KİK Kararı: 2012/UH.I-3996

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2012/061
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 17.10.2012
Karar No : 2012/UH.I-3996
BAŞVURU SAHİBİ:
Manavoğlu Yemekçilik Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti., ULUYOL CADDESİ NO:16 SAKARYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Akyazı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Ömercikler Mahallesi Garaj Sokak 54401 SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/90401 İhale Kayıt Numaralı "Akyazı İlçe Milli Eğitim Taşıma Merkezi Okullarına Sıcak Öğle Yemeği Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Akyazı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 13.08.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Akyazı İlçe Milli Eğitim Taşıma Merkezi Okullarına Sıcak Öğle Yemeği Alımı” ihalesine ilişkin olarak Manavoğlu Yemekçilik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 14.09.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.09.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.09.2012 tarih ve 32789 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.09.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/3602 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1 ) Aşırı düşük teklif açıklamalarının kanuni gerekçesi olmayan bir sebeple değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, zira açıklama ekindeki tüm belgelerin tedarikçi ve mali müşavirleri tarafından imza ile kaşe edildiği, kaldı ki genel kabul görmüş KİK kararlarına göre tutanakların imza edilmeyen sayfalarının tamamlatılabilir bilgi eksikliği olarak değerlendirilmesi gerektiği,

2 ) İhale için verilen teklifler dikkate alındığında kendilerince verilen teklifin diğer tekliflere göre aşırı düşük olmadığı ve birbirlerine çok yakın tekliflerin verildiği, ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin neticelendirilmesi gerektiği

3 ) Sakarya Elit yemek firmasının ticaret sicil gazetesinin mevzuata uygun olmadığı

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartnamenin 2.a maddesinde ihale konusu işin adı;“ Akyazı İlçe Milli Eğitim Taşıma Merkezi Okullarına _06.09.2012_ tarihli Sıcak Öğle Yemeği Alımı”olarak ifade edilmiştir.

İhale Komisyon kararında: ihaleye teklif veren isteklilerden Kupa Yemek San. Tic. Ltd. Şti. ve Ak Ay Turz. Nak. Yem. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin teklifinin, pilot ortak olan Kupa Yemekçiliğin bilançosunun İdari Şartnamenin katılımda yeterlik kriterleri başlıklı 7.4.2’nci maddesinin (c) bendinde istenen yeterlik kriterlerini sağlayamaması, Manavoğlu Yemekçilik Turz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunduğu maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında proforma veya teklife konu mal ve mamullere ilişkin herhangi bir içerik bulunmamasından, Er Akkayalar Yem. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin proforma faturaları imzalayan meslek mensuplarından istenen maliyet/satış tespit tutanaklarından iki adedini verilen süre içerisinde sunmamasından, bir tanesinin ise içeriğinden hiçbir şey anlaşılamamasından, ayrıca belgenin teklife konu olan malzemenin satışı ile iştigal eden ticaret erbabından alınmamasından ve belgenin her sayfasının taraflarca imzalanır hükmüne aykırı olmasından, Gülümse Yemek Gıda Hayv. San.Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının her sayfasının taraflarca imzalanır hükmüne aykırı olmasından, ayrıca meslek mensubuna ait faaliyet belgesinde geçerlilik süresinin belirtilmemesinden değerlendirme dışı bırakılmasına, Elit Yemek Gıda Tem. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif, Aytaş Yem. Bilg. Med. Sağ. ve Tem. Ltd. Şti./Serhat Tabldot San. Tic. Ltd. Şti Ortak Girişiminin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

İhale Komisyonu tarafından tekliflerin alınmasından sonra, teklifleri aşırı düşük olduğu belirtilen başvuru sahibi Gülümse Yemek Gıda Hayv. San.Tic. Ltd. Şti.nin yanı sıraEr Akkayalar Yem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Manavoğlu Yemekçilik Turz. Tic. Ltd. Şti.ne 14.08.2012tarihli ve 2575 sayılı yazı ile söz konusu yazının tebliği tarihinden itibaren 3 (üç) iş günü içerisinde Teknik Şartnameye göre belgelendirmek suretiyle yapılacak yazılı açıklamaların istenildiği görülmüştür.

İdarece teklifi aşırı düşük olarak belirlenip maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama istenilen Manavoğlu Yemekçilik Turz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunduğu maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında proforma fatura veya teklife konu mal ve mamullere ilişkin herhangi bir içerik bulunmamasından dolayı değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüş olmakla birlikte, belgeler üzerinden yapılan incelemelerde SMMM İbrahim Aygün tarafından tasdik edilen maliyet/satış tutarı tespit tutanağının bir ve ikinci sayfasında adı geçen meslek mensubunun imzası ve kaşesinin bulunmadığı ve ayrıca söz konusu belgede herhangi bir içerik bulunmamasından dolayı ekinde yer alan süt ve süt ürünlerine ilişkin verilen proforma faturaya ait bir belge olup olmadığının anlaşılamadığı, ayrıca proforma faturada da TÜRMOB kaşesi ve imza bulunduğu ancak meslek mensubunun adı soyadı ve iletişim bilgilerinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Yine aynı durumun yaka kartına ilişkin girdinin maliyetinin açıklanmasında da söz konusu olduğu görülmüştür. Zira girdiye ilişkin sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında proforma fatura veya teklife konu mal ve mamullere ilişkin herhangi bir içerik bulunmadığı, belgenin bir ve ikinci sayfalarında meslek mensubuna ilişkin imza ve kaşe olmadığı ve ekindeki proforma faturada da TÜRMOB kaşesi ve imza bulunmakla birlikte, meslek mensubunun adı soyadı ve iletişim bilgilerinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir. ” Şeklinde açıklamaya yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen Tebliğ açıklaması uyarınca başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının SMMM tarafından onaylanan bir ve ikinci sayfalarında adı geçen kişinin imzası ve kaşesinin bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu anlaşıldığından, idarece başvuru sahibinin teklifinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü uyarınca, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenen tutara en fazla % 20 oranında kâr eklenebileceğinden, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı başvuruya konu ihaleye ilişkin değerlendirmelerde yaklaşık maliyetin %20 oranında kâr içerdiği kabul edilmiştir.

Buradan hareketle incelenen ihalede yaklaşık maliyetin 1.091.360,76 TL ve kârın azami %20 olduğu dikkate alındığında kârsız yaklaşık maliyet 909.467,3 TL olarak hesaplandığından, bu miktarın altında teklif veren üç istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Sakarya Elit Yemek firmasının Ticaret Sicil Gazetesinin mevzuata uygun olmadığı ve bu tespitin idarece yapılmamasının eşitlik ilkesine aykırı hareket edildiğini gösterdiği iddiasında bulunulmuştur.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1.b/2-Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri, ” düzenlemesi yapılmıştır.

Anılan Şartname düzenlemesi uyarınca ihale üzerinde bırakılan Sakarya Elit Yemek Gıda Tic. Ltd. Şti. tarafından ihaleye sunulan Ticaret Sicil Gazetesinin incelenmesinde; 09.02.2012 tarih 06 nolu Ortaklar Kurulu Kararı ile şirketi temsil ve ilzama yetkili Yakup Kapçık’ın 23.02.2012 tarihinde biten görev süresinin 3 yıl uzatılmasına, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğünün 1976/1 sayılı sirküleri gereğince ana sözleşmede değişiklik yapılmamasına karar verildiği ve bu kararın 22.02.2012 tarihli ve 8011 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlandığı anlaşılmıştır. Ayrıca anılan istekli tarafından kurucuları ve şirket ana sözleşmesini içeren 04.03.2009 tarihli ve 7262 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi de teklif ekinde sunulmuştur.

Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan Sakarya Elit Yemek Gıda Tic. Ltd. Şti. tarafından ihaleye sunulan Ticaret Sicil Gazetesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere:

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik olarak dile getirdiği 1 inci ve 2 nci iddiaları hakkında Kurulca, “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci ve ikinci iddialarına yönelik yapılan incelemede;

Akyazı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Akyazı İlçe Milli Eğitim Taşıma Merkezi Okullarına Sıcak Öğle Yemeği Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa fiyatları esas alınarak toplam 1.091.360,76 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 11 adet ihale dokümanı satın alındığı, 13.08.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ Pilot ortağının bilançosunun uygun olmadığı ve idari şartnamenin 7.4.2 nci maddesinin (c) bendindeki oranın sağlanmadığı” gerekçesiyle, değerlendirme dışı bırakılması sonrasında, kalan beş teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Manavoğlu Yemek

854.302,89

Er Akkayalar Yemek

907.976,37

Gülümse Yemek

907.976,37

Sakarya Elit Yemek Tic. Ltd. Şti.

909.497,12

Aytaş Yemek

912.449,16

Şeklinde verildiği, başvuruya konu ihalede, ihale komisyonu tarafından tekliflerin alınmasından sonra, teklifleri aşırı düşük olduğu belirtilen başvuru sahibi Gülümse Yemek Gıda Hayv. San.Tic. Ltd. Şti.nin yanı sıraEr Akkayalar Yem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Manavoğlu Yemekçilik Turz. Tic. Ltd. Şti.’denteknik şartnameye göre belgelendirmek suretiyle yazılı açıklamaların yapılmasının istenildiği, sunulan açıklamaların uygun bulunmayarak kalan geçerli teklifler üzerinde ihalenin bırakılması ile ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan geçerli tekliflerin değerlendirilmesi gerektiği hususlarında “ Düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi