KİK Kararı: 2012/UH.I-4079

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/062
Gündem No : 66
Karar Tarihi : 22.10.2012
Karar No : 2012/UH.I-4079
BAŞVURU SAHİBİ:
Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti., GIDA TOPTANCILAR SİTESİ K BLOK NO:1 DENİZLİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Denizli Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü, Altıntop Mah. Lise Cad. No:2 20100 DENİZLİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/98841 İhale Kayıt Numaralı "Bilgi Evleri Ve Kurs Merkezleri İçin Malzemeli Yemek Hazırlama Ve Dağıtım Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Denizli Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından 22.08.2012tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bilgi Evleri ve Kurs Merkezleri İçin Malzemeli Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 12.09.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.09.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.09.2012 tarih ve 32023 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3545 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle kendileri haricindeki tüm isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olduğu, idare tarafından hizmetin gerçekleştirilmesinde önemli olan teklif bileşenlerinin belirlenerek söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesi çerçevesinde incelenmesi ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensuplarından istenilerek sunulan proforma faturaların teyidinin yapılması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. İstekliler, vergi (KDV hariç), resim, harç, ulaşım ve benzeri giderleri teklif fiyata dâhil edeceklerdir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Servis düzeninde; yemek dağıtımı, yemek dağıtım yerinin temizliği için gerekli tüm personel ve malzemeler yükleniciye aittir ve teklif fiyata dâhildir.

Masa üstü her türlü malzeme, baharat ve ek malzemeleri (limon suyu, tuz, peçete, baharatlık su ve bardakları) yükleniciye aittir ve teklif fiyata dâhildir.

Yaptırılacak yemek analizleri yükleniciye ait ve teklif fiyata dâhildir.

Günlük 2000 Adet roll-on ekmek yükleniciye aittir ve teklif fiyata dâhildir…” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin aşağıda yer verilen maddelerinde “…4- Her gün kaliteli, çocuk beslenme programlarına uygun doyurucu dengeli beslenmeyi ön planda tutarak sıhhî koşullarda sunulan yemeklerin, 700 kaloriden az olmayacak şekilde hazırlanması gerekmektedir.

5- Ana yemek, ara sıcak ve tamamlayıcıdan (yoğurt, salata, cacık, meyve, tatlı turşu v.s) oluşan 4 kap yemek ve günlük 2000 Adet roll-on ekmek sunulacaktır.

6- Haftalık yemek menü planlaması aşağıdaki gibi olacaktır.

- Pazartesi Et Yemeği ( ızgara et, haşlama et, köfte, döner, tavuk v.s)

- Salı Bakliyat Yemeği

- Çarşamba Etli yemek

- Perşembe Sebze Yemeği

- Cuma Etli yemek

7- Menülerin oluşumunda aşağıda belirtilen gramajlar temel alınacaktır.

- Et Yemeği (120 - 150 gr / porsiyon Çiğ brüt ) Ör: Fırın et yemekleri – Izgara et yemekleri vs.

- Etli Yemekler (65 - 80 gr / porsiyon Çiğ brüt) Ör: Sebzeli köfte yemekleri, Etli sebze yemekleri vs.

8- Kullanılacak olan ürün ve hammaddeler için piyasada tanınmış markalar veya en az TSE ve TSEK normlarına haiz ürünler kullanılacaktır.

9- Hazırlanan yemeklerde işlenmiş ürünler tercih edilmeyecektir. (sosis, salam, burger v.s)

10- Tavuk yemeklerinde şoklanmış piliç ve tavuk eti kullanılmayacaktır.

11- Yüklenici, aylık yemek menüsünü bir önceki ayın son haftası günlük liste halinde ve kalori değerleri de gösterilerek Bilgi Evleri ve Kurs Merkezlerine gönderecek, idaremizce yükleniciden uygun olmayan yemek menülerinde değişim yapılması talep edilebilecektir. Yüklenici idarenin taleplerini teknik şartname dışına çıkmadan kabul etmekle mesuldür.

12- Yemeklerde kullanılan tüm etlerin kesim raporu ve menşei raporu düzenli olarak idareye teslim edilecektir…” düzenlemelerine yer verilmiştir.

İdarece istekliler tarafından teklif edilen fiyatların ortalaması alınarak söz konusu ortalamanın altında teklif vermiş olan Gözde Zirve Hazır Yemek Ltd. Şti., Bintat Hazır Yemek San. Ltd. Şti. ve Çankallar Oto Doğ. Lok. Ltd. Şti.nden yemeklerin hazırlanması ve dağıtılmasına yönelik maliyet bileşenlerinin tamamına, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak sarf malzemelerine ve İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde belirtilen teklif fiyata dâhil giderlere ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve her üç isteklinin açıklamalarının da Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

İdarelerin yaklaşık maliyeti yüklenici kârı öngörmeden hesaplamaları durumunda, hizmet alımı ihalelerinde belirlenebilecek azami kâr oranı olan % 20’lik tutarın, yaklaşık maliyetten çıkarılması sonucu bulunan tutarın, kâr hariç yaklaşık maliyet olarak esas alınması gerekmektedir. Bu durumda inceleme konusu ihaleye ait kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı 853.600,00 TL olmakta ve bu tutarın altında teklif verdiği anlaşılan ihale üzerinde bırakılan Berk Gıda Rest. San. Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Erkaraca Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti. ve geçerli teklif sahibi Erpa Gıda Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden de aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Bununla birlikte, Teknik Şartname düzenlemelerinin incelenmesinden hizmet kapsamında her öğünde ana yemek, ara sıcak ve tamamlayıcıdan oluşan 4 çeşit yemeğin verileceği ve öğünlerin 700 kaloriden az olmayacak şekilde hazırlanacağının anlaşıldığı ancak idare tarafından ihale dokümanı kapsamında isteklilere herhangi bir örnek menü listesinin verilmediği yalnızca haftanın beş günü ana yemek olarak verilecek yemeklerin türü (et yemeği, sebze yemeği vb.) ile anılan yemeklerde kullanılacak çiğ et gramajlarının belirtildiği öte yandan yemeklerde kullanılacak malzeme girdileri ile miktarlarının da belirlenmemiş olduğu, anılan durumun aşırı düşük teklif açıklaması sunmuş olan isteklilerin farklı örnek menüler, yemek türleri ve malzeme miktarları üzerinden açıklamada bulunmalarına yol açtığı gibi kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olmaları nedeniyle Kurul kararıyla aşırı düşük teklif açıklaması sunmaları gerekecek olan isteklilerin de farklı örnek menüler, yemek türleri ve malzeme miktarları üzerinden açıklamada bulunmalarına neden olacağı anlaşılmıştır. Sonuç olarak ihale dokümanının mevcut halinin isteklilerin tekliflerini sağlıklı veriler çerçevesinde hazırlamalarına ve tekliflerin idarece objektif şekilde değerlendirilmesine olanak tanımadığı ve bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

ye

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ kendileri haricindeki tüm isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olduğu, idare tarafından hizmetin gerçekleştirilmesinde önemli olan teklif bileşenlerinin belirlenerek söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesi çerçevesinde incelenmesi ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensuplarından istenilerek sunulan proforma faturaların teyidinin yapılması gerektiği ” şeklinde ifade edilen iddiası hakkında Kurulca verilen kararda; “ Bununla birlikte, Teknik Şartname düzenlemelerinin incelenmesinden hizmet kapsamında her öğünde ana yemek, ara sıcak ve tamamlayıcıdan oluşan 4 çeşit yemeğin verileceği ve öğünlerin 700 kaloriden az olmayacak şekilde hazırlanacağının anlaşıldığı ancak idare tarafından ihale dokümanı kapsamında isteklilere herhangi bir örnek menü listesinin verilmediği yalnızca haftanın beş günü ana yemek olarak verilecek yemeklerin türü (et yemeği, sebze yemeği vb.) ile anılan yemeklerde kullanılacak çiğ et gramajlarının belirtildiği öte yandan yemeklerde kullanılacak malzeme girdileri ile miktarlarının da belirlenmemiş olduğu, anılan durumun aşırı düşük teklif açıklaması sunmuş olan isteklilerin farklı örnek menüler, yemek türleri ve malzeme miktarları üzerinden açıklamada bulunmalarına yol açtığı gibi kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olmaları nedeniyle Kurul kararıyla aşırı düşük teklif açıklaması sunmaları gerekecek olan isteklilerin de farklı örnek menüler, yemek türleri ve malzeme miktarları üzerinden açıklamada bulunmalarına neden olacağı anlaşılmıştır. Sonuç olarak ihale dokümanının mevcut halinin isteklilerin tekliflerini sağlıklı veriler çerçevesinde hazırlamalarına ve tekliflerin idarece objektif şekilde değerlendirilmesine olanak tanımadığı ” şeklinde belirtilen gerekçelere dayanılarak “ ihalenin iptaline ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Denizli Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Bilgi Evleri ve Kurs Merkezleri İçin Malzemeli Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması sonuçları esas alınarak 352.000 öğün için toplam 1.024.320,00 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 10 adet ihale dokümanı satın alındığı, 22.08.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye yedi istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Gözde Zirve Hazır Yemek Ltd. Şti.

623.040,00

Bintat Hazır Yemek San. Ltd. Şti.

630.080,00

Çankallar Oto Doğ. Lok. Ltd. Şti.

665.280,00

Berk Gıda Rest. San. Tic. Ltd. Şti.

718.080,00

Erkaraca Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti.

738.848,00

Erpa Gıda Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.

763.840,00

Özata Gıda Sosyal San. ve Tic. Ltd. Şti.

865.920,00

Şeklinde verildiği, başvuruya konu ihalede, idarece, istekliler tarafından teklif edilen fiyatların ortalaması alınarak söz konusu ortalamanın altında teklif vermiş olan Gözde Zirve Hazır Yemek Ltd. Şti., Bintat Hazır Yemek San. Ltd. Şti. ve Çankallar Oto Doğ. Lok. Ltd. Şti.den 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamaların idarece kabul edilmeyerek bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması sonrasında en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi hususlarında idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi