KİK Kararı: 2012/UH.I-4076

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/062
Gündem No : 65
Karar Tarihi : 22.10.2012
Karar No : 2012/UH.I-4076
BAŞVURU SAHİBİ:
Can-Gül Akaryakıt İnşaat Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., K.KARABEKİR CADDESİ UĞUR SOKAK ÖZLEM İŞ MERKEZİ KAT: 5 NO: 11 VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gürpınar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Cumhuriyet Caddesi Hükümet Konagı No: 2 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/110793 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı İlköğretim Uygualması Kapsamında Öğrencilere Öğlen Yemeği Verilmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Gürpınar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 10.09.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşımalı İlköğretim Uygulaması Kapsamında Öğrencilere Öğlen Yemeği Verilmesi” ihalesine ilişkin olarak Can-Gül Akaryakıt İnşaat Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.09.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.09.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.09.2012 tarih ve 32573 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.09.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3591 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle idare tarafından tekliflerinin aşırı düşük bulunduğu ve kendilerinden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, idarenin kararınn hatalı olduğu, teklif ettikleri bedelin yaklaşık maliyete esas birim fiyat olan 2,44 TL %20 firma kârı düşülmüş olan 2,033 TL olduğu, kâr hariç yaklaşık maliyeti teklif ettikleri ve teklif bedellerinin aşırı düşük bulunamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

14.09.2012 tarihli ihale komisyonu kararının incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihaleye 8 isteklinin katıldığı, yapılan yeterlik değerlendirmesi sonucunda tüm isteklilerin yeterli bulunduğu, idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyetin %20’ye kadar firma kârı içerebileceği göz önünde bulundurularak %20 kâr çıkarılmış yaklaşık maliyetin altında kalan 6 isteklinin teklif bedellerinin aşırı düşük kabul edildiği, süresi içerisinde başvuru sahibi, Ant-Pa Ltd. Şti. ve Pacific Ltd. Şti.-Metin Önal ortak girişimi tarafından açıklama sunulmadığı, diğer istekliler tarafından sunulan açıklamaların uygun görülmediği tespit edilmiş olup, Yetkin Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı, “Taşımalı İlköğretim Uygulaması Kapsamında Öğrencilere Öğlen Yemeği Verilmesi” şeklinde belirtilmiş olup, ihale dokümanı içerisinde yer alan Teknik Şartname içeriğinden işin teknik ayrıntılarına yer verildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin dilekçesi incelendiğinde, iddiasının aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesine yönelik değil, aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olduğundan, inceleme idarenin aşırı düşük teklif bedelleri tespit etme yönteminin mevzuata uygunluğu çerçevesinde yapılmalıdır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği; Kamu İhale Kurumunun bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama ölçütleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4’üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.

Başvuruya konu ihale dokümanı incelendiğinde her ne kadar ihale konusu işin (malzemeli yemek hizmeti alımı) personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı niteliğinde olmadığı anlaşılmakla birlikte, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de, diğer hizmet alımlarında olduğu gibi, kârsız yaklaşık maliyetin altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi gerektiği yönündeki istikrar kazanmış Kurul kararları dikkate alındığında idare tarafından kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Şikâyete konu ihalede 8 isteklinin teklif sunduğu, bunlardan 6’sının teklifinin aşırı düşük bulunduğu, tespit yönteminin de Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararları doğrultusunda yaklaşık maliyet içerisinde en fazla %20 oranında kâr bulunabileceği ve kârsız yaklaşık maliyetin altında kalan teklif bedellerinin aşırı düşük olduğu şeklinde belirtildiği anlaşılmıştır.

İdarenin hesaplamış olduğu yaklaşık maliyet incelendiğinde, kişi başına 2,44 TL olmak üzere toplam 531.432,00 TL olduğu, söz konusu bedelin %1,20’ye bölünmesi sonucunda çıkan bedelin 442.860,00 TL olduğu, söz konusu bedelin altında teklif sunan isteklilerin teklif bedellerinin aşırı düşük bulunduğu tespit edilmiştir. Söz konusu idari işlem yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde mevzuata uygun bulunmuştur.

Başvuru sahibi iddiasında kendilerinin yaklaşık maliyete esas birim fiyat olan 2,44 TL’den kârın düşürülerek 2,033 TL bulunduğu anılan bedelin miktarla çarpılarak aşırı düşük teklif tespiti için değer bulunması gerektiği belirtilmiştir.

Ancak, başvuru sahibi 2,44 TL üzerinden kârsız yaklaşık maliyet birim fiyatına gittiğinde çıkan sonucu 2,033 TL’ye yuvarlayarak toplam kârsız yaklaşık maliyeti bulmuş olup, yuvarlamadan kaynaklı olarak idare ile kendi kârsız yaklaşık maliyeti arasındaki farkın oluştuğu anlaşılmıştır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında toplam maliyet üzerine %20’yi geçmemek üzere kârın eklenmesi gerektiği hususu ile mevcut durumda toplam bedel üzerinden söz konusu işlemin yapılması durumunda herhangi bir yuvarlamaya gerek kalmayacağından ve elde edilen bedellerde farklılık oluşmayacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde idarenin toplam maliyet üzerinden %20 kârı düşerek aşırı düşük teklifleri belirlemesi işleminde mevzuata aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesine özetle; “ idare tarafından tekliflerinin aşırı düşük bulunduğu ve kendilerinden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, idarenin kararınn hatalı olduğu, teklif ettikleri bedelin yaklaşık maliyete esas birim fiyat olan 2,44 TL % 20 firma karı düşülmüş olan 2,033 TL olduğu, kar hariç yaklaşık maliyeti teklif ettikleri ve teklif bedellerinin aşırı düşük bulunamayacağı ” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurulca, “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Gürpınar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Taşımalı İlköğretim Uygulaması Kapsamında Öğrencilere Öğlen Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı’nca belirlenen birim fiyat esas alınarak, 1210 öğrenci için 180 gün süre ile 2,44 TL birim fiyat üzerinden toplam 531.432,00 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 9 adet ihale dokümanı satın alındığı, 10.09.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Tadsan Ltd. Şti.

337.590,00

Ant-Pa Ltd. Şti.

370.260,00

Karataş Ltd. Şti.

398.574,00

Pacific Ltd. Şti.-Metin Önal ortak girişimi

425.799,00

Hatice Akbay

426.888,00

Can-Gül Ltd. Şti.

442.787,40

Yetkin Ltd. Şti.

442.861,45

Durgun Ltd. Şti.

472.626,00

Şeklinde verildiği, idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyetin %20 ye kadar firma kârı içerebileceği göz önünde bulundurularak, % 20 kâr çıkarılmış yaklaşık maliyet olan 442.860,00 TL’nin altında teklif veren, Tadsan Ltd. Şti., Ant-Pa Ltd. Şti., Karataş Ltd. Şti., Pacific Ltd. Şti.-Metin Önal ortak girişimi, Hatice Akbay ve Can-Gül Ltd. Şti. olmak üzere toplam 6 isteklinin teklif bedellerinin aşırı düşük kabul edilerek bu isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, süresi içerisinde başvuru sahibi, Ant-Pa Ltd. Şti. ve Pacific Ltd. Şti.-Metin Önal ortak girişimi tarafından açıklama sunulmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer istekliler tarafından sunulan açıklamaların uygun görülmeyerek ihalenin kârsız yaklaşık maliyetin hemen üzerinde teklif veren Yetkin Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi