KİK Kararı: 2012/UH.I-4107

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/063
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 30.10.2012
Karar No : 2012/UH.I-4107
BAŞVURU SAHİBİ:
Yetkin Temizlik Taşımacılık Yemek Hizm. Özel Güv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ant Pa Endüstriyel Yemekçilik Temz. Gıda Otom. İnş. Bilg. ve Danş. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişim, S.S.DOĞU TOPTANCILAR SİTESİ B BLOK NO:2 VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çaldıran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Okul Öncesi ve İlköğretim Okulları, Hükümet Konağı Kat 4 İlkokul Caddesi 0 65970 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/112096 İhale Kayıt Numaralı "Orta Öğretim Öğrencilerine Öğlen Yemeği Hizmet Alimi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çaldıran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Okul Öncesi ve İlköğretim Okullarıtarafından 10.09.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Orta Öğretim Öğrencilerine Öğlen Yemeği Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yetkin Temizlik Taşımacılık Yemek Hizm. Özel Güv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Ant Pa Endüstriyel Yemekçilik Temz. Gıda Otom. İnş. Bilg. ve Danş. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 18.09.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.09.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.10.2012 tarih ve 33065 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.10.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3631 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle 12.09.2012 tarihli kesinleşen ihale kararı ile ihalenin Can-Gül Akaryakıt İnş. Taah. Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığının 17.09.2012 tarihinde taraflarına tebliğ edildiği, bahse konu ihalede yaklaşık maliyetin 564.811,20 TL olarak açıklandığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi uyarınca azami %20 kâr oranı dikkate alındığında bahse konu ihalede kârsız yaklaşık maliyetin 470.676,00 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

10.09.2012 tarihinde yapılan ihalede 8 adet ihale dokümanı satın alınmış/indirilmiş, ihaleye 5 istekli teklif vermiş, bu isteklilerden ikisi muhtelif nedenlerle değerlendirme dışı bırakılmış, bahse konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın 12.09.2012 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihale en düşük teklifi sunan Can-Gül Akary. İnş. Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmış, ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak şikâyetçi Yetkin Temizlik Taşımacılık Yemek Hizm. Özel Güv. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Ant Pa Endüstriyel Yemekçilik Temz. Gıda Otom. İnş. Bilg. ve Danş. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı belirlenmiş ve ihale komisyon kararı aynı tarihte ihale yetkilisi tarafından onaylanmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde,

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde,

“(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde tekliflerin Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya tespit edilen yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğu belirlenen tekliflerin reddedilmesinden önce, idarece belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği ve istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin karara bağlanacağı, ayrıca Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu, ihale komisyonunun, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alacağı hükme bağlanmıştır.

Bahse konu ihalede yaklaşık maliyet 564.811,20 TL olarak belirlenmiş olup Yaklaşık Maliyet Hesap Cetvelinde yaklaşık maliyet içerisindeki kâr oranı belirtilmemiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde idarece yaklaşık maliyet hesabında %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği hüküm altına alınmıştır. Anılan Yönetmelik hükmü uyarınca yapılan hesaplamada bahse konu ihalede kârsız yaklaşık maliyetin 470.676,00 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifin kârsız yaklaşık maliyetin altında kaldığı ve yaklaşık maliyete göre bahse konu teklifin aşırı düşük teklif olduğu sonucuna varıldığından anılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırılmasının 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmek suretiyle Can-Gül Akary. İnş. Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’ inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’ üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ 12.09.2012 tarihli kesinleşen ihale kararı ile ihalenin Can-Gül Akaryakıt İnş. Taah. Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığının 17.09.2012 tarihinde taraflarına tebliğ edildiği, bahse konu ihalede yaklaşık maliyetin 564.811,20 TL olarak açıklandığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 ncu maddesi uyarınca azami % 20 kar oranı dikkate alındığında bahse konu ihalede karsız yaklaşık maliyetin 470.676,00 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının karsız yaklaşık maliyetin altında olduğu ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine aykırı olduğu ” şeklinde ifade edilen iddiası hakkında Kurulca, idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerinin belirtilmek suretiyle Can-Gül Akary. İnş. Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarına yönelik olarak “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Çaldıran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Okul Öncesi ve İlköğretim Okulları tarafından gerçekleştirilen “ Orta Öğretim Öğrencilerine Öğlen Yemeği Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen 2,44 TL tutarındaki birim fiyatın toplam öğün sayısıyla çarpılması sonucunu bulunan tutar esas alınarak, 1286 öğrenciye 180 gün süre ile yemek verilmesi işi için 2,44 TL birim fiyat üzerinden toplam 564.811,20 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 8 adet ihale dokümanı satın alındığı/indirildiği, 10.09.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ Geçici Teminat mektubundaki tutarın yetersiz olduğu ve Sorumlu yönetici diploması olmadığı” gerekçesi ile , bir isteklinin teklifinin de, “ İhale zarfı üzerinde imza bulunmadığı” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması sonrasında geriye üç teklifin kaldığı, bu teklifleringeçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Cangül Ltd. Şti.

470.598,84

Yetkin Ltd. Şti. & Ant Pa Ltd. Şti. İş Ortaklığı

470.691,43

İsmet Çınarbay

471.524,76

Şeklinde verildiği, başvuruya konu ihalede, idarece, “ İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, geçerli tekliflerin tamamının birbirine göre yakın olduğu, ve en düşük teklifin diğer tekliflere göre aşırı düşük değerlendirilemeyeceği, ve ekonomik açıdan en avantajlı 1. teklifin dahil en yüksek kar marjı olan %20’nin altında da bir tenzilat ile verildiği” gerekçesine dayanılarak geçerli teklifler üzerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi hususlarında idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi