun gelirleri arasında sayılmış, idareler ve noterlerin bu tutarın yüklenici tarafından Kurum hesaplarına yatırıldığını sözleşmelerin imzalanması aşamasında aramak zorunda olduğu hükme bağlanmıştır.

Aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, başvuruya konu ihalede isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, teklif edilen tutarın toplamda yüzde 1,37’si oranında sözleşme gideri öngörülmüş olması gerekmektedir.

Başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında kısımlara ilişkin olarak binde 4 oranında sözleşme gideri öngörüldüğü anlaşılmıştır. Bununla birlikte, ihalenin bütünü için teklif edilen 661.147,80 TL’nin % 3’ü oranında 19.834,43 TL tutarında sözleşme giderleri ve genel giderler kaleminin öngörüldüğü görülmüş olmakla birlikte, söz konusu gider kalemi içerisinde sözleşme giderlerinin yanısıra genel giderlerin de bulunduğu dikkate alındığında, sözleşme giderlerine ilişkin öngörülen maliyetin tam olarak anlaşılamadığı, dolayısıyla açıklamanın bu haliyle kabul edilebilir olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinde; isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanın; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edileceği hükme bağlanmıştır.

Bununla birlikte, isteklilerce aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında amortismana tabi iktisadi kıymetler için öngörülen amortisman bedellerinin hangi belgelerle tevsik edileceğine ilişkin kamu ihale mevzuatında herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Bu bağlamda, isteklilerce öngörülen amortisman bedellerine ilişkin olarak sunulan belgelerin ilgili mali mevzuata uygunluğuna ve öngörülen bedele ilişkin gerekli olan bilgilerin sunulan belgelerden anlaşılabilirliğine göre açıklamanın değerlendirilmesi gerekmektedir.

Başvuruya konu ihalede, şikâyetçi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında; makine, ekipman, demirbaş ve araç amortismanına ilişkin olarak üzerinde başvuru sahibi ile ilgili Serbest Muhasebeci Mali Müşavirin imzasının bulunduğu bir belgenin sunulduğu, bahse konu belgede; 2011 yılının son 4 ayı için 6.222,67 TL, 2012 yılının ilk 7 ayı için ise 11.156,20 TL amortisman bedelinin söz konusu olduğunun belirtildiği, ayrıca 01.01.2011 – 31.10.2011 tarih aralığına ilişkin mizanın ilgili kısmının sunulduğu anlaşılmıştır.

01.06.1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 3 üncü maddesinde; “A) Muhasebecilik ve mali müşavirlik mesleğinin konusu:

Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;

a) Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kâr-zarar tablosu ve beyannameleri ile diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak.

b) Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak.

c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak.

Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlara serbest muhasebeci mali müşavir denir.

...” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede, şikâyetçi tarafından teklif kapsamında öngörülen amortisman giderlerine ilişkin olarak, ilgili SMMM tarafından, aktarılan Kanun hükmü uyarınca kendisine verilen yetki çerçevesinde düzenlenen belgenin geçerli kabul edilmesi ve bu bağlamda amortisman bedeline ilişkin açıklamanın uygun kabul edilmesi gerekirken idarece açıklamanın bu gerekçeyle reddedilmesinde isabet bulunmamaktadır.

4. Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin Diğer Hususlar kısmında; “Yüklenici, mutfağında pişirilecek yemeklerde meydana gelebilecek besin zehirlenmeleri nedeniyle kişilerin mağduriyetini giderebilmek ve olası tazminatları karşılayabilmek için 3 üncü kişi Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılacaktır. Yemek yiyen öğrenci sayısı kişi olarak kabul edilecektir. İhale uhdesinde kalan yüklenici firma, 3 üncü kişi Mali Sorumluluk Sigortasına ait poliçeyi sözleşme öncesinde idareye verecektir.” düzenlemesinin yapıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 3 üncü kişi mali sorumluluk sigortası giderini tevsiken bir sigorta acentesinden alınan fiyat teklifinin sunulduğu görülmüştür.

Kamu ihale mevzuatında, isteklilerce gerçekleştirilen aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sigorta giderleri için hangi tür tevsik edici belgeler sunulacağına ilişkin olarak münhasıran özel güvenlik mali sorumluluk sigortası bağlamında bahsi geçen Tebliğin 79.4.23 üncü maddesi ile bir düzenleme getirilmiştir. Buna göre; isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekinde, sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının sunulması ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekli olup sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, 10.06.2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 21 inci maddesi uyarınca özel hukuk tüzel kişileri ve özel güvenlik şirketlerinin, istihdam ettikleri özel güvenlik görevlilerinin üçüncü kişilere verecekleri zararların tazmini amacıyla özel güvenlik malî sorumluluk sigortası yaptırmak zorunda olmaları nedeniyle Kamu İhale Genel Tebliğinde özel güvenlik alımı ihalelerine ilişkin anılan düzenlemeye yer verilmiş olup, niteliği itibariyle sigorta yaptırılması zorunlu olmayan ancak ihale dokümanında idarece ihale konusu işin yürütülmesi aşamasına ilişkin olarak yüklenici tarafından sigorta yaptırılmasının öngörüldüğü durumlarda, isteklilerce aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, bahse konu düzenlemeye kıyasen gerekli belgelerin sunulması gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle, bahse konu ihalelerde de isteklilerce aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; sigorta acentelerinden alınmış poliçe veya fiyat tekliflerine, teklif edilen sigorta prim tutarlarıyla bahse konu sigorta hizmetinin geçekleştirilebileceğine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekmekte, sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır.

Bu çerçevede başvuruya konu ihale özelinde yapılan incelemede, ihale dokümanında öngörülen 3 üncü kişi mali sorumluluk sigortası giderini tevsiken başvuru sahibince bir sigorta acentesinden alınarak sunulan fiyat teklifi ile birlikte ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmediği belirlenmiştir.

Bu itibarla, bahse konu tevsik edici belgenin mevzuatta öngörülen belgelendirme usulüne uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, alınan söz konusu sigorta teklifinin ihalenin tümü üzerinden fiyatlandırıldığı görülmektedir. Her ne kadar, sigorta teklifi öğrenci sayısı üzerinden alınmış ise de, her kısmın ayrı bir ihalenin konusu olduğu ve farklı kısımların farklı isteklilere ihale edilebileceği dikkate alındığında, kısımlar bazında öğrenci sayısı üzerinden ayrı ayrı teklif alınması durumunda, ilgili sigorta konusu bakımından kişi sayısı ile risk arasında bir bağlantı kurulup kurulmadığının anlaşılmaması nedeniyle, ilgili sigorta acentesi tarafından toplam öğrenci sayısı üzerinden teklif edilen birim fiyatın aynısının teklif edilip edilmeyeceğinin öngörülmesi mümkün olmadığından, açıklamanın bu haliyle de uygun kabul edilmesi mümkün değildir.

Bu itibarla, iddia yerinde görülmemiştir.

5. Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibince daha önce 17.10.2011 tarihinde Kuruma yapılan itirâzen şikâyet başvurusu sonucunda Kurul tarafından 03.11.2011 tarihli ve 2011/UH.I-3713 sayılı karar ile; “4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinde yer verilen temel ilkelerden biri olan eşit muamele ilkesinin sağlanabilmesini teminen; idarece teklifi geçerli bulunan 3 (üç) istekliden de kısımlar bazında aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi, 5 inci ve 8 inci kısımlarda yaklaşık maliyet tutarını teklif eden Adem Yemek Üretim Tesisleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’den söz konusu kısımlarda aşırı düşük teklif açıklaması istenmemesi, isteklilerce yapılacak açıklamaların kısımlar bazında değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.” şeklinde düzeltici işleme hükmedilmiş olup bahse konu kararda aşırı düşük tekliflere ilişkin herhangi bir sınır belirlenmemiş, yalnızca, ilgili kısımlarda yaklaşık maliyet tutarını teklif eden istekliye bu kısımlarda aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği belirtilmiştir.

Söz konusu Kararın gereklerinin yerine getirilmesini teminen ihale komisyonunca her bir kısım için yaklaşık maliyet birim fiyatlarından % 20 oranında olduğu değerlendirilen kâr payının düşürülmesi sonucu ulaşılan 1,90 TL tutarındaki birim fiyatın altında teklif sunmuş tüm isteklilere kısımlar bazında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, idarece aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi işleminde isabetsizlik bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6 ncı iddiasına ilişkin olarak:

5 inci ve 8 inci kısımlar dışındaki tüm kısımlar için aşırı düşük teklif açıklaması istenen ve açıklamaları uygun bulunarak tüm kısımlarda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlenen Sakarya Elit Yemek Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; anılan istekli tarafından, teknik şartnamede aylık yemek listesi verilmişken, yemek malzeme maliyetinin bir haftalık (beş günlük) menüye göre hesaplanan maliyet ortalamasına göre hesaplandığı, ayrıca herhangi bir işçilik giderine açıklama kapsamında yer verilmediği görülmüştür.

Diğer yandan, söz konusu malzeme maliyetinin tevsiki amacıyla; ilgili malzemelere ilişkin proforma faturalar, perakende satış yapan çeşitli zincir marketlerin yayımladıkları fiyat katalogları ve Sakarya Ticaret Borsası idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgelerin sunulduğu, hesaplamada kullanılan birim fiyatların hangi belge ile tevsik edildiğine ilişkin ayrıca bir listenin sunulduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.9 uncu maddesinde; “İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalede, tüm kısımlarda ihale üzerinde bırakılan Sakarya Elit Yemek Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan perakende satış yapan çeşitli zincir marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında market yönetiminin onayının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla, bahse konu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulan tüm kısımlarda açıklamaların reddedilmesi ve söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

7. Başvuru sahibinin 7 nci iddiasına ilişkin olarak:

Daha önceki başvuruya ilişkin olarak Kurulca alınan düzeltici işlem kararından sonra, idarece aynı ihale komisyonu ile gerekli düzeltici işlemlerin yapıldığı, bununla birlikte, aşırı düşük teklif değerlendirmesi aşamasında, yukarıda belirtilen bazı mevzuata aykırı işlemlerin de gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Ancak idarece mevzuata aykırı şekilde yapılan değerlendirmelerin, kanıtlayıcı özel bilgi ve/veya belgelerin bulunmadığı durumlarda, ihale komisyonunun basiretsiz veya taraflı davrandığına karine teşkil etmeyeceği ortadadır. Aksi düşünüldüğünde, Kamu İhale Kurumuna ulaştırılan uyuşmazlıklarda alınan tüm düzeltici işlem kararları sonucunda ilgili idarelerin görevlilerinin benzer şekilde basiretsiz veya taraflı olduğuna da hükmetmek ve gerekli hukuki müeyyideleri uygulamak gerekecektir.

Bu itibarla, iddiaya ilişkin başvuru uygun bulunmamıştır.

Sonuç olarak, ihalenin 5 inci ve 8 inci kısımları dışındaki kısımları kapsamında, Sakarya Elit Yemek Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması neticesinde teklifi geçerli olan istekli kalmayacağı anlaşıldığından, ilgili kısımlar itibariyle ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, ihalenin 5 inci ve 8 inci kısımlarına ilişkin olarak itirâzen şikâyet başvurusunun reddine,

2. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin diğer kısımlarına ilişkin olarak ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ali KAYA

Kurul Üyesi

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi

Adem KAMALI

Kurul Üyesi

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; “……… idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının çeşitli gerekçelerle reddedildiği ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, oysa tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı …………” iddiasına yer vermiştir.

İncelemeye konu ihale; Taşımalı İlköğretim Okulu Öğrencilerine Sıcak Öğle Yemeği ve Sonrası Hizmetler işi olup idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları ve birim fiyatlar esas alınarak toplam 958.475,52 TL olarak belirlendiği, bahse konu ihaleye 4 isteklinin katıldığı, ihaleye teklif veren isteklilerin aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin tamamının 781.204,32 TL bedel karşılığında Sakarya Elit Yemek Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre aşırı düşük olmadığı, en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece hiçbir isteklinin teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanması gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Adem KAMALI

Kurul Üyesi Kurul Üyesi